Repozytorium Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (AMUR)
Not a member yet
24938 research outputs found
Sort by
Emergency paramedics in a pandemic state – Experience analysis
No full textArtykuł traktuje o roli i zadaniach stojących przez ratownikami medycznymi
w okresie pandemii. Autor przedstawił w jaki sposób ratownicy radzili sobie z kolejnymi falami zachorowań na SARS-CoV-2 na przykładzie województwa wielkopolskiego. Wskazał na
dylematy i problemy, z jakimi spotyka się na co dzień ratownik medyczny, wykonując swoje
obowiązki.The article deals with the role and tasks facing paramedics during a pandemic. The author presented
how the rescuers dealt with successive waves of SARS-CoV-2 cases on the example of the Greater
Poland Voivodeship. He pointed to the dilemmas and problems that paramedics encounter every day-
while performing their duties.Wydawnictwo zostało sfinansowane ze środków JM Rektora UAM przyznanych w ramach grantu pn. "Mobilne punkty pomocy medycznej, modułowe szpitale polowe. Doświadczenia organizacyjne i logistyczne COVID-19.Projekt rozwiązań systemowych w Wielkopolsce"
Individual differences in multilingual acquisition of phonology: A longitudinal study of adolescents
No full textWydział AnglistykiCelem niniejszej rozprawy było zbadanie roli różnic indywidualnych w procesie wielojęzycznego przyswajania fonologii przez młodzież – rodzimych użytkowników języka polskiego oraz uczących się języka angielskiego (L2) i niemieckiego (L3) w kontekście formalnej edukacji. Zestaw zadań mających na celu zbadanie wpływu różnic indywidualnych na rozwój fonologiczny w L2 i L3 został wykonany przez uczestników badania w trzech sesjach testowych na przestrzeni 10 miesięcy roku szkolnego. Zadania zawierały testy percepcji i produkcji w L2 i L3, a także pomiary wybranych czynników związanych z różnicami indywidualnymi (kontrola hamowania, pamięć fonologiczna, psychotypologia, historia i użycie języków oraz biegłość językowa w L2 i L3). Uzyskane wyniki wskazały, że proces rozwoju fonologicznego charakteryzował się stabilnością,
ze znaczącymi zmianami w czasie w obrębie
pojedynczych głosek. Nie znaleziono istotnych
związków pomiędzy percepcją i produkcją a
większością miar różnic indywidualnych.
Dominacja języka pierwszego wykazana w
środowisku i komunikacji uczestników badania
mogła mieć istotny wpływ na tempo rozwoju
wielojęzyczności.The aim of this dissertation was to explore the role of individual differences in the process of
multilingual acquisition of phonology by adolescents – native speakers of Polish and
learners of L2 English and L3 German in the context of formal language instruction. The battery
of tasks intended to capture the potential influence of individual differences on phonological
development in L2 and L3 was administered in three testing sessions over 10 months of a school
year. The battery included perception and production tasks in L2 and L3 as well as measures
of selected factors associated with individual differences (inhibitory control, phonological working
memory, psychotypology, language history and use, and language proficiency in L2 and L3). The
obtained results indicated that the process of
multilingual acquisition of phonology was
characterised by stability, with instances of
significant development found on the basis of
individual phonological features. Overall, there was
no significant relationship between the speech
perception and production tasks and the majority of
the measures of individual differences. The
dominance of the first language in the participants'
environment and communication might have had a
significant impact on the pace of multilingual
development
Polish education in Belarus in the years 1991-2016
No full textWydział HistoriiRozprawa traktuje o losach polskiego szkolnictwa na Białorusi w latach 1991-2016. Stanowi drugą Niniejsza praca jest drugą próbą opracowania problemu oświaty polskiej na Białorusi po 1991 r. oraz pierwszą próbą naukowego spojrzenia na kwestię oświaty polskiej na Białorusi w perspektywie ćwierćwiecza (1991-2016). Niniejsze opracowanie posiada charakter rzeczowo-chronologiczny. Praca podzielona została na 2 części: pierwsza z nich opisuje losy polskiej oświaty do roku 2005 (w tym omawiając sytuację mniejszości polskiej w momencie rozpadu ZSRR oraz drogę tworzenia podwalin pod nowy system polskiej oświaty w kraju). W roku 2005, wskutek działania władz białoruskich, doszło do rozłamu w największej polskiej organizacji w kraju – Związku Polaków na Białorusi. Druga część pracy opisuje losy oświaty polskiej po roku 2005, zawiera także informacje dotyczące oświaty polskiej na Białorusi na szczeblu przedszkolnym, akademickim, omawia kwestie związane z jej rozwojem oraz podstawowe problemy. Praca zawiera także opracowane wyniki badania jakościowego przeprowadzonego przez autorkę na grupie badawczej uczniów szkół polskich w latach 2017-2019. Rozprawę kończy podsumowanie całej pracy wraz z krótką analizą bieżącej sytuacji oświaty polskiej (2021) oraz prognozami na przyszłość.The dissertation is about the fate of Polish education in Belarus in the years 1991-2016. It is the second. This work is the second attempt to develop the problem of Polish education in Belarus after 1991 and the first attempt to scientifically look at the issue of Polish education in Belarus in the perspective of a quarter of a century (1991-2016). This study is of a substantive and chronological nature. The work is divided into two parts: the first one describes the fate of Polish education up to 2005 (including discussing the situation of the Polish minority at the time of the collapse of the USSR and the way of creating the foundations for a new Polish education system in the country). In 2005, as a result of the actions of the Belarusian authorities, there was a split in the largest Polish organization in the country - the Union of Poles in Belarus. The second part of the work describes the fate of Polish education after 2005, also contains information on Polish education in Belarus at the pre-school and academic level, discusses issues related to its development and basic problems. The work also contains the results of a qualitative research conducted by the author on a research group of Polish school students in 2017-2019. The dissertation ends with a summary of the entire work along with a short analysis of the current situation in Polish education (2021) and forecasts for the future
Historical analogies in political action. The case of Kazakhstan
No full textArtykuł stanowi próbę określenia roli, jaką w działaniu politycznym przywództwa Kazachstanu odgrywają analogie historyczne. Porównanie okoliczności dojścia do władzy dwóch liderów politycznych: Nursułtana Nazarbajewa oraz Kasyma Żomarta Tokajewa, a także zestawienie wykorzystywanych przez nich mechanizmów budowy własnej pozycji służy udzieleniu odpowiedzi na pytanie o istnienie specyficznego „kazachskiego” wariantu sukcesji władzy w obrębie tradycyjnego dla Azji Centralnej modelu silnie spersonalizowanego i opierającego się na więziach nieformalnych systemu rządów.The article attempts to define the role played by historical analogies in the political actions of Kazakhstan’s leadership. The comparison of the circumstances of the rise to power of two political leaders: Nursultan Nazarbayev and Kasym Zhomart Tokayev, as well as the list of mechanisms of building their own position used by them, serves to answer the question about the existence of a specific “Kazakh” variant of power succession within the model (traditional for Central Asia), strongly personalised and based on informal ties to the system of government
Praise. Identification of speech genre based on analysis of selected utterances from tv talent show
No full textWydział NeofilologiiCelem pracy było przedstawienie autorskiej metody identyfikacji gatunku mowy oraz wzbogacenie stanu wiedzy dotyczącej gatunku mowy pochwały. Zdecydowano się spojrzeć na pochwałę dwuaspektowo – zarówno jak na gatunek, jak i jako na akt mowy, a także podjąć rozważania dotyczące dystynktywnych cech pochwały względem innych wypowiedzi pozytywnej oceny. Metoda identyfikacji gatunku mowy polegała na zidentyfikowaniu takiego obszaru komunikacji, w którym szansa pojawienia się wypowiedzi chwalącej jest stosunkowo jak największa. Z obszaru tego wyeliminowano następnie wszystkie te wypowiedzi, które uznano za wypowiedzi niebędące realizacją gatunku mowy pochwały (posłużono się w tym celu reaktywnym gatunkiem podziękowania). W wyniku tego działania uzyskano korpus wypowiedzi, które uznano za pochwały. Korpus ten użyto w celu zbadania pochwał pod kątem strukturalno-semantycznym. W rezultacie przeprowadzenia takiej analizy wyodrębniono pewne powtarzalne typy struktur gramatyczno-leksykalnych oraz wyrażeń semantycznych konstytuujących wypowiedź chwalącą (nadano im nazwę Elementarnych Cząstek Wypowiedzi Chwalącej). Cząstki te zostały opisane jako samodzielne jednostki językowe mogące posłużyć do identyfikacji wypowiedzi chwalących.The objective of research study was to present an author’s method of speech genre identification and developing the knowledge concerning speech of praise. It was decided to analyze praise in two aspects – both as a genre and as an act of speech as well as consider the distinctive features of praise in relation to other utterances of positive assessment. The method of speech genre identification is based on identification of such area of communication, where the probability of praising utterance occurrence is the highest. From this area all the utterances that are not considered as connected with praising were eliminated (for this purpose reactive gratitude genre was used). As a result of this operation an utterances corpora was obtained, which was recognized as praise. The corpora were used to research praise in a structural-semantic sense. As a result of such an analysis there are distinguished repeatable types of grammar-lexical structures and semantic phrases which constitute praising utterances (they were called Elementary Particles of Praising Utterance). These Particles were described as independent language units that may be applied to identify praising utterances
The evolution of the speeches of Volodymyr Zelensky as President of Ukraine before February 24, 2022
No full textWybrany prawie trzy lata temu prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski był początkowo postrzegany przez pryzmat swojej wcześniejszej kariery aktorskiej, co wpłynęło na brak szerszego zainteresowania treścią jego wystąpień. Zbrojna agresja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę spowodowała skupienie uwagi świata na tym kraju oraz jego przywódcy tym bardziej, że zaczęto doceniać zdecydowanie i skuteczność podejmowanych działań. Celem artykułu jest analiza oficjalnych wystąpień prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, w okresie od złożenia przysięgi przed Radą Najwyższą (20 maja 2019 r.), do rozpoczęcia agresji w dniu 24 lutego 2022 r. Na podstawie badania z użyciem metody analizy treści dowiedziono, że przemówienia prezydenta cechują się konsekwencją przekazu i naciskiem na zrozumiałość formy, a w zakresie treści, obok wątków odwołujących się do dziedzictwa narodowego i aktualnej sytuacji społeczno-politycznej, akcentują budowę nowoczesnego, demokratycznego społeczeństwa.Volodymyr Zelensky, elected almost three years ago, was initially perceived in the context of his earlier acting career, which resulted in the lack of greater interest in the content of his speeches. The armed aggression of the Russian Federation towards Ukraine has drawn the world’s attention to this country and its leader; the more so as the decisiveness and effectiveness of the actions taken began to be appreciated. The article aims to analyse the official speeches of President Volodymyr Zelensky, in the period from taking the oath before the Verkhovna Rada (May 20, 2019), to the beginning of the aggression on February 24, 2022. Based on the research using the content analysis method, it has been proven that the president’s speeches are characterised by the consistency of the message and comprehensibility of the form. In their content, they emphasise the construction of a modern, democratic society and topics related to the national heritage and the current socio-political situation
Police work during the 2020 COVID-19 pandemic. Analysis of tasks, the level of repression and changes in threat trends in selected categories of criminal offenses
No full textPrzeciwdziałanie zagrożeniom odnoszącym się do zdrowia i życia ludzi jest domeną
pracy wielu służb, w tym oczywiście Policji. Dotychczas jednak, w historii funkcjonowania tej organizacji, nie wykonywano tak wielu zadań na rzecz bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli Polski.
Zadania te, w okresach szczególnego natężenia zachorowań, zdominowały pakiet czynność realizowanych w ramach służb patrolowych. Kontrola przestrzegania zasad odbywania kwarantanny,
sprawdzanie zasad funkcjonowania dyskotek, siłowni, centrów handlowych czy wreszcie, nasilona
represja stosowana w warunkach braku poszanowania dla przepisów sanitarnych, to tylko część dodatkowych zadań, które realizowali funkcjonariusze w okresie 2020 i 2021 roku. Okres pandemii
charakteryzuje się też pewną zauważalną specyfiką, widoczną w odniesieniu do zagrożeń kryminalnych, bezpieczeństwa w ruchu drogowym czy też zjawiska przemocy domowej. Przedstawiona
problematyka stanowiąca po części nowe wyzwania, przed jakimi stanęli funkcjonariusze Policji,
była przedmiotem analiz i wniosków, na których koncentrował swoją uwagę autor publikacji.Counteracting threats related to human health and life is the domain of work of many services,
including, of course, the Police. So far, however, in the history of this organization’s operation, not
so many tasks for the health safety of Polish citizens have been performed. These tasks, in periods
of particularly high incidence, dominated the package of activities carried out by patrol services.
Controlling compliance with the rules of holding quarantine, checking the rules of functioning of
discos, gyms, shopping centers, and finally, increased repression applied in conditions of failure to
respect sanitary rules, are just some of the additional tasks that officers carried out in 2020 and 2021.
The period of the pandemic is also characterized by some noticeable specificity, visible in relation to
criminal threats, road safety or the phenomenon of domestic violence. The presented issues, which
were partly new challenges faced by Police officers, were the subject of analyzes and conclusions on
which the author of the publication focused his attention.Wydawnictwo zostało sfinansowane ze środków JM Rektora UAM przyznanych w ramach grantu pn. "Mobilne punkty pomocy medycznej, modułowe szpitale polowe. Doświadczenia organizacyjne i logistyczne COVID-19.Projekt rozwiązań systemowych w Wielkopolsce"
Selected applications of trityl group
No full textWydział ChemiiCząsteczki z grupą trifenylometylową (trityl, Tr, CPh3) są stosowane w prawie każdym laboratorium chemii organicznej. Z roku na rok rośnie zainteresowanie grupą tritylową ze względu na jej właściwości fizykochemiczne. Tematem moich zainteresowań jest chemia związana z grupą tritylową, a w mojej rozprawie doktorskiej omawiam wybrane zastosowania grupy trifenylometylowej w chemii organicznej.
Ogólnie trityl może być stosowany jako czynnik strukturotwórczy (odczynnik) wpływający na enancjo- i diastereoselektywność reakcji, jak również jako czynnik raportujący stereochemię tworzonej cząsteczki.
Centralną część rozprawy doktorskiej podzielono na cztery rozdziały, w których opisano różne (wybrane) zastosowania grupy trifenylometylowej.
1.Wytworzone in situ karboaniony trifenylometylowe i triarylometylowe do selektywnego otwierania pierścieni oksiranowych.
2.Zastosowanie labilnej konformacyjnie grupy tritylowej jako sondy chromoforowej zdolnej do swoistego „raportowania” konfiguracji i/lub konformacji induktora (fragment chiralny).
3.Wykazanie wpływu grupy tritylowej na diastereo- i enancjoselektywność reakcji, w której przy udziale pomocnika chiralnego generowane jest nowe centrum stereogeniczne.
4.Otrzymywanie pochodnych z grupą tritylową w różnych katalizowanych reakcjach.Molecules with triphenylmethyl (trityl, Tr, CPh3) moiety, are widely used in almost every organic chemistry laboratory. Every year, the trityl group’s interest is growing due to its physicochemical properties. The topic of my interest is chemistry related to the trityl group, and in my doctoral dissertation, I discuss selected applications of the triphenylmethyl group in organic chemistry.
In general, trityl can be used as a structuring factor (reagent) influencing the enantio- and diastereoselectivity of the reactions, as well as a reporting factor for the stereochemistry of the molecule being formed.
The central part of the doctoral dissertation has been divided into four chapters in which various (selected) uses of the triphenylmethyl group are described.
1.In situ generated triphenylmethyl and triarylmethyl carbanions for the selective opening of oxirane rings.
2.The use of a conformation-labile trityl group as a chromophore probe capable of specifically "reporting" the configuration and/or conformation of the inducer (chiral fragment).
3.The demonstration of the effect of the trityl group on the diastereo- and enantioselectivity of the reaction in which a new stereogenic center is generated with the participation of a chiral auxiliary.
4.Preparation of derivatives with a trityl group in various catalyzed reactions
Verbal aspect in teaching and learning Polish as foreign language in groups of learners with East-Slavic language and German language as L1
No full textWydział NeofilologiiNiniejsza rozprawa doktorska poświęcona została nauczaniu aspektu czasowników w języku polskim w grupach uczących się pochodzenia wschodniosłowiańskiego oraz niemieckiego. Głównym celem pracy było stworzenie holistycznego opisu metodyki nauczania aspektu oraz ustalenie najbardziej efektywnych metod i technik nauczania tej kategorii dla obu grup. W pracy wysunięto oraz potwierdzono postulat o potrzebie nauczania języka polskiego jako obcego na poziomach podstawowych A0-A2 w homogenicznych grupach, w których kryterium podziału byłby język pierwszy uczących się.
W ramach dysertacji przeprowadzone zostały badania empiryczne, które obejmowały różne elementy procesu glottodydaktycznego. Pierwszym etapem była ocena przedstawienia problematyki aspektu w materiałach do nauki języka polskiego jako obcego. Drugim etapem było ustalenie charakterystyki profilów osób uczących się w zakresie ich motywacji oraz doświadczeń z nauką języka polskiego oraz aspektu. Trzecim etapem była ewaluacja poprawności stosowania aspektu w praktyce. Ostatnim etapem była analiza motywacji wyboru formy aspektowej w praktycznym użyciu aspektu.
Na podstawie przeprowadzonych rozważań teoretycznych oraz badań empirycznych sformułowano implikacje dydaktyczne dotyczące metodyki nauczania aspektu osób pochodzenia wschodniosłowiańskiego oraz niemieckiego. Posłużyły one stworzeniu pakietów dydaktycznych poświęconych nauczaniu aspektu czasowników w czasie przeszłym, skierowanych odpowiednio do uczniów posługujących się językiem wschodniosłowiańskim jako pierwszym oraz niemieckim jako pierwszym.The dissertation tackles the subject of verbal aspect teaching and learning in groups of learners with East-Slavic language and German as L1. The main aim was to establish a holistic methodology of aspect teaching and learning as well as to determine the most effective methods of aspect teaching and learning for both groups. In the dissertation the thesis was proposed and confirmed that teaching and learning Polish as a foreign language on levels A0-A2 should be conducted in homogeneous groups of learners, where the main criterion for allocation would be the first language of learners.
The research was conducted in four stages and each of them considered different parts of the glottodidactic process. The objective of the first stage was the assessment of didactic materials, considering the presentation of verbal aspect. The second stage aimed to characterize profiles of students, considering their motivations and experiences with learning Polish language, especially verbal aspect. In the third stage the accuracy evaluation of using verbal aspect in practice among learners was conducted. The objective of the last stage was to analyze the motivations of choosing particular aspectual forms in practical use of aspect.
Results of theoretical reflections and empirical study were basis for concluding didactic implications for teaching and learning verbal aspect in Polish language in groups of learners with East-Slavic language and German as L1. These implications were further used for creation of didactic materials for verbal aspect teaching and learning that are dedicated accordingly to learners from both researched groups
Geodiversity assessment methods for selected Polish landscapes
No full textWydział Nauk Geograficznych i GeologicznychGeoróżnorodność poprzez swój wkład w rozwój gospodarczy, geoturystykę i rekreację oraz geodziedzictwo zapewnia wiele korzyści społeczeństwu i środowisku naturalnemu. Ma fundamentalne znaczenie dla ochrony różnorodności biologicznej. Wprowadzony w ostatniej dekadzie XX wieku termin georóżnorodności bardzo szybko zyskał aprobatę naukową na całym świecie. Pomimo tego do dnia dzisiejszego, zauważalny jest brak ustalonych ram koncepcyjnych i metodologicznych jej oceny. Problemem badawczym pracy jest wypracowanie algorytmu służącego ocenie georóżnorodności zróżnicowanych morfometrycznie i morfogenetycznie krajobrazów, tj. obszarów nizinnych, wyżynnych i górskich, z wykorzystaniem systemów informacji geograficznej (GIS).
Rozprawa doktorska ma formę spójnego cyklu pięciu oryginalnych, powiązanych tematycznie publikacji. Cele rozprawy dotyczą: 1) stanu badań nad georóżnorodnością oraz propozycji metodycznej badań nad jej oceną (Najwer, Zwoliński 2014), 2) systematyki metod badawczych ocen georóżnorodności (Zwoliński i in. 2018), 3) jakościowo - ilościowej oceny georóżnorodności na obszarze nizinnym, wyżynnym i górskim z wykorzystaniem globalnej i lokalnej ważonej kombinacji liniowej (Najwer i in. 2016, Jankowski i in. 2020, Najwer i in. 2022), 4) weryfikacji wypracowanej metodyki oceny georóżnorodności w oparciu o dane eksperckie i crowdsourcingowe (Jankowski i in. 2020, Najwer i in. 2022).
W pracy zaproponowano nową, jakościowo - ilościową metodę oceny georóżnorodności, z wykorzystaniem przestrzennej analizy wielokryterialnej (S-MCA) w dwóch wariantach: Globalnie Ważonej Kombinacji Liniowej (G-WLC) oraz Lokalnie Ważonej Kombinacji Liniowej (L-WLC). Podstawą algorytmu analitycznego jest wybór czynników (komponentów abiotycznych środowiska przyrodniczego), reguł ich klasyfikacji oraz odpowiedni dobór wag map czynnikowych. W celu obiektywizacji wyników, do klasyfikacji elementów abiotycznych georóżnorodności oraz wag finalnych, zaproponowano wykorzystanie crowdsourcingu. Informacje przy wykorzystaniu geoankiety zebrano dla trzech parków narodowych. Zaproponowaną w pracy metodę przetestowano na obszarach o zróżnicowanym krajobrazie tj.: (i) nizinnym: zlewnia Dębnicy i Woliński Park Narodowy; (ii) wyżynnym: Roztoczański Park Narodowy oraz (iii) górskim: Karkonoski Park Narodowy. W celu zweryfikowania wyników zastosowano wizję terenową, analizę niepewności lub walidację crowdsourcingowych map georóżnorodności.Geodiversity provides many benefits for the society and the natural environment through its contributions to economic development, geotourism, recreation and geoheritage. It is of fundamental importance for biodiversity conservation. The term geodiversity was introduced in the last decade of the 20th century and has been rapidly accepted by geoscientists around the world. Even though, there is still a noticeable lack of established conceptual and methodological framework for geodiversity assessment. The specific research problem is to develop an algorithm to assess the geodiversity of morphometrically and morphogenetically diverse types of landscapes including mountains, upland and lowland areas, with the use of geographic information systems (GIS).
The presented doctoral dissertation takes the form of a coherent series of five original and thematically related publications. The objectives of the dissertation consists of: 1) the state of art of research on geodiversity and the methodological proposal of its assessment (Najwer, Zwoliński 2014), 2) systematization of geodiversity assessment methods (Zwoliński et al. 2018), 3) qualitative and quantitative assessment of geodiversity in a lowland, upland and mountainous area with the use of global and local weighted linear combinations (Najwer et al. 2016, Jankowski et al. 2020, Najwer et al. 2022), 4) verification of the developed geodiversity assessment method based on expert and crowdsourcing data (Jankowski et al. 2020, Najwer et al. 2022).
A new qualitative-quantitative method of geodiversity assessment has been proposed, with the use of spatial multi-criteria analysis (S-MCA) in two variants: Globally Weighted Combination (G-WLC) and Locally Weighted Combination (L-WLC). The basis of the analytical algorithm is the selection of factors (abiotic components of the natural environment), the rules of their classification, and the appropriate selection of factor maps weights. In order to objectify the results, to classify the abiotic elements of geodiversity and final weights, the use of crowdsourcing was proposed. Informations using geoquestionnaire were collected for three national parks. The method was tested in areas with diverse landscapes, such as: (i) lowland: the Dębnica catchment and the Wolin National Park; (ii) upland: Roztocze National Park and (iii) mountainous: Karkonosze National Park. In order to verify the results, a field exploration, uncertainty analysis or validation of crowdsourced geodiversity maps was performed