Repozytorium Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (AMUR)
Not a member yet
24938 research outputs found
Sort by
Organisation of the mitochondrial import complex TOB/SAM of the slime mold Dictyostelium discoideum in the process of forming of early multicellular structures
No full textWydział BiologiiGłównym celem mojej rozprawy doktorskiej była weryfikacja hipotezy zakładającej występowanie różnych form kompleksu TOB/SAM u organizmów wielokomórkowych i ustalenie składu podjednostkowego tych form na etapie tworzenia wczesnych struktur wielokomórkowych. Kompleks TOB/SAM zlokalizowany jest w zewnętrznej błonie mitochondrialnej, gdzie odpowiada za wbudowywanie białek o strukturze beczułki β. Badania przeprowadziłam przy użyciu organizmu modelowego Dictyostelium discoideum, posiadającego charakterystyczny cykl życiowy, w którym wyróżnić można zarówno fazę jednokomórkową - występującą w sprzyjających warunkach środowiska, jak i fazy wielokomórkowe, które tworzą się w warunkach niekorzystnych i poprzedzają wytworzenie spor, umożliwiających przetrwanie tych warunków. Przeprowadzone przeze mnie badania wykazały występowanie dwóch form kompleksu TOB/SAM, różniących się składem podjednostkowym, oraz wskazały, że w procesie tworzenia wczesnych struktur wielokomórkowych, w komórkach D. discoideum może dochodzić do zmian w oddziaływaniu kompleksu TOB/SAM z innymi białkami mitochondrialnymi. Jednak organizacja kompleksu TOB/SAM, jak i poziom ekspresji jego zidentyfikowanych podjednostek nie ulegają zmianie. Zmiany te dotyczą jednak białek, które funkcjonalnie łączone są z możliwością uruchomienia glukoneogenezy oraz stanu funkcjonalnego mitochondriów.The main goal of my doctoral dissertation was to verify the hypothesis assuming the presence of various forms of the TOB/SAM complex in multicellular organisms and to determine the subunit composition of these forms in the process of forming of early multicellular structures. The TOB/SAM complex is located in the mitochondrial outer membrane, where it is responsible for the insertion of β-barrel proteins. I conducted the research with the use of a model organism Dictyostelium discoideum, which has a characteristic life cycle, in which can be distinguish both the unicellular phase - occurring under favorable environmental conditions, and the multicellular phases, which are formed under unfavorable conditions and precede the formation of spores, enabling surviving these conditions. My research has shown two forms of the TOB/SAM complex, differing in the subunit composition, and indicated that in the process of creating early multicellular structures, in D. discoideum cells changes may occur in interaction of the TOB/SAM complex with other mitochondrial proteins. However, the organization of the TOB/SAM complex and the expression level of its identified subunits remain unchanged. These changes, however, concern proteins that are functionally linked with the possibility of triggering gluconeogenesis and the functional state of the mitochondria.Niniejsza praca powstała przy finansowym udziale:
1. Narodowego Centrum Nauki: grant 2012/05/N/NZ3/00293, kierownik: Monika Mazur,
2. Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego: grant NN303 143937, kierownik: Małgorzata Wojtkowska,
3. Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego – KNOW Poznańskie Konsorcjum RNA
Konflikt o Płyciznę Scarborough a polityka Chińskiej Republiki Ludowej wobec sporów terytorialnych na Morzu Południowochińskim
No full textThe aim of this article is to distinguish the key assumptions and instruments of the People’s Republic of China’s foreign policy towards territorial disputes in which this country is involved (with particular focus on the conflicts over islands and features in the South China Sea) through in-depth analysis of PRC’s policy in the conflict over Scarborough Shoal. According to the working hypothesis the events that took place in 2012 and ultimately led to the PRC’s de facto control over the shoal could be viewed as a model for the country’s future actions in the regional conflicts.
The article has been divided into three parts. The first one presents the subject matter of the dispute and its historical determinants. The latter characterizes the interests of individual countries involved in the conflict, their position, and the legal background to the dispute. Finally, the third section analyzes the events of 2012 and their implications, along with an attempt to isolate the elements that may constitute the model of the PRC’s future policy with regard to territorial disputes in which it is involved (“Scarborough model”).
The following research questions were asked for the purpose of structuring the analysis: 1) What is the factual and legal background to the Scarborough Shoal standoff? 2) How and by means of what instruments did China establish effective control of the atoll? 3) What is the role of the dispute in the context of the PRC’s remaining territorial claims over the South China Sea?
The article primarily uses the method of gathering and observing facts, as well as the decision-making method in the context of analyzing the positions of the states involved in the dispute. Also, the process method was used to present the genesis of the studied political processes.Celem niniejszego artykułu jest wyodrębnienie najważniejszych założeń i instrumentarium polityki zagranicznej Chińskiej Republiki Ludowej wobec sporów terytorialnych, w które jest ona zaangażowana (przede wszystkim konfliktów o przynależność wysp i obiektów na Morzu Południowochińskim) przez pogłębioną analizę działań tego państwa w kontekście sporu o Płyciznę Scarborough. Według przyjętej roboczej hipotezy badawczej wydarzenia z 2012 r., które doprowadziły do ustanowienia przez ChRL faktycznej kontroli na płycizną mogą stanowić model przyszłych zachowań Chińskiej Republiki Ludowej wobec konfliktów regionalnych.
Artykuł został podzielony na trzy części. W pierwszej przedstawiono przedmiot sporu i jego historyczne uwarunkowania. W drugiej części scharakteryzowano interesy poszczególnych państw zaangażowanych w konflikt, ich stanowisko, a także prawne tło sporu. W trzeciej części poddano wreszcie analizie wydarzenia, które miały miejsce w 2012 r., a także ich następstwa wraz z próbą wyodrębnienia elementów, które mogą składać się na model przyszłej polityki ChRL w odniesieniu do sporów terytorialnych, w które jest ona zaangażowana (“model Scarborough”). Celem ustrukturyzowania analizy postawiono następujące pytania badawcze: 1) Jak wygląda stan faktyczny i tło prawne sporu o Płyciznę Scarborough? 2) W jaki sposób i przy wykorzystaniu jakiego instrumentarium Chiny ustanowiły faktyczną kontrolę nad atolem? 3) Jaką rolę spór odgrywa w kontekście pozostałych roszczeń terytorialnych ChRL w odniesieniu do Morza Południowochińskiego?
W artykule wykorzystano przede wszystkim metodę gromadzenia i obserwacji faktów, a także metodę decyzyjną – w kontekście analizy stanowiska państw zaangażowanych w spór. Wykorzystana została także metoda procesualna w zakresie przedstawienia genezy analizowanych procesów politycznych
Mieczysław Stolarczyk, Główne tendencje ewolucji globalnego i europejskiego systemu międzynarodowego w okresie pozimnowojennym i ich niektóre implikacje, Mysłowice 2022, ss. 561.
No full textRecenzja
Polityka zewnętrzna Unii Europejskiej jako późnowestfalska innowacja polityczna
No full textThis article looks at the European Union’s external policy as a late-Westphalian political innovation. The article assumes that the external activity of the European Union goes beyond the classical framework of foreign policy, which is usually considered an attribute of the state, and the EU itself, as a hybrid entity, formulates and implements external policy. The latter has a normative and functional character, which means that the basis of the EU’s presence in the world is a set of specific rules, tools and organizational structures allowing for actions that not only complement the foreign policy of the member states but also go beyond its framework. European Union’s late-Westphalian external policy is based on three pillars – multilateralism, normative plasticity, and hybridism, which when considered collectively create an image of the EU’s activity beyond the model of classical diplomacy and interstate cooperation.Celem niniejszego artykułu jest bliższe spojrzenie na politykę zewnętrzną Unii Europejskiej jako późnowestfalską innowację polityczną. W artykule przyjęto, że aktywność zewnętrzna Unii Europejskiej wykracza poza klasyczne ramy polityki zagranicznej, która jest zwykle uznawana za atrybut państwa, a sama UE jako podmiot hybrydowy, formułuje i realizuje politykę zewnętrzną. Ta ostatnia ma charakter normatywno-funkcjonalny, co oznacza, że podstawę obecności UE w świecie stanowi zbór określonych zasad, narzędzi i struktur organizacyjnych pozwalających na działania, które nie tylko uzupełniają politykę zagraniczną państw członkowskich, ale także wykraczają poza jej ramy. Późnowestfalska polityka zewnętrzna Unii Europejskiej opiera się na trzech filarach – multilateralizmie, normatywnej plastyczności, hybrydowości, które rozpatrywane kolektywnie tworzą obraz aktywności UE wykraczającej poza model klasycznej dyplomacji i współpracy międzypaństwowej
Zdarzenia krzywdzące moralnie jako determinanty dynamiki mobilizacji na rzecz praw kobiet w Polsce
No full textWhy did the registration of the Gals for Gals name as a trademark and the publication of the Constitutional Tribunal’s ruling stop the largest protest movements for women’s rights in democratic Poland despite unaccomplished goals? What was the source of the 2018 and 2021 demobilization acts and subsequent waves of non-mobilization? Drawing on the theory of moral injury and narrative research methodology, this article aims to account for the determinants of the Gals for Gals’ and the All-Poland Women’s Strike’s demobilization and the lack of mobilization. The main argument is that during the fight for women’s rights, a part of Polish society involved in civic activity experienced two severe traumas. Each of the two waves of mobilization ended in a moral injury development. In both cases, a moral injury involved the loss of trust in self and others. Moreover, in both cases, the moral injuries were so severe that they turned out long-lasting. At the stage of the cognitive dissonance, there were no attempts to resolve it. In other words, activists did nothing to prevent cognitive dissonance from turning into a moral injury. In the first case, it may indicate the organizational and emotional immaturity of activists. In turn, the second case may indicate the weakening of civil society, building Poland’s political culture of withdrawal and submission.Dlaczego rejestracja nazwy Dziewuchy Dziewuchom jako znaku towarowego i publikacja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego spowodowały zakończenie aktywności przez największe ruchy protestu na rzecz praw kobiet w demokratycznej Polsce i to pomimo nieosiągnięcia celów? Jakie były źródła demobilizacji z 2018 r. i 2021 r. i kolejnych fal braku mobilizacji? Opierając się na teorii krzywdy moralnej i metodologii badań narracyjnych, artykuł ten ma na celu wyjaśnienie determinant demobilizacji i braku mobilizacji Dziewuch i Ogólnopolskiego Strajku Kobiet. Głównym argumentem jest to, że podczas walki o prawa kobiet część polskiego społeczeństwa zaangażowana w działalność obywatelską doznała dwóch poważnych traum. Każda z dwóch fal mobilizacji zakończyła się masowym poczuciem krzywdy moralnej. W obu przypadkach pojawienie się krzywdy moralnej wiązało się z utratą wiary w siebie i innych. Co więcej, w obu przypadkach była ona tak poważna, że okazała się długotrwała. Na etapie pojawienia się dysonansu poznawczego nie podejmowano prób jego rozwiązania. Innymi słowy, aktywiści nie zrobili nic, aby zapobiec przekształceniu dysonansu poznawczego w trwałe poczucie moralnej krzywdy. W pierwszym przypadku może to wskazywać na niedojrzałość organizacyjną i emocjonalną działaczy. Z kolei drugi przypadek może być oznaką słabnięcia społeczeństwa obywatelskiego, tworzenia się coraz większego obszaru kultury politycznej wycofania i uległości w Polsce
The Catholic Church of the Archdiocese of Gniezno and Poznań towards the Great War (1914-1918)
No full textWydział HistoriiRozprawa doktorska jest próbą analizy postawy i odtworzenia obrazu działalności Kościoła katolickiego archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej wobec Wielkiej Wojny w latach 1914-1918. Autor pracy przystępując do badań zadał sobie kluczowe pytanie, jakie było jego stanowisko i program przeciwdziałania skutkom konfliktu oraz konkretna aktywność. Temu zagadnieniu podporządkowano pytania pomocnicze, które wyznaczyły zakres praktycznych poszukiwań naukowych. Praca składa się z czterech rozdziałów. Tytuły rozdziałów odzwierciedlają badaną problematykę. Są to warunki działania i sytuacja Kościoła katolickiego w Poznańskiem w latach 1914-1918, jego duszpasterska posługa oraz działalność społeczna i charytatywna. Ostatni rozdział traktuje o stosunku duchowieństwa wobec sprawy polskiej. W polu zainteresowania znalazło się także szereg problemów, wpływających na życie codzienne. Większość działań na poziomie archidiecezji w obszarze działalności duszpasterskiej i charytatywnej ma swoje źródło w decyzjach papieskich i zjazdach biskupów niemieckich. Stąd wynika przywiązywanie ogromnej roli do duszpasterstwa jeńców wojennych. Wielka Wojna przyczyniła się do wzrostu pobożności wiernych i jeszcze mocniejszego związania się ich z Kościołem. Jak wykazały badania na wielki podziw zasługują również wierni katolicy i całe społeczeństwo polskie, które w obliczu dramatycznej sytuacji we wszystkich obszarach życia nie zachowali się biernie.The doctoral dissertation is an attempt to analyse the attitude and recreate the image of the activities of the Catholic Church of the Archdiocese of Gniezno and Poznań towards the Great War in 1914-1918. When starting the research, the author of the work asked himself the key question: what was its position and program for counteracting the effects of the conflict, and what was its specific activity. The auxiliary questions that determined the scope of practical scientific research were subordinated to this issue. The work consists of four chapters. The titles of the chapters reflect the studied issues. These are the conditions for the operation and situation of the Catholic Church in Poznań in the years 1914-1918, its pastoral service, as well as social and charity organization.
The last chapter deals with the attitude of the clergy towards the Polish issue. The field of interest also includes a number of problems that affect everyday life. Most activities at the archdiocese level in the area of pastoral and charity activities have their source in papal decisions and meetings of German bishops. Hence the importance attached to the pastoral care of prisoners of war. The Great War contributed to an increase in the piety of the faithful and an even stronger bond with the Church. As shown by the research, the faithful Catholics and the entire Polish society deserve great admiration as they did not act passively in the face of the dramatic situation in all areas of life
Population history and selection in closely related mountain pine species (genus Pinus) in Europe
No full textWydział BiologiiSosna górska (Pinus mugo Turra) i sosna hakowata (P. uncinata Ramond ex DC.) stanowią parę taksonów siostrzanych o słabo rozpoznanej historii ewolucyjnej i relacjach pokrewieństwa. Oba gatunki zasiedlają stanowiska rozrzucone w subalpejskim paśmie europejskich masywów górskich, niemniej różnią się pod względem pewnych cech fenotypowych i ekologicznych. Razem z blisko spokrewnionym taksonem referencyjnym – sosną zwyczajną (Pinus sylvestris L.), stanowiły układ porównawczy w badaniach
genetycznych podstaw przystosowań drzew leśnych do warunków wysokogórskich. Pierwszym etapem badań były analizy filogeograficzne dotyczące relacji istniejących pomiędzy i w obrębie naturalnych populacji tych taksonów. Rekonstrukcje oparte na polimorfizmie nowo opracowanych markerów mtDNA rzuciły światło na obecną strukturę genetyczną populacji oraz możliwe historyczne drogi ich migracji. Pozwoliły także, po raz pierwszy, na rozróżnienie P. mugo i P. uncinata za pomocą markerów olekularnych. Zmienność genomu jądrowego, eksplorowana w kolejnych etapach badań, polegała na analizie danych genotypowych otrzymanych dzięki zastosowaniu macierzy SNP oraz informacji uzyskanych z sekwencjonowania transkryptomów reprezentatywnej grupy osobników tych trzech taksonów. Badania te wyłoniły szereg genów odbiegających wzorcem zróżnicowania pomiędzy taksonami od zmienności ich neutralnego tła genetycznego. Funkcje wielu z tych genów kandydackich można wiązać z przystosowaniami do wymagań środowisk wysokogórskich, co czyni je wartościowym punkt odniesienia dla dalszych analiz w tym zakresie.Dwarf mountain pine (Pinus mugo Turra) and Pyrenean pine (P. uncinata Ramond ex DC.) constitute a pair of sister taxa with poorly understood evolutionary history and relationships. Both species inhabit sites scattered in the subalpine belt of European mountain ranges, but they differ in phenotypically and ecologically. Together with a closely related reference taxon - Scots pine (Pinus sylvestris L.), they formed comparative system for study of the genetic basis of the adaptation of forest trees to high mountain conditions. The phylogeographic analysis of the relationships between and within natural populations of these taxa was first stage of the research. Reconstructions based on the polymorphism of a set of newly developed mtDNA markers shed light on the current genetic structure of their populations and possible historical routes of their migration. They also allowed, for the first time, to distinguish P. mugo and P. uncinata using molecular markers. The nuclear genome variation was explored in subsequent stages of the research. It involved the analysis of data obtained through sequence genotyping with the use of the SNP matrix and of information gained from transcriptome sequencing in a representative group of individuals from the three taxa. These studies revealed a number of genes that departed in pattern of differentiation between taxa from the variation observed in neutral genetic background. Functions of many of these candidate genes can be associated with adaptations to the requirements of high mountain environments, which makes them a valuable reference point for further analyzes in this area.Wykonanie niniejszej pracy odbyło się w ramach realizacji projektu badawczego nr 2015/19/B/NZ9/00024, pt. „Genomika środowiskowa wybranych gatunków sosen (rodzaj Pinus) w Europie”, przyznanego prof. dr. hab. Witoldowi Wachowiakowi w ramach konkursu OPUS 10, finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki, w którym autorka była zatrudniona w roli wykonawcy na stanowisku doktoranta-stypendysty. Autorka uzyskała również środki finansowe na ukończenie rozprawy doktorskiej w ramach projektu „Paszport do przyszłości – Interdyscyplinarne studia doktoranckie na Wydziale Biologii UAM” (POWR.03.02.00-00-I006/17); stypendium to było współfinansowane ze środków
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Europejskiego Funduszu Społecznego.
W badaniach przedstawionych w niniejszej pracy wykorzystano również materiał badawczy
i/ lub dane uzyskane przy wsparciu następujących projektów:
- 2017/27/B/NZ9/00159 pt. Rewizja wzorów migracji-selekcji sosny zwyczajnej (Pinus
sylvestris L.) z wykorzystaniem nowatorskich podejść genomicznych; projekt finansowany
ze środków Narodowego Centrum Nauki
- NE/K012177/1 pt. Population genomics and evolution of adaptive traits in Pines; projekt
finansowany ze środków Natural Environment Research Council, UK
- BB/L012243/1 pt. Promoting resilience of UK tree species to novel pests and pathogens:
ecological and evolutionary solutions; projekt finansowany ze środków Biotechnology
and Biological Sciences Research Council, U
The role of the lifestyle and exposure to prenatal sex hormone in body composition shaping and fatty tissue distribution in young women
No full textWydział BiologiiTematyka dotycząca rozwoju biologicznego człowieka nieodłącznie związana jest z uwarunkowaniami genetycznymi oraz środowiskowymi. Jest to proces przemian, który nie przebiega jedynie w oparciu o informacje zapisane w materiale genetycznym, ale również pod wpływem bodźców środowiskowych. Szerokie spektrum czynników sprawia, że zależny od wspomnianych czynników rozwój biologiczny, różnicuje poszczególne jednostki. Pod koniec ubiegłego wieku piśmiennictwie naukowym pojawiły się informacje wskazujące na to, że stosunek długości drugiego palca ręki (2D)
do czwartego (4D), znany jako wskaźnik długości palców (2D:4D) wykazuje dymorfizm płciowy. Dowiedziono, że wskaźnik jest kształtowany we wczesnym etapie życia płodowego pod wpływem zarówno czynników genetycznych jak i hormonów płciowych. Wartość wskaźnika 2D:4D związana jest między innymi z dystrybucją tkanki tłuszczowej, wskaźnikiem talia-biodra (WHR), cechami motorycznymi, a także płodnością czy autyzmem. Wskaźnik palców odzwierciedla proporcje prenatalnych hormonów płciowych, dlatego może być szeroko wykorzystywany w biologii rozwoju oraz medycynie. Najnowsze badania naukowców wskazują na znaczny wzrost odsetka osób z nadwagą oraz otyłością, ale również osób z niedowagą i zaburzeniami odżywiania. Zagadnienie to jest przedmiotem badań, a także obaw, związanych z obniżoną aktywnością fizyczną. Sytuacja ta może prowadzić do konsekwencji zdrowotnych, rzutujących na dalsze funkcjonowanie wyżej wymienionej grupy. Dorastająca młodzież, jak i młodzi dorośli borykają się z problemem nadwagi otyłości, a badacze alarmują, że coraz więcej młodych osób prowadzi sedentarny tryb życia. Głównym celem pracy było określenie roli stylu życia w tym trybu życia i aktywności fizycznej oraz ekspozycji na prenatalne hormony płciowe w kształtowaniu składu ciała młodych kobiet. Badana grupa 408 studentek Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu znajdowała się na pograniczu okresu adolescencji i dorosłości. Wiek metrykalny znajdował się w przedziale od 18 do 22 lat. Okres ten charakteryzują liczne przemiany, które nierzadko przybierają gwałtowny charakter. Czas studiów jest niezwykle istotnym momentem w życiu młodych kobiet. Niejednokrotnie stają przed ogromem nowych sytuacji i obowiązków. Jest to moment, kiedy studentki rozpoczynają samodzielne mieszkanie, muszą decydować o sposobie odżywiania, czy trybie życia. Nowatorski charakter badań wynika z uwzględnienia wpływu wielu czynników, co daje szeroki, holistyczny pogląd, a także w przyszłości daje możliwość odpowiedniego doboru aktywności oraz zastosowania specjalistycznych programów prewencyjnych mających na celu podniesienie świadomości na temat prozdrowotnego trybu życia wśród młodych osób. Przeprowadzone w niniejszej pracy badania
wykazały, że styl życia oraz ekspozycja na prenatalne hormony płciowe istotnie wpływa na kształtowanie składu ciała oraz dystrybucję tkanki tłuszczowej młodych dziewcząt. Co więcej badania wykazały, że na szczególną uwagę zasługuje rola stylu życia w kontekście zdrowia oraz prewencji chorób, natomiast ekspozycja na prenatalne hormony płciowe ukazuje kierunek predyspozycji do uprawniania aktywności fizycznej. Stale rosnący odsetek młodych kobiet z nadwagą i otyłością oraz wprowadzone restrykcje związane z epidemią COVID- 19, które w wielu przypadkach spowodowały ograniczenie aktywności, zdają się być niepokojącą prognozą na przyszłość, dlatego tak istotne jest poszerzanie badań w dotyczących tej tematyki.The subject area of human biological development is involvedly related to genetic and environmental factors. It is a process of transitions that are not only genetically determined but result from the interaction of the genotype and environmental factors. The wide spectrum of factors is a reason behind interindividual variation. At the end of the last century, the scientific literature has shown that the ratio between the 2nd and 4th digits (digit ratio or 2D:4D) is sexually dimorphic. It has been demonstrated that the differentiation of the digits is under the control of Hox genes, hence the index is formed in early fetal stages. The value of the digit ratio is related to the distribution of adipose tissue, the WHR, physical performance, muscle strength, as well as fertility, and autism. The digit ratio reflects the balance of prenatal sex hormones, therefore can be widely used in developmental biology and medicine. The latest research shows a significant increase in the percentage of overweight and obese people, but also those who are underweight and with eating disorders. This issue is the research subject and concerns related to reduced physical activity. Reduced physical activity may lead to health consequences, affecting further functioning. Adolescents and young adults are struggling with the problem of overweight, and obesity, and researchers have been alarmed that more and more young people lead a sedentary lifestyle. The main objective of the study was to determine the role of lifestyle, including sedentary lifestyle and physical activity, as well as prenatal sex
hormone exposure in body composition and fat distribution in young women. The research group of 408 students of the Adam Mickiewicz University in Poznań was at the doorstep of adulthood, aged from 18 to 22 years. This period is characterized by numerous changes, which often take on a violent character. The study period is an extremely important moment in the life of young women. They often stare down the barrel of a multitude of new situations and responsibilities. This is the moment when students start living independently, they have to decide on their diet or lifestyle. The innovative nature of the research results from taking into account the influence of many factors, which gives a broad, holistic view, and what's more the possibility of an appropriate selection of physical activities and the use of specialized preventive programs to raise awareness of the importance of healthy lifestyle among young people. The results of the research showed that lifestyle and exposure to prenatal sex hormones significantly influenced body composition and the distribution of adipose tissue in young women. Moreover, studies have shown that the role of lifestyle in the context of health and disease prevention deserves special attention, while exposure to prenatal sex hormones shows the direction of the predisposition to physical activity. The growing percentage of young women who are overweight and obese, and the restrictions introduced by the COVID-19 pandemic, which in many cases have resulted in physical activity reduction, seems to be a disturbing forecast for the future, which is why it is so important to expand research on this subject
"Bardziej społeczne" oznacza "bardziej wadliwe": jak nowe media przyczyniają się do upadku polskiej demokracji
No full textIt is no coincidence that anti-democratic changes in the recent years in Poland occurred alongside the rapid development of social media. Technologically advanced methods of discourse management (e.g., behavioral targeting) have successfully exploited the poor understanding of social media mechanisms among Poles1 (Drzewiecki, 2010) and created a fertile ground for undermining liberal democracy. Social media have endangered public debate by facilitating the spread of hate speech, fake news, deep fakes, trivialization of public discourse, astroturfing,2 and the use of bots for propaganda purposes. It seems that in the young and unstable Polish democracy, the combination of anti-democratic forces and dynamic development of social media poses a unique threat to the development of society.Antydemokratyczne przemiany w Polsce zbiegły się nieprzypadkowo z wejściem na nowy poziom rozwoju mediów społecznościowych. Zaawansowane technologicznie metody zarządzania dyskursem (np. poprzez targetowanie behawioralne) współistnieją z niską wiedzą Polaków na temat tego jak funkcjonuje świat social media4 i niechęcią do zdobywania wiedzy na ten temat wśród polskich rodzin (Drzewiecki 2010). Staje się to żyznym gruntem dla rozwoju negatywnych zjawisk z punktu widzenia demokracji. Hejt, fake news i deep fake, trywializacja i banalizacja, astroturfing, wykorzystywanie botów w celach propagandowych… można w nieskończoność wymieniać niebezpieczeństwa związane z wpływaniem działań w social media na debatę publiczną. Stawiamy hipotezę, że w przypadku demokracji tak młodej i chwiejnej jak Polska, połączenie antydemokratycznych wizji państwa z tak dynamicznym rozwojem mediów społecznościowych stanowi wyjątkowe zagrożenie dla rozwoju społeczeństwa
LOVE as a culture- and language-specific phenomenon: an ethnolinguistic study of the concept of KÆRLIGHED in Danish
No full textWydział NeofilologiiGłównym celem pracy jest zbadanie konceptualizacji MIŁOŚCI w języku duńskim na podstawie czerech typów danych językowych – danych słownikowych, korpusowych, tekstowych i ankietowych. Dysertacja obejmuje analizę zarówno całego konceptu jak i jego pojedynczych podkategorii i pozwala zrozumieć dynamikę i złożoność całej kategorii. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że koncept MIŁOŚĆ jest powiązany z innymi połaciami duńskiego obrazu świata i tym, jak Duńczycy postrzegają MAŁŻEŃSTWO, MACIERZYŃSTWO, BOGA, czy PRZYJAŹŃ, oraz że na jego strukturę wpływa wiele czynników, np. chrześcijański model miłości, metafory, modele funkcjonujące na poziomie pojedynczych podkategorii, czy efekty prototypowe. Ponadto konceptualizacja MIŁOŚCI w języku duńskim zdaje się zależeć do pewnego stopnia od indywidualnych doświadczeń użytkowników języka oraz od czynników socjolingwistycznych. W końcu, mimo że Duński koncept MIŁOŚĆ ma wiele wspólnego z jego odpowiednikami w innych językach europejskich, jest on także unikalny, co widać np. w świetle powiązanych konceptów takich jak ØMHED ‘czułość, delikatność’ and HENGIVENHED ‘poświęcenie, oddanie’, czy modeli funkcjonujących na poziomie pojedynczych podkategorii, które są charakterystyczne dla duńskiej mentalności i duńskiego dyskursu.The main goal of the dissertation is to uncover the conceptualization of LOVE in Danish based on four sets of linguistic data – dictionary, corpus, text and survey data. First and foremost, the analysis, examining both the concept as a whole as well as its individual subcategories, helps one to understand the complexity and the dynamic character of the concept. As reflected in the collected material, the concept is inherently connected with other, vast areas of the Danish worldview, such as, for example, MARRIAGE, MOTHERHOOD, GOD or FRIENDSHIP, while its structure is influenced by a number of factors, among others the Christian model of LOVE, metaphors, models functioning at the level of individual subcategories, and prototype effects. On the top of that, there are strong indications that the conceptualization of LOVE in Danish also depends, to some extent, on the individual experiences of the speakers as well as sociolinguistic factors. Finally, although it shares much in common with other European languages, the concept of LOVE in Danish has its unique, culture- and language relative nature, among others reflected in related concepts such as ØMHED ‘tenderness, affection’ and HENGIVENHED ‘dedication, devotion, loving-kindness’, and the models functioning at the level of the single subcategories, specific to the Danish mentality and discourse