21706 research outputs found
Sort by
Ο ρόλος του ελεγκτή στην ψηφιακή εποχή: μια συστηματική ανασκόπηση των δεξιοτήτων και των προκλήσεων της τεχνητής νοημοσύνης στον έλεγχο
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στο ΠΜΣ «Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής» του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και εξετάζει πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης και της Βιομηχανίας 4.0, μετασχηματίζει τις ελεγκτικές διαδικασίες και τον ρόλο του ελεγκτή. Μέσα από συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση (Systematic Literature Review – SLR), βασισμένη στο πλαίσιο PRISMA, αναλύθηκαν 80 επιστημονικά άρθρα της περιόδου 2021–2025, προερχόμενα από τις βάσεις Scopus, Google Scholar και τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με κειμενομετρική προσέγγιση μέσω του εργαλείου Voyant Tool, με στόχο τον εντοπισμό των κύριων τάσεων και θεματικών της σύγχρονης βιβλιογραφίας.Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα βελτίωσης της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των ελέγχων, καθώς επιτρέπει την ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων και την ανίχνευση ανωμαλιών σε πραγματικό χρόνο. Οι ελεγκτές καλούνται να αναπτύξουν νέες τεχνικές και αναλυτικές δεξιότητες, ενώ παράλληλα η ενσωμάτωση των τεχνολογιών αυτών απαιτεί αναπροσαρμογή των ελεγκτικών προτύπων και σαφές θεσμικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων. Η εργασία συμβάλλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη μεταβάλλει τον ρόλο του ελεγκτή, αναδεικνύοντας τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις προκλήσεις που προκύπτουν από τη χρήση της, και προτείνει κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα
Ο ρόλος της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση προγραμματισμού
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο της Παραγωγικής Τεχνητής
Νοημοσύνης (ΠΤΝ) στην εκπαίδευση του προγραμματισμού υπολογιστών. Στόχος
είναι να διερευνηθεί η συμβολή των εργαλείων ΠΤΝ στη μαθησιακή διαδικασία,
καθώς και οι στάσεις των φοιτητών απέναντι στη χρήση τους.
Η μεθοδολογία βασίστηκε σε τρεις άξονες: (α) βιβλιογραφική επισκόπηση με κριτική
ανάλυση πρόσφατων ερευνών για την ΠΤΝ στην εκπαίδευση, (β) εμπειρική μελέτη
μέσω συγκριτικής ανάλυσης πέντε εργαλείων ΠΤΝ (ChatGPT, Gemini, Grok,
DeepSeek, GitHub Copilot) σε δύο αντικειμενοστρεφείς ασκήσεις προγραμματισμού,
και (γ) έρευνα στάσεων φοιτητών μέσω ερωτηματολογίου σχετικά με τη χρήση και
την αντίληψη των εργαλείων ΠΤΝ.
Η συγκριτική ανάλυση των εργαλείων ανέδειξε διαφοροποιήσεις ως προς την
πληρότητα, τη δομή και τη λειτουργικότητα των παραγόμενων λύσεων. Εργαλεία
όπως το ChatGPT και το GitHub Copilot παρουσίασαν πιο ολοκληρωμένες και
λειτουργικές υλοποιήσεις, ενώ άλλα, όπως το Grok και το DeepSeek, εμφάνισαν
αδυναμίες στη συνέπεια και στην πρακτική εφαρμογή του κώδικα. Παράλληλα, η
εμπειρική μελέτη με τους φοιτητές έδειξε ότι τα εργαλεία ΠΤΝ χρησιμοποιούνται
ευρέως, αναγνωρίζονται ως υποστηρικτικά για την κατανόηση και την επίλυση
προβλημάτων, αλλά ταυτόχρονα εγείρουν ανησυχίες σχετικά με την υπερβολική
εξάρτηση, την αξιοπιστία των απαντήσεων και την πιθανή μείωση της κριτικής
σκέψης.
Η μελέτη καταλήγει ότι τα εργαλεία ΠΤΝ μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμα
υποστηρικτικά μέσα στη διδασκαλία και μάθηση του προγραμματισμού, εφόσον
χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με κατάλληλες παιδαγωγικές στρατηγικές και
κατευθυντήριες γραμμές που προάγουν την υπεύθυνη και κριτική τους αξιοποίηση
Teaching fraction concepts, operations and problems to elementary school students with Specific Learning Disabilities: a literature review of contemporary effective applications
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Η σημασία των κλασμάτων στη μαθηματική ανάπτυξη καθιστά τη διδασκαλία τους ως ένα θεμελιώδες διδακτικό αντικείμενο για όλους τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου. Ωστόσο, η διδασκαλία των κλασμάτων για τους μαθητές με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (Ε.Μ.Δ) προϋποθέτει την εφαρμογή κατάλληλων διδακτικών πρακτικών. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάδειξη σύγχρονων αποτελεσματικών διδακτικών παρεμβάσεων σε έννοιες, πράξεις και προβλήματα κλασμάτων για μαθητές Δημοτικού με Ε.Μ.Δ. Οι διδακτικές παρεμβάσεις μελετήθηκαν ως προς:(α) την αποτελεσματικότητά τους, (β) τα κυριότερα μεθοδολογικά χαρακτηριστικά τους και (γ) ως προς τις δυσκολίες και τις βελτιώσεις των μαθητών, κατά την εφαρμογή των παρεμβάσεων. Διενεργήθηκε μία βιβλιογραφική ανασκόπηση, στην οποία συμπεριλήφθηκαν δεκατέσσερις μελέτες, που ανακτήθηκαν από τέσσερις βάσεις δεδομένων σε χρονικό εύρος δεκαετίας (2015-2025). Σύμφωνα με τα ευρήματα, η πλειονότητα των διδακτικών προγραμμάτων ήταν αποτελεσματική, αφού οι μαθητές βελτίωσαν τις επιδόσεις τους. Κύρια τάση διδακτικής προσέγγισης των προγραμμάτων ήταν η Ρητή Συστηματική Διδασκαλία, η οποία συνδυάστηκε με άλλες διδακτικές μεθόδους, προσφέροντας το πλαίσιο μιας δομημένης διδασκαλίας. Επικρατέστερο μεθοδολογικό χαρακτηριστικό των προγραμμάτων ήταν η χρήση των πολλαπλών αναπαραστάσεων της γνώσης, η οποία διευκόλυνε τους μαθητές να νοηματοδοτήσουν ευκολότερα και ταχύτερα τη φύση των κλασμάτων. Οι μαθητές δυσκολεύτηκαν κυρίως στα αρχικά στάδια εφαρμογής των προγραμμάτων, κατά τη μετάβαση από εργασίες με συγκεκριμένα υλικά σε αφηρημένες εργασίες με κλασματικούς αριθμούς, αλλά και μετά τη λήξη της παρέμβασης, στη γενίκευση της νέας γνώσης σε νέα πλαίσια. Παρατηρήθηκαν βελτιώσεις, τόσο στην κατανόηση του μεγέθους του κλάσματος, όσο και στην επίλυση πράξεων και λεκτικών προβλημάτων με κλάσματα μετά από τη χρήση εξειδικευμένων διδακτικών πρακτικών, όπως τη χρήση των πολλαπλών τρόπων αναπαράστασης της γνώσης, την εκμάθηση μιας γνωστικής ή μεταγνωστικής στρατηγικής ή τη χρήση εικονικών αναπαραστατικών μέσων. Οι έρευνες αυτές, έδειξαν ότι μια διδασκαλία που λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του μαθησιακού μηχανισμού των μαθητών με Ε.Μ.Δ., μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο στις επιδόσεις τους σε ό,τι αφορά την κλασματική μάθηση. Τα συμπεράσματα προέκυψαν μέσα από τη σύγκριση των ευρημάτων με την προϋπάρχουσα βιβλιογραφία και στο τέλος, αποτυπώθηκαν προτάσεις για την εκπαιδευτική πρακτική, καθώς και για τις μελλοντικές κατευθύνσεις της έρευνας
Απόψεις φιλολόγων για τις αδυναμίες των μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στην οργάνωση ιδεών κατά τη συγγραφή έκθεσης
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Η παρούσα έρευνα εστιάζει στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες στην οργάνωση των ιδεών τους κατά τη συγγραφή έκθεσης, μέσα από την αποτύπωση των απόψεων φιλολόγων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στόχος της έρευνας ήταν η διερεύνηση των αντιλήψεων των φιλολόγων αναφορικά με τις αδυναμίες των μαθητών στη διαδικασία του γραπτού λόγου, τις αιτίες αυτών των αδυναμιών, αλλά και τη στάση τους απέναντι σε διδακτικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της ικανότητας οργάνωσης των ιδεών. Η μελέτη υλοποιήθηκε με περιγραφική έρευνα μέσω ερωτηματολογίου τύπου Likert, το οποίο βασίστηκε σε βιβλιογραφική ανασκόπηση. Το δείγμα αποτέλεσαν φιλόλογοι της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι κλήθηκαν να διατυπώσουν τις απόψεις τους για τις αδυναμίες των μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες στην οργάνωση των ιδεών κατά τη συγγραφή έκθεσης. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με περιγραφική και επαγωγική στατιστική, χρησιμοποιώντας τεστ κανονικότητας, ανάλυση διασποράς, συσχετίσεις Pearson και γραμμική παλινδρόμηση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι μαθητές με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες παρουσιάζουν δυσκολίες σε αρκετές διαδικασίες που σχετίζονται με την συγγραφή της έκθεσης. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκαν δυσκολίες στο αρχικό στάδιο του σχεδιασμού, με αποτέλεσμα τα κείμενά τους να παρουσιάζουν φτωχή δομή. Στη μνήμη, οι ελλείψεις εντοπίζονται στην ανάκληση και διατήρηση των ιδεών, στοιχείο που οδηγεί σε ελλιπή ανάπτυξη, ασύνδετες πληροφορίες και χαμηλή συνεκτικότητα. Η αναθεώρηση εμφανίζεται επίσης περιορισμένη, καθώς οι μαθητές τείνουν να εστιάζουν μόνο σε επιφανειακά στοιχεία (π.χ. ορθογραφία) και όχι στη συνολική αναδόμηση του κειμένου και στην οργάνωση των πληροφοριών. Όσον αφορά τον ρόλο τους, σύμφωνα με τις απόψεις των ίδιων, διαπιστώθηκε ότι ενώ θεωρείται σημαντικός δεν συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με την οργάνωση και τον σχεδιασμό των ιδεών στην έκθεση των μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες
Χρηματοοικονομική ανάλυση και αποτίμηση της εταιρείας Τυροκομική Αμφιλοχίας Μπουτσώλη ΑΒΕΕ
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εξετάζει την αποτίμηση της Τυροκομικής Αμφιλοχίας Μπουτσώλη Α.Β.Ε.Ε. (ΤΥΡΟΚΑΜ), με στόχο τον προσδιορισμό της χρηματοοικονομικής της κατάστασης, της αξίας της επιχείρησης και των μελλοντικών της προοπτικών. Η μελέτη εστιάζει στην εφαρμογή των σύγχρονων μεθόδων αποτίμησης που προτείνει η διεθνής βιβλιογραφία, δίνοντας έμφαση στο μοντέλο των προεξοφλημένων ταμειακών ροών (Discounted Cash Flow – DCF), το οποίο βασίζεται στην αρχή ότι η αξία μιας επιχείρησης προσδιορίζεται από τη δυνατότητά της να παράγει μελλοντικές ροές ρευστότητας.
Η ανάλυση συνδυάζει εισοδηματικές προσεγγίσεις καθώς και δείκτες αποδοτικότητας και κεφαλαιακής διάρθρωσης, προκειμένου να αποτυπωθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής θέσης της εταιρείας. Παράλληλα, διερευνώνται οι παράγοντες που επηρεάζουν την αξία, όπως η αποδοτικότητα των επενδύσεων, το κόστος κεφαλαίου, οι συνθήκες της αγοράς και οι μελλοντικές προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εφαρμογή του υποδείγματος DCF αποτελεί αξιόπιστο και αποτελεσματικό εργαλείο αποτίμησης για μη εισηγμένες βιομηχανικές επιχειρήσεις, προσφέροντας πολύτιμη πληροφόρηση για τη λήψη στρατηγικών επιχειρηματικών αποφάσεων
Η χρεοκοπία σε εθνικό, σε διεθνές και σε παγκόσμιο επίπεδο κατά τη τελευταία δεκαετία. Μία συγκριτική διερεύνηση
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο της χρεοκοπίας σε εθνικό, διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο, εστιάζοντας στη χρονική περίοδο 2010–2024. Μέσα από θεωρητική ανάλυση, συγκριτική προσέγγιση και στατιστική διερεύνηση, επιχειρείται η κατανόηση των αιτίων, των συνεπειών και των πολιτικών διαχείρισης του δημόσιου χρέους. Η μελέτη συνδυάζει οικονομική και κοινωνιολογική προσέγγιση, αναδεικνύοντας τη χρεοκοπία όχι μόνο ως δημοσιονομικό γεγονός, αλλά και ως θεσμική και κοινωνική κρίση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ελληνική περίπτωση, καθώς και σε διεθνείς εμπειρίες όπως της Αργεντινής, της Ισλανδίας, της Κύπρου και της Σρι Λάνκα. Μέσω ποσοτικής ανάλυσης (2015–2024), η εργασία εξετάζει τη σχέση μεταξύ δημοσίου χρέους, ανάπτυξης, ανεργίας και κοινωνικών ανισοτήτων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η οικονομική σταθερότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θεσμική ποιότητα και τη συνοχή της κοινωνίας. Η έρευνα καταλήγει ότι η βιώσιμη διαχείριση του χρέους απαιτεί ολιστική προσέγγιση, που να συνδυάζει τη δημοσιονομική πειθαρχία με κοινωνικές και αναπτυξιακές πολιτικές. Προτείνεται η δημιουργία διεθνούς μηχανισμού αναδιάρθρωσης χρέους και η ενίσχυση των κοινωνικών θεσμών σε εθνικό επίπεδο, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις
Investing in the Greek stock market using a system based on beta changes
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.This thesis examines whether a state-dependent view of market exposure can improve how we explain and use stock returns in the Greek equity market. Using data from the Athens Stock Exchange (ATHEX) from 1998 to 2025 and 3-month EURIBOR as the risk-free rate, the study first documents the limits of models that assume constant beta—from the single-factor CAPM to popular multifactor benchmarks. It then develops two simple, investable indices that summarize how each stock’s beta changes across market conditions: NSI, which captures a stable, neutral component of market exposure, and SMISI, a long-short index that captures asymmetry in beta between good and bad states. The empirical design follows standard practice: (1) compute monthly excess returns and carefully align and clean the series; and (2) run two complementary tests—time-series regressions to characterize the behavior of NSI and SMISI relative to the market, and Fama-MacBeth cross-sectional regressions to test whether these exposures are priced across portfolios.
Three results stand out. First, NSI tracks the market closely, while SMISI is largely orthogonal in the unconditional time series, consistent with an insurance-like payoff that matters primarily in down markets. Second, cross-sectionally, the NSI-SMISI two-factor model explains portfolio returns better than the CAPM, with higher average 2 and smaller pricing errors. Third, risk prices are regime-sensitive: NSI earns a positive premium in rising markets and a negative one in falling markets, while SMISI contributes to downside organization without requiring a large unconditional premium.
Overall, the findings suggest that how exposure changes across states—not only how large it is on average—contains information that is useful for performance evaluation, risk management and portfolio construction in a small evolving market. Because the indices are constructed from transparent sorts and equal-weight rules, the approach is applicable and readily adaptable by practitioners and policymakers interested in state-aware risk assessment
Η διάσταση του φύλου στον επιστημονικό γραμματισμό - βιβλιογραφική ανασκόπηση
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης διαμορφώνουν την εικόνα της επιστήμης και πώς αυτή η δημόσια αναπαράσταση επηρεάζει τον επιστημονικό γραμματισμό, λαμβάνοντας υπόψη τη διάσταση του φύλου. Μέσω συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης, διερευνώνται τρεις κύριοι άξονες: (α) η προβολή της επιστήμης στα ΜΜΕ και οι συχνές στρεβλώσεις που προκύπτουν από την απλοποίηση ή τη δραματοποίηση των επιστημονικών θεμάτων, (β) η σημασία του επιστημονικού γραμματισμού για την υγεία, την τεχνολογία, τη δημοκρατική συμμετοχή και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, και (γ) οι έμφυλες ανισότητες τόσο στην εκπαιδευτική επίδοση όσο και στη δημόσια απεικόνιση των επιστημόνων. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι τα ΜΜΕ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατανόηση της επιστήμης, ενώ οι κοινωνικές προσδοκίες και τα στερεότυπα επηρεάζουν δυσανάλογα τις γυναίκες. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη για πιο υπεύθυνη επιστημονική επικοινωνία και ενίσχυση πολιτικών ισότιμης πρόσβασης στη STEM εκπαίδευση
Οι ειδικές διατάξεις προστασίας και βοήθειας των θυμάτων ηλεκτρονικού εγκλήματος στην εγχώρια και διεθνή έννομη τάξη
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Ο κυβερνοχώρος και η ευρεία διάδοση των καινοτόμων τεχνολογικών μέσων δημιούργησαν
κατάλληλες συνθήκες για την ευδοκίμηση και μετεξέλιξη - μεταξύ άλλων - και των
προσβολών κατά των θεμελιωδών εννόμων αγαθών της ατομικής και γενετήσιας ελευθερίας,
όπως αυτές εμφανίζονται κυρίως υπό τη μορφή της εμπορίας ανθρώπων αλλά και των
διαδικτυακά τελούμενων αδικημάτων σε βάρος ανηλίκων, όπως της παιδικής πορνογραφίας
και άγρας παιδιών για γενετήσιους λόγους, καθιστώντας από νωρίς σαφή και επιτακτική την
ανάγκη λήψης μέτρων πρόληψης αλλά και καταστολής των εγκληματικών αυτών
φαινομένων, καθώς και αναβάθμισης του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου προστασίας των
θυμάτων τους. Έτσι, το πρώτο μέρος της παρούσας βιβλιογραφικής έρευνας εστιάζει στην
διαπλοκή του ηλεκτρονικού εγκλήματος με τα αδικήματα που στρέφονται κατά της
ανηλικότητας και της προσωπικής και γενετήσιας ελευθερίας του ατόμου, σημειώνοντας
παράλληλα θεμελιώδεις έννοιες των αδικημάτων των άρθρων 323Α, 348Α, 348Β, 348Γ και
337§3 ΠΚ, που τυποποιούν τις εν λόγω προσβολές. Ακολούθως, στο δεύτερο μέρος της
παρούσας, επιχειρείται μια ολοκληρωμένη παρουσίαση του υφιστάμενου πλέγματος
προστατευτικών διατάξεων που υιοθετούνται από την διεθνή και ευρωπαϊκή έννομη τάξη και
υπό το φως της πάγιας νομολογίας του ΕΔΔΑ εξετάζοντας, εν συνεχεία, κριτικά τον βαθμό
ενσωμάτωσης, επάρκειας και αποτελεσματικής εφαρμογής αυτών σε επίπεδο της ελληνικής
έννομης τάξης, ενώ παράλληλα παρεμβάλλονται και σχετικά εμπειρικά πορίσματα αλλά και
προβληματισμοί επί της επίτευξης εξισορρόπησης μεταξύ αφενός της προστασίας του
παθόντος και αφετέρου του δικαιώματος του κατηγορουμένου σε δίκαιη δίκη, όπως άλλωστε
υπαγορεύεται από την ΕΣΔΑ. Ειδικότερα, μάλιστα, αξιολογούνται: α) το δικαίωμα
προστασίας των θυμάτων του άρ. 12§1 Ν. 3064/2002 και π.δ. 233/2003, β) το δικαίωμα
παροχής νομικής βοήθειας (άρ. 1§3 Ν. 3226/2004), γ) το δικαίωμα της αποζημίωσης των
θυμάτων εγκλημάτων βίας (άρ. 1 και 3 Ν. 3811/2009), δ) η αναβολή ενεργειών κατά του
θύματος (άρ. 59§4 ΚΠΔ και 323Α§8 ΠΚ), ε) η εξέταση ανήλικων μαρτύρων και θυμάτων
εμπορίας ανθρώπων (άρ. 227 και 228 ΚΠΔ), στ) η δικονομικής φύσεως προστατευτική
ρύθμιση του άρ. 18 του Ν. 4267/2014 και ζ) η ειδική πρόβλεψη του άρ. 254 ΚΠΔ, η) η
εισαγγελική διάταξη χαρακτηρισμού των θυμάτων των ανωτέρω αδικημάτων ως τέτοιων (άρ.
4 περ. ια’ Ν. 5038/2023), καθώς και ο θεσμός της Ευρωπαϊκής Εντολής Προστασίας αλλά
και οι συναφείς προκλήσεις διακρατικής συνεργασίας. Καταληκτικά, παρουσιάζονται τα
σχετικά πορίσματα της έρευνας επί της ουσιαστικής υλοποίησης των υπό μελέτη
προστατευτικών μέτρων, ενώ παράλληλα εκτίθενται σχετικές επίκαιρες σκέψεις και
προτάσεις, κινούμενες προς την πραγμάτωση της αποκαταστατικής δικαιοσύνης
International taxation and multinational companies
No full textΔιπλωματική εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2025.Έναυσμα της συγγραφής του συγκεκριμένου πονήματος στάθηκε η μεγάλη συζήτηση γύρω από το ζήτημα της διεθνούς φορολογίας. Με τον όρο > η σκέψη προσανατολίζεται σε θέματα που αφορούν τη διαχείριση των εσόδων των κρατών, την προσέλκυση επενδύσεων, αλλά και την αποτελεσματική αντιμετώπιση φαινομένων φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής. Αναμφισβήτητα είναι ένα από τα πιο κρίσιμα και πολυεπίπεδα ζητήματα της παγκόσμιας οικονομίας. Οι προκλήσεις που περικλείουν τη φυσιογνωμία της παγκόσμιας φορολογίας είναι πολλές και αφορούν όλους τους ενδιαφερόμενους και μη. Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις διευρύνουν την δραστηριότητα τους πέρα από τα εθνικά σύνορα και η φορολογική πολιτική των κρατών έχουν εντείνει τις συζητήσεις για το ζήτημα. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι λεγόμενοι φορολογικοί παράδεισοι, δηλαδή χώρες ή περιοχές που προσφέρουν πολύ χαμηλή ή μηδενική φορολογία, καθώς και υψηλά επίπεδα μυστικότητας και ευελιξίας στη σύσταση εταιρειών. Οι φορολογικοί παράδεισοι χρησιμοποιούνται από μεγάλες πολυεθνικές αλλά και από φυσικά πρόσωπα υψηλής οικονομικής επιφάνειας, προκειμένου να μειώσουν τη φορολογική τους επιβάρυνση. Η προτίμηση ένταξης σε πλαίσια φορολογικών παραδείσων δημιουργεί σημαντικές απώλειες εσόδων για τα κράτη όπου πραγματοποιείται πραγματικά η οικονομική δραστηριότητα. Δεν μπορεί να παραμεριστεί βέβαια το γεγονός της υπονόμευσης της αρχής της φορολογικής δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν διατυπωθεί διεθνείς πρωτοβουλίες, όπως ο ΟΟΣΑ με το πρόγραμμα BEPS (Base Erosion and Profit Shifting), που στοχεύουν στη διαφάνεια και στον περιορισμό της τεχνητής μεταφοράς κερδών. Υποκατηγορία της διεθνούς φορολογίας είναι και οι ενδοομιλικές συναλλαγές. Με τον όρο αυτό εννοούμε τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μεταξύ διαφορετικών θυγατρικών της ίδιας πολυεθνικής επιχείρησης σε διάφορες χώρες. Μέσω της πρακτικής αυτής, πολλές εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να χειραγωγούν τις τιμές των αγαθών ή των υπηρεσιών που ανταλλάσσουν, με στόχο να μεταφέρουν τα κέρδη τους σε χώρες με χαμηλότερη φορολογία. Η λεγόμενη "τιμολόγηση μεταβίβασης" (transfer pricing) μπορεί να αποτελεί εργαλείο νόμιμης επιχειρηματικής στρατηγικής, ωστόσο συχνά χρησιμοποιείται καταχρηστικά, οδηγώντας σε σημαντική φορολογική απώλεια για τις χώρες υψηλής φορολογίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εξαιρετικά σημαντικό ρόλο παίζουν οι συμφωνίες αποφυγής διπλής φορολογίας (ΣΑΔΦ), οι οποίες υπογράφονται διμερώς μεταξύ κρατών με στόχο να ρυθμιστεί ποιο κράτος έχει δικαίωμα φορολόγησης των εισοδημάτων που προκύπτουν από διασυνοριακές δραστηριότητες. Χωρίς τέτοιες συμφωνίες, υπάρχει ο κίνδυνος ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο να φορολογηθεί δύο φορές για το ίδιο εισόδημα, τόσο στη χώρα προέλευσης όσο και στη χώρα κατοικίας του. Οι ΣΑΔΦ προβλέπουν κανόνες κατανομής φορολογικών δικαιωμάτων για κάθε χώρα καθώς και μηχανισμούς αμοιβαίας συνεννόησης μεταξύ φορολογικών αρχών, ενισχύοντας την βεβαιότητα των επενδυτών καθώς οι πιθανότητες για παρακώλυση των ενεργειών και τον επενδύσεων τους περιορίζονται. Η πρόκληση, συνεπώς, για τη διεθνή κοινότητα είναι αμφίρροπη. Αυτή τοποθετείται στην εξεύρεση μιας ισορροπίας ανάμεσα στη διευκόλυνση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας και την προστασία των φορολογικών εσόδων των κρατών. Από τη μια πλευρά, οι φορολογικοί παράδεισοι και οι πρακτικές επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού διαβρώνουν τη φορολογική βάση, εντείνοντας τις ανισότητες και περιορίζοντας την ικανότητα των κυβερνήσεων να χρηματοδοτήσουν δημόσια αγαθά και κοινωνικές πολιτικές. Από την άλλη, η υπερβολικά αυστηρή φορολογική ρύθμιση μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά για τις επενδύσεις και να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα μιας χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι διεθνείς συνεργασίες, η ανταλλαγή πληροφοριών, η ενίσχυση της διαφάνειας και η προσαρμογή των ΣΑΔΦ στις σύγχρονες προκλήσεις αποτελούν απαραίτητα εργαλεία. Τελικά, η διεθνής φορολογία δεν είναι απλώς ένα τεχνικό πεδίο κανόνων και διαδικασιών, αλλά ένας χώρος όπου διακυβεύεται η ισορροπία μεταξύ εθνικής κυριαρχίας, οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής δικαιοσύνης σε μια όλο και πιο παγκοσμιοποιημένη οικονομία