Cyber Open Repository of the Warsaw School of Economics
Not a member yet
1091 research outputs found
Sort by
Questionner le tournant créatif : dispositifs, processus et représentations
Le virage numérique, en offrant aux artistes une puissance sans précédent se manifestant par une indépendance et une liberté artistique, ainsi que par la possibilité d’intervenir à tous les maillons de la chaîne de valeur, les a en même temps confrontés à une série de défis. Ceux-ci sont liés aux nouveaux rôles de l’artiste, notamment l’artiste porteur de projet, l’artiste entrepreneur ou encore l’artiste community manager. Le présent article a pour objectif d’identifier et d’analyser ces défis à chaque maillon de la chaîne de valeur. Il en résulte que les nouvelles circonstances font sortir les artistes de l’économie de marché « traditionnelle »
en les plaçant dans de nouveaux contextes comme l’économie de partage, de relation ou de collaboration, ce qui exige d’eux une créativité dynamique qui s’adapterait aux circonstances en évolution, sans pour autant leur garantir un succès artistique.Questionner le tournant créatif : dispositifs, processus et représentations, Université d’économie de Varna – Bulgarie, 7-9 juin 2017131-13
Folia Turistica
Cel. Ocena stopnia przygotowania polskich przedsiębiorców sektora hotelarskiego do wdrożenia zasad gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ) oraz rozpoznanie ich opinii w zakresie uwarunkowań formalnych i gospodarczych tworzenia podstaw GOZ w Polsce.
Metoda. Przedstawione w artykule poglądy stanowią wynik przeglądu piśmiennictwa dotyczącego założeń GOZ oraz badań empirycznych zrealizowanych metodą monograficzną przy wykorzystaniu ankiety oraz wywiadu strukturyzowanego IDI (individual in-depth interview) w grupie 64 przedsiębiorstw hotelarskich.
Wyniki. W badaniu poddano ocenie 5 podstawowych obszarów charakteryzujących GOZ. Ustalono, że obszarem najsłabiej przygotowanym do wdrażania zasad GOZ w grupie MSP hotelarskich jest projektowanie oraz obszar konsumpcji i użycia (w szczególności ponownego użycia i napraw). Nieco lepiej wypadła ocena przygotowania w obszarze zbiórki surowców oraz dystrybucji. Nisko oceniono zasoby wiedzy (znajomość problematyki GOZ wśród inwestorów i projektantów, postawy i świadomość konsumentów), stan regulacji prawnych
i dostępność wsparcia ze strony władz publicznych (w obszarze edukacji i finansowania rozwiązań z zakresu gospodarki cyrkularnej).
Ograniczenia badań i wnioskowania. Wyniki badań realizowanych metodą monograficzną,
bazujące na subiektywnych ocenach respondentów należy traktować z ostrożnością. Stanowią one jednak wskazanie dla przyszłych działań dotyczących edukowania przedsiębiorców i konsumentów w zakresie założeń GOZ oraz ustalania priorytetów badawczych i rozwojowych
ukierunkowanych na wzmocnienie obiegu zamkniętego w gospodarce.
Implikacje praktyczne. Wnioski i postulaty sformułowane przez respondentów wskazują
na niedostateczny stopień przygotowania gospodarki do wdrożenia zasad GOZ i konieczność podjęcia działań w obszarze edukacji, regulacji prawnych i polityki fiskalnej. W opinii przedsiębiorców hotelarskich, bez zmian na poziomie ogólnogospodarczym i formalno-prawnym faktyczne wdrożenie zasad GOZ w branży hotelarskiej nie będzie możliwe ze względu na złożony system relacji inwestorów i operatorów z dostawcami i podwykonawcami. Indywidualne działania
mogą co najwyżej ograniczać się do formułowanych już od lat założeń odpowiedzialności społecznej i zrównoważonego rozwoju, czego nie sposób utożsamiać z obiegiem zamkniętym.
Oryginalność. Jest to pierwsze badanie opinii przedsiębiorców hotelarskich na temat możliwości wdrożenia zasad ekonomii cyrkularnej w ich działalności.
Rodzaj pracy. Artykuł prezentujący przegląd piśmiennictwa i wyniki badań empirycznych.Purpose. Assessment of the degree of preparation of Polish entrepreneurs in the hotel sector to implement the principles of circular economy and recognition of their opinions in the field of formal and economic conditions for the creation of a circular economy in Poland. Method. The views presented in this article are the result of a review of literature on circular economy and empirical studies carried out using the monographic method based on a survey and structured IDI (individual in-depth interview) among a group of 64 hotel enterprises. Findings. The study assessed 5 basic areas characteristic for circular economy. In the course of the interviews, it was established that the areas most poorly prepared to implement the principles of circular economy in the group of hotel SMEs are the design, consumption and use (in particular re-use and repairs). The assessment of preparation in the areas of raw material collection and distribution was slightly better. The knowledge of circular economy issues among investors and designers, attitudes and consumer awareness, state of legal regulations and availability of support from public authorities (in the area of education and financing solutions in the field of circular economy) were rated as low. Research and conclusions limitations. The results of research carried out using the monographic method, based on subjective assessments of respondents, should be treated with caution and do not allow to draw general conclusions. They are, however, an indication for future activities concerning the education of entrepreneurs and consumers in the field of circular economy assumptions and setting research and development priorities aimed at strengthening the closed circuit in the economy. Practical implications. The conclusions and postulates formulated by the respondents point to the insufficient preparation of the economy for the implementation of the circular economy principles and the need to take action in the area of education, legal regulations and fiscal policy. In the opinion of hotel entrepreneurs, without changes at the general economic and formal- legal levels, the actual implementation of circular economy principles in the hotel industry will not be possible due to the complex system of investor and operator relations with suppliers and subcontractors. At the most, individual actions may be limited to assumptions of social responsibility and sustainable development formulated for years, which cannot be equated with a closed circuit. Originality. This is the first survey of tourist entrepreneurs' opinions on the possibilities of implementing a circular economy and their readiness to meet the requirements of the circular economy. Type of paper. An article presenting the results of desk and empirical research.48185-20
PTE i jego oddziały. Siedem dekad
Organizowane co kilka lat Kongresy Ekonomistów
Polskich zawsze traktowane były jako niezwykle ważne wydarzenia, dotyczące fundamentalnych problemów polskiej i globalnej gospodarki oraz nauk ekonomicznych.Po II wojnie światowej kolejne zjazdy i kongresy organizowane były w ważnych dla kraju okresach (fragment).142-4
Generation of regional input-output tables: a spatial econometric approach with illustrative simulations for France, Germany and Poland
This paper investigates the construction of multisector-multiregion input-output tables by using spatial econometric methods. I demonstrate that, under reasonable assumptions, the problem of finding Leontief's technical coeffeffcients can be formulated as a modiffied multi-equation spatial Durbin
model and the missing parameters can be estimated via maximum likelihood. The resulting coeffi cients are computed as a function of country-wide coeffie cients, as well as distance and regional-sectorial data on value added. The statistical performance of the model is scrutinized and the method is illustrated with simulations of regional (NUTS-3 level) economic
impact assessment - for generic companies located in Southern France, Germany and Poland.2018/0371-35SGH KAE Working Papers Serie
Offshoring we współczesnej gospodarce światowej
Intensyfikacja międzynarodowego podziału pracy, obserwowana w ostatnich latach, w dużym stopniu jest następstwem wzrostu aktywnego angażowania się przedsiębiorstw w ten proces. Obok istniejącej od dziesiątków lat produkcji wyrobów gotowych na eksport pojawił się wywóz towarów (podzespołów, usług) związany z angażowaniem się coraz większej liczby przedsiębiorstw w międzynarodowe sieci dostaw. Udział firm w międzynarodowym podziale pracy wynika z dążenia do obniżania kosztów produkcji. Sprzyjają temu tradycyjnie występujące różnice w wyposażeniu krajów w czynniki produkcji, a także przyspieszenie postępu technicznego, liberalizacja handlu międzynarodowego oraz procesy integracyjne.
Przedstawiony wyżej rodzaj angażowania się przedsiębiorstw w międzynarodowy podział pracy można wyjaśnić, posługując się opracowaną przez M. Portera koncepcją łańcucha wartości (Porter, 1985). Koncepcja ta, tradycyjnie wykorzystywana w naukach o zarządzaniu, tłumaczy realizację uszeregowanych w określonej kolejności procesów pozwalających przedsiębiorstwu zaoferować na rynku dobra lub usługi znajdujące akceptację nabywców. Początkowe ogniwa łańcucha wartości, takie jak prace badawcze czy projektowe, zwykło się nazywać procesami przedprodukcyjnymi. Pozyskanie surowców i komponentów (dóbr pośrednich), montaż pośredni, wkład czynników niematerialnych oraz montaż końcowy, tworzące następną grupę ogniw łańcucha, noszą nazwę procesów produkcyjnych. Z kolei końcowe ogniwa łańcucha, czyli dystrybucję, sprzedaż i serwis gwarancyjny, zwykło się nazywać procesami poprodukcyjnymi.
Przenosząc koncepcję łańcucha wartości z nauk o zarządzaniu do analizy ekonomicznej, przyjmuje się, że każdy z procesów składających się na łańcuch wartości może być przedmiotem współpracy międzynarodowej przedsiębiorstw. Współpracę taką można podejmować na różne sposoby. Jednym z nich jest kooperacja niekapitałowa polegająca na zleceniu innym podmiotom wykonania dóbr bądź usług wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa zlecające w kolejnych fazach produkcji. Warto podkreślić, że właśnie ten rodzaj współpracy przyczynia się do wzrostu obrotów handlowych dobrami pośrednimi i usługami biznesowymi.
Innym sposobem współpracy międzynarodowej może być współdziałanie przedsiębiorstwa ze swoimi oddziałami zagranicznym. Oddziały te powstają w wyniku bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ). W tym przypadku handel dobrami pośrednimi i usługami biznesowymi jest efektem przepływu kapitału w formie pionowych BIZ.
Oba wymienione wyżej sposoby międzynarodowej współpracy przedsiębiorstw wymagają w pierwszej kolejności wyodrębnienia realizowanych w przedsiębiorstwach czynności składających się na poszczególne ogniwa łańcuchów wartości. Tego rodzaju działanie nazywa się w literaturze ekonomicznej fragmentacją łańcuchów wartości. Z kolei zlecanie wybranych czynności na zewnątrz nosi nazwę outsourcingu. Gdy tego typu zlecenia trafiają do przedsiębiorstw zagranicznych, mówi się o offshoringu (Jones, Kierzkowski, 1990; Leamer, 1996; OECD, 2007; Feenstra, 2010). Można zatem stwierdzić, że w przypadku offshoringu, w odróżnieniu od outsourcingu, wszystkie przedsiębiorstwa, zarówno zlecające, jak i wykonujące zlecenie, uczestniczą w międzynarodowym podziale pracy.
Fragmentacja łańcucha wartości i jego umiędzynarodowienie prowadzą do lokalizacji poszczególnych procesów tam, gdzie są one wykonywane najtaniej. Może to być spowodowane np. posiadaniem przez dany kraj zasobów czynnika najbardziej odpowiadającego potrzebom produkcji. Dlatego wykonanie procesów łańcucha wartości w różnych miejscach jest bardziej opłacalne niż wykonanie całego łańcucha wartości w jednym miejscu (Jones, Kierzkowski, 2000).
Wybór miejsca wykonania poszczególnych ogniw łańcucha wartości zależy od zasobności gospodarek w czynniki wytwórcze niezbędne do realizacji konkretnych procesów. Zgodnie z teorią Heckschera-Ohlina specjalizacja krajów kształtuje się w sposób, w którym czynności pracochłonne lokalizuje się w regionach względnie zasobnych w siłę roboczą, a kapitałochłonne w krajach o relatywnie dużych zasobach kapitału. Teoria ta nie pozwala jednak na pełną analizę przyczyn lokalizacji niektórych procesów za granicą. W teorii Heckschera-Ohlina nie uwzględnia się bowiem zróżnicowania siły roboczej na pracę wykwalifikowaną i niewykwalifikowaną.
Zróżnicowanie czynnika produkcji może być kluczowe z punktu widzenia wyboru lokalizacji niektórych procesów produkcyjnych. Na przykład montaż dóbr finalnych, jako proces pracochłonny, lecz niewymagający wysokich kwalifikacji, z punktu widzenia interesów przedsiębiorstwa powinien odbywać się w krajach zasobnych w tanią siłę roboczą. Z kolei usługi badawczo-rozwojowe powinny być świadczone w krajach dysponujących pracownikami o wysokich kwalifikacjach. Postępowanie to wydaje się zgodne z tymi teoriami, w których wskazuje się potrzebę dywersyfikacji czynników produkcji, w tym z teorią neoczynnikową handlu międzynarodowego (Kessing, 1965; Lary, 1968; Hufbauer, 1970).
Wraz z nabieraniem na poszczególnych etapach działalności przedsiębiorstw charakteru międzynarodowego w badaniach naukowych zmienia się podejście do analizy międzynarodowej działalności przedsiębiorstw i ich wpływu na gospodarkę światową. Odpowiedzią nauk ekonomicznych na postępujące umiędzynarodowienie łańcuchów wartości jest wprowadzona przez B. Balassę idea pionowej specjalizacji krajów (Balassa, 1965, 1967). W dalszych latach podejście to, nazwane koncepcją specjalizacji faz produkcji, pojawiło się także w pracach innych autorów (Corden, 1966; Jones, 1971; Bhagwati, Srinivasan, 1973).
Jednym z najważniejszych ujęć korzyści, jakie odnoszą firmy z produkcji wieloetapowej w wielu krajach różniących się wyposażeniem w czynniki produkcji, jest koncepcja A. Dixita i G. Grossmana (1982), rozwinięta później przez R. Jonesa i H. Kierzkowskiego (1990, 2001b). Z kolei nieco więcej wniosków co do skutków offshoringu dla gospodarki płynie z analizy R. Feenstry i innych badaczy przedstawiających offshoring w kontekście mikro- oraz makroekonomicznym (Feenstra, Hanson, 1996, 1999; Feenstra, 2010; Feenstra, Taylor, 2010).
Coraz częściej w literaturze ekonomicznej pojawiają się także rozważania na temat strategii przedsiębiorstw i ich skutków dla międzynarodowego podziału pracy (Krugman, 1995; Melitz, 2003; Antras, Helpman, 2004; Ottaviano, 2011).
Mimo bogactwa literatury na temat offshoringu nie wszystkie związane z nim kwestie zostały w pełni wyjaśnione. Dotyczy to przede wszystkim przyczyn offshoringu oraz jego konsekwencji dla gospodarki światowej. Potrzeba pogłębienia tych badań wynika z faktu, że w piśmiennictwie na temat offshoringu można nadal znaleźć bardzo różnorodne poglądy dotyczące jego skutków, w tym szczególnie w odniesieniu do rynku pracy. Niekiedy, zwłaszcza w krajach rozwiniętych, offshoring pojawia się w dyskusjach dotyczących nacjonalizmu gospodarczego. Wskazuje się m.in. na potrzebę powrotu z zagranicy procesów przeniesionych tam niegdyś w ramach offshoringu.
Wśród zagadnień wymagających uściślenia na pierwszym miejscu należy wymienić samą definicję offshoringu. Rysujące się tu rozbieżności dotyczą przede wszystkim tego, czy pojęcie offshoringu odnosi się do procesów wyłącznie w ramach jednego przedsiębiorstwa (offshoring powiązany) (Leamer, 1996; Dicken, 2001; Head, Ries, 2002), czy obejmuje również współpracę z firmami niezależnymi (offshoring niezależny) (Grossman, Rossi-Hansberg, 2008; Feenstra 2010). W literaturze można znaleźć także różne opinie co do przedmiotu offshoringu. Niektórzy badacze twierdzą bowiem, że termin "offshoring" należy odnosić wyłącznie do współpracy dotyczącej procesów pozaprodukcyjnych (Lewin, Couto, 2007; Massini, Perm-Ajchariyawong, Lewin, 2010; Manning, Lewin, Schuerch, 2011).
Istotną luką w dotychczasowych badaniach nad offshoringiem jest również brak uniwersalnej metody pomiaru tego zjawiska. Proponuje się miary wykorzystujące dane o handlu półproduktami, usługami biznesowymi, a także dotyczące przepływu wartości dodanej. Narzędziem badania offshoringu mogą być też globalne łańcuchy wartości (global value chains - GVC). Chociaż badania nad GVC rozwijają się od początku lat 90. XX w. (Powell, 1990; Gereffi, Korzenie- wicz, 1994), to przez długi czas analizy prowadzono jedynie na gruncie teoretycznym (Sturgeon, 2001; Bair 2009). Główną tego przyczyną był brak danych statystycznych o przepływie wartości dodanej między krajami. Najważniejsze bazy danych o przepływie wartości dodanej istnieją dopiero od niedawna. Są to: baza danych o międzynarodowych przepływach międzygałęziowych WIOD (World Input-Output Databes) oraz w baza danych o przepływie wartości dodanej TiVA (Trade in Value Added) OECD-WTO. Dane te przyczyniły się do rozszerzenia badań nad offshoringiem, umożliwiając bardziej szczegółową i dokładną ocenę offshoringu oraz pionowej specjalizacji poszczególnych krajów. Dzięki danym o przepływie wartości dodanej można np. zbadać udział i rolę poszczególnych krajów w GVC, a tym samym pokazać zaangażowanie danego kraju w offshoring.
Z jednej strony rosnące znaczenie offshoringu jako czynnika kształtującego współczesną gospodarkę światową, a z drugiej strony luki w badaniach w tej dziedzinie uzasadniają podjęcie jeszcze jednej próby zajęcia się tym tematem i przyjęcie offshoringu jako przedmiotu rozważań w tej publikacji.
Celem rozprawy jest próba odpowiedzi na pytanie o wpływ offshoringu na współczesną gospodarkę światową.
Główną hipotezą pracy jest twierdzenie, że offshoring, przez powstanie globalnych łańcuchów wartości i intensyfikację niektórych form międzynarodowej współpracy gospodarczej, a zwłaszcza wzrost handlu oraz przepływów bezpośrednich inwestycji zagranicznych, wpływa na nowe kierunki specjalizacji międzynarodowej.
Dążąc do weryfikacji tej hipotezy, w pracy formułuje się również kilka hipotez pomocniczych. Można je podzielić na dwie grupy, które różni droga wiodąca do ich sprawdzenia. Pierwsza z tych grup obejmuje hipotezy, do weryfikacji których stosuje się ujęcie teoretyczne, a druga to hipotezy, które poddaje się sprawdzeniu w wyniku analiz empirycznych. Prowadzenie wywodu naukowego na temat offshoringu w sposób łączący te dwa podejścia stanowi zdaniem autorki główny walor poznawczy tej książki.
Według pierwszej hipotezy fragmentacja łańcucha wartości i umiędzynarodowienie jego procesów prowadzą do powstania globalnych łańcuchów wartości. W celu weryfikacji tej hipotezy dokonuje się systematyzacji form umiędzynarodowienia działalności gospodarczej i zestawia się je z koncepcją łańcucha wartości przedsiębiorstwa i globalnymi łańcuchami wartości. Drugą hipotezą w tej grupie jest z kolei twierdzenie, że rozwijające się globalne łańcuchy wartości są przyczyną kształtowania się pionowej specjalizacji krajów.
Z kolei lista hipotez sprawdzanych w empirycznej części pracy przedstawia się następująco:
w globalnych łańcuchach wartości istotną rolę odgrywają Stany Zjednoczone i kraje Unii Europejskiej;
kraje rozwinięte zlecają do krajów o niższych kosztach pracy przede wszystkim pracochłonne procesy produkcji masowej;
polskie przedsiębiorstwa są ważnymi uczestnikami globalnych łańcuchów wartości;
czynnikiem decydującym o udziale polskich przedsiębiorstw w globalnych łańcuchach wartości jest ich wielkość i charakter prowadzonej działalności gospodarczej.
W pracy nie podejmuje się natomiast identyfikacji czynników decydujących poszczególnych rodzajach offshoringu stosowanych przez przedsiębiorstwa. Z uwagi na ograniczone ramy tej rozprawy ze szczegółowych rozważań wyklucza się także analizę korzyści i strat wynikających z offshoringu dla konsumentów.
Interesujący i nadal niedostatecznie zbadany ze względu na ograniczony dostęp do informacji jest offshoring powiązany. Zjawisko to, choć rozpoznane na gruncie teoretycznym, bowiem zaprezentowane w tej książce modele offshoringu mogą być wykorzystywane zarówno do analizy offshoringu niezależnego, jak i powiązanego, na gruncie badań empirycznych jeszcze nie do końca zostało zbadane. Umiędzynarodowieniem firm wielonarodowych zajmuje się wielu badaczy z dyscypliny zarządzanie, to jednak z punktu widzenia empirycznej oceny skali offshoringu jest to nadal problem badawczy, który wynika przede wszystkim z braku dostępu do danych o transakcjach wewnątrzkorporacyjnych.
Struktura rozprawy jest podporządkowana realizacji przedstawionego celu pracy. Rozdział pierwszy książki stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, dlaczego
w jaki sposób przedsiębiorstwa uczestniczą w międzynarodowym podziale pracy. Rozdział ten rozpoczynają rozważania na temat mechanizmów kształtujących współczesną międzynarodową współpracę gospodarczą oraz sposobów umiędzynarodowienia przedsiębiorstw. Następnie analizuje się łańcuch wartości w przedsiębiorstwie, określając jednocześnie jego miejsce w rozumieniu procesu offshoringu. Ważnym punktem tych rozważań jest własna analiza zależności między fragmentacją łańcucha wartości, globalnymi łańcuchami wartości oraz pionową specjalizacją krajów. Pozwala to na potwierdzenie słuszności dwóch hipotez pomocniczych. Tych mianowicie, według których fragmentacja łańcucha wartości i umiędzynarodowienie jego procesów prowadzą do powstania globalnych łańcuchów wartości, które z kolei są przyczyną rozwoju pionowej specjalizacji krajów.
W rozdziale drugim dokonuje się szczegółowej charakterystyki zjawiska offshoringu. Rozpoczyna ją próba uporządkowania form uczestniczenia przedsiębiorstw w międzynarodowym podziale pracy. Przedmiotem pogłębionych rozważań jest offshoring powiązany oraz offshoring niezależny.
W tym rozdziale identyfikuje się dalej najważniejsze przyczyny i uwarunkowania umiędzynarodowienia łańcuchów wartości. Szczególną uwagę poświęca się trudnościom związanym z dostępem przedsiębiorstw do odpowiednich zasobów siły roboczej oraz kosztów zatrudnienia pracowników o wysokich kwalifikacjach. Ocenia się tu także najważniejsze skutki offshoringu dla krajów lokalizacji przedsiębiorstw zlecających procesy za granicą oraz dla krajów, w których działają firmy wykonujące te zlecenia.
Teoretyczne ujęcie zjawiska offshoringu jest przedmiotem rozdziału trzeciego. Omawia się w nim te z głównych koncepcji teoretycznych, które można zakwalifikować jako mieszczące się w dyscyplinie ekonomia. Zatem są to ujęcia: A. Dixita i G. Grossmana, R. Jonesa i H. Kierzkowskiego, R. Feenstry, a także badaczy rozwijających najnowszy nurt nowej teorii handlu, m.in. K. Behrensa, G. Miona, G. Ottaviano (2011). W dalszej części opisuje się główne koncepcje offshoringu obecne w dziełach z obszaru nauk o zarządzaniu. Następnie przedstawia się autorskie ujęcie offshoringu, w którym podkreśla się rolę przedsiębiorstw jako elementów integrujących sferę lokalizacji i działania w międzynarodowym podziale pracy. Wskazuje się przy tym na różnice w tradycyjnym podejściu do analizy międzynarodowej specjalizacji produkcji, gdzie elementami integrującymi są kraje. Na koniec tego rozdziału charakteryzuje się mechanizm offshoringu z perspektywy modelu gospodarki w równowadze cząstkowej oraz równowadze ogólnej. Z punktu widzenia celu pracy ważne jest, że koncepcje teoretyczne przedstawione w rozdziale trzecim pozwalają na zrozumienie istoty mechanizmu zarówno offshoringu powiązanego, jak i niezależnego.
W rozdziale czwartym przedstawia się główne metody służące ocenie skali offshoringu. Najwięcej uwagi poświęca się tzw. miarom drugiej generacji, wykorzystującym do badania offshoringu tablice przepływów międzygałęziowych i wartość dodaną. Badając miejsce poszczególnych krajów w GVC, oblicza się wskaźniki powiązań w górę (foreign value added - FVA) i w dół (indirect value added - IVA) łańcucha. Przez przedstawienie przykładowego praktycznego zastosowania tych miar wyznacza się skalę offshoringu w wybranych krajach, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych oraz państwach członkowskich Unii Europejskiej. Wybór właśnie tych krajów jest podyktowany ich szczególnym miejscem w gospodarce światowej, zarówno w handlu międzynarodowym, jak i w bezpośrednich inwestycjach zagranicznych.
Ważną część rozdziału czwartego stanowi badanie powiązań Polski w globalnych łańcuchach wartości. Wyznaczając wartości wskaźników FVA i IVA, bada się dynamikę zmian miejsca Polski w GVC na przestrzeni ostatnich lat w ujęciu ogólnym, a także w przypadku poszczególnych gałęzi produkcyjnych i usługowych. Ostatni, piąty rozdział książki stanowi kontynuację empirycznej analizy offshoringu. Badania przeprowadzone w tej części pracy odnoszą się do offshoringu niezależnego. Tego rodzaju zawężenie poszukiwań jest konieczne na skutek szacunkowego charakteru danych o offshoringu powiązanym. Aby sprawdzić postawione w tej części książki tezy o skali offshoringu oraz czynnikach, które decydują o lokalizacji procesów, konieczna jest oddzielna analiza offshoringu procesów produkcyjnych i offshoringu procesów pozaprodukcyjnych.
Pierwsza część tego rozdziału dotyczy procesów produkcyjnych. Pokazując wielkość offshoringu i jego kierunki, korzysta się z danych o handlu wartością dodaną. Zastosowanie w badaniach empirycznych tego wskaźnika pozwala ustalić pozycję poszczególnych krajów w światowej produkcji przemysłowej oraz określić dynamikę offshoringu procesów produkcyjnych, czyli zmiany lokalizacji tych procesów. Weryfikuje się w ten sposób jedną z hipotez pomocniczych, według której kraje rozwinięte zlecają do krajów o niższych kosztach pracy przede wszystkim pracochłonne procesy produkcji masowej.
W dalszej części do analizy zjawiska służy wskaźnik intensywności offshoringu, czyli udział nakładu importowanego w całkowitych nakładach półproduktów w gałęziach produkcji materialnej w danym kraju (Feenstra, Hanson, 1996, s. 241), oraz wskaźniki intensywności powiązań w globalnych łańcuchach wartości. Dzięki nim określa się rolę Stanów Zjednoczonych i państw członkowskich Unii Europejskiej w globalnych łańcuchach wartości. W tej części sprawdza się również hipotezę dotyczącą czynników determinujących udział polskich przedsiębiorstw w globalnych łańcuchach wartości.
W dalszej części rozdziału piątego analizuje się offshoring procesów pozaprodukcyjnych. Ocenia się skalę tego zjawiska i podejmuje próbę odpowiedzi na dwa pytania, czy procesy pozaprodukcyjne zleca się za granicę równie często jak procesy produkcyjne oraz dlaczego przedmiotem offshoringu są procesy wiedzochłonne. Ponadto wskazuje się przyczyny i kierunki pozyskiwania przez przedsiębiorstwa innowacji ze źródeł zewnętrznych, czyli nabywania usług B+R.
Ostatnia część rozdziału piątego, za sprawą przeprowadzonych w nim badań empirycznych jest, zdaniem autorki, warta szczególnej uwagi. W badaniach tych, za pomocą narzędzi analizy ekonometrycznej, przeprowadzono identyfikację czynników wpływających na atrakcyjność danego kraju jako miejsca lokalizacji procesów o wysokiej wartości dodanej, co może mieć wartość aplikacyjną dla polityki gospodarczej.
W zakończeniu książki przede wszystkim znajduje się odpowiedź na postawione na wstępie pytanie badawcze dotyczące wpływu offshoringu na współczesną gospodarkę światową, jak również ocena słuszności poszczególnych hipotez. Oprócz tego przedstawione są wnioski płynące z każdego rozdziału oraz szereg komentarzy i spostrzeżeń odnoszących się do przewidywanych trendów offsho- ringu w najbliższej przyszłości. Ponadto są tam uwagi i sugestie dotyczące kierunków dalszych badań w dziedzinie offshoringu.
Zakres czasowy przeprowadzonych w tej rozprawie badań i opisanych przykładów determinuje dostępność danych statystycznych. Dane te w zależności od swojego źródła obejmują różne okresy. Jest to kilkadziesiąt ostatnich lat zakończonych np. w bazie danych Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) w 2015 r., a w National Science Foundation (NSF) oraz Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w 2016 r., choć w przypadku badania ilościowego procesów produkcyjnych dane OECD kończą się na 2013 r. Z kolei analizy procesów pozaprodukcyjnych obejmują nieco krótszy okres, ponieważ zaczęto je zlecać za granicę znacznie później niż procesy produkcyjne. Z powodu braku w tamtym czasie odpowiedniej metody gromadzenia danych o procesach pozaprodukcyjnych trudno dotrzeć do danych sprzed 2004 r. Jeśli chodzi o analizy handlu wartością dodaną, to dane z baz TiVA obejmują lata 2000-2011 r., zaś dane z WIOD dotyczą lat 1995-2014 r.
Wyniki badań ankietowych, z których wielokrotnie korzysta się w tej rozprawie, w większości odnoszą się do okresu, kiedy przeprowadzono ankiety. W przypadku badania prowadzonego przez Offshoring Research Network (ORN) były to coroczne badania prowadzone w latach 2004-2013, przy czym dane za ostatni rok dotyczą działalności przedsiębiorstw w 2012 r. W niektórych przykładach odwołujących się do badań ORN podaje się lata wcześniejsze, ponieważ w badaniu przeprowadzonym w 2004 r. przedsiębiorstwa udzielały odpowiedzi na temat offshoringu w dotychczasowej swojej działalności. Jeśli chodzi o badania ankietowe polskich przedsiębiorstw, to przedstawiają one informacje o działalności w roku badania, czyli w 2014 r.127
Unraveling the economic performance of the CEEC countries. The role of exports and global value chains
In this study we assess the importance of exports and global value chains (GVC) participation for economic growth. Using novel methods and an extensive dataset, we decompose GDP growth in the Central and Eastern European (CEEC) countries to show that in a large part of the period of transition and integration with the EU, exports have played a predominant role in shaping economic growth. We also show that exports have been the major factor driving the convergence of the CEEC countries with their advanced counterparts. We employ panel methods to analyze the determinants of growth of exported value added and show that the major growth drivers in the analyzed period of 1995-2014 are GVC participation, imports of technology and capital deepening.2018/0321-30SGH KAE Working Papers Serie
Studia BAS
Czesław Bartłomiej Martysz oraz Bartłomiej Bartlewski podjęli się prezentacji tematyki podatku bankowego według koncepcji unijnej oraz analizy jego wdrożenia w dwóch krajach, tj. na Węgrzech i w Polsce. W pierwszej części artykułu autorzy bardzo szczegółowo przedstawili różne rodzaje konstrukcji podatku bankowego, wskazując na ich wady i zalety. Następnie dokonali przekrojowej analizy wdrożenia poszczególnych koncepcji w krajach Unii Europejskiej. W ostatniej części przeprowadzili kompleksową prezentację przedmiotowego rozwiązania podatkowego w wybranych państwach oraz dokonali oceny wpływu podatku bankowego na sektor finansowy.Bank levy – concept and case studies: The paper provides an overview of bank levy,
i.e. a tax on financial institutions that is applicable in most of the EU member states.
The paper contains a comprehensive comparative analysis of relevant solutions
adopted, as well as analysis of bank levy in legal and economic terms. The authors
also discuss the consequences of the introduction of bank levy in Poland and Hungary.
Furthermore, they present possible changes to the Polish legal regulations in
order to make them more precise and effective.1(53)101-13
Badania marketingowe - rozwój metod i technik badawczych
Artykuł stanowi doniesienie z trwającego projektu badawczego na temat mechanizmów
decyzji konsumenckich dotyczących wyboru produktu. W ramach tego projektu
badane są sposoby agregacji przez konsumentów oceny produktu względem jego atrybutów.
Rozważane są dwa możliwe sposoby: oparty na deklarowanych ważnościach atrybutów oraz
oparty na informacji skojarzonej przez konsumenta z atrybutami. Cechy indywidualne konsumentów
(styl poznawczy) oraz charakter sytuacji zakupowej (obciążenie pamięci roboczej
konsumenta) rozważane są jako czynniki warunkujące rolę tych dwóch sposobów agregacji
w decyzji konsumenta. Z uwagi na złożony charakter przedmiotu badania w ramach projektu
pojawiło się szereg kwestii metodycznych. W pracy skoncentrowano się na wybranych kwestiach,
tj.: wybór produktu do badania w ramach projektu, kwestie językowe, efekty kolejności
pomiarów i kwestie etyczne. Omówiono znaczenie tych kwestii dla projektu badawczego
oraz przyjęte w ramach tego projektu sposoby ich rozwiązania.The paper is a preliminary report from the ongoing research project on the mechanisms
of consumer decisions on product choice. Within the project, the ways of product
attribute-level evaluations aggregation by consumers are researched. Two possible ways are
considered: one based on declared attribute importance and other, based on the information
associated by consumer with the attribute. Consumer individual trait (cognitive style) and purchase
situation characteristic (working memory load) are considered as factors determining
the role of these two ways of aggregation in consumer decision making. Due to the complex
nature of the research topic, the number of methodological issues has been raised within the
project. The paper focuses on the selected issues, i.e., choice of the product to be researched
within the project, language issues, measurement sequence effects and ethical issues. The
meaning of these issues for the research project and the way to solve them have been discussed.525142-15
Przegląd Organizacji
Celem artykułu jest przedstawienie autorskiej klasyfikacji modelowych postaw wobec zarządzania wiedzą w otwartych innowacjach oraz jej empirycznej weryfikacji na rynku polskim. W badaniach empirycznych wykorzystano metodę standaryzowanych telefonicznych wywiadów kwestionariuszowych ze wspomaganiem komputerowym (CATI). Autorzy, biorąc pod uwagę poziom dzielenia się i poziom ochrony wiedzy, zidentyfikowali cztery modelowe postawy wobec zarządzania wiedzą w otwartych innowacjach: profesjonalisty (eksperta) wiedzy, władcy wiedzy, dyfuzora wiedzy i dyletant wiedzy. W Polsce najszerzej rozpowszechnioną postawą jest postawa eksperta wiedzy, zdecydowanie rzadziej przedsiębiorstwa przyjmują postawę władcy wiedzy i dyfuzora wiedzy. Przedsiębiorstwa w Polsce nie przyjmują postawy dyletanta wiedzy.725-3
Systemy walutowe współczesnego świata
Na wybór składają się dwie grupy opracowań. Pierwsza dotyczy prób zbudowania ponadnarodowych systemów walutowych, czy to o zasięgu regionalnym, czy światowym. Składają się na nią teksty: Jacka Luszniewicza o walucie złotej, Łukasza Dwilewicza o Łacińskiej Unii Monetarnej, Aldony Podolskiej-Meduckiej o pieniądzu okupacyjnym, Wojciecha Morawskiego o systemie genueńskim i o początkach euro, Jerzego Łazora o walutach europejskich w latach 30. XX wieku oraz Janusza Kalińskiego o rublu transferowym.
Druga grupa artykułów poświęcona jest historii kluczowych walut narodowych. Tworzą ją teksty: Jerzego Łazora o rupii indyjskiej, Janusza Kalińskiego o jenie, Piotra Jachowicza o funcie szterlingu, Wojciecha Morawskiego o dolarze amerykańskim i Łukasza Dwilewicza o walucie chińskiej.
Prezentowany wybór nie aspiruje do pełnego ujęcia współczesnych problemów walutowych, pozwala jednak na przykładzie konkretnych rozwiązań dostrzec ekonomiczne konsekwencje rozwiązań monetarnych oraz związki między zjawiskami monetarnymi a realną gospodarką w ciągu ostatnich dwóch stuleci. Uwidacznia też trwałe napięcie między krajową a międzynarodową rolą najważniejszych walut świata.1-45