7348 research outputs found
Sort by
Uticaj mlečnokiselinske fermentacije na fitohemijske profile i biološku aktivnost klica alfalfe, brokolija i piskavice
No full textPredmet istraživanja ovog završnog rada obuhvata ispitivanje hemijskih profila, antioksidativnih i antimikrobnih svojstava fermentisanih i nefermentisanih klica alfalfe, brokolija i piskavice. Cilj istraživanja bio je da se utvrdi uticaj mlečnokiselinske fermentacije na fitohemijski profil, antioksidativni potencijal i antimikrobnu aktivnost klica navedenih biljnih vrsta, kao i da se proceni mogućnost primene ovog procesa u unapređenju biološke vrednosti klica kao funkcionalnih namirnica.
Eksperimentalni deo istraživanja je obuhvatio primenu konvencionalnih i zelenih rastvarača za ekstrakciju bioaktivnih jedinjenja iz fermentisanih i nefermentisanih uzoraka, optimizaciju uslova u tankoslojnoj hromatografiji za dobijanje metaboličkog profila ekstrakata, kao i procenu njihove biološke aktivnosti primenom direktne bioautografije i spektrofotometrijskih metoda.
Rezultati istraživanja pokazali su da mlečnokiselinska fermentacija dovodi do značajnih promena u fitohemijskom profilu ispitivanih klica, uz povećanje sadržaja ukupnih fenolnih jedinjenja i izraženiju antioksidativnu aktivnost. Dobijeni rezultati ukazuju na to da se mlečnokiselinska fermentacija može primeniti kao efikasan biotehnološki postupak za unapređenje funkcionalnih i bioloških svojstava klica različitih biljnih vrsta
On the thermal and chemical stability of DNAJB6b and its globular domains
No full textThe chaperone DNAJB6b (JB6) plays important roles in increasing amyloid protein solubility and inhibiting amyloid fibril formation, a causative factor for neurodegenerative diseases like Alzheimer's and Parkinson's disease. Insights into the biophysical properties of JB6, including its structure, self-assembly and stability towards denaturation, may enhance the understanding of the physicochemical basis of chaperone action. However, many of the biophysical properties of the chaperone remain elusive. Here, we investigated the structure and stability of JB6 and its domains towards thermal and chemical denaturation using Fourier transform infrared and circular dichroism spectroscopy to examine the thermodynamic properties. Both domains act as independent folding units. We find that the N-terminal domain (NTD) of JB6 is more stable than its C-terminal domain (CTD). Both domains are stabilized in the context of the full-length protein. The intact protein unfolds in a step-wise manner when subjected to a denaturing agent with the CTD unfolding at a lower denaturant concentration than the NTD. The combination of thermal and chemical denaturation followed by differential scanning fluorimetry revealed the enthalpy changes (22.6 and 26.4 kJ mol−1) and heat capacity changes (2.8 and 3.0 kJ/(mol*K)) upon denaturation of NTD alone and of NTD within the full-length protein, respectively. The understanding of JB6's biophysical properties complements the increasing amount of data on JB6's interactions with client proteins, paving the way for further investigation of the mechanism of its cellular function
Лабораторијски мантил: од заштите до друштвеног симбола
No full textЛабораторијски мантил, обично одевни предмет дугих рукава, дужине до колена, често направљен од белог материјала густог ткања, служи као заштитни слој за научнике, здравствене раднике и раднике у хемијској индустрији и све друге који раде са опасним супстанцама. Мада се може уврстити у униформе, овај комад одеће се сматра потрошном робом, попут рукавица и хируршких маски. Као такви, мантили се ретко налазе у научним музејима, због чега је тешко пратити њихову еволуцију. Услед оскудице писаних трагова, реконструкција њиховог развоја се ослања на визуелне записе. Шегрти алхемичара на европским сликама из 16. века носе кецеље, најраније визуелне претече мантила. Три века касније, уочава се да руководиоци лабораторија не носе заштитне капуте, већ само њихови помоћници. Научници су највероватније први почели да носе беле мантиле, а крајем 19. века су ту праксу прихватили и лекари, као симбол научног приступа и санитарних услова рада. Подаци о употреби лабораторијског мантила у Србији су ограничени. На фотографији наставног особља, студенткиња и студената хемије Универзитета у Београду почетком 20. века уочава се да студенткиње и студенти носе тамне или беле мантиле, док професори и асистенти носе савремену пословну одећу. Раније само практична потреба, мантили данас симболизују ауторитет и научност, али изазивају и негативна осећања, попут стрепње.Изложено на Националном научном скупу "Друштвени живот моде у Србији од 19. века до данас", у оквиру сесије "Генерацијско, културно и професионално разликовање: мода,потрошња и одевне праксе различитих друштвених група". Скуп одржан 23. и 24. маја 2025. године у Етнографском музеју у Београду и на Филозофском факултету Универзитета у Београду.Апстракт: [https://cherry.chem.bg.ac.rs/handle/123456789/7100
Research data set no.1 for Interaction of Beef Meat Extract Proteins with Polyethylene Terephthalate and Polypropylene Microplastics under Simulated Gastrointestinal Conditions
No full textResearch data set obtained upon mass spectrometry analysis of the excised individual protein bands resolved via 1D SDS PAGE at 37 kDa and 100 kDa, along with the total beef meat extract prepared in simulated saliva fluid
Kristalografsko i kvantnohemijsko ispitivanje vodoničnih veza između akva liganada u kompleksima metala
No full textU ovom završnom urađena je kristalografska i kvantnohemijska analiza vodoničnih veza između molekula vode koordinovanih za metale, u pokušaju da se rasvetli uticaj koordinacije i donora i akceptora u vodoničnoj vezi na njenu jačinu. Pretragom Kembričke baze strukturnih podataka pronađeno je oko 1600 vodoničnih veza između akva liganada u kompleksima metala. Ove vodonične veze su tipično kratke i linearne, sa H···O rastojanjem u opsegu 1,8–1,9 Å i O-H···O uglom u opsegu 170–175°. Iako je među pronađenim vodoničnim vezama bilo onih koje predstavljaju jedinu interakciju između dva kompleksa, većina akva-akva vodoničnih veza pojavljuje se simultano sa drugim nekovalentnim interakcijama, formirajući sadržajnije supramolekulske strukture. Kvantnohemijski proračuni pokazali su da izolovane vodonične veze između akva liganada mogu dostići energiju interakcije od –11,0 kcal/mol, što ih čini značajno jačim od vodoničnih veza između slobodnih molekula vode (–5,0 kcal/mol). Interakcije između kompleksa koje se formiraju kombinacijom više simultanih vodoničnih veza mogu biti značajno jače, te dostižu energije interakcija i do –70,0 kcal/mol. Ovo istraživanje je pokazalo da su vodonične veze između akva liganada česta pojava u kristalnim strukturama kompleksa metala i da mogu značajno doprineti stabilizaciji ovih struktura. Dodatna istraživanja su potrebna kako bi se rasvetlili uticaji različitih faktora na geometrije i jačine ovih vodoničnih veza
Geochemical perspective on the impact of clays and microalgae on changes in the molecular distribution of the Bujanovac peloid: A comparative study of natural versus laboratory-designed systems
No full textDuring the maturation of peloids, clay minerals significantly influence the (bio)geochemical transformations of organic matter (OM), promoting the production of beneficial lipid compounds that enhance their balneological value. This study investigated the impact of clay minerals on altering the OM composition of the Bujanovac peloid during a non-standard two-year aging period. In this context, variations in n-alkane, n-aldehyde, and fatty acid methyl ester (FAME) distributions were tracked using gas chromatography–mass spectrometry, while the mineral phase was analyzed by X-ray powder diffraction. Maturation changes were monitored by examining the geological (pre-peloid) sample, as well as raw and applied peloids. Clay minerals played a catalytic role in the maturation process of the OM, in which the relative abundance of odd long-chain n-C27, n-C29, and n-C31 alkanes declined, followed by an increase in even mid-chain n-C24 alkane in the peloids' OM. The geological sample characterized the presence of C16–C32 FAMEs and the absence of n-aldehydes, whereas the raw and applied Bujanovac peloids were rich in even-chain n-aldehydes (C18–C32) and FAMEs. Even-numbered n-aldehydes were likely formed via the de-esterification of FAMEs and, later, the β-oxidation of free fatty acids. The study also explored the potential for creating a laboratory-designed microalgal peloid by tracking the enrichment of its OM with microalgal compounds. Microalgal n-alkanes dominated the soluble OM (SOM) in the laboratory-designed peloid. This outcome is anticipated since the SOM content of the Bujanovac peloid is roughly 135 times lower than that of microalgae. Regardless of the initial OM characteristics or the clay mineral phase, organic-poor peloids will be artificially enriched with microalgal compounds, thereby adjusting their potential application in wellness practices
Health Risk Assessment and Accumulation of Potentially Toxic Elements in Capsella bursa-pastoris (L.) Medik
No full textCapsella bursa-pastoris (L.) Medik (C. bursa-pastoris) is an underexplored medicinal herb and bioindicator of potentially toxic elements (PTEs). Its broad traditional utilization combined with its high capacity for PTE accumulation may endanger human health. Herein, we investigated the concentrations and mobility of PTEs (Ba, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Sr, and Zn) in the urban soil–C. bursa-pastoris system and comprehensively assessed potential health risks associated with exposure to contaminated soils, plant and herbal extracts. Cu, Zn, Sr, and Mn were the most abundant in soils and predominantly phytoavailable. The calculated values of the geo-accumulation index (Igeo) indicated moderate to heavy Cu, Zn, and Sr contamination in the soil. C. bursa-pastoris demonstrated two strategies for PTEs—the exclusion of Ba, Cr, Mn, and Sr, and the accumulation of Cu, Ni, Co, and Fe. Principal Component Analysis (PCA) classified samples from four cities based on the PTE levels in soils, plants, and herbal extracts. Although plant tissues contained elevated levels of PTEs, the estimated daily intake (EDI), target hazard quotient (THQ), and lifetime carcinogenic risk (LCR) demonstrated no significant health risks from consuming C. bursa-pastoris and its extracts. The obtained results indicated the higher sensitivity of children to the hazardous effects of PTEs compared to adults. Extensive risk assessments of polluted soils and inhabiting plants are crucial in PTE monitoring. This study underscored its importance and delivered new insights into the contamination of medicinal herbs, aiming to contribute to implementing safety policies in public health protection
Major and Trace Elements of Triassic and Permian Limestones of Slovac and Ćelije, Valjevo
No full textSerbia has a large number of carbonate deposits that are excavated in significant quantities. In the vicinity of the city of Valjevo, there are more than 70 limestone quarries [1]. In order to determine the applicability of limestone, the important factor is its chemical purity [2]. For the purposes of this study, a total of 9 limestone samples were collected from the immediate surroundings of the Slovac quarry and near Ćelije village. The sample set comprised 5 samples of Triassic age and 4 samples of Permian age. The concentrations of Ca and Mg in all dissolved samples were determined by the standard volumetric method, while other major and trace elements were determined directly by a handheld X-ray fluorescence spectrometer (HH-XRF). The classification of all carbonate samples is determined by the Ca/Mg ratio [3]. Additionally, chemical purity is determined by the content of Ca, Mg, and Fe oxides [2]. Three samples of Triassic age can be classified as limestone, whereas two samples can be classified as magnesian limestone and dolomitic limestone, respectively. On the other hand, all Permian carbonates are classified as magnesian limestone. Additionally, the Ca/Mg ratio was used to establish changes in depositional environment. The relative content of clay minerals was determined using the K/Rb ratio. Based on the correlation of K and Rb concentrations, a significant difference between the Triassic and Permian limestones was established. This study revealed data that can be used to determine potential new limestone deposits in wider Valjevo area
Kvantifikacija 44 elementa u uzorcima humanog semena sa potvrđenom normozoospermijom
No full textCilj ovog istraživanja je bio da se odredi profil 44 elementa – esencijalnih, toksičnih, plemenitih metala i retkih zemalja – u semenu i krvi muškaraca sa potvrđenom normozoospermijom, primenom savremenih analitičkih tehnika ICP-MS i ICP-OES. Ovi rezultati omogućavaju definisanje referentnih vrednosti i pružaju osnovu za poređenje sa populacijama sa subfertilitetom i infertilitetom, čime se otvara mogućnost primene elementalnog profilisanja kao dodatnog biomarkera u proceni muške plodnosti
Uporedna analiza biomarkera u zasićenoj frakciji nafte i njenim subfrakcijama dobijenim primenom molekulskog sita od 5Å
No full textU ovom radu upoređivane su raspodele biomarkera (n -alkana, izoprenoidnih alifatičnih
alkana, sterana, tricikličnih- i pentacikličnih terpana) i vrednosti odgovarajućih parametara
u polaznim zasićenim frakcijama nafti i subfrakcijama n -alkana, i račvastih i cikličnih
alkana, izdvojenim iz zasićenih frakcija pomoću molekulskog sita od 5Å. Korišćena su dva
uzorka nafte iz naftnih polja Kikinda (Ki) i Mokrin (Mk). Cilj rada bio je da utvrdi da li se
rezultati analize nafti, koji su dobijeni uz razdvajanje zasićene frakcije na subfrakcije mogu
porediti sa rezultatima koji su dobijeni iz polazne (celokupne) zasićene frakcije. Drugi cilj
rada je da se ustanovi u kojoj meri je odvajanje n -alkana iz zasićene frakcije pomoću
molekulskih sita efikasno, u cilju dobijanja „čistih“ subfrakcija za merenje izotopskog
sastava individualnih biomarkera.
Eksperimentalni deo rada sastojao se iz izolovanja frakcija nafti hromatografijom na
mikrokoloni, pri čemu su dobijene tri frakcije: zasićena, aromatična i polarna, nakon čega
je usledilo razdvajanje zasićenih frakcija na subrfrakcije n- alkana, i račvastih i cikličnih
alkana primenom molekulskog sita od 5Å. Analiza biomarkera (n -alkana, izoprenoidnih
alifatičnih alkana, sterana, tricikličnih, tetracikličnih i pentacikličnih terpana) u polaznim
zasićenim frakcijama nafti i njenim subfrakcijama je urađena primenom gasne
hromatografije sa masenom spektrometrijom.
Utvrđeno je da je metoda separacije zasićene frakcije na subfrakcije pomoću molekulskog
sita od 5Å vrlo efikasna. Tretman zasićene frakcije nafte molekuskom sitom dovodi do
određenih promena u raspodeli/obilnosti pojedinačnih n -alkana, usled nepotpunog
okludovanja viših n -alkana (≥ C26) u molekulsko sito i/ili njihove nepotpune ekstrakcije iz
adukta i gubitaka nižih n -alkana (≤C17) isparavanjem tokom izvođenja laboratorijske
procedure. Sa druge strane, vrednosti izvornih i maturacionih steranskih i terpanskih
parametara, kao i odnosa pristan/fitan veoma su slične u polaznim zasićenim frakcijama
nafti i subfrakcijama račvastih i cikličnih alkana, pa se se obe mogu pouzdano primenjivati
u organsko-geohemijskim istraživanjima