CaSA NaRA
Not a member yet
2090 research outputs found
Sort by
Analiza metoda za kvantifikaciju suše
Full text linkExtreme climatic events such as drought, in many parts of the world are causing great damage to the economy and even wider. An analysis of this event is of great importance to all those who are exposed to its influence. Drought indices seem to be the simplest tool for its analysis. Four drought indices were used: De-Martonne drought index, Standardised Precipitation Index, Standardised Precipitation-Evapotranspiration Index and Rainfall Anomaly Index. The analysis was conducted for the meteorological station Rimski Šančevi, over the period 1971-2014. The results indicate shifting of dry and wet years, and the correlation shows to what extent these indices can represent each other's alternative.Ekstremne klimatske pojave poput suše, u mnogim delovima sveta nanose velike štete privredi, pa i šire. Analiza ove pojave je od velikog značaja za sve one koji su izloženi njenom uticaju. Indeksi suše se čine najjednostavnijim alatom za njenu analizu. U radu su korišćena četiri indeksa suše: De-Martonne-ov indeks suše, standardizovani indeks padavina, standardizovani indeks klimatskog vodnog bilansa i indeks anomalija padavina. Analiza je sprovedena za meteorološku stanicu Rimski Šančevi, za period od 1971-2014. godine. Rezultati ukazuju na smenjivanje sušnih i vlažnih godina, a korelaciona analiza pokazuje u kojoj meri ovi indeksi mogu predstavljati jedan drugome alternativu
Uticaj penetracije ozona na kvalitet uzorka semena konoplje (Crotalaria Spectabilis Roth)
No full textOzone owns high oxidative potential against a broad microbial spectrum and can be applied directly in grain and seed for decontamination fungal and mycotoxin reduction. Thus, the objective of this work was to evaluate the effect of ozonation in the control of fungi and on sunn hemp seeds quality. For this, a cylindrical column of 15 cm diameter PVC was used for ozonation at different heights of the seed layer 2.95 to 17.05 cm and in different times of exposure ozone (17.7, 30, 60, 90 and 102.3 min) according to central composite rotatable design (CCRD). It was evaluated the effect of ozone on decontamination by fungi, moisture content and electric conductivity of sunn hemp seeds. Results of CCRD show different reductions of fungi and a second-order linear model was proposed (average absolute deviation 7.79% and R²=0.67). Fungi reduction (92.37%) was significantly higher in lower layers of the seed column and in longer ozone exposure times, values corresponding to 10 cm and 102.7 min, respectively. Results also showed that ozonation did not influence significantly electrical conductivity and moisture content of seeds (p-value<0.05). Thus, application of ozone can ensure maintenance of sunn hemp seeds in post-harvest without damaging your quality.Ozon poseduje visok oksidativni potencijal širokog mikrobiološkog spektra i može se upotrebiti direktno u procesu zaštite zrna i semena za dekontaminaciju gljivica i redukciju mikotoksina. Cilj ovog rada bio je da proceni uticaj ozonacije u kontrolu gljivica na kvalitet semena konoplje. Za to je korišćena cilindrična posuda PVC-a debljine 15 cm za ozoniranje na različitim visinama sloja semena od 2,95 do 17,05 cm sa različitim vremenskim trajanjem dejstva ozona (17,7; 30; 60; 90 i 102,3 min) prema centralnom kompozitnom rotirajućem disku (CCRD).
Procenjen je uticaj ozona na dekontaminaciju zrna od gljivica kod sadržaja vlage i električne provodljivosti semena za seme konoplje. Rezultati CCRD pokazuju različite vrednosti smanjenja broja gljivica kao linearni model drugog reda (prosečno apsolutno odstupanje je 7,79% i R² = 0,67). Smanjenje broja gljivica (92,37%) je znatno veće u nižim slojevima cilindrične posude sa uzorkom semena i dužim vremenskim intervalima dejstva ozona, vrednosti koje odgovaraju 10 cm i 102,7 min, respektivno.
Rezultati istraživanja su takođe pokazali da process ozoniranja nije značajno uticao na električnu provodljivost i sadržaj vlage u uzorku semena konoplje (p-vriednost <0,05). Na taj način primena ozona može osigurati održavanje semena konoplje nakon žetve bez oštećenja kvaliteta zrna
Kritički osvrt na domaće poljoprivredne traktore ИМР sa aspekta primene elektroopreme
Full text linkTractor represents is the important machine in agriculture, designed to pull and drive in various connecting machines and also dedicated to additional devices used in complex technological operations of agricultural production. Also, the participation of agricultural tractors in traffic and road safety is of immense importance. Modern agricultural tractors IMR are equipped with a large number of electronic components to control and manage of various tractor assemblies.
In this manner, it facilitates the work of the driver, ensures the safety in the working properties of the tractor, achieves a better effect and allows for a longer working cycle of the agricultural machinery i.e.tractor, thus by reducing the occurrence of defects.
Farming tractors manufacturers in Serbia have modernized their product range with their own research and development. Using advanced technology for electrical equipment, they developed and constructed agricultural tractors whose functioning contributes to the safe operation of the tractor operator. All this was aimed at contributing to the overall quality of the tractor. At the same time, the operator of the tractor enabled efficiency, comfort, safety in operation and safe traffic in traffic. Starting from these facts, today's needs of the users of agricultural machinery as well as requirements from the aspect of protection and preservation of the environment are examined. This paperwork’s considered huge insight into the research and development (followed in lab and field exploitation tests) of certain electrical equipment that are of great importance for the modernization of agricultural tractors with domestic manufacturers.Traktor reprezentuje najvažniju mašinu u polјoprivredi, konstruisanu da vuče i pokreće razne priklјučne mašine ili namenski dodatne uređaje primenjene u kompleksnim tehnološkim operacijama polјoprivredne proizvodnje. Takođe, učešće polјoprivrednih traktora u saobraćaju i bezbednost na putevima je od velikog značaja. Savremeni polјoprivredni traktori IMR opremljeni su sa velikim brojem elektronskih komponenti koje kontrolišu i upravlјaju sklopovima traktora. Na taj način olakšava se rad vozača, obezbeđuje sigurnost u radu traktora, postiže bolјi efekat i omogućava duži vek traktora odnosno smanjuje pojava kvarova.
Proizvođači poljoprivrednih traktora u Srbiji modernizovali su svoj proizvodni asortiman sopstvenim istraživanjem i razvojem. Upotrebom napredne tehnologije kod elektroopreme razvili su i konstruisali poljoprivredne traktore čije funkcionisanje doprinosi sigurnom radu rukovaoca traktora. Sve to je imalo za cilj doprinos ukupnom kvalitetu traktora. Istovremeno rukovaocu traktora omogućilo je efikasnost, komfornost, sigurnost u radu i bezbedno kretanje u saobraćaju. Polazeći od ovih činjenica, sagledane su današnje potrebe korisnika polјoprivredne mehanizacije kao i zahtevi sa aspekta zaštite i očuvanja životne sredine. Ovaj rad omogućava uvid istraživanja i razvoj određene elektroopreme potrebne za modernizaciju polјoprivrednih traktora kod domaćih proizvođača
Antioksidativna i inhibitorska aktivnost Alizarin-2-glikozida
Full text linkIn this paper was investigated the antioxidative activity of alizarin-2-glycoside. All results were obtained using the DFT method. For calculations, the M06-2X method was used in combination with the 6-311++G(d,p) base set. Water was used as a solvent. The values of enthalpy were used as thermodynamic parameters on the basis of which the antioxidative capacity of alizarin-2-glycoside was evaluated. The Molecular Docking method was used for assessing the ability of alizarin-2-glycoside to inhibit the negative effect of P-glycoprotein.U ovom radu je ispitana antioksidativna aktivnost alizarin-2-glikozida. Svi rezultati dobijeni su primenom DFT metode. Za izračunavanja je korišćena M06-2X metoda u kombinaciji sa 6-311++G(d,p) bazisnim skupom. Kao rastvarač korišćena je voda. Vrednosti entalpija korišćene su kao termodinamički parametri na osnovu kojih je procenjen antioksidativni kapacitet alizarin-2-glikozida. Molecular Docking metodom procenjena je sposobnost alizarin-2-glikozida da inhibira negativan uticaj P-glikoproteina
Prinos i kvalitet krtola krompira u zavisnosti od đubrenja
Full text linkResearch on the effect of different rates and methods of application of mineral NPK fertilizers on the yield and quality of potato variety ‘Carrera’ was conducted on a luvisol of the Radočelo Mountain massif. Treatments included an unfertilized control, NPK 16:16:16 (1500 kg ha) applied in-furrow at planting, NPK 16:16:16 (1200kg ha-1) applied in-furrow at planting, and NPK 16:16:16 applied at 700 kg ha-1 during seedbed preparation and 500 kg ha-1 in-furrow at planting. Mineral fertilizers led to a very significant increase in tuber yield compared to the control, giving the highest total yield under 1500 kg ha-1 NPK treatment. Results on the nutritional value of potato tubers showed that the levels of tested nutrients were higher in the skin than in the flesh. The concentrations of tested nutrients in potato tubers were highest at the highest NPK fertilizer rate.Ispitivanje uticaja različitih doza i načina primene mineralnog đubriva NPK 16:16:16 (1500 kg ha-1, primenjenog u brazde zavreme sadnje, 1200 kg ha-1, primenjenog u brazde za vreme sadnje i 700 kg ha-1 za vreme predsetvene pripreme uz 500 kg ha-1 u brazde za vreme sadnje) na prinos i kvalitet krompira sorte Karera izvedeno je na lesiviranom zemljištu (luvisolu) planinskog masiva Radočelo. Primenjena mineralna đubriva su uticala na značajno povećanje prinosa u odnosu na kontrolu, pri čemu je značajno veći prinos postignut na varijanti sa većom količinom đubriva u odnosu na ostale varijante. Primena iste doze NPK đubriva različitim načinima unošenja nije značajno uticala na prinos i kvalitet krtola krompira. Analizom krtola krompira je utvrđeno da je sadržaj svih elemenata bio veći u kori u odnosu na srž krtole, kao i da je najveći sadržaj bio na varijanti sa najvećom dozom NPK đubriva
Bioakumulacija i translokacija metala u vrsti Alyssum markgrafii O. E. Schulz
Full text linkThe aim of this study was to determine the concentrations of 7 metals (Ca, Mg, Mn, Fe, Zn, Ni, Cr) in the soil and selected plant species Alyssum markgrafii O. E. Schulz in one serpentinite sites in the foothills of the mountain Goc. The concentrations of Ni and Cr in the investigated soil were above the maximum allowable concentration of substances in the soil, also above limit and remediation values for a given metals in the soil, according to regulation of Republic of Serbia. The great contents of Ni, Cr and Fe in plant tissues of species A. markgrafii were determined. Good translocation of Ca and Zn from under-ground to above-ground organs of species A. markgrafii has also been shown, and it can be considered suitable for the phytoextraction of investigated metals.Cilj ovog rada bio je da se odrede koncentracije nekih metala (Ca, Mg, Mn, Fe, Zn, Ni, Cr) u zemljištu i vrsti Alyssum markgrafii O. E. Schulz na lokalitetu u podnožju planine Goč. Koncentracije Ni i Cr u istraživanom zemljištu prelazile su propisane maksimalno dozvoljene koncentracije, granične vrednosti, kao i remedijacione vrednosti ovih metala u zemljištu, saglasno uredbi i pravilniku Republike Srbije. Listovi vrste A. markgrafii akumulirali su najviše Mg, Mn, Fe, Ni i Cr. Stablo ove vrste je sadržalo najviše Zn, a cvast najviše Ca. Utvrđeni su veliki sadržaji Ni, Cr i Fe u biljnim tkivima vrste A. markgrafii. Pokazana je i dobra translokacija Ca i Zn od podzemnih ka nadzemnim organima vrste A. markgrafii, kao i da se ona može smatrati pogodnom za fitoekstrakciju ispitivanih metala
Alelopatska aktivnost autohtonih i invazivnih vrsta biljaka plavnih staništa Velike Morave
Full text linkThe allelopathic activity of the selected native (Salix alba L., Populus alba L., Populus nigra L.) and invasive (Acer negundo L., Amorha fruticosa L., Celtis occidentalis L., Robinia pseudoacacia L.) species were studied through the inhibition of seed germination and seedling growth of indicator species Lactuca sativa L. Sandwich allelopathic bioassay was used - allelopathic biotest with agar substrate. The results of allelopathic biotests show that the allelopathic potential of donor species decreases in the following order: A. fruticosa > C. occidentalis > R. pseudoacacia > S. alba > A. negundo > P. alba > P. nigra. Invasive species show greater allelopathic activity than natives, which can be a contribution to the „novel weapon hypothesis“ of invasive species.Alelopatska aktivnost izabranih autohtonih (Salix alba L., Populus alba L., Populus nigra L.) i invazivnih (Acer negundo L., Amorha fruticosa L., Celtis occidentalis L., Robinia pseudoacacia L.) vrsta plavnih staništa Velike Morave ispitana je kroz inhibiciju klijanja i rasta klijanaca indikatorske vrste Lactuca sativa L. U radu je korišćena sendvič metoda – alelopatski biotest sa agaroznom podlogom. Rezultati alelopatskih biotestova pokazuju da alelopatski potencijal donorskih vrsta opada po sledećem redu: A. fruticosa > C. occidentalis > R. pseudoacacia > S. alba > A. negundo > P. alba > P. nigra. Invazivne vrste pokazuju veću alelopatsku aktivnost u odnosu na autohtnone, što može biti doprinos hipotezi o alelopatiji kao „novom oružju“ invazivnih vrsta
Aktivnost enzima katalaze i sadržaj organskih kiselina kod Hajdučke trave (Achillea millefolium) sa sanirane deponije „Žitkovac“ Rudarsko metalurško hemijskog kombinata „Trepča“
Full text linkIn this comparative study, the activity of enzyme catalase and total content of organic acids were determined in undergroung and above-ground plant parts of medicinal plant Achillea millefolium from tailing pond “Žitkovac” of Mining and Metallurgical Chemical Company „Trepča“ and from uncontaminated area near city of Niš. Catalase activity was measured using the gasometric method and the values obtained for this activity were expressed as ml of O2. The content of organic acids in the plant material was detrmined by modified titration method in the presence of indicator. An increased catalase activity on tailing pond, in comparison with uncontaminated habitat, is a result of stress that is caused by chemical changes in the soil on tailing pond representing good metabolic ways of detoxification, which belongs to the mechanisms of defence and acquiring resistance. An increased content of organic acids in samples on tailing pond is an efficient mechanism reducing the heavy metal uptake, binding them to complexes and allowing the plant growth at high level of contamination.U ovom komparativnom istraživanju određeni su aktivnost enzima katalaze i ukupan sadržaj organskih kiselina u podzemnim i nadzemnim delovima lekovite biljke hajdučka trava (Achillea millefolium) sa sanirane deponije „Žitkovac“ Rudarsko Metalurško Hemijskog Kombinata „Trepča“ i nezagađenog područja okoline Niša. Aktivnost katalaze je izmerena korišćenjem gasometrijske metode i izražena u ml kiseonika. Sadržaj organskih kiselina u bilјnom materijalu određen je modifikovanom metodom titracije u prisustvu indikatora. Uvećanje aktivnosti enzima katalaze kod uzoraka na deponiji u poređenju sa nezagađenim staništem je rezultat stresa uzrokovan hemijskim promenama u zemljištu i predstavlja metabolički vid razgradnje štetnih jedinjenja, odnosno detoksikacije, koja spada u kvalitetne mehanizme sticanja otpornosti, kao odgovor na izmenjene uslove u životnoj sredini. Povećan sadržaj organskih kiselina u uzorcima sa deponije je efikasan mehanizam, koji smanjuje unos teških metala u bilјku vezujući se za njih u komplekse i omogućava rast biljke pri visokom nivou kontaminacije
Ekstrakti i sekundarni metaboliti biljaka: potencijalni „alat“ u alternativnoj zaštiti biljaka gajenih u zatvorenom prostoru
No full textAn excessive use of most of the synthetic pesticides has created different types of environmental and toxicological problems. Since the plants, as a way of self-protect, can produce the biologicaly active metabolites that prevent the reproduction of the pathogens, the possibilities of using plant extracts and phytopreparations in plant protection from pests in indoors production were observed in this paper. In order to realize the above mentioned, it is necessary, among all, to adjust the technology of obtaining the active plant preparations with the conditions of agricultural production and to develop an adequate advertising, so the produced biopesticides could find their application with consumers.Intenzivna primena većine sintetičkih pesticida može prozrokovati brojne probleme su ekološke i toksikološke prirode. Polazeći od činjenice da biljke, kao jedan vid sopstvene zaštite, mogu da sintetizuju biotički aktivne metabolite, koji sprečavaju razmnožavanje patogena, u radu su razmatrane mogućnosti primene ekstrakata i gotovih preparata na bazi bilja u zaštiti biljaka od bolesti i štetočina u zaštićenim prostorima. Da bi se to postiglo, potrebno je, između ostalog, prilagoditi tehnologiju dobijanja aktivnih biljnih preparata uslovima poljoprivredne proizvodnje i razviti adekvatan marketing kako bi proizvedeni biopesticidi našli svoju primenu kod potrošača
Primena anaerobnih lepkova kod popravki mašina
No full textThe importance of application of anaerobic adhesives during maintenance and repair works is illustrated. The comparative processing characteristics of anaerobic compositions and recommendations on adequate choice of adhesive material trademark are presented. We suggest the conventional technologies of operating capacity restoration of joints and assemblies that lost their performance when in operation with anaerobic adhesives application.Prikazan je značaj primene anaerobnih lepkova tokom održavanja i remonta mašina. Analizirane su komparativne karakteristike anaerobnih kompozita (lepkova) i preporuke o adekvatnom izboru zaštitnog znaka adhezivnog materijala.
Predlažemo konvencionalne tehnologije restauracije radnih kapaciteta spojeva i sklopova koji su izgubili performanse prilikom rada sa anaerobnim lepkom