CaSA NaRA
Not a member yet
2090 research outputs found
Sort by
Mogućnosti primene zrna hibrida kukuruza u proizvodnji hrane za ljude i životinje
Get PDFThe paper examined the suitability of maize hybrids kernels and dried distillers
grains (DDGS), the by-product from the production of bioethanol, as a raw material for
the production of food and feed. The dry matter digestibility of of maize kernels
determined by enzymatic in vitro method was higher than the digestibility of DDGS. As
a high-quality raw materials for the production of food, all investigated hybrids showed
good quality. All DDGS samples showed favorable characteristics regarding the
chemical composition, content of lignocellulosic fibers and energy. Increased content of
NDF and ADF in comparison to maize kernel can have a positive impact on ruminant
nutrition.U radu je ispitivana podobnost zrna ZP hibrida kukuruza i suve kukuruzne
džibre, sporednog produkta iz proizvodnje bioetanola, kao sirovine za proizvodnju
hrane za ljude i životinje. Svarljivost suve materije zrna kukuruza određena enzimskom
in vitro metodom bila je viša od svarljivosti uzoraka suve kukuruzne džibre. Kao
kvalitetna sirovina za proizvodnju hrane za ljudsku ishranu, svi ispitani hibridi su
pokazali odlične karakteristike. Svi uzorci džibre ispitanih hibrida pokazali su povoljne
karakteristike koje se tiču hemijskog sastava, sadržaja lignoceluloznih vlakana i
energije. Povećan sadržaj NDF-a i ADF-a u džibri u odnosu na zrno kukuruza može
pozitivno uticati na ishranu preživara
Prikazivanje kinetike sušenja šljive različitim varijantama krivih sušenja
Get PDFThis paper presents the experimental results of plum drying kinetics cv. ‘Čačanska
Rodna’. Drying agents parameters were maintained constant the whole time for the
duration (throughout) (of the) of the drying process. The study of kinetics of plum
drying involved different characteristics of fresh fruits of plums (fruit weight , dry
matter content, content of stone) which influence not only the duration of drying and
fruit behavior over the process but and also the quality of prunes. The adopted method
of examining the kinetics of drying allows continuous monitoring of changes in fruit
weight and moisture content, on all trays, throughout drying. It was noted in the study
that the drying kinetics of plum cultivar ‘Čačanska Rodna’ maintained at constant
drying parameters depends on properties of fresh fruits.U ovom radu prikazani su eksperimentalni rezultati ispitivanja kinetike
sušenja plodova šlјive sorte Čačanska rodna. Parametri agensa sušenja su održavani
konstantnim u toku trajanja procesa sušenja. Ispitivanja kinetike sušenja šlјive vršena su
za različite karakteristike svežih plodova (masa plodova, sadržaj suve materije plodova,
sadržaj koštice u plodovima), koje utiču na vreme sušenja, ponašanje plodova u toku
procesa sušenja i kvalitet suve šlјive. Usvojeni metod ispitivanja kinetike procesa
sušenja omogućava stalno praćenje promena masa i vlažnosti plodova na svakoj lesi u
toku procesa sušenja. Konstatovano je da kinetika procesa sušenja plodova sorte
Čačanska rodna, pri konstantnim parametrima agensa sušenja, zavisi od karakteristika
svežih plodova
Ishrana i faktor kondicije klijena (Squalius cephalus) iz rijeke Spreče
Get PDFThe aim of this study is to determine nutrition of chub and its general condition in a
polluted watercourse, such as the lower course of the river Spreča, which passes through
the industrial installations and which is burdened with different organic and industrial
waste, as well as the comparison of the obtained data, with the data from our wider
environment. Analyzing the nutrition chub during the summer feeding period, we
confirmed that this is the omnivor species and that in the intestinal tract remains of the
plant, as well as animal feed could be found. The lovest condicion factor has been
determined by chub at age 0+.Cilj našeg rada je utvrđivanje načina ishrane klijena i njegovog opšteg stanja
u zagađenoj tekućici, kao što je donji tok rijeke Spreče. Ovaj vodotok prolaskom kroz
industrijska postrojenja biva opterećen različitim organskim i industrijskim otpadom.
Izvršena je komparacija dobijenih podataka sa podacima iz našeg šireg okruženja.
Analizirajući ishranu klijena u periodu ljetnog hranjenja, potvrdili smo da je to
omnivorna vrsta i da se u probavnom traktu mogu pronaći ostaci biljne, ali i životinjske
hrane. Najmanji kondicioni faktor je utvrđen kod klijena uzrasta 0+
Proučavanje mogućnosti mikrotalasne polimerizacije monomera na osnovu obnovljivih sirovina
Get PDFPolylactide belongs to the biodegradable and biocompatible polymers, and degrade
to harmless component, lactic acid, which allows their use in various areas. The
development of new methods for the synthesis of polylactide can further extend the
application of this polymer and makes its use more economical. The use of microwaves
in the synthesis of the polymer can reduce the polymerization time of only 10 to 30
minutes and save a large amount of energy. In this paper, polylactide is synthesized in a
microwave reactor, using a frequency of 2,45 GHz and a power of 150 W. FITR
analysis confirmed the structure of the resulting polylactide and the thermal properties
were studied using differential scanning calorimetry.Polilaktid spada u grupu biorazgradivih i biokompatibilnih polimera i može se
razložiti na neškodljivu komponentu, mlečnu kiselinu, što omogućava njegovu primenu u
najrazličitijim oblastima. Razvoj novih metoda sinteze polilaktida može proširiti područje
primene ovog polimera i učiniti njegovu upotrebu ekonomičnijom. Upotreba mikrotalasa
u sintezi polimera može skratiti vreme polimerizacije na svega 10 do 30 minuta štedeći
veliku količinu energiju. U ovom radu polilaktid je sintetisan u mikrotalasnom reaktoru,
koristeći frekvenciju od 2.45 GHz i snagu od 150 W. FTIC analiza je potvrdila strukturu
dobijenog polilaktida, a toplotna svojstva su proučavana metodom diferencijalne
skenirajuće kalorimetrije.Vrednost temperatura prelaska u staklasto stanje i temperatura
kristalizacije dobijenog polimera zavise od molskog odnosa monomera (L-laktida) i
katalizatora (kalaj-oktoata)
Ispitivanje ulja semena Rubus idaeus (Rosaceae)
No full textThe seed oil from a local variety Rubus idaeus L. (family Rosaceae) was isolated and the physical and chemical characteristics were determined. The oil content of Rubus idaeus seeds ranged from 8-15%. Standard procedures were applied to determine specific gravity, refractive index, acid value, saponification value, iodine value and peroxide value. The fatty acid composition was identified by GL chromatography and the main components were as follows: 9.9% oleic, 59.2% linoleic and 26.4% α-linoleic acid (ALA). Furthermore, Rubus idaeus tocopherol composition (mg/100g) was identified by HPLC, as: α-tocopherol 154.0, γ-tocopherol 192.0 and β-tocopherol 12.0. The seed oil contained 0.24 mg/L of carotene, 1.12 mg/L of chlorophyll a and 0.63 mg/L of chlorophyll b.Seme biljne vrste Rubus idaeus, familija Rosaceae je ispitano kao izvor
specificnog ulja i odredene su njegove fizicko-hemijske karatkeristike.
Biljna vrsta Rubus idaeus, poznata kao malina, vrlo je rasprostranjena u
Srednjoj i Istocnoj Evropi. Poznata su lekovita svojstva soka i sirupa maline,
a u narodnoj medicini se najcesce koristi caj lista maline u lecenju bronhijalnih
oboljenja i stomacnih tegoba. Ulje semena maline do sada nije ispitivano,
a nisu poznata ni njegova lekovita svojstva. Ulje izolovano iz semena
maline je zelene boje i jakog karakteristicnog mirisa. Sadrzaj ulja se krece u
intervalu od 8-15%. Primenom standardnih metoda AOCS-a odredena je
specificna masa (0.911 kg/m'), indeks refrakcije (1,4735 na 20DC), kiselinski
broj (1,89), saponifikacioni broj (189), jodni broj (139) i peroksidni broj
(0,22 mmol Oz/kg). Sadrzaj karotena je relativno nizak (0,24 mg/L), dok je
sadrzaj hlorofila vrlo visok (1,12 mg/L hlorofila a i 0,63 mg/L hlorofila b).
Gasnom hromatografijom odreden je sastav masnih kiselina. Ulje semena
maline karakterise izuzetno nizak sadrzaj zasicenih masnih kiselina (4,4%)
i veoma visok sadrzaj nezasicenih masnih kiselina (95,5) pri cemu je
znacajan udeo polinezasicenih masnih kiselina (PUFA - 85,6 %). Ulje sernena
R. Idaeus predstavlja znacajan izvor a-linolenske kiseline (26,4%) (18:3,
w-3) koja je kao i ostale w-3 masne kiseline neophodna u izgradnji membrana
mozdanih celija i misicnog tkiva srca. Takode je dokazano da ulje
sadrzi visok procenat tokoferola (358,0 mg%).
Usled visokog sadrzaja polinezasicenih masnih kiselina ovo ulje je
verovatno oksidativno nestabilno, zbog cega zahteva specijalne uslove
cuvanja. Takode, utvrdene osobine ulja odreduju i mogucnost primene u
medicini i farmakologiji, kao izvor ulja bogatih relativno cistom «-Iinolenskom
kiselinom
Samohodni aplikator za ubrizgavanje tečnog azota u usevu pšenice na usitnjenim žetvenim ostacima pirinča
No full textIn order to reduce nitrogen losses sustained in broadcasting of urea under
high rice straw mulched wheat crop and to enhance crop yield, a self propelled spoke
wheel nitrogen applicator for injecting nitrogen in liquid form beneath the soil surface
was designed, developed and evaluated under actual field conditions. The machine
comprised four sets of spoke wheel having radial injectors attached to a distribution hub
with inline mounted flow control valve and cut-off system. Constant supply of liquid
urea to the distribution hub by means of a piston pump produced pressure adequate to
expel urea solution through the flow control valve as it opened. The opening and closing
of flow control valve was regulated through a specially designed lever and stationery
cam. The average field capacity and efficiency of the machine were found to be 0.36
ha·h-1 and 88.9%, respectively. Yield and nitrogen use efficiency (NUE) of wheat crop
fertilized with spoke wheel nitrogen applicator was 20 and 47 % respectively higher than
that of broadcasting method of nitrogen application. Lower nitrogen accumulation in
mulch and higher nitrogen uptake in wheat crop indicated reduced nitrogen losses in
case of point injected nitrogen application over broadcasting. Hence, spoke wheel
nitrogen applicator acquires a promising option not only for enhancing crop yield but
also environment protection.Sa ciljem smanjenja gubitaka azota pri ubacivanju uree pod usitnjene
žetvene ostatke radi povećanja prinosa, konstruisan je samohodni aplikator za
ubrizgavanje tečnog azota pod površinu zemljišta. Mašina se sastoji od četiri kompleta
točkova sa paocima i injektorima postavljenim na haubu sa ugrađenim ventilom za
kontrolu protoka i isključenje sistema. Konstantan dotok tečne uree do distributera preko
klipne pumpe obezbeđen je odgovarajućim pritiskom za izbacivanje rastvora uree kad je
kontrolni ventil otvoren. Otvaranje i zatvaranje kontrolnog ventila je regulisano
specijalno konstruisanom ručicom. Srednji poljski kapacitet i efikasnost mašine su
iznosili 0.36 ha·h-1 i 88.9%, redom. Prinos i efikasnost iskorišćenja azota (NUE) kod
pšenice đubrene ovim aplikatorom azota bili su 20 i 47%, redom, viši nego pri
uobičajenom rasturanju azota. Niža akumulacija azota u malču i više usvajanje azota kod
pšenice ukazuju na manje gubitke azota kod tačkastog ubrizgavanja azota u odnosu na
rasturanje. Tako ovaj aplikator azota predstavlja povoljniju opciju, ne samo za povećanje
prinosa nego i za zaštitu okoline
Primena metode atomske apsorpcione spektrofotometrije (AAS) za određivanje sadržaja teških metala u prehrambenim proizvodima kojima su napunjene konzerve od lakiranog belog lima
No full textDue to possibility of contamination of food products caused by a rapid pollution of environment, as a consequence of incidents and accidents, it is necessary to exert a regular and systematic control of the content of heavy metals in tins filled with food products for the purpose of disease prevention and protection of public health. Foodstuffs, which can be of heterogeneous chemical composition contain or a considerable quantity of water, organic acids, sodium-chloride, nitrates, anthocynes, etc. are added which are the potential co rodents of metals in contact with the contents of tins. The contamination of food products in tins can also occur because of a breakthrough of a protective tin lacquer, or a poor quality of a packaging material. The consequence of the corrosion of tins is the increase of concentration of metals, especially heavy metals, the deterioration of organoleptic characteristics of foodstuff and even the perforation of tins. The atomic absorbing spectropholometer is widely used in practice for determining the content of heavy metals because of its high sensitivity (10-6 g and less), accuracy (about 1%), selectivity and the possibility of application in defining the contents of more than 20 elements. The analyzed tins were filled with pasteurized sour cherry, pasteurized apricot mash, pasteurized plum halves and sterilized peas. The aim of this research was to define the content of heavy metals in food kept in lacquered tinplate tins. Furthermore, its aim was also to determine whether the content of heavy metals in foods, upon having been tinned for several months, changes and reaches the legal level and suchlike tins can be used in human nutrition.Usled mogućnosti kontaminacije prehrambenih proizvoda zbog rapidnog zagađenja životne sredine, kao posledica incidenata i akcidenata, neophodno je vršiti redovnu i sistematsku kontrolu sadržaja teških metala u konzervama napunjenim prehrambenim proizvodima, u cilju prevencije i zaštite zdravlja stanovništva. Namirnice, koje mogu biti heterogenog hemijskog sastava sadrže, ili im se dodaje znatna količina vode, organskih kiselina, kuhinjske soli, nitrata, antocijana i dr., koji su potencijalni uzročnici korozije metala u kontaktu sa sadržajem konzervi. Do kontaminacije prehrambenih proizvoda u konzervama može doći usled proboja zaštitnog laka konzerve ili lošeg kvaliteta ambalažnog materijala. Kao posledica korozije konzervi, dolazi do povećanja koncentracije metala, naročito teških metala, do pogoršanja organoleptičkih svojstava namirnice, pa i perforacije konzervi. Za odredivanje sadržaja teških metala veliku primenu u praksi ima atomski apsorpcioni spektrofotometar, zbog visoke osetljivosti (10-6 g i manje), preciznosti (oko 1%), selektivnosti i mogućnosti primene za određivanje sadržaja preko 20 elemenata. Ispitivane konzerve punjene su pasterizovanom višnjom, pasterizovanom kašom kajsije, pasterizovanom polutkom šljive i sterilisanim graškom. Cilj ovoga rada bio je utvrđivanje sadržaja teških metala u prehrambenim proizvodima koji su se nalazili u konzervama od lakiranog belog lima. Takođe, cilj rada bio je da se utvrdi da li se sadržaj teških metala u prehrambenim proizvodima, nakon višemesečnog stajanja u konzervama, menja i dostiže zakonom dozvoljeni nivo i da li se takve konzerve mogu koristiti u ljudskoj ishrani
Govorite li aktivno učenje? Rečnik nastave orijentisane na učenje
Get PDFPred vama je prvi iz serije CaSA buklet1. Potreba za ovakvim rečnikom/pojmovnikom pojavila se u okviru rada na projektu Izgradnja kapaciteta srpskog obrazovanja u oblasti poljoprivrede radi povezivanja sa društvom (CaSA), koji je velikim delom usmeren na podizanje kapaciteta nastavnika (u visokom i srednjem obrazovanju) da odgovore zahtevima modernog obrazovanja i savremenog društva.
Razlozi za sastavljanje rečnika su dvostruki. Najpre, vreme u kome živimo donelo je (i ubrzano donosi) brojne promene koje se odražavaju i na domen obrazovanja: sve veći i raznovrsniji zahtevi postavljaju se pred nastavnike i obrazovne institucije; metodologija istraživanja u obrazovanju je značajno obogaćena kvalitativnim i akcionim istraživanjima; međunarodne institucije (OECD, EU Commision, UNESCO, UNICEF), imaju razvijene sektore koji istražuju obrazovanje i donose obrazovna dokumenta koja se ugrađuju u mnoge nacionalne obrazovne sisteme (od Bolonjske deklaracije do inkluzije); obrazovne tehnologije ubrzano napreduju i slično. Promene su se desile i u naučnom objašnjenju kako teče proces učenja i sada se zna da se znanje ne može „preneti“ već svaka osoba mora samostalnom mentalnom aktivnošću da izgradi znanje na osnovama svog postojećeg razumevanja koje je stvarano kroz ukupno životno iskustvo. S druge strane, svi nastavnici koji trenutno rade u obrazovanju učili su u školama ustrojenim na način koji je odgovarao prošlim vremenima, u kojima su nastavnici „prenosili“ znanje koristeći uglavnom predavački tip nastave, škole su bile mesta gde se realizuje nastava, dok se učenje dešavalo na nekom drugom mestu i u nekom drugom vremenu. Govorite li aktivno učenje? Rečnik nastave orijentisane na učenje (dalje u tekstu: Rečnik) ima za cilj da približi nastavnicima pojmove koji odslikavaju ove promene u obrazovanju.
Drugi razlog proističe iz pogleda na učenje, odnosno pristupa, filozofije koja je u osnovi svih obuka u CaSA projektu, realizovanih i pripremljenih za buduće realizacije, i u osnovi ovog Rečnika. Taj pristup, naziva se socio-konstruktivistički, naglašava značaj jezika u izgradnji školskih znanja. Jezik i reči su ne samo sredstvo za izražavanje misli nego su i sredstvo za izgradnju misli. Učenici/studenti najpre uče reči, termine iz pojedinih naučnih disciplina, a potom, praktikujući set različitih misaonih aktivnosti termini dobijaju značenje, izgrađuju kao pojmovi. Razumevanje nastaje upravo na tom putu od reči do pojma, a prvi korak je usvajanje reči. Otuda je naša ideja da podržimo nastavnike (ne samo one uključene u ovaj projekat nego i sve druge) da usvajajući termine karakteristične za nastavu orijentisanu na učenje započnu i usvajanje ideja koje leže iza njih, a potom i njihovu praktičnu primenu.
Termini u Rečniku prezentovani su abecednim redom, delimično su preuzeti iz knjige Aktivno učenje (Ivić, Pešikan i Antić, 2003), ali su najvećim delom adaptirani iz različitih izvora
Razvoj i ispitivanje traktorskog pH monitoring sistema
No full textSouth-western and central part of Punjab is dominated by calcareous soil includes desert soil, sandy loam to clayey and also have grey and red desert soil, calsisol soil, regosol soil and alluvial soil making alkalinity and salinity problematic as the power of hydrogen (pH) value of soil varies from 7.8 to 8.5 in this zone. Reduction-oxidation potential or ‘Redox’ is a measure of the electrical state of soil indicating the chemical condition of several substances and measure soil nutrient availability significant for plant growth. It varies with the relative acidity of the soil, and for purpose of comparison, Redox is expressed in milli volts (mV). pH monitoring system need to be developed which will help in mechanization of field operation by providing real time and online values of soil pH and mV, thus helping the researchers and farmers to start precision farming in the area. To achieve this, a tractor operated pH monitoring system was developed and evaluated in the field to measure the soil pH and mV along with geo-referenced locations. On an average soil pH of selected field was measured 6.55 with coefficient of variation (CV) 7.0%. Average soil mV was 40.71 having coefficient of variation (CV) 56.1. The model developed between pH and mV showed that there was a good co-relation between soil pH and mV having R2=0.89 indicating that soil pH was basically the reduction oxidation potential of soil.Jugо-zapadnim i cеntralnim dеlom Punjaba dоminiraju krеčnjačka i pustinjska zеmljišta, pеskovita ilоvača, a takоđе i crvеna pustinjska zеmljišta, kalcifikovana zеmljišta i aluviјalni nanosi koji dovode do problematične alkalnоsti i salinitеta, jer pH vrеdnоst zеmljišta varira оd 7,8 dо 8,5 u оvој zоni. Rеdоks potencijal је mеra еlеktričnоg stanja zеmljišta koji ukazuје na hеmiјsku stanjе višе supstanci i mеrеnjе hranljivih matеriјa iz tla značaјnih za rast biljaka. Оna varira sa rеlativnim kisеlоsti zеmljišta. Radi pоrеđеnja, Rеdоks potencijal se izražava u mili vоltima (mV). pH monitoring system trеba da sе razviјe da bi omogućio pri radu na tеrеnu u rеalnоm vrеmеnu merenje vrеdnоsti pH zеmljišta i mV i takо pоmogao istraživačima i pоljоprivrеdnicima da pоčnu sa primenom prеcizne pоljоprivrеde. Da bi sе tо pоstiglо, razvijen je sistеm mоnitоringa pH i mV na traktоru na gеоrеfеrеnciranim lоkaciјama. Na zеmljištu sa prоsеčnоm pH оdabranih оblasti је izmеrеna vrednost od 6,55, sa koeficijentom variјaciје (CV) 7,0%. Prоsеčni mV је bio 40.71, sa kоеficiјеntom variјaciје (CV) 56.1. Mоdеl koji је razvijen izmеđu pH i mV pоkazao je značajnu korelaciju pH zеmljišta i mV sa R2 = 0.89
Upravljanje menadžmenta poljoprivrednog preduzeća uz korišćenje metoda komparacije poljoprivredne mehanizacije u poslovnim knjigama
No full textOperation management among others can be based on the use of specific methods. The authors emphasize the importance of the method of comparison of agricultural techniques and in the books of the company. The true for evaluation and observation of agricultural techniques and equipment as a whole is essential to determine its value. One of the more reliable methods is and method validation equipment by comparison. The advantage of the comparison is evident, as is includes the value of equipment at a given time with the real market, where the minimum deviation. The results in a better and truer way show the value of agricultural equipment, which is also the basis for the introduction of such results in the books of the company. The aim is to highlight the importance of applying new methods of business, such as those shown method of comparison to a more realistic value of the equipment of enterprises, which should serve as the basis for the introduction of so obtained values in the books of the company. The research results are still applicable in large numbers, primarily medium and large agricultural enterprises in the Republic of Serbia, but also more broadly.U ovom radu je istaknut značaj metode komparacije poljoprivredne tehnike u poslovnim knjigama preduzeća. Naime za istinito vrednovanje i posmatranje poljoprivredne tehnike i opreme u celini je bitno utvrditi njenu vrednost. Jedno od pouzdanijih metoda je i vrednovanje opreme pomoću komparacija. Prednost komparacija je očigledna, jer se obuhvata vrednost opreme u određenom trenutku sa realnog tržišta, gde su odstupanja minimalna. Dobijeni rezultati na bolji i istinitiji način prikazuju vrednost poljoprivredne opreme, što je ujedno i osnova za uvođenje tako dobijenih rezultata u poslovne knjige preduzeća. Cilj rada je isticanje značaja primene novih metoda u poslovanju, poput ove prikazane metode komparacije. Rezultati istraživanja su primenjlivi u velikom broju, pre svega srednjih i velikih poljoprivrednih preduzeća u Republici Srbiji, ali i šire posmatrano