2049 research outputs found
Sort by
A Long Goodbye to Bismarck? : The Politics of Welfare Reform in Continental Europe
No full textDe afgelopen dertig jaar zijn diverse sociale hervormingen doorgevoerd in Europa. A Long Goodbye to Bismarck geeft hiervan een uitgebreid overzicht. Aan bod komen Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, België, Nederland, Spanje, Italië, Zwitserland, Tsjechië, Hongarije, Polen en Slowakije. Bruno Palier toont aan dat al deze landen vergaande hervormingen hebben doorgevoerd in hun zorgstelsel. De oudere structuren, gebaseerd op de eerste sociale zorgstelsels als die onder Bismarck, voldoen niet meer aan de hedendaagse maatschappelijke behoeften. Zo is met de emancipatie van werknemers de hiërarchische structuur veranderd en is de man niet langer vanzelfsprekend de kostwinner van het gezin. Tegenwoordig hebben veel landen een duaal systeem dat onderscheid maakt tussen bescherming van goedfunctionerende burgers en de ondersteuning en motivatie van 'atypische' deelnemers aan de samenleving
Voor vorst en stad : Rederijkersliteratuur en vorstenfeest in Vlaanderen en Brabant (1432-1561)
No full textVieringen ter ere van het Huis van Bourgondië-Habsburg vormden in de vroegmoderne Vlaamse en Brabantse steden een belangrijke aanleiding voor de productie en opvoering van literaire teksten. Ze droegen daardoor in belangrijke mate bij aan de bijzondere ontwikkeling van het stedelijke literaire leven. Op hun beurt waren toneelstukken, gedichten en liederen bepalend voor het verloop, de werking en de betekenis van het stedelijke vorstenfeest. Deze publicatie onderzoekt voor het eerst de interactie tussen dergelijke vorstenfeesten en literatuur binnen een breed geografisch en tijdskader. Speciale aandacht gaat uit naar de kamers van retorica, die zich bezighielden met het schrijven en opvoeren van teksten en nauw betrokken waren bij het organiseren van vorstenfeesten. Hun stempel op deze vieringen blijkt groter en meer divers te zijn geweest dan tot op heden werd aangenomen. Voor vorst en stad beweegt zich op het snijvlak van politieke, literatuur- en cultuurgeschiedenis. Het toont aan hoe nauw literatuur en politiek in de vroegmoderne Nederlandse steden met elkaar verweven waren. Voor vorst en stad is het vierde deel in de AUP-reeks over rederijkerskamers. Eerder verschenen Lustige geesten "http://www.aup.nl/do.php?a=show_visitor_book&isbn=9789089641045"> ISBN 978 90 8964 104 5, Om beters wille"http://www.aup.nl/do.php?a=show_visitor_book&isbn=9789053565612"> ISBN 978 90 5356 561 2 en Conformisten en rebellen"http://www.aup.nl/do.php?a=show_visitor_book&isbn=9789053566183"> ISBN 978 90 5356 618
The Making of the Humanities : Volume I - Early Modern Europe
No full textZoals blijkt uit een beruchte opmerking van Ronald Plasterk dat ‘alfa’s de geschiedenis schrijven, en beta’s de geschiedenis maken’, is de invloed van de alfawetenschappen lange tijd onderschat. Dit boek is een eerste stap tot een overzichtsgeschiedenis van de humaniora. Specialisten uit verschillende vakgebieden bieden een vergelijkende geschiedenis van de taalkunde, filologie, muziekwetenschap, historische wetenschappen, logica en literatuurwetenschap. Dit eerste deel uit de serie The Making of the Humanities richt zich op de vroegmoderne tijd. Verschillende perspectieven maken duidelijk hoe de geesteswetenschappen zich ontwikkelden van ‘vrije kunsten’ tot moderne disciplines. Nieuw licht valt op de rol van de humaniora in de Wetenschappelijke Revolutie.
Gerenommeerde auteurs uit Europa en Amerika, onder wie Floris Cohen, David Cram en Ingrid Rowland, bieden nieuwe inzichten voor zowel specialisten als geïnteresseerde leken, studenten en alfawetenschappers in de breedste zin van het woord
Vrede als nevendoel : Amerika, Europa en het Midden-Oosten vredesproces
No full textHet Arabisch-Israëlische conflict is ontstaan als onbedoeld gevolg van Brits koloniaal beleid. Externe partijen van uiteenlopende pluimage hebben zich ingespannen in dit conflict te bemiddelen, dikwijls echter met vrede als nevendoel, niet als hoofddoel. Zo stond voor Amerikanen en Britten in de jaren vijftig containment van de Sovjet-Unie centraal. Het Arabisch-Israëlische conflict stond daarbij in de weg en moest daarom opgelost worden. Zo wilde Europa tussen 1970 en 1980 vooral een onderhandelingsrol om te oefenen in gemeenschappelijk buitenlands beleid en zette het zich af tegen Amerikaanse diplomatieke dominantie. Regionale hoofdrolspelers hebben nogal eens, en met succes, mee onderhandeld om resultaten te verhinderen. Marianne van Leeuwen is beleidsadviseur bij de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst. Daarvoor werkte zij geruime tijd bij het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen 'Clingendael'. Aan de Universiteit van Amsterdam is zij bijzonder hoogleraar Moderne trans-Atlantische betrekkingen. De leerstoel is ingesteld vanwege de Stichting Atlantische Commisie
Vitrines vol verhalen : Museumcollecties als bron voor cultuurgeschiedenis
No full textSinds de negentiende eeuw spelen musea een belangrijke rol in de Nederlandse samenleving, bij de vorming van nationale, regionale of lokale identiteit, bij de opwekking van esthetische gevoelens, cultuurspreiding of emancipatie van bevolkingsgroepen. De wisselende betekenissen die musea aan voorwerpen geven, tonen dat musea bijdragen aan de culturele dynamiek in de samenleving. Vooral grote kenteringen in betekenisgeving vormen een belangrijke bron voor de Nederlandse cultuurgeschiedenis. Musea bevatten niet alleen vitrines vol objecten, maar ook vitrines vol verhalen. Ad de Jong gaat tijdens zijn oratie in op drie veranderingen in museale betekenisgeving: van verlichting naar romantiek, van romantiek naar modernisme en van modernisme naar postmodernisme. Hoofdrolspelers zijn verzamelende genootschappen en musea met hun markante persoonlijkheden, maar ook andere betrokkenen zoals de architect Pierre Cuypers en de historicus Johan Huizinga. De Jong vraagt zich af of er een nieuwe breuk op komst is. De politieke opdracht tot een canon voor de Nederlandse geschiedenis en een chronologisch geordend nationaal historisch museum op een plek, vormt een schril contrast met fenomenen die kenmerkend zijn voor veel museumpresentaties van de afgelopen decennia. Hierbij valt te denken aan fragmentering en relativering van grote verhaallijnen, gelijkwaardigheid van objecten uit hoge en lage cultuur en het combineren van objecten uit allerlei perioden en gemeenschappen. Is deze opdracht een dissonant die oplost in de postmoderne veelvoud van thema's en verhalen en zal deze daarmee niet uitgevoerd worden zoals de politici bedoelden? Of wordt het de opmaat tot een nieuwe kentering in museale betekenisgeving? In beide gevallen vormen het resultaat en de discussies volgens De Jong een niet te versmaden bron voor de Nederlandse cultuurgeschiedenis
Van Poe tot Pooh : Illustreren om je penselen te kunnen betalen?
No full textTijdens haar oratie gaat Saskia de Bodt na hoe het vak van illustrator zich heeft ontwikkeld op het snijvlak van de kunst enerzijds en de literatuur anderzijds. Ze constateert hoe illustratie, vanwege het narratieve aspect, het in de kunstgeschiedenis altijd heeft moeten afleggen tegen de autonome kunst. En hoe literatuurhistorici en filologen het woord altijd boven het beeld hebben gesteld. De Bodt geeft invalshoeken en aanknopingspunten voor onderzoek in dit nieuwe vakgebied. Aan de hand van onder meer de illustraties bij de sprookjes van Andersen en de fantastische verhalen en gedichten van Edgar Allan Poe toont ze aan dat juist het beeld bij teksten onverwachte informatie kan opleveren, bijvoorbeeld over beeldvorming in een bepaalde tijd. Omdat illustraties doorgaans een groter publiek bereiken dan autonome kunst, is hun invloed groter, al is die niet altijd even gemakkelijk meetbaar. De Bodt stelt de vraag of het niet vooral de plaatjes zijn die klassieke verhalen als Alice in Wonderland, de Grote Vriendelijke Reus en Jip en Janneke zo lang actueel houden. Beeld is universeler, veroudert minder snel dan tekst. Bijna niemand leest nu nog Vondel in de oorspronkelijke taal, maar we staan wel collectief voor het werk van Rembrandt en tijdgenoten. Wordt het niet eens tijd dat we op school behalve 'tekst verklaren' ook 'beeld lezen' krijgen? Met haar studenten hoopt De Bodt de komende jaren aan een serieuze geschiedenis van de illustratie in Nederland en Vlaanderen te werken
Dr. Pangloss en de geneeskunde
No full textDeze wereld is de beste van alle mogelijke werelden. Dit door dr. Pangloss uitgedragen onwrikbare geloof en vertrouwen in een positieve uitkomst is onmiskenbaar doorgedrongen tot de geneeskunde. De ontwikkelingen in de moleculaire biologie, biochemie en genetica geven daar ook alle aanleiding toe. Binnen het vakgebied van de zeldzame erfelijke stofwisselingsziekten is dit fenomeen duidelijk herkenbaar. Erfelijke aandoeningen kunnen vroegtijdig opgespoord worden, genetische screening is mogelijk en nieuwe therapieën worden in rap tempo ontwikkeld. Maar leidt dit ook tot de best mogelijke resultaten? In haar oratie gaat Carla Hollak in op de meer of minder succesvolle vertaalslag van deze nieuwe ontwikkelingen naar de klinische praktijk. Beperkte kennis van zowel natuurlijk beloop, surrogaat markers als langetermijnuitkomsten van dure behandelingen stemmen tot kritische beschouwing. Hollak betoogt dat er door alle partijen met meer realiteitszin en openheid samengewerkt moet worden, zodat het belang van patiënten ook echt gediend wordt
Monitor Racisme & Extremisme : Negende rapportage
No full textOp 15 december 2010 publiceren de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting de negende rapportage van de Monitor Racisme & Extremisme. Vijftien jaar geleden begon de Leidse universiteit met dit monitoronderzoek; de eerste rapportage verscheen in 1997. Terwijl het in deze eerste rapportage vooral ging om racistisch geweld en diverse uitingen van rechtsextremisme, passeert in de rapportages van de laatste jaren een breder scala van onderwerpen de revue. In de negende rapportage zijn dat naast bovengenoemde onderwerpen tevens antisemitisme, achterstelling van Roma, islamitisch extremisme, effecten van stigmatisering en strafrechtelijke discriminatieverboden. De deelonderzoeken van deze algemene rapportage zijn uitgevoerd door tien onderzoekers van diverse universiteiten en instellingen in Nederland. Hieronder worden drie onderwerpen van het onderzoek nader uitgelicht. Discriminatieverbod en uitingsvrijheid Steeds vaker wordt de strafbaarstelling van discriminerende uitingen ter discussie gesteld met als reden dat dit de vrijheid van meningsuiting beperkt. De vrijheid van meningsuiting is een fundamenteel recht in een democratische samenleving maar ook dit recht kent haar beperkingen, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van schending van de rechten van anderen. Zo wordt de samenleving beschermd tegen bijvoorbeeld antisemitische uitlatingen en houden de belangrijke grondrechten, de vrijheid van meningsuiting en het verbod van discriminatie, elkaar in balans. De strafrechtelijke aanpak van discriminatie vloeit voort uit de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en is verankerd in zowel mensenrechtenverdragen als Europese regelgeving. Wijziging van de Nederlandse strafwetgeving kan alleen in overeenstemming met deze internationale wetgevers plaatsvinden. Islamitisch extremisme in de politiepraktijk Vormen van islamitisch extremisme waarmee de politie in 2009 werd geconfronteerd zijn bedreigingen, bommeldingen, poederbrieven, mishandelingen, vermissing van identiteitsbewijzen en mogelijke indicaties van extremistisch geweld. Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor een concrete aanslag. Wel was er in 2009 een onmiskenbaar gevoel van dreiging, waarnaar veel aandacht van de politie is uitgegaan. In verreweg de meeste gevallen ging het om loos alarm. Hieruit kan niet worden afgeleid dat er geen gevaar zou uitgaan van islamitisch extremisme. Terrorisme is een vorm van psychologische oorlogsvoering, waarbij het creëren van angst vooropstaat. In de onderzochte incidenten van 2009 is dit effect duidelijk weerspiegeld, maar dat neemt niet weg dat waakzaamheid geboden blijft. Discriminatie van Roma De positie van Roma in Europa is problematisch en dat geldt ook voor Nederland. In verband met etnische registratie, staatloosheid en huisvestingsproblemen staan Roma de laatste tijd in de publieke belangstelling. In Nederland is nog steeds weinig systematische kennis over discriminatie van Roma en Sinti voorhanden en wordt er onvoldoende kennis over deze groep verworven. Gezien de wijdverbreide vooroordelen over hen is alleen een focus op de problemen met de Roma niet afdoende, maar is het aanpakken van de problemen van de Roma minstens zo belangrijk om resultaat te boeken. Bij het zoeken naar oplossingen en het maken van (lokaal) beleid zouden vertegenwoordigers van de Roma-gemeenschap betrokken moeten worden. Daarnaast zou het goed zijn als de overheid zich meer zou inspannen om het wederzijdse wantrouwen tussen Roma en de omringende bevolking weg te nemen. De negende rapportage van de Monitor Racisme & Extremisme is onder redactie van Peter Rodrigues en Jaap van Donselaar tot stand gebracht. Meer informatie over Monitor Racisme & Extremisme en alle verschenen rapportages zijn te vinden op www.monitorracisme.n
Gelukkig nieuwjaar
No full textIn het bijzonder bij de jaarwisseling staat de uitwisseling van wensen en geschenken in het teken van hoop op een goede toekomst. In de zakelijke sfeer zijn de geschenken vaak vormen van liefdadigheid of een beloning voor bewezen diensten of goede resultaten. Het ritueel zelf en de ideeën erachter zijn voortdurend in beweging. In Gelukkig nieuwjaar worden deze veranderingen in hun maatschappelijke context onderzocht en wordt de geschiedenis van het nieuwjaarsgeschenk beschreven. Doelman onderzoekt waarom de traditionele eindejaarsbeloning van werknemers na de Tweede wereldoorlog steeds meer in de richting van Kerstmis verschuift en waarom de nieuwjaarskaart tegenwoordig al rond Sinterklaas in de bus kan vallen. Ook de ontwikkeling van de nieuwjaarsreceptie, die juist nog tot ver in het nieuwe jaar wordt gehouden en die steeds meer de particuliere nieuwjaarsbezoeken aan huis is gaan vervangen, komt aan bod. Inclusief drie prachtige klassieke nieuwjaarskaarten