26023 research outputs found
Sort by
God – Satan – Evil. In the Circle of Juliusz Słowacki’s Byronic Fascinations
No full textWydział Filologii Polskiej i KlasycznejRozprawa traktuje o problematyce zła w twórczości Juliusza Słowackiego rozpatrywanej w odniesieniu do dzieł George’a Gordona Byrona – jednego z poetów, który miał największy wpływ na kształtowanie się twórczości polskiego romantyka. Najważniejsze jest jednak nie to, jak Słowacki korzystał z utworów Anglika pod względem warsztatowym, ale jak rozpatrywał podobne wątki i motywy (szczególnie związane z demonizmem i wizją Boga) oraz jak dalece Byron uformował jego intelektualne postrzeganie zła. Opis tych mechanizmów jest głównym celem rozprawy. Dysertacja podzielona jest na cztery rozdziały. Pierwszy z nich poświęcony jest powieściom poetyckim Słowackiego i Byrona. Analizy utworów takich jak "Jan Bielecki", "Arab" i "Lambro", wykorzystujące jako kontekst "Korsarza" i "Larę", skupiają się głównie na najistotniejszych modyfikacjach wprowadzanych przez Słowackiego w bezpośrednim intertekstualnym dialogu z Byronem oraz wnioskach co do natury zła. Rozdział drugi zawiera porównanie "Kordiana" z "Kainem", natomiast trzeci – "Horsztyńskiego" z "Manfredem". Obie partie rozprawy skupiają się na sposobach, w jaki poeci próbują odpowiedzieć na pytania o teodyceę, niezawinione cierpienie, możliwości poznawcze człowieka, a także obecność Boga i Szatana w procesie dziejowym (i prawdziwą naturę tego drugiego). Rozdział czwarty jest próbą prześledzenia ewolucji wcześniej analizowanych wątków w dziełach Słowackiego z okresu genezyjskiego ("Księdzu Marku" i "Samuelu Zborowskim"), a tym samym roli Byrona w twórczości polskiego poety po tzw. przełomie mistycznym. Zaplecze metodologiczne pracy stanowią, prócz komparatystyki i close readingu, koncepcje Odona Marquarda oraz Paula Ricoeura, dotyczące odpowiednio teodycei oraz symboliki zła.
The dissertation discusses the problem of evil in the works of Juliusz Słowacki examined in relation to the works of George Gordon Byron – one of the poets who had the greatest influence on the development of the literary creativity of the Polish Romantic. The most important thing, however, is not how Słowacki used the Englishman’s works in terms of technique, but how he considered similar themes and motifs (especially those related to demonism and the vision of God) and how far Byron formed his intellectual perception of evil. The description of these mechanisms is the main goal of the dissertation. The dissertation is organized into four chapters. The first is dedicated to the poetic novels of Słowacki and Byron. Analyses of works such as "Jan Bielecki", "Arab" and "Lambro", using "Corsair" and "Lara" as a context, focus mainly on the most significant modifications made by Slowacki in his direct intertextual dialogue with Byron and his conclusions about the nature of evil. The second chapter compares "Kordian" with "Cain", while the third compares "Horsztyński" with "Manfred". Both parts of the dissertation focus on how the poets attempt to answer questions about theodicy, uncaused suffering, man’s cognitive capacity, and the presence of God and Satan in the historical process (and the true nature of the latter). The fourth chapter attempts to trace the evolution of previously analyzed themes in Słowacki’s works from the Genesis period ("Ksiądz Marek" and "Samuel Zborowski"), and thus the role of Byron in the work of the Polish poet after the so-called mystical breakthrough. The methodological background of the work is provided, in addition to comparative literature and close reading, by Odon Marquard’s and Paul Ricoeur’s concepts on theodicy and the symbolism of evil, respectively
The opinions of science and mathematics teachers about beliefs, practices, and implementation of meaningful learning in Israel. A case study of Arab middle school(s)
Get PDFWydział Studiów EdukacyjnychWiele badań pokazuje, że przekonania nauczycieli dotyczące nauczania i uczenia się silnie oddziałują na ich praktykę zawodową. Celem tej pracy było zbadanie przekonań i praktyk nauczycieli przedmiotów ścisłych i matematyki w arabskich szkołach średnich w Izraelu w obliczy wdrażania nowej reformy edukacyjnej w tym kraju, silnie osadzonej na koncepcji meaningful learning. Zgodnie z tą koncepcją, uczniowie powinni być aktywni i zaangażowani w proces rozwiązywania problemów, którego rdzeniem jest szeroko ujmowany dialog pomiędzy uczestnikami procesu uczenia się. W badaniach wykorzystano strategię badań jakościowych. Prowadzono obserwacje w klasie, częściowo ustrukturyzowane wywiady oraz analizy dokumentów (m.in. planów lekcji, testów, arkuszy roboczych) i notatek terenowych. Uczestnikami badania było dwudziestu nauczycieli z trzech szkół średnich w społeczeństwie arabskim. Uzyskane dane pozwoliły zarysować obraz przekonań tych nauczycieli na temat meaningful learning oraz zidentyfikować sytuacje, które nauczyciele postrzegają jako realizację tej koncepcji. Praca kończy się rekomendacjami dotyczącymi dalszych etapów wdrażania reformy edukacji w Izraelu.The introduction of a new reform potentially challenges teachers’ beliefs and practices about teaching. This case study explores these challenges in the context of a new reform in Israel, where major educational reform has been undertaken. A considerable body of research, alternatively, advocates that teachers’ beliefs about teaching and learning affect their teaching practices and many aspects of their professional work. These beliefs and practices influence many factors on the contextual and teacher levels. Thus, this study aimed to investigate and understand Arab middle school science and mathematics teachers’ beliefs, practices, and implementation of meaningful learning in Israel. The resulting data served to construct a background picture regarding teachers’ beliefs on meaningful learning, classroom practices, and identifying situations that teachers perceived as the implementation of meaningful learning. The study found also that curricular demands, teacher perceptions of their students, pressures of time, assessment, crowded classrooms, lack of resources, workload, and inadequate teacher understanding of the components of meaningful learning inhibited student-centered instruction. Thus, along with the reformation of teachers, there should also be a reformation in the context of the learning atmosphere and infrastructures in tune with the new reform’s intentions
Photoluminescent and electrochemical (bio)sensors based on porous silicon and zinc oxide for continuous mycotoxins and glucose detection
Get PDFWydział FizykiW obliczu trwającego globalnego kryzysu zdrowotnego, który wymaga szybkiego i precyzyjnego wykrywania niebezpiecznych mikroorganizmów (bio)czujniki stały się niezastąpionymi narzędziami, które umożliwiają testy na dużą skalę poza laboratorium. Są one stosowane w wielu obszarach, takich jak sektor morski, rolnictwo, itp. W sektorze spożywczym (bio)czujniki wykorzystywane są do wykrywania patogenów żywności, tj. grzybów i ich toksycznych metabolitów (mikotoksyn), w celu wyeliminowania ich negatywnego wpływu na ludzi i zwierzęta. Cykl publikacji [Publikacje I-III] reprezentujący merytoryczne rozdziały niniejszej rozprawy doktorskiej poświęcony jest szybkiemu, bezznacznikowemu wykrywaniu mikotoksyn w czasie rzeczywistym za pomocą optycznych bioczujników. Warto również podkreślić ważną rolę, jaką (bio)czujniki odgrywają w medycynie, gdzie wykorzystywane są do monitorowania metabolizmu, profilu hormonalnego, itp. Obecnie podejmowane są wysiłki, aby bezpiecznie i w sposób ciągły wykrywać anality zawarte w nieinwazyjnych płynach ustrojowych, takich jak łzy lub pot. Wysiłki te wynikają z chęci ograniczenia potrzeby pobierania próbek w sposób inwazyjny (nakłuwanie opuszków palców w celu pomiaru poziomu cukru). W niniejszej rozprawie podjęto udaną próbę przetestowania rozciągliwego, mocowanego do skóry (bio)czujnika do monitorowania stężenia glukozy w pocie w czasie rzeczywistym.In the face of the ongoing global health crisis, which requires rapid and precise detection of dangerous microorganisms, (bio)sensors have become indispensable tools that enable large-scale testing outside the laboratory. They are used in many areas, such as the marine sector, agriculture, etc. In the food sector, (bio)sensors are used to detect food pathogens, i.e. fungi and their toxic metabolites (mycotoxins), in order to eliminate their negative impact on humans and animals. The cycle of publications [Publications I-III] representing substantive chapters of this doctoral dissertation is devoted to fast, label-free detection of mycotoxins in real time using optical biosensors. It is also worth emphasizing the importance of (bio)sensors in medicine, where they are used to monitor metabolism, disease development, hormonal profile, etc. Continued efforts are now being made to safely and continuously detect the analytes of interest in non-invasive body fluids such as saliva, tears, and sweat. These efforts are driven by the need of minimizing everyday invasive sampling such as finger-pricking for blood sugar measurements. In this dissertation, a successful attempt was made to produce and test a flexible, stretchable, skin-attachable enzymatic sensor for real-time sweat glucose monitoring.Polish National Science Center for its financial support through the research projects within OPUS programs (project no. 2017/27/B/ST8/01506). I acknowledge the financial support from the projects “Srodowiskowe interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie nanotechnologii” no. POWR.03.02.00-00-I032/16, and H2020-MSCA-RISE-2017, “Novel 1D photonic metal oxide nanostructures for early stage cancer detection” (project no. 778157). I am very grateful to the Foundation for Polish Science for the START 2021 scholarship for young scientists (START 57.2021)
Odessa–Brody–Płock Pipeline Project as an Element of Ensuring Poland’s Energy Security in the Political Thought of Selected Polish Political Parties in 2005–2015
Get PDFBudowa bardziej zróżnicowanej struktury dostaw ropy naftowej do Polski przez lata była ważnym elementem wpływającym na realizowaną politykę energetyczną. Wiele ugrupowań politycznych podnosiło zasadność dywersyfikacji źródeł oraz kierunków dostaw tego surowca, a jednym z najważniejszych w tym obszarze projektów była budowa rurociągu łączącego polski i ukraiński system naftowy. Docelowo surowiec miał być sprowadzany z regionu Morza Kaspijskiego. Celem artykułu była analiza myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości, Platformy Obywatelskiej oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego w zakresie budowy rurociągu Odessa–Brody–Płock do Polski. Rozważania zawarte w artykule pozwalają wskazać na główne argumenty formułowane przez polityków tych partii politycznych na temat problemów dostaw surowców energetycznych do Polski. Punktem wyjścia analiz była teza, że w ocenie polskich partii politycznych kooperacja z państwami Morza Kaspijskiego była kluczowym komponentem działań na rzecz dywersyfikacji źródeł oraz kierunków dostaw ropy naftowej do krajowych rafinerii.The construction of a more diversified crude oil supplies structure to Poland has been an important element influencing the Polish energy policy for years. Many political parties have raised the legitimacy of diversifying the sources and directions of supply of this commodity, and one of the most important projects in this area was the construction of a pipeline connecting the Polish and Ukrainian crude oil systems. Ultimately, the crude oil was to be imported from the Caspian Sea region. The article aims to analyse the political thought of Law and Justice, Civic Platform, and the Polish People’s Party regarding the construction of the Odessa–Brody–Płock pipeline to Poland. The considerations in the article make it possible to highlight the main arguments formulated by politicians of these political parties on the problems of supplying energy resources to Poland. The starting point of the analysis is the thesis that, in the opinion of Polish political parties, cooperation with the Caspian Sea countries was a key component of the efforts to diversify the sources and directions of crude oil supplies to domestic refineries
Atheism, Metaphysics, and Philosophy of Democracy. Reflections on the Theology of the Polish Brethren
Get PDFArtykuł poświęcony jest argumentom na rzecz tezy, że istotnie ateistyczna jest nie tylko koncepcja, zgodnie z którą „Bóg nie istnieje” (Bóg w znaczeniu, jakie nadają mu teologie), ale również teoria, która, wstępnie deklarując przywiązanie do idei Boga religijnie rozumianego, zarazem formułuje swoje wyznanie wiary w porządek społeczno-kulturowy i aksjologiczny w sposób zasadniczo sprzeczny z wizerunkiem Boga jako najwyższego szczebla absolutnej hierarchii, jako uosobienia absolutnej siły i wyłącznej kompetencji do definiowania dobra i zła. Ateizmem w tym rozumieniu jest pogląd o zasadniczo niehierarchicznej budowie świata i o nieistnieniu jednego absolutnego autorytetu i ateizmem w tym rozumieniu jest (pomimo teistycznej deklaracji) światopogląd Braci Polskich.The article is devoted to arguments for the thesis that not only the concept – according to which “God does not exist” (God in the sense given to him by theologies) – is indeed atheistic but also the theory which, initially declaring attachment to the idea of God religiously understood, simultaneously formulates its confession of faith in the socio-cultural and axiological order in a way fundamentally contradictory to the image of God as the highest level of the absolute hierarchy, the personification of absolute power, and exclusive competence to define good and evil. In this sense, atheism is the view of the fundamentally non-hierarchical structure of the world and the non-existence of one absolute authority. In this sense, atheism is (despite the theistic declaration) the worldview of the Polish Brethren
Why is it so bad when it’s so good? About democracy in Poland in the opinions of respondents and a certain tendency towards expressive power
Get PDFRefleksja nad demokracją w ogóle, jak i konkretnym jej przypadkiem, zawsze nastręcza wielu problemów. Rozpoczynają się one już na etapie próby odpowiedzi na pytanie: o jakiej w zasadzie demokracji myślimy? Jaki fundament aksjo-normatywny znajduje się u podstaw systemu, który w naszej (zapewne subiektywnej) ocenie spełnia kryteria demokracji sui generis?
Każda z intelektualnych prób uchwycenia fenomenu demokratycznego tylko w jakiejś mierze odpowiada na nurtujące nas pytania o: sens, znaczenie, przyszłość i potencjalny upadek systemu. Przedłożony tu szkic jest jedynie próbą prezentacji opinii badanych grup respondentów nt. systemu i determinant ustroju demokratycznego w Polsce oraz konfrontacji występujących w przywoływanych tu analizach opinii z ogólną koncepcją dekapilaryzacji władzy.
Zawarte w tym opracowaniu spostrzeżenia pozostają efektem rekonstrukcji dokonanej na podstawie dostępnej literatury przedmiotu i danych wtórnych, pochodzących z badań prowadzonych przez innych autorów, najczęściej w ramach szerszych programów (projektów) badawczych. W tym znaczeniu praca ma charakter przyczynkarski, deskryptywny, a same jej rozważania mieszczą się w nurcie konstruktywistycznym współczesnych nauk społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem nauk o polityce i administracji.Reflection on democracy in general, as well as its specific case, always poses many problems. They begin at the stage of trying to answer the question: what kind of democracy are we thinking about? What axio-normative foundation is at the base of the system which, in our (probably subjective) assessment, meets the criteria of sui generis democracy?
Each of the intellectual attempts to capture the democratic phenomenon only to some extent answers the questions that bother us: sense, meaning, future and potential collapse of the system. The sketch presented here is only an attempt to present the opinions of the surveyed groups of respondents on the system and determinants of the democratic system in Poland and the confrontation of the opinions presented in the analyzes cited here with the general concept of decapillarization of power.
The observations contained in this study are the result of a reconstruction made on the basis of the available literature on the subject and secondary data from research conducted by other authors, most often as part of broader research programs (projects). In this sense, the work is of a contributory, descriptive nature, and its considerations fall within the constructivist trend of contemporary social sciences, with particular emphasis on the sciences of politics and administration
Współczesne problemy nauczania matematyki. Tom 9
No full textWspółczesne problemy nauczania matematyki to monografia wydawana od 2008 r. przez dydaktyków matematyki przeznaczona przede wszystkim dla młodych adeptów dydaktyki matematyki prowadzących badania związane z nauczaniem matematyki. Zawiera publikacje teoretyczne, przeglądowe oraz sprawozdania z badań.
Poruszana w publikowanych pracach tematyka związana jest z:
- procesem nauczania matematyki – kształtowaniem pojęć, prowadzeniem rozumowań, rozwiązywaniem zadań, kształtowaniem języka;
- warsztatem nauczyciela matematyki;
- zastosowaniem nowoczesnych środków dydaktycznych (kalkulatorów, kalkulatorów graficznych, programów komputerowych, Internetu, e-learningu);
- problemami dotyczącymi kształcenia nauczycieli matematyki.
Contemporary Problems in Teaching Mathematics is a monograph prepared by didactics of mathematics published since 2008, intended primarily for young adepts of mathematics teaching, conducting research related to teaching mathematics. It contains theoretical publications, reviews and research reports.
The topics covered in the published works concern:
- the process of teaching mathematics — concepts developing, reasoning, solving problems, developing mathematics language;
- math teacher’s workshop;
- use of modem teaching tools (calculators, graphic calculators, Computer programs, Internet, e- learning);
- problems related to the education of mathematics teachers
The Mechanism of the Horizontal Equalization in the Municipal Finance System
Get PDFWydział Prawa i AdministracjiPrzedmiotem rozprawy jest kompleksowa analiza mechanizmu poziomego wyrównywania dochodów w systemie prawnofinansowym gmin. Głównym celem pracy jest zbadanie, w jakim zakresie mechanizm poziomego wyrównywania dochodów mieści się w normach konstytucyjnych. Ustawodawca nie jest w stanie wprowadzić systemu finansowego, w którym stosowane będzie jedynie pionowe wyrównanie dochodów. Wyjściowym założeniem, które legło u podstaw przeprowadzonych rozważań była teza, że wyrównywanie dochodów jednostek samorządu terytorialnego jest obligatoryjnym elementem systemu finansów samorządowych. Rozprawa doktorska dzieli się na cztery rozdziały. W pierwszym z nich omówiono teoretycznoprawne i historyczne podstawy funkcjonowania samorządu terytorialnego. Zaprezentowano jak kształtował się podział zadań finansowych między państwo a samorząd oraz ewolucja rozwiązań odnośnie samorządu, a szczególnie jego finansowania w Polsce na przestrzeni dziejów. W drugim rozdziale przedstawiono problematykę poziomego wyrównania dochodów w Konstytucji RP. Przenalizowane zostały nie tylko zasady dotyczące wprost samorządu terytorialnego, ale także pozostałe wartości konstytucyjne. Trzeci rozdział stanowił próbę umiejscowienia opisywanego mechanizmu w przepisach międzynarodowych. W związku z tym przeanalizowano przepisy Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, a także Unii Europejskiej. W czwartym rozdziale przeanalizowany został ustawowy mechanizm poziomego wyrównywania dochodów oraz zmiany zachodzące na przestrzeni lat. W zakończeniu pracy przedstawione zostały wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy. Sformułowane zostały również postulaty i wnioski de lege lata oraz de lege ferenda dotyczące mechanizmu poziomego wyrównania dochodów.This dissertation is a comprehensive analysis of the horizontal income equalization mechanism in the legal and financial systems of municipalities. The author investigates to what extent the mechanism of horizontal income equalization lies within the constitutional norms. As the author argues, the legislators are unable to introduce a financial system in which only vertical income equalization can be used. The underlying condition behind the financial system of every local government is the equalization of incomes. This doctoral dissertation is divided into four chapters. The first one discusses the theoretical, legal, and historical foundations of the functioning of local government. It is explained how the tasks between local government and the state were divided and how they were evolving throughout history, especially in Poland. The second chapter presents the concept of horizontal income equalization in the Constitution of Poland. Not only the rules relating directly to local self-government have been analyzed, but also other constitutional values. In the third chapter, the authors attempt to present the horizontal income equalization mechanism in the concept of international law. Therefore, the provisions of the European Charter of Local Self-Government and of the European Union were analyzed. The fourth chapter analyzes the statutory mechanism of horizontal income equalization and the changes taking place over the years. Conclusions resulting from the conducted analysis are presented at the end of the work. Remarks de lege lata and postulates de lege ferenda are also formulated there
From self-awareness to autonomy. The potential of coaching dialogue in supporting learners’ metacognitive awareness and autonomy among language departments students
Get PDFWydział NeofilologiiCelem rozprawy jest stwierdzenie, jaki może być potencjał i ograniczenia dialogu coachingowego w rozwijaniu zindywidualizowanej i ustrukturalizowanej aktywności metapoznawczej i autonomii w kształceniu językowym na poziomie studiów neofilologicznych. Rozdział 1 rozprawy prezentuje dwa paradygmaty współczesnej glottodydaktyki kluczowe dla przyjętej koncepcji uczenia się i nauczania – autonomizujący i mediacyjny. Uzupełnia go rozdział 2 zawierający przegląd najważniejszych nurtów i podejść, leżących u podstawy tych paradygmatów. Rozdział 3 służy prezentacji założeń i problemów typowych dla badań nad świadomością metapoznawczą i metapoznawczymi aspektami uczenia się. Rozdział 4 zawiera omówienie wybranych koncepcji i badań w zakresie sposobów stymulowania aktywności metapoznawczej stosowanych obecnie w kształceniu obcojęzycznym. Rezultatem syntezy treści tych rozdziałów jest podjęta w rozdziale 5 prezentacja koncepcji dialogu coachingowego w obszarze nauki języków obcych. Część empiryczną pracy otwiera rozdział 6, zawierający pytania badawcze i wybór metody badawczej. Rozdział 7 służy opisowi projektu badawczego, a także prezentacji i analizie wyników badania. Rozdział kończy omówienie wyników w świetle postawionych pytań badawczych. W rozdziale 8 przedstawiono ogólne wnioski z badania, implikacje metodologiczne i dydaktyczne oraz dezyderaty badawcze.The present thesis aims to investigate the potential of coaching dialogue in developing metacognitive awareness and autonomy in foreign language learning and teaching. Chapter 1 presents two key paradigms in contemporary foreign language teaching – autonomizing and mediative, whereas Chapter 2 provides a historical outline of the theories and approaches significant for their development. Chapter 3 discusses autonomy in foreign language learning in the light of two concepts – self-awareness and self-regulation. Chapter 4 is devoted to analysing some practical forms of developing students’ self-awareness present in the contemporary foreign language teaching practice. The author’s own proposal here is the coaching dialogue. Chapter 5 presents its origin and principles as well as its potential as a process of building metacognitive awareness. The empirical part of the study starts in Chapter 6 with general and detailed research questions, the presentation of methodology and research techniques used in the project. Chapter 7 contains an introduction to the research, the characteristics of the research group and it presents a specific research design employed in the study. Thus, Chapter 8 presents the general conclusions stemming from the project as well as the relevant methodological and pedagogical implications. It also specifies the directions for further research
The role of olfactory communications in modification of intra-specific aggression in the common hamster Cricetus cricetus (L.)
Get PDFWydział BiologiiAgresja jest zachowaniem częściej obserwowanym u gryzoni podczas eksperymentów laboratoryjnych niż w warunkach naturalnych. Uważa się, że komunikacja zapachowa może wpływać na zmniejszanie liczby agresywnych interakcji poprzez ostrzegawczo-odstraszające działanie na osobniki w populacji. W celu zbadania roli komunikacji zapachowej w zmniejszaniu liczby agresywnych interakcji, przeprowadzono serię eksperymentów na dziko żyjących populacjach chomika europejskiego w miejscowościach Jaworzno (2012-2013) oraz Przybyszów (2014-2015). W eksperymentach przeprowadzonych w warunkach naturalnych zastosowano zmodyfikowane metody Owadowskiej (1999) natomiast w warunkach seminaturalnych zmodifikowany labirynt Y (Ferkin i Seamon 1987).Wykazano, że zapach nie jest dla chomika wabiącym atraktantem, a także bodźcem odstraszającym, niezależnie od płci dawców zapachu/badanego osobnika, czy niezależnie od prawdopodobnej znajomości zapachowej osobników. Stwierdzono również, że rezydenci zamieszkujący dany obszar rzadko reagują na zapach znakowaniem czy stresem. Eksperyment z labiryntem nie wykazał, aby agresywne interakcje dominowały nad zachowaniami defensywno-stresowymi, oraz aby doświadczenia nabyte w labiryncie wpływały na późniejsze unikanie/ignorowanie zapachu osobnika, prezentowanego przy wejściu do ramion labiryntu. Wyniki badań sugerują, że zapach nie pełni funkcji odstraszającej, lecz informacyjną, pozwalającą chomikom oszacować swoje szanse oraz kondycję konkurenta w razie późniejszego bezpośredniego spotkania.Aggression is a behaviour observed more often during laboratory experiments than in nature. It is believed that scent communication might reduce the number of aggressive interactions by its warning and deterring effect. To investigate the role of chemical communication in reducing the number of aggressive interactions, a series of experiments were conducted on wild-living populations of the common hamster in Jaworzno (2012-2013) and Przybyszów (2014-2015). Modified methods of Owadowska (1999) (for experiments in natural conditions) and Ferkin and Seamon (1987) (for experiment with Y-maze in seminatural conditions) were used. It was found that scent is not an attractant, nor a deterrent for the common hamster, regardless of the sex of the scent donor/tested individual or hamsters’ familiarity. Moreover, it was concluded that the residents rarely reacted to the new scent by overmarking it or showing stress. The Y-maze experiment did not proved that aggressive interactions dominated over defensive-stress behaviour, similarly the individual’s experience from the maze did not cause avoidance or indifference to the other male’s scent from the Y-maze in the later part of the experiment. Results of the studies suggests that the role of the scent is not to deter but to inform, so hamsters can estimate their chances and rivals’ condition in case of a potential direct encounter