26023 research outputs found
Sort by
Central Europe as a Borderland of Experience: The Communist Legacy and Poland’s Attitude Toward Ukrainian Refugees
No full textTekst analizuje wpływ specyfiki Europy Środkowej oraz dziedzictwa komunizmu na polskie postawy wobec uchodźców z Ukrainy po 2022 roku. Autor podkreśla, że Europa Środkowa jako region „pomiędzy” Wschodem a Zachodem charakteryzuje się złożoną tożsamością kulturową i polityczną, która wywiera istotny wpływ na sposób postrzegania Innego. W artykule omówiono historyczne i geopolityczne uwarunkowania, które ukształtowały społeczną reakcję na kryzys migracyjny wywołany wojną. Z jednej strony, wskazuje się na wysoki poziom empatii i solidarności społecznej, zakorzeniony w doświadczeniach historycznych. Z drugiej – analizowane są zjawiska takie jak wtórna trauma, zmęczenie pomocą, kolektywny narcyzm i wpływ dezinformacji, które stopniowo zmieniają społeczne nastawienie. Artykuł ukazuje złożoność postaw Polaków wobec Ukraińców, wynikającą z niejednoznacznego dziedzictwa komunizmu oraz niepewnej pozycji regionu na mapie Europy.
This text explores how the specific characteristics of Central Europe and the legacy of communism have shaped Polish attitudes toward Ukrainian refugees following the 2022 war. The author emphasizes Central Europe’s unique position “in-between” East and West, marked by a complex cultural and political identity that significantly influences perceptions of the Other. The article discusses historical and geopolitical factors that shaped Poland’s social response to the migration crisis. On one hand, there was a strong outpouring of empathy and solidarity rooted in shared historical trauma. On the other, the text examines emerging phenomena such as secondary trauma, aid fatigue, collective narcissism, and the influence of disinformation, all of which have contributed to a gradual shift in public sentiment. The article highlights the ambiva lence in Polish responses to Ukrainians, shaped by the communist legacy and Central Europe’s uncertain place within the European cultural and political landscape
Voters and the Media. Assessment of Media Activities During the Polish Parliamentary Election Campaign of 2023
No full textTruizmem jest stwierdzenie, że media stanowią podstawowe źródło informacji dotyczących polityki. Potwierdzają to liczne badania ilościowe, z których jasno wynika, że choć zmianie ulegają preferencje użytkowników co do typów mediów zaspokajających ich potrzeby orientacji w kwestiach politycznych, to ich dominująca pozycja nie ulega żadnej erozji. Jednak relatywnie rzadko odbiorcy mediów pytani są o ich ocenę ilości i jakości informacji przygotowanych i dystrybuowanych przez media oraz za ich pośrednictwem. Kampania wyborcza to zwykle czas intensyfikacji komunikowania się polityków z wyborcami, w którym media pełnią rolę nie tylko sprawozdawczą, ale aktywnych aktorów, zwiększają się również, jak można domniemywać, potrzeby orientacji politycznej wyborców, którzy deklarują czynny udział w procesie wyborczym. Przedmiotem artykułu będzie prezentacja wyników badania, które dotyczyło ocen działania mediów podczas parlamentarnej kampanii wyborczej 2023 roku oraz ich znaczenia dla podejmowania decyzji wyborczych. Badanie miało charakter ankietowy, przeprowadzone zostało na reprezentatywnej próbie losowej.
It is a truism to say that the media are the primary source of information on politics. This is confirmed by numerous quantitative studies, which clearly show that although users’ preferences regarding the types of media that meet their needs for orientation in political issues are changing, their dominant position is not eroding. However, media recipients are relatively rarely asked about their assessment of the quantity and quality of information prepared and distributed by the media and through them. An election campaign is usually a time of intensified communication between politicians and vot ers, in which the media play not only a reporting role, but also an active role, and, as can be assumed, the needs of political orientation of voters who declare active participation in the electoral process also increase. The subject of this article will be the presentation of the results of a study that concerned the assessment of the media’s performance during the 2023 parliamentary election campaign and their importance for making electoral decisions. The study was conducted as a survey, on a representative random sampl
Poetry of the late 17th and early 18th centuries. An aesthetic-literary perspective
No full textWydział Filologii Polskiej i KlasycznejPrzedmiotem niniejszej rozprawy jest zwrócenie uwagi na specyfikę przełomu XVII i XVIII wieku w polskiej literaturze późnego baroku. Ścieżkę prowadzonych analiz i kompozycję pracy wyznaczają sylwetki i utwory pisarzy przełomu XVII i XVIII wieku. W przeważającej większości są nimi twórcy świeccy, mający w swym dorobku przede wszystkim poezję religijną. Warto także zauważyć, że tytułowy „przełom XVII i XVIII wieku” reprezentowany jest przez dzieła powstałe jednak w okresie około trzydziestu lat. Datami granicznymi jest zatem twórczość Remigiusza Suszyckiego, którego dzieło, czyli Pieśni nabożnych część pierwsza, zostało opublikowane w 1697 roku (później jako cykl trzyczęściowy). Z kolei cezurą określającą datę końcową opisywanego kręgu literatury jest na pewno Dźwięk na wdzięk opatrzności Boskiej, wydany przez Piotra Franciszka Alojzego Łoskiego w 1724 roku. Nie oznacza to jednak, że przyjęte tu obramowania periodyzacyjne w jakiś sposób zamykają dyskusję nad poezją przełomu XVII i XVIII wieku. Są raczej propozycją spojrzenia na literaturę tego czasu poprzez ukazanie sylwetek i specyfiki omawianych tu dzieł.
The aim of this dissertation is to draw attention to the specificity of the turn of the 17th and 18th centuries in Polish late Baroque literature. The path of the conducted analysis and the composition of the dissertation are determined by the profiles and works of writers of the turn of the 17th and 18th centuries. For the most part, they are secular authors, having in their output primarily religious poetry It is also worth noting that the „turn of the 17th and 18th centuries” of the title is represented by works created, however, over a period of about thirty years. The cut-off date, therefore, is the work of Remigiusz Suszycki, whose work, Pieśni nabożnych część pierwsza, was published in 1697 (later as a three-part cycle). On the other hand, the caesura defining the end date of the described circle of literature is certainly the Dźwięk na wdzięk opatrzności Boskiej, published by Piotr Franciszek Alojzy Łoski in 1724. This does not mean, however, that the periodization framework adopted here somehow closes the discussion of the poetry of the late 17th and early 18th centuries. Rather, they are a proposition to look at the literature of the time by showing the profiles and specifics of the works discussed here
Współczesne problemy nauczania matematyki. Tom 10
No full textWspółczesne problemy nauczania matematyki to monografia wydawana od 2008 r. przez dydaktyków matematyki przeznaczona przede wszystkim dla młodych adeptów dydaktyki matematyki prowadzących badania związane z nauczaniem matematyki. Zawiera publikacje teoretyczne, przeglądowe oraz sprawozdania z badań.
Poruszana w publikowanych pracach tematyka związana jest z:
- procesem nauczania matematyki – kształtowaniem pojęć, prowadzeniem rozumowań, rozwiązywaniem zadań, kształtowaniem języka;
- warsztatem nauczyciela matematyki;
- zastosowaniem nowoczesnych środków dydaktycznych (kalkulatorów, kalkulatorów graficznych, programów komputerowych, Internetu, e-learningu);
- problemami dotyczącymi kształcenia nauczycieli matematyki.
Contemporary Problems in Teaching Mathematics is a monograph prepared by didactics of mathematics published since 2008, intended primarily for young adepts of mathematics teaching, conducting research related to teaching mathematics. It contains theoretical publications, reviews and research reports.
The topics covered in the published works concern:
- the process of teaching mathematics — concepts developing, reasoning, solving problems, developing mathematics language;
- math teacher’s workshop;
- use of modem teaching tools (calculators, graphic calculators, Computer programs, Internet, e- learning);
- problems related to the education of mathematics teachers
The School of Catechists of the Archdiocese of Poznan and Its Significance for the Development of Adult Catechesis. A Theoretical and Empirical Study
No full textWydział TeologicznySobór Watykański II, dostrzegając wielowiekowe zaniedbanie katechezy dorosłych, podkreślił jej pierwszorzędne znaczenie i zapoczątkował proces jej odnowy, który trwa do dziś. Najnowszym wyrazem tego kierunku jest motu proprio papieża Franciszka Antiquum ministerium, ustanawiające posługę katechisty. Jednak już wcześniej, lokalnie w archidiecezji poznańskiej, podjęto konkretne działania na rzecz formacji świeckich katechistów, czego przykładem jest powołanie Szkoły Katechistów. Celem niniejszej rozprawy doktorskiej jest analiza działalności tejże szkoły oraz jej wpływu na katechezę dorosłych w archidiecezji poznańskiej. Badanie uwzględnia perspektywę teoretyczną, empiryczną oraz prakseologiczną. W części teoretycznej omówiono znaczenie katechezy dorosłych w nauczaniu Kościoła, pojęcie dorosłości w różnych kontekstach, a także historyczny rozwój katechezy dorosłych. Przedstawiono również genezę i strukturę Szkoty Katechistów. Część empiryczna opiera się na badaniach przeprowadzonych w archidiecezji poznańskiej wśród katechistów, proboszczów, uczestników katechezy dorosłych oraz kandydatów na katechistów. Zastosowano metody badań jakościowych i ilościowych, w tym metodę ankiety i wywiadu. Wyniki badań wskazują na istotną rolę świeckich katechistów jako autentycznych świadków wiary, ale także na konieczność wsparcia udzielanego przez proboszczów dla ich efektywnej posługi oraz potrzebę stałej aktualizacji programu formacji. Część prakseologiczna koncentruje się na formułowaniu postulatów dotyczących dalszego rozwoju katechezy dorosłych w archidiecezji. Podkreślono potrzebę jeszcze większego zaangażowania świeckich w tę formę katechezy, dostosowania treści formacyjnych do współczesnych wyzwań, automatyzacji struktur organizacyjnych Szkoły Katechistów oraz intensyfikacji działań katechistów w parafiach. Zwrócono także uwagę na konieczność ,,pastoralnego nawrócenia" proboszczów oraz potrzebę wzbogacenia katechezy dorosłych o nowe formy zaangażowania. Wnioski z przeprowadzonych badań potwierdzają, że działalność Szkoły Katechistów Archidiecezji Poznańskiej znacząco wpływa na jakość i skuteczność katechezy dorosłych, stanowiąc modelowe rozwiązanie dla innych diecezji w Polsce.
The Second Vatican Council, recognizing the centuries-long neglect of adult catechesis, emphasized its primary significance and initiated a process of renewal that continues to this day. The most recent manifestation of this direction is Pope Francis' motu proprio Antiquum Ministerium, which established the ministry of the catechist. However, even earlier, at the local level in the Archdiocese of Poznan, concrete actions were taken in support of the formation of lay catechists, exemplified by the establishment of the School of Catechists. The aim of this doctoral dissertation is to analyze the activities of this School of Catechists and its impact on adult catechesis in the Archdiocese of Poznan. The study incorporates theoretical, empirical, and praxeological perspectives. The theoretical section discusses the sianificance of adult catechesis in the teaching of the Church, the concept of adulthood in various contexts, and the historical development of adult catechesis. The genesis and structure of the School of Catechists are also presented. The empirical section is based on research conducted in the Archdiocese of Poznan among catechists, parish priests, participants in adult catechesis, and candidates for the catechist ministry. Both qualitative and quantitative research methods were applied, including surveys and interviews. The findings indicate the significant role of lay catechists as authentic witnesses to the faith, while also emphasizing the need for support provided by parish priests to ensure the effectiveness of their ministry and the ongoing adaptation of the formation program. The praxeological section focuses on formulating recommendations for the further development of adult catechesis in the Archdiocese of Poznan. The need for greater involvement of the laity in this form of catechesis, the adaptation of the formation content to contemporary challenges, the automation of the organizational structures of the School of Catechists, and the intensification of catechists' activities in parishes were emphasized. Attention was also drawn to the necessity of a "pastoral conversion" among parish priests and the need for the enrichment of adult catechesis with new forms of engagement. The conclusions derived from the conducted research confirm that the activities of the School of Catechists of the Archdiocese of Poznan significantly enhance the quality and effectiveness of adult catechesis, providing a model solution for other dioceses in Poland
Sociolinguistic Dynamics of Yulinese: Usage, Attitudes, and Influencing Factors – A Comprehensive Statistical and Thematic Analysis
No full textWydział NeofilologiiYulinese, subdialekt języka kantońskiego, jest używany głownie w dzielnicach Yuzhou i Fumian miasta Yulin w Autonomicznym Regionie Guangxi Zhuang. Ponieważ język putonghua jest mocno promowany w Chinach, czy wpłynie to na używanie języka yulinese? Jakie są postawy mieszkańców Yulin wobec tego języka i jakie czynniki wpływają na postawy respondentow? Aby zbadać te pytania, przeprowadziłem ankietę z 393 ważnymi odpowiedziami, wykorzystując analizy statystyczne, takie jak średnia, odchylenie standardowe, PCA i analiza skupień.Przeprowadziłem rownież wywiady z 24 osobami posługującymi się językiem julińskim w rożnym wieku, aby uzyskać głębszy wgląd. Główne wnioski są następujące: Respondenci w wieku powyżej 40 lat wykazują wyższą biegłość w języku julińskim ze względu na jego regularne używanie w szkole i komunikacji rodzinnej. Natomiast osoby w wieku poniżej 39 lat mają niższy poziom biegłości, ponieważ w szkołach dominuje język putonghua, co ogranicza ich możliwości nauki języka julijskiego. Rodzinna polityka językowa również wpływa na przekazywanie języka julijskiego, ponieważ rodzice częściej używają języka putonghua w domu, a młodsi respondenci mają mniejsze możliwości używania języka julijskiego. Ponadto respondenci preferują używanie języka putonghua w sytuacjach formalnych, podczas gdy język juliński jest używany głownie w nieformalnych kontekstach społecznych. Odzwierciedla to fakt, że respondenci postrzegają język putonghua jako wysoce urozmaicony, a język juliński jako mało urozmaicony.
Na używanie języka Yulinese mają wpływ takie czynniki jak płeć, wiek, poziom wykształcenia i miejsce urodzenia, tj. mężczyźni częściej używają języka Yulinese niż kobiety; starsi respondenci częściej go używają; osoby z wyższym poziomem wykształcenia częściej używają języka Putonghua; a osoby urodzone na obszarach Yulinese częściej używają języka Yulinese niż osoby urodzone na obszarach innych niż Yulinese.
Postawy respondentów wobec języka Yulinese można podzielić na cztery typy: Entuzjastów języka Yulinese, Funkcjonalistów, Użytkowników pod wpływem zewnętrznym i Krytyków języka Yulinese. Entuzjaści języka Yulinese cenią go zarówno pod względem emocjonalnym, jak i praktycznym, czują się komfortowo w jego używaniu i otrzymują zachętę od swoich kręgów społecznych. Funkcjonaliści uznają tylko praktyczną wartość Yulinese, czują się zdenerwowani jego używaniem i brakuje im zachęty ze strony rówieśników.
Użytkownicy pod wpływem zewnętrznym dostrzegają minimalną wartość praktyczną języka Yulinese, denerwują się jego używaniem, ale otrzymują zachętę od przyjacioł i rodziny. Krytycy Yulinese nie czują emocjonalnego przywiązania do Yulinese i nie uważają go za użyteczny, czują niepokój przed używaniem Yulinese i nie mają zachęty ze strony innych do korzystania z niego.
Na stosunek respondentów do języka Yulinese mają wpływ takie czynniki jak płeć, wiek, język dzieciństwa i miejsce urodzenia. Mężczyźni częściej są entuzjastami języka Yulinese, a kobiety częściej są jego przeciwnikami; respondenci w wieku powyżej 40 lat są głównie entuzjastami języka Yulinese, podczas gdy respondenci w wieku 30-39 lat mają mieszane postawy, osoby w wieku 20-29 lat są głownie przeciwnikami, a osoby w wieku 19 lat i młodsze są głównie funkcjonalistami; Respondenci, którzy uczyli się języka Yulinese w dzieciństwie, mają ogólnie pozytywne nastawienie do języka Yulinese, ale moje badania pokazują również, że nauka języka Putonghua w dzieciństwie nie wpływa na nastawienie respondentów do języka Yulinese; wreszcie, respondenci z obszarów mówiących po julijsku są zazwyczaj entuzjastami, podczas gdy ci z obszarów nie mówiących po julijsku są raczej krytykami.
Yulinese, a sub-dialect of Cantonese, is spoken mainly in the Yuzhou and Fumian districts of Yulin City, Guangxi Zhuang Autonomous Region. As Putonghua is heavily promoted in China, will it influence the use of Yulinese? What are the attitudes of Yulin residents towards it, and what are the factors that influence respondents’ attitudes?
To explore these questions, I conducted a survey with 393 valid responses, using statistical analyses such as mean, standard deviation, PCA and cluster analysis. I also interviewed 24 Yulinese speakers of different ages to gain deeper insights. The main findings are: Respondents over the age of 40 show higher proficiency in Yulinese due to its regular use in school and family communication. In contrast, those under the age of 39 have lower levels of proficiency because Putonghua predominates in schools, limiting their opportunities to learn Yulinese. Family language policy also influence the transmission of Yulinese, with parents more likely to use Putonghua at home, younger respondents has less opportunities to use Yulinese. In addition, respondents show preference of using Putonghua in formal settings,
while Yulinese is mainly used in informal, social contexts. This reflects the fact that respondents perceive Putonghua as high variety and Yulinese as low variety.
The use of Yulinese is influenced by factors such as gender, age, level of education and place of birth, i.e. men are more likely to use Yulinese than women; older respondents are more likely to use it; those with higher levels of education are more likely to use Putonghua; and those born in Yulinese areas are more likely to use Yulinese than those born in non-Yulinese areas.
Respondents’ attitudes towards Yulinese can be divided into four types: Yulinese enthusiasts, Functionalists, Externally influenced users, and Yulinese detractors. Yulinese enthusiasts value Yulinese both emotionally and practically, feel comfortable using it, and receive encouragement from their social circles. Functionalists recognise only the practical value of Yulinese, feel nervous about using it, and lack encouragement from peers. Externally influenced users see minimal practical value in Yulinese, feel nervous about using it, but receive encouragement from friends and family. Yulinese detractors have feel no emotional attachment to Yulinese and don’t consider it as usful, feel anxious about using Yulinese, and have no encouragement from others to use it.
Respondents’ attitudes towards Yulinese are influence by factors such as gender, age, childhood language and place of birth. Men are more likely to be Yulinese enthusiasts and women are more likely to be Yulinese detractors; respondents aged over 40 are mainly Yulinese enthusiasts, while respondents aged 30-39 have mixed attitudes, those aged 20-29 are mainly detractors, and those aged 19 and below are mainly functionalists; Respondents who learned Yulinese in childhood generally have positive attitudes towards Yulinese, but my research also shows that learning Putonghua in childhood does not affect respondents’ attitudes towards Yulinese; finally, respondents from Yulinese speaking areas tend to be enthusiasts, while those from non-Yulinese speaking areas tend to be detractors
Interaction problem between the environmentally friendly modern food contact materials (FCMs) and food
No full textWydział ChemiiNa mocy Dyrektywy Plastikowej, na rynek konsumencki wprowadzono „ekologiczne” materiały do kontaktu z żywnością (ang. food contact materials; FCMs), co budzi wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa żywności. W rozprawie doktorskiej przeprowadzono charakterystykę interakcji zachodzących między nowymi FCMs a żywnością. W tym celu FCMs poddano badaniom migracji w różnych warunkach czasowych i temperaturowych, z wykorzystaniem żywności lub płynów modelowych. Oznaczono szerokie spektrum związków chemicznych (podejście nieukierunkowane) oraz markery migracji (podejście ukierunkowane) za pomocą narzędzi analitycznych, sensorycznych i statystycznych. Umożliwiło to zidentyfikowanie oraz skwantyfikowanie zanieczyszczeń, które mogą migrować z FCMs do żywności i wpływać na jej profil sensoryczny i jakość.
Wyniki wykazały, że FCMs pochodzenia roślinnego mogą zniekształcać profil sensoryczny kawy i herbaty, za co odpowiadają nasycone i nienasycone związki karbonylowe i nasycone alkohole. W celu oceny wpływu czynników na intensywność interakcji FCMs-żywność, wybrano niskocząsteczkowe związki karbonylowe jako markery zachodzących zmian. Są one wszechobecne w środowisku, reaktywne i ulegają dynamicznym zmianom, a zastosowana zoptymalizowana procedura pomiarowa pozwoliła na ich monitorowanie na niskich poziomach stężeń (ng/L). Oszacowano również narażenie konsumentów na niebezpieczne związki (np. formaldehyd) stosując limit migracji specyficznej (SML) lub tolerowane dzienne pobranie (TDI). Wyniki i dyskusja są podstawą do pogłębienia wiedzy i zrozumienia natury FCMs i ich wpływu na żywność.
Based on the Plastics Directive, “ecological” food contact materials (FCMs) have appeared on the consumer market, which may raise food safety concerns. The doctoral dissertation carried out a characterization of the interactions between new FCMs and food. For this purpose, different FCMs were subjected to migration tests under different time and temperature conditions, using food or food simulants. A wide spectrum of chemical compounds (untargeted approach) and migration markers (targeted approach) were determined using analytical, sensory and statistical tools. This enabled the identification and quantification of contaminants that can migrate from FCMs to food and affect its sensory profile and quality.
The results showed that plant-based FCMs can distort the sensory profile of coffee and tea. Chemical compounds affecting undesirable changes include saturated and unsaturated carbonyl compounds, and saturated alcohols. Low-molecular-weight carbonyl compounds were selected as markers of undesirable changes, in order to assess the influence of various factors on the intensity of FCM-food interactions. These compounds are ubiquitous in the environment, are reactive and undergo dynamic changes, and the optimized measurement procedure used allowed their monitoring at low concentration levels (ng/L). Consumer exposure to hazardous compounds (e.g., formaldehyde) was also estimated using specific migration limits (SML) or tolerable daily intake (TDI). The presented results and discussion provide a basis for deepening knowledge and understanding the nature of popular FCMs and their impact on the food
Singularity as a New Figure of Subjectivity?
Full text linkPojedynczość jako nowa figura podmiotowości, przekraczająca tradycyjną opozycję podmiot/jednostka stanowi ważny temat współczesnej refleksji literaturoznawczej, filozoficznej i psychoanalitycznej. W artykule została podjęta próba syntetycznego zarysowanie źródeł tego pojęcia i pokazania śladów jego obecności w pracach filozofów, literaturoznawców i psychoanalityków (Foucault, Ricoeur, Kristeva, Recalcati). W ich pismach pojedynczość staje się pojęciem, które stoi w opozycji do standaryzacji i normalizacji narzuconej jednostce przez współczesne społeczeństwo spektaklu oraz dążącej do eksponowania siebie polityki tożsamości.
Singularity as a new figure of subjectivity, transcending the traditional opposition between subject and individual, is an important topic in contemporary literary, philosophical and psychoanalytical reflection. This article attempts to provide a synthetic outline of the sources of this concept and to show traces of its presence in the works of philosophers, literary scholars and psychoanalysts (Foucault, Ricoeur, Kristeva, Recalcati). In their writings, singularity becomes a concept that stands in opposition to the standardisation and normalisation imposed on the individual by contemporary spectacle society and identity politics, which strives to expose itself
Ethical AI in Healthcare: A Comprehensive Review Addressing Privacy, Security, and Fairness
Full text linkThe integration of Artificial Intelligence (AI) into healthcare presents both transformative potential and profound ethical challenges. This paper examines how ethical principles, such as transparency, fairness, accountability, and privacy, are applied and operationalised in healthcare AI. Using a structured narrative review approach, we analysed over 70 peer-reviewed empirical studies, policy documents, and regulatory frameworks that span applications in clinical decision support systems, diagnostics, mental health interventions and personalised medicine. Particular attention is given to the perspectives of diverse stakeholders, including patients, clinicians, data scientists and regulators. We assess fairness using demographic parity and equalised odds and evaluate transparency via explainability metrics and auditability practices. Our findings highlight the persistent issues of demographic bias, lack of stakeholder participation, and regulatory fragmentation. We propose a typology of responsible AI metrics, including data representativeness indices, fairness-accuracy trade-off scores, and human-AI oversight benchmarks, that can guide the ethical evaluation and deployment of AI models. By emphasising intersectionality, contextual equity, and co-designed governance, this study moves beyond generic ethical appeals to concrete implementation strategies. Our contribution offers a practical and interdisciplinary roadmap for aligning AI innovation with patient-centred values, institutional accountability, and evolving EU regulatory standards in the healthcare sector