26023 research outputs found
Sort by
110 lat Anne of Green Gables Lucy Maud Montgomery w Polsce. Recepcja, przekłady, nowe odczytania i perspektywy badawcze
No full textAnne of Green Gables L.M. Montgomery ukazała się po raz pierwszy w Polsce pod koniec roku 1911 w tłumaczeniu R. Bernsteinowej jako Ania z Zielonego Wzgórza. Przez około osiemdziesiąt lat ten przekład był jedynym polskim tłumaczeniem powieści, zyskując status kanonicznego i znacząco wpływając na polską recepcję opowieści o Anne Shirley. Przez kilka dekad mało kto wiedział jednak, że Bernsteinowa wprowadziła w tekście wiele zmian, tak by dostosować go do ówczesnych konwencji obowiązujących w literaturze dla młodych czytelników. W ciągu ostatnich dwudziestu lat powieść doczekała się kilkunastu przekładów na język polski, w tym tłumaczenia Anny Bańkowskiej, które przywróciło jej oryginalny kanadyjski kontekst. Kolejną falę zainteresowania, także badawczego, wywołała adaptacja serialowa Anne with an E, której twórcy dokonali reinterpretacji historii Anne Shirley. Nowe tłumaczenia i adaptacje Anne of Green Gables – a przede wszystkim jej miejsce w kulturze polskiej po stu dziesięciu latach – stanowią główną oś monografii. Artykuły w niej zebrane są świadectwem interdyscyplinarnych dialogów, namysłu nad odczytaniem Anne of Green Gables w różnych perspektywach badawczych – socjologicznej, historycznej, literaturoznawczej, przekładoznawczej, skupiającej się na recepcji (również światowej), adaptacjach czy na kwestiach obyczajowych i emancypacyjnych – a tom oddawany w ręce Czytelników stanowi istotny wkład w rozwój badań nad twórczością L.M. Montgomery w Polsce
Siły zbrojne Ukrainy: problemy i wyzwania (1991-2021)
No full textThe purpose of the article is to analyze the development of the Armed Forces of Ukraine during the period from 1991 to 2021 and to assess the key problems and challenges that influenced their formation and functioning. The research hypothesis is that the development of the Armed Forces of Ukraine was shaped by internal factors such as chronic underfunding, Ukraine’s disarmament, organizational difficulties, the influence of pro-Russian leadership, and the implementation of reforms in 2014–2021, as well as external factors, particularly Russian aggression since 2014. The influence of the international community also played a significant role.
Celem artykułu jest analiza rozwoju Sił Zbrojnych Ukrainy w okresie od 1991 do 2021 roku oraz ocena kluczowych problemów i wyzwań, które wpłynęły na ich formowanie i funkcjonowanie. Hipoteza badawcza zakłada, że rozwój Sił Zbrojnych Ukrainy był kształtowany przez czynniki wewnętrzne, takie jak chroniczne niedofinansowanie, rozbrojenie Ukrainy, trudności organizacyjne, wpływ prorosyjskiego kierownictwa oraz wdrażanie reform w latach 2014–2021, a także czynniki zewnętrzne, w szczególności agresja rosyjska od 2014 roku. Znaczącą rolę odegrał również wpływ społeczności międzynarodowej
The gender congruency effect in sentence context depends on gender transparency and L2 proficiency: A self-paced reading study with Polish–German bilinguals
No full textAims and objectives: The gender congruency effect, and so the facilitated retrieval of grammatical gender for translation equivalents of the same gender, has been documented in the recognition of isolated words in L2. Our study investigates whether this effect extends to word recognition in sentence context and whether it is modulated by gender transparency and L2 proficiency.
Design/methodology/approach: Sixty late unbalanced Polish–German bilinguals completed a self-paced reading task with noun phrases manipulated for lexical gender congruency with L1 (congruent, incongruent) and noun-internal gender transparency in L2 (transparent, non-transparent). L2 proficiency was assessed through the Dialang test. Data and analysis: Reading times on the noun were analysed by means of linear mixed-effects modelling.
Findings/conclusion: Results showed a gender congruency effect that was limited to transparent nouns and which was greater at lower L2 proficiency levels.
Originality: The study is the first to investigate the gender congruency effect in the recognition of nouns embedded in grammatical sentences.
Significance/implications:
The study shows that the presence of a contextualising sentence does not eliminate the cross-language effects of grammatical gender. Furthermore, it provides first evidence that individual noun-internal gender cues modulate the gender congruency effect. The findings are discussed in terms of the relationship between gender transparency at the micro-level and the degree of activation of gender values.Narodowe Centrum Nauki, projekt 2023/49/B/HS2/0017
The habitual residence of a child as a basis for jurisdiction in Council Regulation (EU) 2019/1111 of 25 June 2019 on jurisdiction, the recognition and enforcement of decisions in matrimonial matters and the matters of parental responsibility, and on international child abduction
No full textWydział Prawa i AdministracjiCelem niniejszej pracy jest ukazanie miejsca zwykłego pobytu dziecka jako podstawy jurysdykcji krajowej w rozporządzeniu nr 2019/1111 w szerokim kontekście, uwzględniającym również teoretycznoprawne rozważania dotyczące istoty i budowy normy jurysdykcyjnej oraz zarys historii kształtowania się kryterium miejsca zwykłego pobytu jako łącznika jurysdykcyjnego i kolizyjnego w dziedzinie prawa międzynarodowego w XX wieku, a także zwięzłą charakterystykę pozostałych łączników personalnych. Interpretacja pojęcia „miejsce zwykłego pobytu dziecka” w rozporządzeniu nr 2019/1111 musi również uwzględniać ogólne cele europejskiego prawa procesowego cywilnego i założenia współpracy sądowej w dziedzinie prawa rodzinnego, a także motywy, jakie przyświecały unijnemu pracodawcy przy uchwalaniu omawianego rozporządzenia i jego poprzedników. Niniejsza praca ma nadto na celu udzielenie odpowiedzi na wątpliwości pojawiające się w praktyce przy ustalaniu jurysdykcji krajowej na podstawie łącznika miejsca zwykłego pobytu dziecka. W związku z tym zawarte w niej rozważania obejmują również problematykę współstosowania przepisów rozporządzenia nr 2019/1111 i kodeksu postępowania cywilnego. Punktem wyjścia do przeprowadzonych badań było przeświadczenie o zasadniczym znaczeniu pojęcia „miejsce zwykłego pobytu dziecka” dla wykładni wszystkich przepisów rozporządzenia nr 2019/1111.
The aim of this paper is to show the child's habitual residence as a basis for jurisdiction in Regulation No 2019/1111 in a broad context, also taking into account theoretical and legal considerations on the essence and construction of the jurisdictional norm and an outline of the history of the formation of the habitual residence criterion as a jurisdictional and conflict-of-law connecting factor in the field of international law in the twentieth century, as well as a brief characterisation of the other personal connecting factors. The interpretation of the concept of 'habitual residence of the child' in Regulation 2019/1111 must take into account the general aims of European civil procedural law and the objectives of judicial cooperation in the field of family law, as well as the motives of the EU legislator in enacting this Regulation and its predecessors. This work also seeks to answer doubts that arise in practice when determining jurisdiction on the basis of the child's habitual residence connecting factor. Consequently, the considerations included in it also cover the issue of the co-application of the provisions of Regulation No 2019/1111 and Polish Code of Civil Procedure. The starting point for the research carried out was the conviction that the concept of the child's habitual residence is essential for the interpretation of all the provisions of Regulation No 2019/1111
Searching on aging markers of the tardigrade Paramacrobiotus experimentalis
No full textWydział BiologiiZakłada się, że starzenie się jest nieuniknione, nieodwracalne i postępujące, ale dostępne dane wskazują, że starzenie się niesporczaków może być opóźnione przez kryptobiozę. Możliwość tę uwzględnia hipoteza Śpiącej Królewny. Weryfikacja tej hipotezy wymaga zastosowania wielopoziomowych markerów starzenia się niesporczaków. Dlatego celem tej pracy doktorskiej było wskazanie potencjalnych markerów starzenia się niesporczaków. Aby osiągnąć ten cel, przeanalizowano dostępne publikacje pod względem możliwych markerów i opracowano odpowiedni model do ich eksperymentalnej walidacji, obejmujący samice i samce niesporczaka Paramacrobiotus experimentalis w różnym wieku. Wyniki pozwoliły na wskazanie następujących markerów starzenia się niesporczaków: żywotność, średnia liczba złożonych jaj przez samicę, przeżywalność warunków ekstremalnych (tj. anhydrobioza i pole hipomagnetyczne), poziom potencjału błony wewnętrznej mitochondriów (Δψ ) i poziom wewnątrzkomórkowych reaktywnych form tlenu (ROS). Weryfikacja przydatności wymienionych markerów może przyczynić się do wykorzystania niesporczaków także jako organizm modelowy w biologii starzenia. Wraz z weryfikacją hipotezy Śpiącej Królewny może to przyczynić się do opracowania strategii przeciwstarzeniowych i skutecznych rozwiązań dotyczących konserwacji materiałów biologicznych. Niemniej jednak uzyskane wyniki należy poddać dalszej weryfikacji w odniesieniu do innych dwupłciowych gatunków niesporczaków, co pozwoli na lepsze zrozumienie obserwowanych różnic międzypłciowych.
It is assumed that aging is inevitable, irreversible, and progressive but available data indicate that tardigrade aging might be delayed by cryptobiosis. The possibility is addressed by the Sleeping Beauty hypothesis. However, the hypothesis verification requires multilevel markers of tardigrade aging. Therefore, the aim of the thesis was to indicate potential tardigrade aging markers. To implement the aim available relevant papers were searched for the putative markers and suitable tardigrade model comprising Paramacrobiotus experimentalis females and males of different age was developed for the markers validation. The results allowed for indication of the following tardigrade aging markers: the vitality rate, average number of laid eggs per female, survival of the extreme conditions (i.e., anhydrobiosis and hypomagnetic field), the level of the mitochondrial inner membrane potential (Δψ) and the level of intracellular reactive oxygen species (ROS). Verification of usability of the mentioned markers could open the opportunity for tardigrades to be also a model organism for aging biology. Together with verification of the Sleeping Beauty hypothesis, this might contribute to developing of anti-aging strategies and efficient approaches for preservation of biological materials. Nevertheless, the obtained results should be further verified for other dioecious tardigrade species which will allow for a better understanding of the observed differences between the sexes
Innovative methods for the teaching of second language metalinguistic awareness
No full textWydział AnglistykiNiniejsza rozprawa doktorska bada innowacyjne metody nauczania świadomości metajęzykowej u osób uczących się języka angielskiego jako drugiego języka, ze szczególnym uwzględnieniem wymowy. Praca osadzona jest w kontekście bezpośredniego nauczania wymowy (Baker 2018) oraz modelu przyswajania mowy Flege i Bohn (2021). Główna część rozprawy składa się z trzech artykułów naukowych. Pierwsza publikacja (Łodzikowski i Jekiel 2019) pokazuje, że gry planszowe typu wydrukuj-i-graj mogą zwiększyć zaangażowanie na zajęciach i poprawić wiedzę o prozodii. Druga publikacja (Łodzikowski 2021) wskazuje, że narzędzie do transkrypcji oparte na międzynarodowym alfabecie fonetycznym (IPA) może poprawić świadomość metafonologiczną. Trzecia publikacja (Łodzikowski, Foltz i Behrens 2024) bada zastosowanie generatywnej sztucznej inteligencji (SI) w nowym podejściu do spersonalizowanego nauczania i uczenia się. Praca podkreśla potencjał nowoczesnych technologii w nauczaniu świadomości metajęzykowej oraz szerszej edukacji. Autor wskazuje na konieczność rozwijania kompetencji nauczycieli L2 w zakresie SI, aby w pełni wykorzystać potencjał tych technologii do dalszych innowacji w nauczaniu.
This doctoral dissertation investigates innovative methods for teaching metalinguistic awareness to learners of English as a second language, with a particular focus on pronunciation. The work is set in the context of direct pronunciation teaching (Baker 2018) and the Speech Learning Model by Flege and Bohn (2021). The main part of the dissertation consists of three research papers. The first publication (Łodzikowski and Jekiel 2019) demonstrates that print-and-play board games can enhance classroom engagement and improve knowledge of prosody. The second publication (Łodzikowski 2021) indicates that a transcription tool based on the International Phonetic Alphabet (IPA) can improve metaphonological awareness. The third publication (Łodzikowski, Foltz, and Behrens 2024) explores the applications of generative artificial intelligence (AI) in a new approach to personalised teaching and learning. The dissertation highlights the potential of modern technologies in teaching metalinguistic awareness and broader education. The author emphasises the need to develop L2 teachers’ competencies in AI to fully leverage these technologies for further innovation in teaching.Two publications included in this dissertation were supported by a Preludium research grant from the National Science Centre (Poland) as part of project 2014/15/N/HS2/03867
Outsourcing as an element of educational policies
No full textWydział Studiów EdukacyjnychProblematyka outsourcingu, jako elementu polityki oświatowej, została przeanalizowana w odniesieniu do dwóch głównych obszarów relacji pojęć „outsourcing” i „edukacja” w praktyce edukacyjnej. Obszary te zostały zdefiniowane jako outsourcing edukacji i outsourcing w edukacji. Celem przedstawionych badań jest charakterystyka zjawiska outsourcingu w polityce oświatowej, pod kątem założonych i rzeczywistych funkcji obecnych w systemie edukacji i jego instytucjach. Problematyka outsourcingu edukacji, mimo znacznego zastosowania w praktyce, nie została dotychczas szczegółowo omówiona w polskiej literaturze z zakresu polityki edukacyjnej. W rozprawie szeroko opisano narastające w Polsce zjawisko outsourcingu edukacji. Także w opiniach respondentów, outsourcing ten staje się bardziej powszechny i ma coraz większe znaczenie dla systemu edukacji. Jest to szczególnie istotne w dobie dynamicznych przemian gospodarczych, a także wyzwań stojących przed zarządzaniem oświatą w obliczu zbliżającego się kryzysu demograficznego w Polsce i ciągłych problemów z finansowaniem edukacji przez państwo. Zdaniem respondentów należy spodziewać się, że skala outsourcingu (w) edukacji będzie miała coraz większe znaczenie w przyszłości.
The issue of outsourcing as an element of educational policies discussed in the present dissertation was analysed with respect to two main areas of the relationship between the concepts of "outsourcing” and “education" in educational practice. These areas were defined as outsourcing of education and outsourcing in education. The aim of the presented research was to characterize the phenomenon of outsourcing in educational policies, in terms of foreseen and actual functions present in the education system and its educational institutions. The issue of education outsourcing, despite its wide application, has not yet been discussed in detail in the Polish literature on educational policy. The dissertation broadly discusses the current and growing phenomenon of education outsourcing in Poland. Also, in the opinions of respondents, this outsourcing is becoming more common and more important. This is particularly important at a time of dynamic economic changes, as well as the challenges facing education management in the face of a looming population crisis in Poland and constant problems in the financing of education by the state. According to the respondents, it is expected that the scale of education outsourcing will also become more important in the future
Math anxiety prevention. The pedagogical experiment
No full textWydział Studiów EdukacyjnychTematem niniejszej rozprawy doktorskiej jest lęk matematyczny który został opisany z trzech perspektyw: biologicznej (neuronalnej), psychologicznej (emocjonalnej) i społecznej (kulturowej). Fobia matematyczna może mieć duży wpływ na wybory życiowe, w tym edukacyjne i zawodowe. Jest to argument za koniecznością wprowadzenia do edukacji powszechnej profilaktyki rozwoju fobii matematycznej. Dlatego w ramach niniejszej pracy doktorskiej przeprowadzono eksperyment pedagogiczny mający na celu taką profilaktykę. Ów eksperyment realizowano w jednej ze szkół podstawowych w Poznaniu, wśród dzieci w wieku 6-7 lat (w badaniu brały udział dwie klasy, trzecia była grupą kontrolną). Badanie polegało na rozwiązywaniu codziennych zadań wspierających rozwój kompetencji matematycznych, wyobraźni przestrzennej, kształtowaniu logicznego myślenia, wspomagania skupienia uwagi i pamięci roboczej. Wyniki eksperymentu nie są jednoznaczne, jednak można go powtórzyć na większej próbie badanych i ulepszyć w przyszłości. W pierwszym rozdziale rozprawy autorka definiuje lęk w ujęciu kulturowym, traktując fobię matematyczną jako jeden z typów fobii występujących w społeczeństwie. Następnie przechodzi do ogólnych uwag dotyczących lęku przed matematyką, podkreślając jego skomplikowaną etiologię. W tym rozdziale szczegółowo opisano biologiczne konotacje lęku matematycznego, zwrócono uwagę na niektóre badania z zakresu neuronauki, które opisują m.in. funkcje liczenia czy funkcjonowanie obszarów mózgu związanych z matematyką, np. efekt przenoszenia lub związane z fobią matematyczną zmiany w ciele migdałowatym. Opisano również związek pomiędzy wykonywaniem operacji matematycznych a pamięcią roboczą, efekt SNARC i Mentalną Linię Liczbową nie tylko w kontekście neuronowym, ale także kulturowym. W pierwszym rozdziale autorka zwraca także uwagę na związek lęku przed matematyką z motywacją oraz na stereotypy dotyczące matematyki i nauk ścisłych w ogóle, nie zapominając o wnioskach dotyczących ich konsekwencji. Rozdział pierwszy kończy podrozdział poświęcony językowi matematyki, ze szczególnym uwzględnieniem metafor i reprezentacji liczbowych. Rozdział drugi to autorska teoria przedstawiająca język matematyki jako jedną z gier językowych (co stanowi bezpośrednie nawiązanie do filozofii Ludwiga Wittgensteina). Rozdział ten stanowi filozoficzne uzasadnienie eksperymentu przeprowadzonego w ramach pracy doktorskiej. Autorka zadaje trzy ważne pytania: Jak liczby/liczby łączą się ze słowami? Jak matematyka łączy się ze światem? Jaki jest status ontologiczny bytów matematycznych? Rozdział drugi skupia się także na komunikacji zwierząt, rekonstrukcji psychogenezy języka przez Willarda Van Ormana Quine’a oraz zagadnieniach z zakresu neurolingwistyki. W tym rozdziale rozwijany jest także wątek metafor, który został poruszony w rozdziale pierwszym. Rozdział trzeci zawiera opis eksperymentalnego projektu badawczego. Szczegółowo opisano m.in. plan badań, metodologię eksperymentu. Ponadto w rozdziale tym opisano całą ścieżkę edukacyjną, uzasadniając merytorycznie jej sens. Ostatni (czwarty) rozdział pracy doktorskiej poświęcony jest analizie wyników badań. Analizie poddano wszystkie kwestionariusze, które uczestnicy i ich rodzice wypełnili w trakcie eksperymentu. Autorka uzasadnia także wybór kilku uczestników, których pracom przyjrzała się bliżej. Po analizie autorka dokonuje metaanalizy przebiegu eksperymentu, krytycznie oceniając niektóre jego elementy. Podkreśla także wartość edukacyjną zadań, które rozwiązywali uczestnicy badania oraz potencjał rozwinięcia realizowanych pomysłów w szerszej perspektywie, jako elementu szkolnej i przedszkolnej edukacji matematycznej. Sprawdzając założenia, autorka wprowadziła tymczasowy projekt edukacyjny w grupie dzieci w wieku przedszkolnym w wieku 3-4 lat. Pozytywną opinię na temat przebiegu projektu wyrazili nauczyciele uczący w tej grupie oraz wicedyrektorka placówki.
The topic of this doctoral dissertation is the mathematical anxiety that has remaineddescribed from three perspectives: biological (neuronal), psychological(emotional) and social (cultural). Math phobia can have a major impact on life choices, including educational and professional. This is an argument for the need to introduce universal prevention of the development of mathematics phobia into education. Therefore, as part of this doctoral thesis, a pedagogical experiment aimed at such prevention was conducted. This experiment was carried out in one of the primary schools in Poznań, among children aged 6-7 (two classes participated in the study, the thirdwas the control group). The study involved solving everyday tasks supporting the development of mathematical competences, spatial imagination, shaping logical thinking, supporting attention and working memory. The results of the experiment are not clear, but it can be repeated on a larger sample of subjects and improved in the future.In the first chapter of the dissertation, the author defines fear from a cultural perspective,treating math phobia as one of the types of phobias that occurin society. She then moves on to general remarks regarding mathematics anxiety, emphasizing its complicated etiology. This chapter describes in detail the biological connotations of math anxiety and highlights some neuroscience research that describes, among others: counting functions or the functioning of brain areas related to mathematics, e.g. the transfer effect or changes in the amygdala related to math phobia. The relationship between performing mathematical operations and working memory, the SNARC effect, has also been describedand the Mental Number Line not only in a neural context, but also in a cultural context. In the first chapter, the author also draws attention to the relationship between fear of mathematics and motivation, and to stereotypes regarding mathematics and science in general, not forgetting the conclusions regarding their consequences. The first chapter ends with a subchapter devoted to the language of mathematics, with particular emphasis on metaphors and numerical representations.The second chapter is the author's theory presenting the language of mathematics as one of the language games (which is a direct reference to Ludwig's philosophy Wittgenstein). This chapter provides a philosophical justification for the experiment conducted as part of the doctoral thesis. The author asks three important questions: How do numbers/numbers connect to words?
How does mathematics connect to the world? What is the ontological status of mathematical entities? Chapter two also focuses on animal communication and reconstruction psychogenesis of language by Willard Van Orman Quine and issues in the field of neurolinguistics. This chapter also develops the theme metaphors, which was touched upon in the first chapter.Chapter three describes the experimental research design.Described in detail, among others: research plan, experiment methodology. Moreover, this chapter describes the entire educational path, substantively justifying its meaning. The last (fourth) chapter of the doctoral thesis is devoted to the analysis of the results research. All questionnaires that participants and their parents completed during the experiment were analyzed. The author also justifies the selection of several participants whose works she took a closer look at. After the analysis, the author performs a meta-analysis of the experiment, critically assessing some of its elements. It also emphasizes the educational value of the tasks solved by the study participants and the potential to develop the implemented ideas in a broader perspective, as an element of school and preschool mathematics education. Checking the assumptions, the author introducedtemporary educational project in a group of preschool children aged 3-4. Positive opinions on the course of the project were expressed by teachers,vice-pricipal
Representations of family in contemporary Finnish and Polish picturebook series
No full textWydział NeoflologiiRodzina przechodzi głębokie zmiany w wielu społeczeństwach na całym świecie, co znajduje odzwierciedlenie we współczesnej literaturze dziecięcej. Celem rozprawy było zrekonstruowanie i porównanie reprezentacji rodziny we współczesnych fińskich i polskich seriach książek obrazkowych o życiu codziennym bohatera dziecięcego. Cel ten wymaga postawienia m.in. następujących pytań badawczych: Jakie są podobieństwa i różnice w wizualnych i werbalnych reprezentacjach rodziny między polskimi i fińskimi książkami obrazkowymi? Kim są reprezentowani członkowie rodziny? Aby odpowiedzieć na postawione pytania badawcze, zastosowano podejście socjokrytyczne, a dokładniej - Multimodalną Analizę Dyskursu z metodami korpusowymi. Metody ilościowe zostały wykorzystane jako narzędzie wspierające dalszą analizę jakościową ikonotekstów. Na podstawie zarysowanej analizy zrekonstruowano reprezentację rodziny w analizowanym materiale badawczym. Wyróżniono cztery podstawowe modele konstruowania wizerunku rodziny: 1. model przeglądowy z naciskiem na różnorodność rodziny (wiele równorzędnych rodzin w książce); 2. model informacyjny; 3. model fokalizujący się na rodzinie; 4. model rodziny w tle. Wyniki badań pokazują, że rodzina w fińskich książkach obrazkowych jest rodziną nuklearną składającą się z rodziców (najczęściej matki i ojca, czasem dwóch matek) z dziećmi (często więcej niż trojgiem, niekoniecznie wspólnymi dziećmi przedstawionych rodziców). Rodzina w polskich książkach obrazkowych jest wielopokoleniowa i rozszerzona - dziadkowie oraz ciotki z wujkami odgrywają ważną rolę we wspieraniu rodziny głównego bohatera. Fińskie serie książek obrazkowych wykazują większą różnorodność etniczną przedstawianych rodzin.
The family is undergoing profound changes in many societies around the world, which is reflected in contemporary children's literature. The purpose of this dissertation was to reconstruct and compare representations of the family in contemporary Finnish and Polish picturebook series about the daily life of a child protagonist. This goal requires posing the following research questions: What are the similarities and differences in visual and verbal representations of the family? Who belongs to the family? The study used Multimodal Discourse Analysis with corpus linguistic methods. Quantitative methods were used as a tool to support further qualitative analysis of the iconotexts. Based on the outlined analysis, the representation of the family in the analyzed research material was reconstructed. Four basic models of family image construction were distinguished: 1. an overview model with an emphasis on diversity (many equivalent families in the book); 2. an information model; 3. a focalizing model on the family; 4. a background family model. The results of the study show that the family in Finnish picturebooks is a nuclear family consisting of parents (usually mother and father, sometimes two mothers) with children (often more than three, not necessarily common children of the parents depicted). The family in Polish picturebooks is multi-generational and extended – grandparents, aunts and uncles play an important role in supporting the main character's family. Finnish picturebook series show more ethnic diversity in the families depicted
Polityka surowcowa Afganistanu dotycząca metali ziem rzadkich po zwycięstwie Talibów
No full textThe Taliban victory in Afghanistan in 2021 has not only raised geopolitical concerns but has also sparked questions about the state’s policies and strategies concerning its rare earth elements reserves. The main objective of the presented article is to indicate how the current political change in Afghanistan may affect the raw material policy regarding the extraction of rare earth elements, taking into account geopolitical factors. Rare earth elements are a group of critical minerals that are of great importance to modern technologies, ranging from electronics and renewable energy to defence systems. Afghanistan is known to possess significant deposits of these valuable resources, which have the potential to play a crucial role in global supply chains, especially in the face of ongoing rivalry between the People’s Republic of China and the United States of America. The research problem of the considerations undertaken in this article is to assess the key challenges and opportunities in harnessing Afghanistan’s rare earth element resources after the Taliban’s return to power. The research conducted shows that despite having a significant amount of rare earth elements, Afghanistan lacks the infrastructure necessary to extract and process these valuable minerals. After the Taliban victory, the newly established government sees the potential benefit in extracting rare earth elements and is willing to align itself with China to exploit them.
Zwycięstwo Talibów w Afganistanie w 2021 r. nie tylko wzbudziło obawy geopolityczne, ale także wywołało pytania o politykę i strategie państwa dotyczące rezerw metali ziem rzadkich. Głównym celem niniejszego artykułu jest wskazanie, jak obecne zmiany polityczne w Afganistanie mogą wpłynąć na politykę surowcową w zakresie wydobycia metali ziem rzadkich, uwzględniając czynnik geopolityczny. Omawiane metale to grupa minerałów krytycznych o ogromnym znaczeniu dla nowoczesnych technologii, począwszy od elektroniki i energii odnawialnej, po systemy obronne. Wiadomo, że Afganistan posiada znaczne złoża tych cennych zasobów, które mogą potencjalnie odegrać kluczową rolę w globalnych łańcuchach dostaw, zwłaszcza w obliczu nieustającej rywalizacji między Chińską Republiką Ludową a Stanami Zjednoczonymi. Problem badawczy podjętych w tym artykule rozważań polega na ocenie kluczowych wyzwań i szans w wykorzystaniu metali ziem rzadkich w Afganistanie po powrocie Talibów do władzy pomimo zawiłości geopolitycznej. Z przeprowadzonych badań wynika, że pomimo posiadania znacznych ilości pierwiastków ziem rzadkich, Afganistanowi brakuje infrastruktury niezbędnej do wydobywania i przetwarzania tych cennych minerałów. Po zwycięstwie Talibów, nowo utworzony rząd dostrzega potencjalne korzyści z wydobycia metali ziem rzadkich i jest skłonny sprzymierzyć się z Chinami w celu ich eksploatacji