26023 research outputs found
Sort by
Szeregi czasowe jako struktura danych opisująca zmienność w czasie. Wyzwania, perspektywy i komputerowo wspomagane metody badawcze.
No full textThis research was funded in whole or in part by NCN 2020/39/B/HS3/01237. For the purpose of Open Access, the author has applied a CC-BY public copyright licence to any Author Accepted Manuscript (AAM) version arising from this submission.Artykuł ukazuje zagadnienie wykorzystywania szeregów czasowych w badaniach historycznych. Zaprezentowana została w nim specyfika tego typu danych, jego wykorzystanie w badaniach z historii gospodarczej i nad świadomością historyczną. Częścią artykułu jest prezentacja wyników badań , w których wykorzystywane są dane dotyczące historii wyszukiwań internetowych ukazane w postaci szeregu czasowego. Na przykładzie tych badań ukazano działanie metod analizy szeregów czasowych: badanie momentu kauzalnego i wyodrębnianie trendu, zmienności sezonowej i elementów losowych (residuals).Badania zostały sfinansowane z grantu NCN nr 2020/39/B/HS3/01237 „Narracja historyczna w Web 2.0 jako element funkcjonowania tożsamości narodowych w Europie Środkowo-Wschodniej”
Przebieg transformacji 1989 roku a kondycja demokracji liberalnej w Polsce
No full textGegenstand des Artikels ist die Analyse der Auswirkungen des Systemwandels in den Jahren 1988–1991 auf das entstehende postkommunistische Gesellschaftssystem, das das Gesicht der liberalen Demokratie in Polen geprägt hat. Im ersten Kapitel werden die Ansätze des Systemwechsels in Polen und anderen Ländern des Blocks vorgestellt, die ihren fortsetzenden Charakter hervorheben, wie auch die theoretischen Annahmen, die im zweiten Kapitel zur Konzeptualisierung der sozio-ökonomischen Veränderun gen (Aneignung der Nomenklatura) und im dritten Kapitel zur Konzeptualisierung der sozio-politischen Entwicklung (Reformen des Justizsystems und Sicherheitsdienst- Überprüfung) in Polen in den 1990er Jahren verwendet werden.
Předmětem tohoto článku je analýza dopadu systémové transformace probíhající v le tech 1988-1991 na vznikající postkomunistický společenský systém, který utvářel tvář libe rální demokracie v Polsku. První kapitola představuje popis systémových změn v Polsku a v dalších zemích bloku, přičemž zdůrazňuje jejich pokračující charakter, a také přijatá teoretická východiska. V druhé kapitole na jejich základě byla konceptualizována sociálně--ekonomická transformace (přivlastnění nomenklatury). Ve třetí kapitole sociálně-politická transformace (reforma soudnictví a prověrka statní bezpečnosti) v Polsku v 90. letech. Třetí kapitola analyzuje příležitosti a hrozby procesu obnovy liberální demokracie po roce 2023.
Przedmiotem artykułu jest analiza wpływu dokonującej się w latach 1988–1991 transformacji ustrojowej na wyłaniający się postkomunistyczny system społeczny, który ukształtował oblicze demokracji liberalnej w Polsce. W rozdziale pierwszym przedstawione zostały ujęcia zmiany ustrojowej w Polsce i w innych krajach bloku, podkreślają ce jej kontynuacyjny charakter, a także przyjęte założenia teoretyczne, które w rozdziale drugim wykorzystane zostały do konceptualizacji przemian społeczno-gospodarczych (uwłaszczenie nomenklatury), a w rozdziale trzecim – społeczno-politycznych (reformy wymiaru sprawiedliwości i weryfikacja Służby Bezpieczeństwa) w Polsce lat 90. XX w
Political culture in Georgia during the rule of Mikheil Saakashvili (2004-2013)
No full textWydział HistoriiGruzja, kraj położony na Kaukazie Południowym, odzyskała niepodległość po rozpadzie ZSRR w 1991 roku. Micheil Saakaszwili, prezydent Gruzji w latach 2004 – 2013 doszedł do władzy w wyniku tak zwanej „Rewolucji Róż”. Wykorzystując społeczne niezadowolenie skierowane przeciwko poprzednikowi, Eduardowi Szewardnadzemu, obiecując gruntowną reformę państwa przejął władzę i rozpoczął okres swoich rządów, które zapisały się w historii najnowszej Gruzji jako okres gwałtownych zmian zarówno w organizacji państwa jak i głębokich procesów, którym poddane zostało gruzińskie społeczeństwo. Początkowo jako zadeklarowany demokrata, Saakaszwili zmieniał swój sposób rządzenie, z czasem stając się politykiem stosującym wprost metody autokratyczne. Okres jego rządów jako prezydenta z jednej strony charakteryzuje się podjętymi reformami instytucji państwa, z drugiej obniżeniem demokratycznych standardów i doprowadzeniemdo silnej polaryzacji na scenie politycznej. To okres w którym opozycja polityczna wobec ówczesnej partii władzy, Zjednoczonego Ruchu Narodowego, poddawana była silnym represjom - włącznie z umieszczaniem w więzieniach. Jednak był to też okres silnie rozwiniętych i skutecznie stosowanych formom protestów – od wieców, przez happeningi polityczne po oryginalne formy kultury politycznej - nowatorskie we współczesnej Gruzji.
Georgia, a country located in the South Caucasus, regained independence after the collapse of the USSR in 1991. Mikheil Saakashvili, president of Georgia from 2004 to 2013, came to power as a result of the so-called „Rose Revolution”. Taking advantage of the social dissatisfaction directed against his predecessor, Eduard Shevardnadze, and promising a thorough reform of the state, he took power and began the period of his rule, which has gone down in the modern history of Georgia as a period of rapid changes both in the organization of the state and profound processes to which Georgian socjety was subjected. Initially as a declared democrat, Saakashvili changed his way of governing, over time becoming a politician using autright autocratic methods. The period of his rule as president is characterized, on the one hand, by reforms of state institutions, and, on the other hand, by the lowering of democratic standards and leading to strong polarization on political scene. This was a period in which the political opposition to the then ruling party, the United National Movement, was subjected to strong repression – including imprisonment. However, it was also a period of strongly developed and effectively used forms of protests – from rallies, through political happenings, to original forms of political culture – innovative in contemporary Georgia
Globalne Stosunki Międzynarodowe: prekursorzy, idee, wątpliwości
No full textThe Global International Relations (hereafter GIR) project aims to provide the conditions for various modes of knowledge production, referencing experience and the creation of theo retical concepts that have their origins outside the modern West. Project advocates reject the notion that only the West can provide legitimate foundations and empirical material for theorizing world politics and seek to integrate or incorporate ‘local’ sites of knowledge production into disciplinary debates. Advocates of GIR reject the claim that Western history is the sole provider of IR empirics upon which theories of international relations are developed and tested. Numerous authors and project advocates argue that the West is not synonymous with either the international or the global. In November 2024, Krakow was the venue of the 2nd Congress of the Polish Society for International Studies titled “Global International Relations: Challenges and Development”, that addressed the origins, contemporary dimension, directions of development, and critique of the GIR concept. This article aims to analyze the current discourse in the discipline and to present the GIR project by discussing its origins and indicating its pioneers (parts 1 and 2), presenting the research (part 3) and indicating potential development directions and the doubts and risks related to them (part 4).
Projekt Globalne Stosunki Międzynarodowe (Global International Relations, dalej GSM) ma tworzyć warunki dla sposobów wytwarzania wiedzy, przywoływania doświadczeń i tworzenia teoretycznych pojęć, które mają swoje źródła poza nowożytnym Zachodem. Zwolennicy projektu odrzucają przekonanie, że jedynie Zachód dostarcza prawomocnych fundamentów i materiału empirycznego do teoretyzowania polityki światowej i starają się zintegrować lub włączyć „lokalne” miejsca wytwarzania wiedzy do dyscyplinarnych debat. Zwolennicy GSM odrzucają tezę, że historia Zachodu jest jedynym dostarczycielem empirii SM, w oparciu o którą rozwija się i testuje teorie stosunków międzynarodowych. Liczni autorzy i zwolennicy projektu wskazują, że Zachód nie jest synonimem ani międzynarodowości, ani globalności. W listopadzie 2024 roku odbył się w Krakowie II Kongres Polskiego Towarzystwa Studiów Międzynarodowych pod tytułem „Globalne Stosunki Międzynarodowe: wyzwania i rozwój”, którego przedmiotem była geneza, współczesny wymiar, kierunki rozwoju oraz krytyka pojęcia GSM. W związku z tym, celem artykułu jest analiza obecnego w dyscyplinie dyskursu oraz prezentacja projektu GSM poprzez omówienie jego genezy i wskazanie prekursorów (część 1 i 2), przedstawienie prowadzonych badań (część 3) oraz ukazanie potencjalnych kierunków rozwoju i związanych z nimi wątpliwości i ryzyk (część 3)
o. Jarosław Łuniewski OSPPE, Inkunabuły w zbiorach paulinów polskich. Katalog i opracowanie, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2023, ss. 293, [3]. Print-ISBN-13: 978-83-226-4358-7. E-ISBN-13 (15): 978-83-226-4359-4
No full textRecenzowana praca jest katalogiem inkunabułów „w zbiorach paulinów polskich”. Z rozdziałów poprzedzających zasadniczą katalogową część wynika, iż chodzi o inkunabuły z bibliotek paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie i na Skałce w Krakowie. Autorem jest o. dr Jarosław Łuniewski (OSPPE), który od lat zajmuje się jasnogórskim księgozbiorem
Soviet propaganda towards the attempts to create an international collective security system, 1922-1935
No full textWydział HistoriiCelem niniejszej pracy jest prezentacja radzieckiej propagandy wobec idei stworzenia międzynarodowego systemu bezpieczeństwa zbiorowego w okresie 1922–1935, jej ewolucji, zwrotu z pozycji przeciwnika systemu wersalskiego czy Ligi Narodów na pozycję ich rzecznika. W ramach badań ustalono, że Związek Radziecki był w stanie w stosunkowo krótkim czasie płynnie dokonać modyfikacji przekazu i odpowiedniego dostosowania retoryki propagandowej przy zachowaniu ich rdzenia, tj. osadzenia ZSRR w roli obrońcy światowego pokoju i rozbrojenia. W tym celu przeanalizowano treści publikowane w ówczesnych mediach radzieckich, przede wszystkim w codziennej prasie ogólnokrajowej („Izwiestija”, „Prawda”, „Krasnaja zwiezda”), wybranych tytułach lokalnych, czasopismach, pismach specjalistycznych oraz ilustrowanych, biorąc pod uwagę kontekst spraw dotyczących bezpieczeństwa międzynarodowego, rozbrojenia czy Ligi Narodów. Zbadano także próby oddziaływania propagandą na zachodniego odbiorcę – media, dyplomatów, opinię publiczną itp. W szerszym kontekście praca ma za zadanie, wykorzystując opisywaną płynność przekazu propagandowego, zaprezentowanie sposobu działania państwa totalitarnego czy też „dwutorowej” dyplomacji, charakterystycznej dla ZSRR.
The purpose of this study is to present the Soviet propaganda towards the idea of creating an international system of collective security in 1922-1935, and its evolution, turning from the position of the opponent of the Versailles system or the League of Nations to that of their advocate. During the research it was found that the Soviet Union could smoothly modify its messages and adjust its propaganda rhetoric accordingly in a relatively short period while maintaining its core, i.e., embedding the USSR in the role of defender of world peace and disarmament. To this end, the content published in the Soviet media of the time was analyzed, primarily in the daily national press (“Izvestia”, “Pravda”, “Krasnaya zvezda”), selected local press titles, magazines, specialized journals, illustrated magazines, taking into account the context of issues concerning international security, disarmament or the League of Nations. Attempts to influence Western audiences - media, diplomats, public opinion, etc. - with propaganda were also examined. In a broader context, the work aims, using the described fluidity of the propaganda message, to present the modus operandi of a totalitarian state or “two-track” diplomacy, characteristic of the USSR
The COPE / DOAJ / OASPA / WAME Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing: A Critical Analysis
No full textFour publishing-related organizations, the Committee on Publication Ethics (COPE), the Directory of Open Access Journals (DOAJ), the Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA), and the World Association of Medical Editors (WAME), the first being dedicated specifically to the creation and dissemination of ethics policies, established a set of 16 principles related to journal and publisher transparency and “best” publishing practices. The first, second, third and fourth versions were published in 2013, 2015, 2018, and 2022, respectively. Membership of these organizations implies that members can only become such if they satisfy these principles. This paper compares the four versions to appreciate how the content has changed over time, as a historical endeavor to gather how publishing ethics has progressed over time. An assessment is also made to determine whether all principles are related to transparency and best principles, and if any may be missing. We concluded that the 16 principles offer broad guidance to several important aspects related to journal and publishing ethics and management. However, the vast majority are in general excessively broad, occasionally vague, or lack sufficient examples or specifics, despite the slight improvement between versions 3 and 4. We argue further that these weaknesses may limit their practical application. Until September 2022, there was no transparency regarding the consequences for any members that might violate, or not abide by, these principles. In the light of these arguments, we are of the opinion that the 16 principles of “best” publishing practices merit additional improvements
The Wonders of the World and the Wonder of Man: Sophocles’ Ode to Man in Hegel, Heidegger, and Jonas
No full textThis article brings Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Martin Heidegger, and Hans Jonas into conversation about man’s relationship to nature on the basis of their references to the “Ode to Man” from Sophocles’ Antigone. Hegel’s reference to the ode in his Naturphilosophie highlights the violence of man’s practical relation to nature even as it also points beyond all opposition to a philosophic relation that discerns man’s underlying unity with nature. By stressing that the ode’s evocation of man’s violence against nature is undergirded by the overwhelming violence that nature perpetrates upon man, Heidegger’s Introduction to Metaphysics raises the possibility that Hegel’s “higher” relation to nature is an outgrowth of Western history’s oblivion of man’s essentially violent exposedness to being. Jonas concurs with a version of Heidegger’s concern in his Imperative of Responsibility and asserts that man’s violent mastery of nature has reached an uncanny excess that renders the ode almost quaint, but he insists above all that man must now assume the degree of responsibility that accords with his vast powers. Insofar as his exhortation to responsibility drives Jonas to a partial renewal of metaphysics, his position could be considered a retrieval of the Hegelian standpoint
Policy of Russian Federation and pro-Russian Separatists in the Sphere of Higher Education in the Temporarily Occupied Territories of Ukraine
No full textEdukacja jest jednym z głównych czynników wpływających na kształtowanie osoby jako osobowości, obywatela i profesjonalisty. System szkolnictwa wyższego, ze względu na swoje integralne znaczenie i ponieważ zapewnia możliwość rozwoju w najwyższym sensie, jest szczytem, który wieńczy cały system edukacji w ogóle. W związku z tym negatywne konsekwencje w tym systemie spowodowane wstrząsami społeczno-kulturowymi, z których najgorszym jest agresja militarna, mogą odgrywać istotną rolę w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego tego kraju i w konsekwencji wpływać na całe jego funkcjonowanie w teraźniejszości i przyszłości. Ukraina, która w 2014 roku wybrała integrację europejską i zgodność ze standardami europejskimi jako cel i punkt odniesienia we wszystkich sferach, w tym w szkolnictwie wyższym, stała się celem agresywnych działań Federacji Rosyjskiej, które powodują skutki, które stają się nowymi trudnościami dla całego państwa ukraińskiego, w tym dla systemu szkolnictwa wyższego. Celem niniejszego artykułu jest opisanie polityki Federacji Rosyjskiej i separatystów prorosyjskich w sferze szkolnictwa wyższego na terytoriach okupowanych Ukrainy, a oprócz tego zbadanie zgodności owych działań z koncepcją rusyfikacji szkolnictwa wyższego. Metody badawcze zastosowane przez autora podczas tworzenia artykułu to analiza źródeł (w tym źródeł prawnych), dedukcja i indukcja.
Education is one of the main factors in shaping a person as a personality, a citizen and a professional. The higher education system, because of its integral importance and because it provides the opportunity for development in the highest sense, is the pinnacle that crowns the entire education system in general. Therefore, the negative consequences in this system caused by socio-cultural upheavals, the worst of which is military aggression, can play an important role in the development of the country’s civil society and consequently affect its entire functioning in the present and future. Ukraine, which in 2014 chose European integration and compliance with European standards as a goal and point of reference in all spheres, including higher education, has become the target of aggressive actions by the Russian Federation, which are causing consequences that are becoming new difficulties for the entire Ukrainian state, including the higher education system. The aim of this article is to describe the policy of the Russian Federation and pro-Russian separatists in the sphere of higher education in the occupied territories of Ukraine, in addition to examining the compatibility of these actions with the concept of Russification of higher education. The research methods used by the author in compiling the article are source analysis (including legal documents), eduction and induction
The European Union’s Activities for European Integration and Security in the Years 1993–2024 and its Future
No full textArtykuł ukazuje Unię Europejską, jej genezę oraz działalność i znaczenie dla integracji i bezpieczeństwa Europy w latach 1993–2024. Ponadto ukazuje przyszłość UE i jej miejsce w powstającym nowym porządku międzynarodowym. Autor stwierdza, że dziś trudno sobie wyobrazić nie tylko nasz kontynent, ale cały świat bez UE. Jest ona jednym z głównych podmiotów współczesnych stosunków międzynarodowych i wraz z NATO współtworzy euroatlantycki system bezpieczeństwa, który gwarantuje utrzymanie pokoju w Europie i na świecie. Przyczyniła się do rozwoju wszechstronnej współpracy między państwami naszego kontynentu i umocniła pozycję Europy na arenie międzynarodowej.
The article presents the European Union, especially its creation, evolution and significance for the integration and security of Europe in the years 1993–2024. In addition, it shows the EU’s prospects and its place in the emerging new international order. The author states that today it is difficult to imagine not only our continent, but the whole world without the EU. It is one of the main subjects of contemporary international relations and, together with NATO, co-creates the Euro-Atlantic security system, which guarantees the maintenance of peace in Europe and in the world. It has contributed to the development of comprehensive cooperation between the countries of our continent and has strengthened Europe’s position in the international arena