26023 research outputs found
Sort by
Podstawy prawne procedury „Zjednoczeni dla Pokoju” i jej zastosowanie w kontekście wojny Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie
No full textThe author analyzes comprehensively the “Uniting for Peace” mechanism, which was for mulated and adopted by the UN General Assembly as a result of looking for a way out of the situation when the Security Council, as a body entrusted with the main responsibility in the field of maintaining international peace and security by the UN Charter, is unable to fulfill its duties due to the use by one of the states – permanent members of this body of its right of veto. Atten tion is paid to the development of this mechanism in recent years and its use for adopting a set of resolutions in response to the aggression of the Russian Federation against Ukraine. The author concludes that the resolution of 1950, “Uniting for Peace,” became a concentrated expression of understanding by the member states of the broad competence of the UN General Assembly. Without violating the statutory advisory powers of this body, new mechanisms for their imple mentation were created. First of all, this concerns the efficiency of convening sessions and the simplified procedure for preparing issues for consideration by the General Assembly, as well as not only authorization but also direct coordination by this body of collective actions of member states in the field of maintaining international peace and security. The UN General Assembly legitimately took upon itself the solution of issues related to the aggression of the Russian Federation in Ukraine, albeit with the help of more limited means than those of the Security Council. The appeal to the “Uniting for Peace” mechanism also remains symbolic, and states continue to attach special importance to the resolutions adopted within this framework – as the final solution to the most complex and controversial issues on behalf of the UN as an organization, not its individual body.
Autor kompleksowo analizuje procedurę „Zjednoczeni dla pokoju”, która została sformułowana i przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w wyniku poszukiwania wyjścia z sytuacji, gdy Rada Bezpieczeństwa, jako organ, któremu Karta Narodów Zjednoczonych powierzyła główną odpowiedzialność w dziedzinie utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, nie jest w stanie wypełniać swoich obowiązków z powodu korzystania przez jedno z państw – stałych członków tego organu z prawa weta. Zwrócono uwagę na roz wój tej procedury w ostatnich latach oraz jej zastosowanie w celu przyjęcia szeregu rezolucji w odpowiedzi na agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie. Autor dochodzi do wnio sku, że rezolucja z 1950 roku „Zjednoczeni dla pokoju” stała się skoncentrowanym wyrazem zrozumienia przez państwa członkowskie szerokich kompetencji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Nie naruszając statutowych kompetencji doradczych tego organu, stworzyła ona nowe mechanizmy ich realizacji. Dotyczy to przede wszystkim skuteczności zwoływania sesji oraz uproszczonej procedury przygotowania spraw do rozpatrzenia przez Zgromadzenie Ogólne, a także nie tylko autoryzacji, ale również bezpośredniej koordynacji przez ten organ działań zbiorowych państw członkowskich w dziedzinie utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Zgromadzenie Ogólne ONZ w sposób uzasadniony podjęło się rozwiązania kwestii związanych z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, choć przy użyciu bardziej ograniczonych środków niż te, którymi dysponuje Rada Bezpieczeństwa. Odwołanie się do procedury „Zjednoczeni dla pokoju” pozostaje również symboliczne, a państwa nadal przywiązują szczególną wagę do rezolucji przyjętych w tych ramach jako do ostatecznego rozwiązania najbardziej złożonych i kontrowersyjnych kwestii w imieniu ONZ jako organizacji, a nie jej poszczególnych członków
Dark Academia: How Old Inequalities Are Being Retold in a Global Youtube Learning Phenomenon
No full textThis study examines the emerging trend in online learning related to the phenomenon of YouTube and lo-fi music channels regarded as an aid in the process. The main object of study are the so-called Dark Academia streaming
forms. This phenomenon is being examined through the perspectiveof critical cultural studies and qualitative research. The research sample is constituted here by the selected channels providing specific content to online learners. The significance of the study is however not just related to the Dark Academia as an internet phenomenon, but also as a contemporary cultural reflection of learning strategies
Aktywność polityczna i przywództwo kobiet w krajach Maghrebu. Perspektywa po arabskiej wiośnie
No full textThe Maghreb states and their societies share many similarities, nevertheless, the level of political activity of women and the scale of female political leadership is not one of them. Women’s participation in political life is highly diversified and differs significantly among the countries of the region. The key aim of the article is to outline and analyse the scope and forms of women’s political activity and leadership in the four Maghreb countries: Algeria, Libya, Morocco and Tunisia. The paper focuses on women’s presence in the parliament and in the government as well as their political leadership, including party leadership. The analysis is based on critical review of scientific literature, analytical studies and news presented by reputable media outlets. For the purpose of showing both similarities and differences between the four states comparative approach is adopted. Major changes that took place in Maghreb’s political sphere during the last decade are recalled in the paper as well as social and cultural context in which they are located. Historical perspective is also taken into consideration in the course of the analysis.
Państwa Maghrebu oraz ich społeczeństwa wykazują wiele podobieństw, jednak nie zaliczają się do nich poziom aktywności politycznej kobiet oraz skala przywództwa politycznego kobiet. Partycypacja kobiet w życiu politycznym jest wysoce zdywersyfikowana i różni się znacząco w zależności od państwa regionu. Głównym celem artykułu jest zarysowanie i poddanie analizie zakresu oraz form aktywności politycznej kobiet oraz przywództwa politycznego kobiet w czterech państwach Maghrebu: Algierii, Libii, Maroku oraz Tunezji. W artykule uwaga została skupiona na obecności kobiet w parlamentach i rządach państw regionu oraz ich przywództwie politycznym, w tym także przywództwie partyjnym. Krytycznej analizie poddana została literatura przedmiotu, analizy oraz informacje przedstawione w cieszących się dobrą opinią serwisach informacyjnych. W celu ukazania zarówno podobieństw, jak i różnic pomiędzy państwami w artykule zastosowano podejście porównawcze. Kluczowe zmiany, które zaszły w Maghrebie na przestrzeni ostatniej dekady zostały przywołane w artykule i usytuowane w kontekście społecznym i kulturowym. W pracy uwzględniona została także perspektywa historyczna
Polityka kryminalna w zakresie zapobiegania i zwalczania działalności szpiegowskiej w Polsce. Analiza wzbogacona zmianami ustawowymi przyjętymi w 2023 r.
No full textThe research problem addressed in the text concerns the criminal policy concerned with preventing and combating espionage offences in Poland in 1998–2023. A criminal policy is understood as a particular form of legal policy, encompassing the programming of anti-crime measures through penalties and other legal measures, criminalisation and decriminalisation regulations, and the deliberate creation of penal provisions. The main objective of the analysis is to juxtapose the previous legislation with the new legal solutions criminalising and penalising further types of espionage, which were introduced in 2023. The consequence of the comparative purpose thus defined is the presentation of an assessment of the new solutions from the perspective of penal policy. The analysis is based on two approaches: the dogmatic and the historical-comparative one. The dogmatic approach focuses on the analysis of the penal law provisions themselves and their interpretation, while the historical-comparative approach juxtaposes the current provisions with the earlier changes following the diachronic perspective. The study aims to answer questions about the differences between the current and previous legislation concerned with the criminalisation of espionage, and to assess the effectiveness of the 2023 amendments.
Problem badawczy w tekście dotyczy polityki kryminalnej w zakresie przeciwdziałania i zwalczania przestępstwom szpiegostwa w Polsce w latach 1998–2023. Polityka kryminalna jest rozumiana jako szczególna forma polityki prawa, obejmująca programowanie działań przeciwdziałających przestępczości poprzez kary i inne środki prawne, regulacje dotyczące penalizacji i depenalizacji oraz celowe tworzenie przepisów karnych. Głównym celem analizy jest dokonanie porównania poprzedniego stanu prawnego z nowymi rozwiązaniami prawnymi, kryminalizującymi i penalizującymi kolejne typy szpiegostwa a wprowadzonymi w 2023 roku. Konsekwencją tak przyjętego celu komparatystycznego jest prezentacja oceny nowych rozwiązań w perspektywie polityki karnej. Analiza opiera się na dwóch podejściach: dogmatycznym i historyczno-porównawczym. Podejście dogmatyczne koncentruje się na analizie samych przepisów prawa karnego oraz ich interpretacji, podczas gdy podejście historyczno-porównawcze porównuje obecne przepisy z wcześniejszymi zmianami zgodnie z perspektywą diachroniczną. Badanie ma na celu odpowiedzieć na pytania dotyczące różnic między obecnym a poprzednim stanem prawnym, dotyczącym kryminalizacji szpiegostwa oraz ocenę skuteczności wprowadzonych zmian z 2023 roku
The Polish nobility’s fears of absolutum dominium - a reflection on the broken political system during the crisis under the reign of John II Casimir Vasa (1660-1668)
No full textWydział HistoriiObawy przed silną władzą monarszą (absolutum dominium) uchodzą za stałą cechę kultury politycznej polskiej szlachty. W burzliwym okresie lat 1660-1668 stać miały za odrzuceniem dyskutowanych wówczas projektów reformy państwa i doprowadzić do kryzysu zakończonego wojną domową. Ich źródeł upatrywano w szlacheckim przywiązaniu do wolności, przy czym wolność tę rozumiano raczej negatywnie, w najgorszym wypadku jako dążenie do anarchii w imię stałego rozszerzania własnych uprawnień. Jest więc ten strach elementem tzw. czarnej legendy polskiej szlachty, utrwalanej przez wiele pokoleń badaczy, przez te ostatnie stopniowo weryfikowanej. I ta praca podążać ma w tym kierunku, usiłując dociec, co dokładnie rozumiano pod pojęciem absolutum dominium i jaka była jego funkcja w ówczesnej debacie publicznej, podejmowanej zarówno na łamach publicystyki, jak i prasy, w teatrze oraz na poziomie tzw. życia parlamentarnego. Zasadniczym kontekstem podjętych rozważań jest ten – ustrojowy. To porządek Rzeczypospolitej stanowił właściwy punkt odniesienia w toczących się dyskusjach - ich główny przedmiot, kreślił ramy dla podejmowanych decyzji i napełniał pojęcie absolutum dominium treścią. To on w końcu, wraz z zasadami, na których został oparty, odzwierciedlony w politycznym języku, wartościach, w obowiązującym prawie i państwowych instytucjach, zadecydował o losie projektowanych zmian.
Fears of strong monarchical power (absolutum dominium) have been considered to be a permanent feature of the Polish nobility’s political culture during the turbulent period of the 17th century. It is said that these fears were behind the rejection of the state reform projects discussed at the time, perhaps leading to the crisis which ended in civil war. These fears originated with the noble’s attachment to their own freedom, which can be interpreted rather negatively as the nobles constantly tried to increase their personal dominance. These fears are therefore an element of the negative aspect of the history of Polish nobility which has been perpetuated by earlier researchers and has been verifying by more recent studies. And this work follows this direction, aiming to find out what was perhaps understood by the concept of absolutum dominium and its influence on public debates of the time. Whether these were undertaken both in pamphlet literature and the press, in theatre and during parliamentary discourse. The fundamental context of this reflection is a systemic one. It was the order of the Polish-Lithuanian Commonwealth that constituted the certain point of reference of ongoing discourse, which set the foundation of the concept of absolutum dominium. Ultimately, these principles on which it was based, were reflected in political language and values, in the applicable law and in the state institutions, that decided the course of political change
The Moré Indians of the Bolivian Amazonia in the World of Their Own Values and External Influences
No full textWydział Antropologii i KulturoznawstwaNiniejsza praca doktorska, na którą składa się cykl sześciu opublikowanych i recenzowanych artykułów autorskich, dotyczy etnograficznego opisu oraz antropologicznej analizy wybranych aspektów kultury boliwijskiego ludu Moré. Jej tematem jest kultura i historia Moré analizowana z dwóch perspektyw. Pierwszą stanowi interpretacja wybranych przejawów światopoglądu Moré, które na potrzeby analizy teoretycznej (antropologicznej) nazywam animistycznymi. Druga dotyczy badania wybranych aspektów zewnętrznych (obcych) oddziaływań względem kultury Moré, z jakimi lud ten zetknął się na przestrzeni dekad. Pod względem empirycznym praca opiera się na autorskich długotrwałych (łącznie 21 miesięcy) badaniach etnograficznych pośród Moré oraz analizie zastanych niepublikowanych źródeł archiwalnych. Pod względem teoretycznym praca mieści się w nurcie tzw. antropologii amazonistycznej, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji ontologii animistycznej w ujęciu Philippe Descoli. Celem tej pracy jest ukazanie specyfiki animizmu Moré oraz przedstawienie na wybranych przykładach, że odgrywa on role w zrozumieniu zmian kulturowych, jakich Moré doświadczyli na przestrzeni dekad. Celom tym podporządkowana jest struktura pracy, która dzieli zebrane tu teksty na dwie zasadnicze części. Cześć pierwsza: świat Moré; oraz część druga: obce oddziaływania.
This doctoral dissertation, consisting of a series of six published articles, addresses the ethnographic description and anthropological analysis of selected aspects of the culture of the Bolivian Moré people. Its subject is the culture and history of the Moré, analyzed from two perspectives. The first is the interpretation of selected aspects of the Moré worldview, which, for the purposes of theoretical (anthropological) analysis, I refer to as animistic. The second pertains to the analysis of selected external (foreign) influences on the Moré culture that this people have encountered over the decades. Empirically, the work is based on the author’s long-term (a total of 21 months) ethnographic research among the Moré, as well as the analysis of existing unpublished archival sources. Theoretically, the work falls within the field of so-called Amazonian anthropology, with particular emphasis on the concept of animistic ontology as proposed by Philippe Descola. My goal is to demonstrate the specificity of Moré animism and to show, through selected examples, that it plays a role in understanding the cultural changes that the Moré have experienced over the decades. The structure of the work is subordinated to these goals, dividing the collected texts into two main parts: the first part: the world of the Moré; and the second part: external influences.Niniejsza praca została w dużej części przygotowana na podstawie badań przeprowadzonych w ramach realizacji grantu Narodowego Centrum Nauki zatytułowanego „Tradycja z tubylczego punktu widzenia. Współczesność a przeszłość w dyskursie i praktykach Indian Moré z Amazonii boliwijskiej” (2015/17/N/HS3/00078). Autor uzyskał środki finansowe w ramach finansowania stypendium doktorskiego z Narodowego Centrum Nauki (2020/36/T/HS3/00110)
Czech Catholic intelligentsia from the Prague Spring to the Velvet Revolution
No full textWydział Filologii Polskiej i KlasycznejRozprawa stanowi studium zaangażowania czeskiej inteligencji katolickiej na rzecz wolności w okresie od Praskiej Wiosny do Aksamitnej Rewolucji. Jej fundamentem są krytyczne opracowania dotyczące lat 1968–1989, piśmiennictwo (auto)biograficzne i teksty publicystyczne oraz narracje świadków i uczestników wydarzeń zebrane podczas wywiadów. Oddanie im głosu intelektualistom pozwoliło zbadać ich aktywność i wkład w ruchy opozycyjne oraz w kształtowanie przestrzeni demokratycznej w Czechosłowacji, szczególnie w kontekście współpracy z innymi środowiskami dysydenckimi. Wyniki badań przedstawiono w dwóch częściach. W Rozdziale I: „Milczący Kościół już nie milczy” – zmagania czeskiej inteligencji katolickiej w Czechosłowacji z komunistami nakreślono losy czeskiej inteligencji katolickiej na tle dziejów Kościoła katolickiego w Czechosłowacji. Skonfrontowanie relacji świadków z ustaleniami historycznymi pozwoliło na pokazanie, w jaki sposób te osoby postrzegały i interpretowały wydarzenia, a także jak ich pamięć osobista współistniała z faktycznym przebiegiem zdarzeń. Zaprezentowano również przykłady współpracy z przedstawicielami innych środowisk, m.in. w działalności samokształceniowej. W konsekwencji powstały narracje, które niejednokrotnie łączą subiektywne wspomnienia z analizą historyczną. W Rozdziale II: „Mówiący swoim głosem” – narracje uczestników i świadków wydarzeń 1968 narracje uczestników i świadków wydarzeń 1968-1989 od pamięci indywidualnej do zbiorowej na podstawie modelu deskrypcyjnego oraz bazując na narracjach modelu deskrypcyjnego oraz bazując na narracjach wytworzonych podczas podczas wywiadów, przedstawiono i poddano analizie zaangażowanie czeskiej inteligencji katolickiej w katolickiej w wydarzenia, które odegrały kluczową rolę w procesie odzyskiwania niepodległości przez obywateli Czechosłowacji: Praską Wiosnę, Kartę 77 i Aksamitną Rewolucję. Zaprezentowano również również aktywność przedstawicieli innych grup działających na rzecz obrony praw człowieka i demokracji. Ukazanie kluczowych wydarzeń z perspektywy różnych środowisk umożliwiło stworzenie bardziej środowisk umożliwiło stworzenie bardziej kompleksowego obrazu lat 1968–1989. W rozprawie starano się uwypuklić zarówno indywidualny charakter wspomnień, jak i ich uniwersalny kontekst historyczny, co przekłada się na zachowanie równowagi między pamięcią zbiorową a naukową analizą
Affirmative Actions – Equality or Discrimination? Effectiveness or Ineffectiveness? A Case Study
No full textDziałania afirmatywne, ich skuteczność, oddziaływanie i zasadność, stanowią przedmiot badań podejmowanych przez socjologów, psychologów i politologów. Mimo zaangażowania w ten proces praktyków i naukowców, zagadnienie to nadal budzi kontrowersje, a zbliżenie stanowisk i opinii jest nadal daleką perspektywą. W niniejszym artykule, odwołując się do genezy i przykładów działań kompensacyjnych, pojęto próbę oceny skuteczności i słuszności koncepcji dyskryminacji pozytywnej. Szczególną uwagę poświęcono urlopom menstruacyjnym, które, mając blisko osiemdziesięcioletnią historię, nadal są uznawane za rozwiązania nowatorskie, o których skuteczności trudno wyrokować.
Affirmative actions, their effectiveness, impact, and validity are the subject of research undertaken by sociologists, psychologists, and political scientists. Although scholars and practitioners have been involved in these processes, affirmative actions are still controversial, and the convergence of positions and opinions on that issue is still a long way off. By referring to the origins and examples of compen satory activities, this paper attempts to assess the effectiveness and validity of positive discrimination. In particular, our attention is paid to menstrual leaves. Despite having a history of almost eighty years, they are still considered innovative solutions, the effectiveness of which is difficult to judge
Women’s political participation in Albania - barriers and constraints
No full textPolityczne zaangażowanie obywateli postrzegane jest jako wyraz świadomości przynależnych im praw, zdolności do korzystania z mechanizmów demokratycznych, poszanowania reguł, zdolności do wpływania na rzeczywistość społeczno-polityczną. Interesującym studium przypadku jest Albania, państwo przez lata cechujące się niedemokratycznym systemem politycznym, słabe gospodarczo, represyjne, a które od lat wdraża demokratyczne mechanizmy sprawowania władzy. Następstwem zapoczątkowanego u progu lat 90. XX wieku procesu transformacji politycznej były daleko idące zmiany obejmujące również upodmiotowienie społeczeństwa i jego polityczne zaktywizowanie. Celem artykułu jest określenie czynników współcześnie warunkujących poziom i charakter zaangażowania politycznego kobiet, analiza wpływu kwot wyborczych na udział kobiet w polityce oraz zdiagnozowanie wyzwań i barier związanych z udziałem kobiet w polityce. Artykuł koncentruje się na identyfikacji zarówno formalnych, jak i nieformalnych przeszkód, które hamują pełne uczestnictwo kobiet w polityce, pomimo istnienia ram prawnych mających na celu promowanie równouprawnienia. Kluczowe pytanie badawcze brzmi: jakie są główne bariery i ograniczenia udziału kobiet w życiu politycznym Albanii i w jaki sposób wpływają one na efektywność wprowadzonych mechanizmów równouprawnienia? W artykule na podstawie analizy istniejących badań i literatury dotyczącej sytuacji politycznej kobiet w Albanii założono, iż system kwot w Albanii jest skuteczny w zwiększaniu liczbowej reprezentacji kobiet, ale nie eliminuje ograniczeń strukturalnych i kulturowych, które hamują ich rzeczywisty wpływ na politykę. Ponadto przyjęto, iż pomimo formalnych zobowiązań na rzecz równości płci, patriarchalne normy społeczne nadal ograniczają aspiracje polityczne kobiet, prowadząc do ich marginalizacji w procesach decyzyjnych, a brak odpowiednich zasobów ekonomicznych i instytucjonalnych jest jednym z głównych czynników ograniczających pełne uczestnictwo kobiet w polityce Albanii.
The political involvement of citizens is seen as an expression of their awareness of their rights, their ability to use democratic mechanisms, their respect for the rules, their ability to influence the socio-political reality. An interesting case study is Albania, a state for years characterised by a non-democratic political system, economically weak, repressive, but which has been implementing democratic governance mechanisms for years. The process of political transformation initiated at the beginning of the 1990s was followed by far-reaching changes that also included the empowerment of society and its political activism. The aim of the article is to identify the factors currently determining the level and nature of women’s political involvement, to analyse the impact of electoral quotas on women’s political participation and to diagnose the challenges and barriers related to women’s political participation. The article focuses on identifying both formal and informal barriers that inhibit women’s full participation in politics, despite the existence of legal frameworks designed to promote gender equality. The key research question is: what are the main barriers and constraints to women’s political participation in Albania and how do they affect the effectiveness of the gender equality mechanisms put in place? Based on an analysis of existing research and literature on the political situation of women in Albania, the article assumes that the quota system in Albania is effective in increasing women’s numerical representation, but that it does not eliminate the structural and cultural constraints that inhibit their real influence in politics. Furthermore, it was assumed that despite formal commitments to gender equality, patriarchal social norms continue to limit women’s political aspirations, leading to their marginalisation in decision-making processes, and that the lack of adequate economic and institutional resources is one of the main factors limiting women’s full participation in Albanian politics
Neo-Nazism as a challenge to European democracies in times of crises (example of Blood and Honour network)
No full textPrzedmiotem artykułu jest neonazizm jako nurt myśli politycznej i ruch polityczny. Neonazizm jest analizowany na przykładzie sieci Blood & Honour. Celem analizy jest wskazanie głównych elementów myśli neonazistowskiej, ze szczególnym uwzględnieniem jej warstwy krytycznej, a także określenie stopnia zagrożenia, jakie może powodować aktywność Blood & Honour dla społeczeństw i państw demokratycznych. W tym celu autor zastosował jakościową analizę aspektową opartą na krytycznej analizie źródeł – świadectw myśli politycznej, danych liczbowych oraz prostych informacji o przejawach aktywności tej organizacji i jej członków. Zastosowana została także analiza oparta na celowo dobranych kryteriach (logikach) służących określeniu możliwych zagrożeń związanych z aktywnością tej sieci.
The subject of the article is neo-Nazism as a current of political thought and political movement. Neo-Nazism is analyzed on the example of the Blood & Honour network. The aim of the analysis is to indicate the main elements of neo-Nazi thought, with particular emphasis on critical elements, as well as to determine the degree of threat that the Blood & Honour activity may cause for societies and democratic states. The author used a qualitative aspect analysis based on a critical analysis of sources – evidence of political thought, numerical data and simple information about the activities of this organization and its members. An analysis based on criteria (logic) was also used to determine possible threats related to the activity of this network