26023 research outputs found
Sort by
The Doctrine of Double Effect and Medical Ethics: A New Formulation
Get PDFThe standard version of the doctrine of double effect, a significant doctrine in applied ethics particularly medical ethics, not only fails to capture some morally significant components of Aquinas’ view, but it does not resort to proper complementary features in order to accommodate the doctrine to our moral intuitions. We attempt to offer a new formulation of the doctrine incorporating the main components of Aquinas’ view and also to extend the view using some complementary features. We will examine the strength of the formulation applying it into some ethically controversial situations, mainly in medical ethics
Anthropos Metron versus Bous Metron? The Significance and Suffering of Animals in Regard to Sacrificial Rituals
Get PDFHumanity has practised animal sacrifice for the greater part of its history, from the time of the Neolithic Revolution. The ritual forms have varied, depending on the culture. They have also been subject to change, in connection with the development of human understanding and knowledge of animals, which is reflected in the ontological, cultural and moral status assigned to animals in the human world. Sacrificing animals involved not only killing them in a particular way – their treatment was sometimes sophisticated or ‘ritualistic’; often it was simply cruel. Human attitudes towards non-human living beings have also evolved in the context of animal killing and sacrifice. The treatment of animals reveals a great deal about human beings – in terms of their culture, beliefs, and morals. The article outlines this issue in a historical manner, referring to the practices adopted in selected cultural circles (in the Mediterranean Basin): ancient Mesopotamia and Greece, as well as in Judaism and Islam. The key findings of researchers are presented, along with the evaluations of philosophers, ethicists and anthropologists
Mieczysław Stolarczyk, Główne tendencje ewolucji globalnego i europejskiego systemu międzynarodowego w okresie pozimnowojennym i ich niektóre implikacje, Mysłowice 2022, ss. 561.
Get PDFRecenzja
Global aspirations of the European Union and its place and role in the balance of power
No full textUnia Europejska aspiruje do odgrywania coraz to większej roli nie tylko w regionie europejskiego sąsiedztwa, ale i na płaszczyźnie globalnej. Jest potęgą gospodarczą i kulturowo-cywilizacyjną, przy czym jej siłę generują najsilniejsze państwa członkowskie. Niestety prowadzenie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym zwłaszcza projekcja siły militarnej wciąż pozostają jej piętą achillesową. Niejednokrotnie bowiem państwom członkowskim z uwagi na odmienne interesy trudno jest wypracować wspólne stanowisko lub podjąć wspólne działania. Ponadto widoczna postępująca reorientacja obecnego liberalnego ładu międzynarodowego na niekorzyść demokratycznych państw Zachodu, osłabienie prawa międzynarodowego i instytucji wielostronnych, narastanie międzynarodowych sprzeczności i otwartych konfliktów w południowym i wschodnim sąsiedztwie, generuje dla UE szereg implikacji, których konsekwencje będą miały wpływ na ostateczny kształt ładu międzynarodowego i miejsca UE w tym systemie.The European Union aspires to play an increasingly important role not only in the European neighbourhood region, but also on a global scale. It is an economic, cultural and civilization power, but its strength is generated by the strongest member states. Unfortunately, the conduct of the common foreign and security policy, especially the projection of military power, still remains its Achilles’ heel. It is often difficult for the Member States to develop a common position or undertake joint actions due to different interests. In addition, the visible progressive reorientation of the current liberal international order to the detriment of Western democratic states, the weakening of international law and multilateral institutions, the growing international contradictions and open conflicts in the southern and eastern neighborhood, generates a number of implications for the EU, the consequences of which will affect the final shape of the international order and the place of the EU in this system
Russia and Ukraine – Institutional Trust in the Context of Social Evaluations of the Quality of the Performance of State Institutions. Similarities and Differences
No full textCelem artykułu była weryfikacja założenia o związku pomiędzy jakością instytucji państwa a zaufaniem instytucjonalnym w Rosji i na Ukrainie. Cel ten realizowano w dwóch etapach. Po pierwsze, na podstawie danych Europejskiego Sondażu Wartości (European Value Survey) oraz w oparciu o wskaźniki makrospołeczne i makrogospodarcze, wyznaczono miejsce Rosji i Ukrainy w europejskim rankingu zaufania instytucjonalnego (dane sondażowe) oraz w rankingu jakości instytucji państwowych (wskaźniki makro). Dodatkowo, w oparciu o dane zagregowane na poziomie poszczególnych krajów, sprawdzono siłę związku pomiędzy pozycjami tych krajów w obu rankingach. Po drugie, wykorzystując dane Światowego Sondażu Wartości (World Value Survey) testowano zależności pomiędzy indywidualnymi, subiektywnymi ocenami społecznych i politycznych efektów funkcjonowania państwa, a zaufaniem instytucjonalnym w Rosji i na Ukrainie. W oparciu o przeprowadzoną analizę sformułowano kilka konkluzji. Po pierwsze, pod względem jakości instytucji państwa Rosja i Ukraina uplasowały się na ostatnich pozycjach w Europie. Po drugie, o ile Ukraina zajęła adekwatną lokatę pod względem zaufania instytucjonalnego, o tyle pozycja Rosji była niewspółmiernie wysoka. Po trzecie, w obu krajach subiektywne oceny efektów działania instytucji okazały się istotnymi predyktorami zaufania instytucjonalnego, aczkolwiek ich siła predykcyjna była wyższa wśród Ukraińców niż wśród Rosjan.Abstract the article aims to verify the assumption about the relationship between the quality of state institutions and institutional trust in Russia and Ukraine. This objective was achieved in two stages. Firstly, based on the European Value Survey and macrosocial and macroeconomic indicators, the place of Russia and Ukraine in the European ranking of institutional trust (survey data) and the ranking of the quality of state institutions (macro indicators) was determined. Additionally, based on aggregated data at the individual country level, the strength of the relationship between the positions of these countries in both rankings was tested. Secondly, using the data of the World Value Survey, the relationship between individual, subjective assessments of the social and political effects of the functioning of the state and institutional trust in Russia and Ukraine was tested. Based on the conducted analysis, several conclusions were formulated. First, regarding the quality of state institutions, Russia and Ukraine ranked last in Europe. Secondly, while Ukraine took an adequate position regarding institutional trust, Russia’s position was disproportionately high. Third, subjective ratings of institutional performance proved to be significant predictors of institutional trust in both countries, although their predictive power was higher among Ukrainians than among Russians
Ludność cywilna wobec wojny w Górskim Karabachu. Antropologia straty i cierpienia
Get PDFKsiążka przedstawia losy ormiańskiej ludności cywilnej podczas
ostatniej wojny o Górski Karabach, w roku 2020, z perspektywy antropologii straty i cierpienia. Tym samym chcielibyśmy odejść od mocno utrwalonego w badaniach ujęcia wojny jako fenomenu militarnego i wojskowo-politycznego. Mówiąc o wojnach, na ogół ignorowano punkt widzenia „zwykłych” ludzi, którzy dźwigali cały jej ciężar, zarówno jako żołnierze powołani do armii, jak i cywile, którzy na różne
sposoby byli atakowani, rabowani, wysiedlani, zabijani. Innymi słowy,
antropologia wojny przez nas zaproponowana porusza kwestie, które
dotyczą ludzi z różnych klas społecznych i środowisk, pokazuje ich cierpienia, straty oraz zmiany, których doznali w trakcie konfliktu zbrojnego. Przede wszystkim zależało nam, aby głosy „zwykłych”
ludzi uwikłanych w wojnę nie z własnej woli były słyszalne i dostrzegalne przez zewnętrznych obserwatorów. Rzecz ta jest szczególnie istotna w odniesieniu do terytoriów nieuznawanych na arenie międzynarodowej. Cała antropologiczna praca, którą wykonaliśmy, nakłania
do tego, aby szukać dla ludności cywilnej tego regionu mechanizmów
bezpieczeństwa, za sprawą których będzie ona mogła przezwyciężyć ból
straty i cierpienia na rzecz pokojowych perspektyw życia oraz niekonfliktowej wizji przyszłości
Impact of Modern Public Administration Services on the Financial Security of Selected Social Groups
No full textW artykule poruszane jest zagadnienie korelacji bezpieczeństwa finansowego z ubankowieniem społeczeństwa polskiego na przykładzie starszej jego części, zwracając szczególną uwagę na nowoczesne usługi, jakie współcześnie oferują podmioty administracji publicznej. Podjęto również tematykę samego ubankowienia Polaków – jego poziomu oraz tego, co na niego wpływa – w dobie usług elektronicznych, takich jak bankowość internetowa czy mobilna, a także e-usługi. Zwrócono także uwagę na problematykę wpływu zjawisk demograficznych na poziom ubankowienia, a także odniesiono się do poziomu cyfryzacji w państwach UE.The article discusses the correlation between financial security and the use of banking services of the elderly population in polish society, paying particular attention to modern services offered today by public administration entities. This article discusses the issue of the use of banking services, its level and what influences it in the era of electronic services, such as online and mobile banking and e-Services. Attention was also paid to the problem of the influence of demographic phenomena on the level of the use of banking services. Moreover, the level of digitisation in the EU countries was presented
Polish education in Belarus in the years 1991-2016
Get PDFWydział HistoriiRozprawa traktuje o losach polskiego szkolnictwa na Białorusi w latach 1991-2016. Stanowi drugą Niniejsza praca jest drugą próbą opracowania problemu oświaty polskiej na Białorusi po 1991 r. oraz pierwszą próbą naukowego spojrzenia na kwestię oświaty polskiej na Białorusi w perspektywie ćwierćwiecza (1991-2016). Niniejsze opracowanie posiada charakter rzeczowo-chronologiczny. Praca podzielona została na 2 części: pierwsza z nich opisuje losy polskiej oświaty do roku 2005 (w tym omawiając sytuację mniejszości polskiej w momencie rozpadu ZSRR oraz drogę tworzenia podwalin pod nowy system polskiej oświaty w kraju). W roku 2005, wskutek działania władz białoruskich, doszło do rozłamu w największej polskiej organizacji w kraju – Związku Polaków na Białorusi. Druga część pracy opisuje losy oświaty polskiej po roku 2005, zawiera także informacje dotyczące oświaty polskiej na Białorusi na szczeblu przedszkolnym, akademickim, omawia kwestie związane z jej rozwojem oraz podstawowe problemy. Praca zawiera także opracowane wyniki badania jakościowego przeprowadzonego przez autorkę na grupie badawczej uczniów szkół polskich w latach 2017-2019. Rozprawę kończy podsumowanie całej pracy wraz z krótką analizą bieżącej sytuacji oświaty polskiej (2021) oraz prognozami na przyszłość.The dissertation is about the fate of Polish education in Belarus in the years 1991-2016. It is the second. This work is the second attempt to develop the problem of Polish education in Belarus after 1991 and the first attempt to scientifically look at the issue of Polish education in Belarus in the perspective of a quarter of a century (1991-2016). This study is of a substantive and chronological nature. The work is divided into two parts: the first one describes the fate of Polish education up to 2005 (including discussing the situation of the Polish minority at the time of the collapse of the USSR and the way of creating the foundations for a new Polish education system in the country). In 2005, as a result of the actions of the Belarusian authorities, there was a split in the largest Polish organization in the country - the Union of Poles in Belarus. The second part of the work describes the fate of Polish education after 2005, also contains information on Polish education in Belarus at the pre-school and academic level, discusses issues related to its development and basic problems. The work also contains the results of a qualitative research conducted by the author on a research group of Polish school students in 2017-2019. The dissertation ends with a summary of the entire work along with a short analysis of the current situation in Polish education (2021) and forecasts for the future
Reality or Appearance of Ethical Life? Hegel’s Analysis of the Market Economy
Get PDFThe article attempts to show that Hegel’s concept of “civil society” is characterized by a deep ambivalence about the value of the new market economy. On the one side, Hegel believed that the economic system represented by “civil society” succeeded like no other in simultaneously giving free reign to the desires of individual subjects and integrating them into a stable structural framework (I). On the other side, Hegel’s reflections are growingly overtaken by doubts as to whether, in light of its self-destructive tendencies, the market system can be as successful in guaranteeing individual freedom as he first envisaged it to be (II). In the course of this essay, it will ultimately become clear that Hegel’s attempt to redefine “civil society” reveals considerably more conceptual indecision and inner conflict than one might have suspected from the great system builder
Specialization trade-offs and ecology of dispersal in phytophagous mites
No full textWydział BiologiiDyspersja jest fundamentalnym procesem ekologicznym, wpływającym na strukturę genetyczną i dynamikę populacji oraz kształtującym geograficzne zasięgi gatunków. Aby była skuteczna, osobniki przemieszczające się muszą ostatecznie znaleźć się w środowisku sprzyjającym ich dalszemu rozwojowi i umożliwiającemu reprodukcję. W przypadku organizmów roślinożernych takim środowiskiem są odpowiednie gatunki roślin żywicielskich. Zatem od stopnia specjalizacji żywicielskiej zależy dostępność siedlisk nadających się do kolonizacji. Generaliści są przystosowani do eksploatacji wielu gatunków roślin żywicielskich, przez co mają dużą szansę na znalezienie odpowiedniego środowiska. Skuteczność dyspersji specjalistów jest zależna od występowania na danym terenie konkretnego gatunku rośliny żywicielskiej. Z drugiej strony, specjaliści na odpowiednim dla nich żywicielu osiągają wyższe dostosowanie w porównaniu z generalistami zasiedlających tę samą roślinę. Takie ograniczenia (kompromisy ewolucyjne) są wszechobecne w przyrodzie, a ich zrozumienie jest niezbędne do wyjaśniania ewolucji cech historii życiowych. W ramach mojej pracy doktorskiej skupiłam się na wyjaśnieniu kompromisów ewolucyjnych w procesie specjalizacji żywicielskiej i dyspersji roślinożernego roztocza Aceria tosichella (wheat curl mite, WCM). Wykazałam, że proces dyspersji WCM jest zależy od interakcji kształtu ciała oraz wykazywania specyficznych zachowań (tworzenia zgrupowań z kilku osobników) w odpowiedniej prędkości wiatru. Wyniki stanowią istotny krok do zrozumienia procesów kształtujących proces dyspersji biernej, który wpływa na rozprzestrzenianie się tego organizmu na dalekie odległości i jego wysoki potencjał inwazyjny. Co więcej, wykonałam badania, które pozwoliły mi na wyjaśnienie mechanizmów procesu dyspersji utrzymujących odpowiedni poziom heterozygotyczności w populacjach roztoczy ulegających dyspersji biernej z wiatrem, u których występuje haplodiploidalny sposób determinacji płci. Badania wykazały, że dyspersji z wiatrem ulegają głównie zapłodnione samice, a proporcja płci potomstwa zmienia się na korzyść samic wraz ze wzrostem heterozygotyczności populacji. Dodatkowo, stosunek płci potomstwa jest zależny od liczby zniesionych przez samicę jaj, im jest ich więcej, tym częściej pojawiają się samce. Mechanizm taki może być odpowiedzialny za wysoką inwazyjność roztocza i jego zdolność do szybkiej kolonizacji nowych siedlisk. Wykazałam także jak ważne są siedliska suboptymalne dla przetrwania populacji w optymalnym środowisku, szczególnie w przypadku organizmów zasiedlających zmienne czasowo środowiska, takie jak agrocenozy. Zrozumienie mechanizmów kolonizacji siedlisk, jest kluczowe dla wyjaśniania zmian zasięgów gatunków oraz, co istotne, może prowadzić do lepszego zarządzania uprawami i stosowania nowych sposobów walki biologicznej w przypadku pasożytów roślin ekonomicznie istotnych.Dispersal is a fundamental ecological process that affects population dynamics, genetic structure and geographic ranges of species. To be effective, dispersers must find a proper environment for settlement and further colonisation. In the case of herbivorous organisms, such an environment is an appropriate host plant species, therefore the level of host specialization depends on the availability of habitats suitable for colonization. Generalists are adapted to the exploitation of a broad spectrum of host plants, which increases their chances of finding suitable environments. In contrast, the effectiveness of specialists' dispersal depends on the presence of a specific host plant species in a given area. However, specialists’ fitness measured on their host plant is higher, as compared to generalists on the same plant. Such limitations (evolutionary trade-offs) are ubiquitous in nature, and understanding them is essential to explain the evolution of life-history traits. As part of my doctoral dissertation, I focused on explaining the evolutionary trade-offs in the process of host specialization and dispersal of the herbivorous mite Aceria tosichella (wheat curl mite, WCM). Results of my dissertation show that WCM dispersal depends on the interaction of body shape and exhibition of specific behaviours (grouping of several individuals) when wind speed is appropriate. The results represent an important step in understanding the processes shaping the passive dispersal that influences the long-range spread of this organism and its high invasive potential. Moreover, my experiments explain the mechanisms of the dispersal and colonisation processes maintaining an appropriate level of heterozygosity in the populations of passively dispersed mites with the haplodiploid sex determination system. The study shows that fertilized females are main dispersers and the sex ratio of the offspring changes in favour of females with the increase in population heterozygosity. Additionally, the offspring sex ratio depends on the number of eggs laid by the female: the more eggs are produced, the more often males develop from them. Such a mechanism may be responsible for the high invasiveness of the mite and its ability to colonize new habitats quickly. My findings also reveal how important suboptimal habitats are for survival of the population in the optimal environment (source-sink dynamics), especially in the case of organisms inhabiting seasonally varying environments, such as agrocenoses. Understanding the mechanisms of habitat colonization is key to explaining changes in species ranges and, importantly, can lead to better crop management and the application of new biological pest control methods to economically important plant pests.Pierwszy oraz częściowo trzeci rozdział powstał w wyniku realizacji zadań badawczych projektu pt. „Ewolucja specjalizacji i dyspersji w dwukierunkowym eksperymencie selekcyjnym na przykładzie inwazyjnego roztocza Aceria tosichella”, przyznanego dr hab. Annie Skorackiej, prof. UAM w ramach konkursu OPUS 11, finansowanego z Narodowego Centrum Nauki.
Drugi oraz częściowo trzeci rozdział niniejszej rozprawy doktorskiej powstał w wyniku realizacji projektu badawczego nr 2017/27/N/NZ8/00305 pt. „Kompromisy ewolucyjne w procesie specjalizacji żywicielskiej na przykładzie inwazyjnego roztocza Aceria tosichella”, którego Autorka jest kierownikiem. Projekt był finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki (Preludium 14).
Drugi rozdział rozprawy został częściowo sfinansowany w ramach projektu finansowanego przez Dziekana Wydziału Biologii UAM (GDWB-07/2018), przyznanego Autorce rozprawy.
Autorka uzyskała środki finansowe na przygotowanie niniejszej rozprawy doktorskiej w ramach stypendium doktorskiego Etiuda nr 2019/32/T/NZ8 00151, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki.
Autorka uzyskała również Stypendium Fundacji UAM dla doktorantów w roku 2019/2020 oraz stypendia w ramach projektu „Paszport do przyszłości - Interdyscyplinarne studia doktoranckie na Wydziale Biologii UAM”, POWR.03.02.00-00-I006/17, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego