Opin visindi
Not a member yet
2982 research outputs found
Sort by
Hinsegin fólksflutningar: Þverþjóðleg hinsegin þjóðernishyggja, innflytjendastigveldi og pólitísk/tilfinningaleg fullgilding
No full textThis doctoral research examines three distinct but interconnected groups of
queer migrations to Iceland, that is, individuals coming from the Global South,
from Central and Eastern Europe and from the Global North. The general aim of
the project is to queer migration studies within the Icelandic context, by
discussing queer people and by decentring dominant political projects. This
research further applies the theory of homonationalism to frame the overall
study, as well as theories of nesting orientalism and the global hierarchy of
value to analyse the hierarchical ordering of migrants. Moreover, it implements
the analytical lens of belonging to examine how political projects of exclusion
dictate interlocutors’ sense of belonging, to their ethnic community, the queer
community, and the Icelandic mainstream society. The research project applies
feminist, queer and transnational methodology, and qualitative methods are
implemented.
The research is rooted in four peer reviewed articles. Article one discusses
how migrants from the Global South often develop a bifocal worldview; how
their degree of “outness” is determined by identity management strategies; and
how their experience of racialisation and othering often leads to a sense of
unbelonging. Migration could, nonetheless, materialise new paths and practices
regarding issues of gender and sexuality. Article two discusses migrants from
Central and Eastern Europe, the overarching theme was “exclusionary
moments” while sub-themes relate to social class and disidentification; shame
and emotion l work; and participants’ sense of unbelonging. Article three
discusses the group from the Global North, where a privileged subjectivity is
highlighted, relating to the themes of queer imaginations of belonging; a
privileged sense of belonging; and the politics of belonging. The fourth and last
article discusses the exclusionary moments of queer migrant women from all
over the globe, relating to the political projects of the national identity and the
Catholic Church in Iceland.
The findings display the intersectional process of queer migrants’
experiences, the multiple effects of racism, sexism and migratism in the queer
community and sexism, heterosexism and cisgenderism within the ethnic and
religious communities. The relational process of racialisation and being labelled
as the immigrant other within the Icelandic mainstream society seems
nonetheless, in some cases, impossible to overcome. This othering of
immigrants is embedded in racial, cultural, and class hierarchies, as white
migrants from the Global North experience inclusion and belonging unlike that
of non-white migrants from the Global South. Interlocutors from Central and
Eastern Europe are, in many cases, automatically attributed a subordinated
subject position compared to that of other white immigrants. This ever shifting
but underlying hierarchical ordering of immigrants highlights how cultural
similarities, racialisation processes and socioeconomic status determines
immigrants sense of acceptance and belonging in Icelandic society.Þessi doktorsrannsókn skoðar hinsegin fólksflutninga til Íslands, og reynslu
hinsegin innflytjenda af því að búa á Íslandi. Megin markmið rannsóknarinnar
er að hinseginvæða fólksflutningafræði í íslensku samhengi, með því að fjalla
um hinsegin reynslu og að skjöna samfélagsleg norm. Femínískri, hinsegin og
þverþjóðlegri aðferðafræði er beitt ásamt eigindlegum aðferðum. Viðmælendum er
skipt í þrjá hópa, það er, einstaklingar sem koma frá hinu hnattræna suðri, frá Miðog
Austur-Evrópu og frá hinu hnattræna norðri. Kenningar um hinsegin
þverþjóðlega þjóðernishyggju eru notaðar til að ramma inn rannsóknina ásamt
kenningum um stigskipta Austurlandahyggju og hnattrænt gildisstigveldi til að
greina myndun innflytjendastigveldis. Kenningar um pólitíska fullgildingu og
tilfinningalega fullgildingu eru notaðar til að greina á hvaða forsendum útilokun á
sér stað og hvernig hún stjórnar tilfinningu viðmælenda varðandi það að tilheyra, í
viðkomandi innflytjenda samfélagi, í hinsegin samfélaginu og í íslensku
meginstraums samfélagi.
Rannsóknin byggist á fjórum ritrýndum greinum. Sú fyrsta fjallar um
innflytjendur frá hinu hnattræna suðri, hvernig þau mynda oft tvíhliða sýn á
veruleikann, og stjórna markvisst upplýsingum um kynhneigð og kyngervi sitt. En
reynsla af kynþáttun leiddi oft til tilfinningarinnar að tilheyra ekki. Fólksflutningar
gátu þó opnað nýjar leiðir í tengslum við kynhneigð og kyngervi viðkomandi. Grein
tvö fjallar um hópinn frá Mið- og Austur-Evrópu, þar er yfirstefið
„útilokunarstundir“ á meðan undirþemu tengdust samfélagsstöðu og afsamsömun,
skömm og tilfinningalegri vinnu ásamt tilfinningunni að tilheyra ekki. Þriðja greinin
fjallar um hópinn frá hinu hnattræna norðri og endurspeglaði vissa forréttindastöðu.
Þemun þar fjalla um hinsegin hugmyndir varðandi fullgildingu, forgjöf varðandi
tilfinningalega fullgildingu, og útilokun í tengslum við pólitíska fullgildingu. Fjórða
greinin fjallar um útilokunarstundir hinsegin kvenna frá öllum heimshornum,
varðandi pólitíska fullgildingu og það að passa ekki inn í ráðandi hugmyndir um
sjálfsmynd þjóðarinnar og fá ekki aðgang að velþóknun innan kaþólsku kirkjunnar
á Íslandi.
Niðurstöðurnar sýna fram á ferli skörunar varðandi reynslu hinsegin
innflytjenda af kynþáttahyggju, menningarhyggju og kynjahyggju, í hinsegin
samfélaginu og gagnkynhneigðarhyggju, kynjahyggju og síshyggju í innflytjendaog
trúarsamfélögum. Í meginstraums samfélaginu er að finna samskiptalegt ferli
kynþáttunar sem felst í því að vera endurtekið stimplaður sem innflytjandi, sem í
sumum tilfellum virðist ómögulegt að yfirstíga. Öðrun innflytjenda er, engu að
síður, innbyggð í stigveldi hugkvía eins og kynja, kynþátta, menninga og stétta, þar
sem hvítir innflytjendur frá hinu hnattræna norðri upplifa þátttöku og það að
tilheyra ólíkt því sem innflytjendur með annað litarhaft og frá hinu hnattræna suðri
upplifa. Á sama tíma upplifa viðmælendur frá Mið- og Austur-Evrópu í mörgum
tilfellum að þeim sé sjálfkrafa eignuð víkjandi samfélagsstaða, samanborið við aðra
hvíta innflytjendur. Þetta síbreytilega en undirliggjandi innflytjendastigveldi sýnir
hvernig menningarleg einkenni, kynþáttafordómar og félagshagfræðileg staða
innflytjenda ákvarðar tilfinningu þeirra fyrir fullgildingu og því að tilheyra í
íslensku samhengi.The Icelandic Research Fund [grant number 141750-051
What moves us: connections between urban mobility, travel emissions and wellbeing
Get PDFThe thesis explores the connections between the urban environment, travel behaviour and wellbeing with a mixed methods approach, focusing on the Nordic countries. Despite being hailed as climate leaders, Nordic countries’ travel footprints are exceeding levels for remaining below 1.5-degree Celsius temperature increase, while many people who meet the threshold today might belong to lower socio-economic groups. A large portion of the travel footprints stems from long-distance leisure travel and is partially driven by low climate concern. The thesis further focuses on a case study of Reykjavík, Iceland. Reykjavík urbanites express that they travel away from the city for their wellbeing, and the trips could be partially motivated by interactions with the broader urban environment. Activity spaces are used to explore this indication further. A correlation is found between high levels of urban mobility and engaging more in domestic leisure travel. Furthermore, there are indications of a lack of functioning public and active transport systems in Reykjavík. In daily urban mobility, exposure to green and grey spaces beyond one’s neighbourhood could impact overall life satisfaction, although underlying socio-economic background is more relevant. What is more, exposure to green and grey spaces explains some of the leisure travel emissions, but personal attitudinal factors are more significant. The thesis highlights the importance of people-centric urban planning which considers the wellbeing and needs of residents. It also emphasises the need for rapid travel emissions reductions in wealthy countries while making sure socio-economically disadvantaged people do not get left behind in the transition towards sustainability.Ritgerðin kannar tengsl borgarumhverfis, ferðahegðunar og vellíðunar með blandaðri aðferð, og einblínir á Norðurlöndin. Þrátt fyrir að vera oft hyllt sem leiðtogar í loftslagsmálum hafa Norðurlöndin ferðafótspor sem fara yfir þau viðmiðunarmörk sem þörf er á til að haldast undir 1,5 gráðu hlýnunarmarka. Á sama tíma tilheyra margir sem uppfylla skilyrði um viðmiðunarmörk í dag lægri félags- og efnahagshópum. Stór hluti ferðasporanna stafar af lengri frístundaferðum og eru að hluta til knúin áfram af litlum loftslagsáhyggjum. Ritgerðin einblínir svo nánar á Reykjavík með tilviksrannsókn. Reykvíkingar segjast ferðast úr borginni sér til velferðar og að tenging við víðara borgarumhverfi geti verið hvati fyrir ferðalöngunum. Fylgni er að finna á milli mikils hreyfanleika í þéttbýli og þess að taka ríkari þátt í ferðalögum á eigin tíma innanlands. Jafnframt eru vísbendingar um skort á virkum almennings- og samgöngukerfum í Reykjavík. Útsetning fyrir grænum og gráum svæðum í daglegum ferðalögum innan borgarinnar borgarinnar út fyrir sitt nærumhverfi gæti haft áhrif á almenna lífsánægju, þó að undirliggjandi félagslegur og efnahagslegur bakgrunnur skipti þar meira máli. Samband við græn og grá svæði skýrir hluta af losun frá frístundaferðum, en persónulegir viðhorfsþættir eru mikilvægari. Í ritgerðinni er lögð áhersla á mikilvægi borgarskipulags sem er hannað fyrir fólk og hefur velferð og þarfir íbúa í huga. Í ritgerðinni er einnig lögð áhersla á nauðsyn þess að draga hratt úr losun tengdri ferðalögum í ríkum löndum og á sama tíma að tryggja að félagslega-efnahagslega illa settir einstaklingar verði ekki skildir eftir í umskiptum í átt að sjálfbærni.University of Iceland Eimskip Doctoral Fund and Teaching Assistantship Fund, HMS Askur research fund, Icelandic National Planning Agency, Icelandic Road and Coastal Administratio
The Structural Dynamics of Sox2: Deciphering the Role of Intrinsically Disordered Regions in Pioneer Transcription Factors
Get PDFÞessi ritgerð skoðar hlutverk ómótaðra próteina og svæða í kjarna heilkjörnunga, með áherslu á frumkvöðla umritunarþáttinn Sox2. Sox2 er þekkt fyrir hlutverk sitt í viðhaldi á fjölhæfni stofnfrumna og fyrir að hefja breytingar á tjáningu gena sem eru nauðsynlegar fyrir þróun og endurforritun frumna. Við skoðuðum hið dýnamíska samspil á milli Sox2, DNA og litnisagna. Með notkun háþróaðra aðferða eins og staksameinda FRET og kjarnsegulómum, ásamt tölvu hermunum, köfuðum við ofan í þær flóknu breytingar sem verða á aðgengileika ómótaðra virkjunarsvæða af völdum bindingar við DNA og litnisagnir. Niðurstöður okkar sýna að hreyfanleiki C-enda IDR Sox2 er stýrt af samskiptum innansameinda hleðslna og samskipti Sox2 við DNA veldur verulegri breytingu á mengi bygginga próteinsins án þess að hafa áhrif á DNA bindigetu. Auk þess greindum við stutta amínósýruröð innan ómótaðs svæðis Sox2 sem víxlverkar við histón próteinin í litnisögnum, dregur úr innankeðju hreyfanleika, og hefur mögulega áhrif á byggingu litnisagna. Með því að nota bæði Widom-601 og náttúrulegar litnisagna raðir, sýnum við hvernig Sox2 endurmótar litnisagnir og vörpum ljósi á eiginleika Sox2 til að fjarlægja histón H1. Með því að afhjúpa byggingarlegan breytileika Sox2 í samskiptum við litni, leggur þessi ritgerð grunn að þekkingu sem gæti leitt til þróunar á hnitmiðuðum aðferðum til að bæta endurforritunarhæfni Sox2.Þessi ritgerð skoðar hlutverk ómótaðra próteina og svæða í kjarna heilkjörnunga, með áherslu á frumkvöðla umritunarþáttinn Sox2. Sox2 er þekkt fyrir hlutverk sitt í viðhaldi á fjölhæfni stofnfrumna og fyrir að hefja breytingar á tjáningu gena sem eru nauðsynlegar fyrir þróun og endurforritun frumna. Við skoðuðum hið dýnamíska samspil á milli Sox2, DNA og litnisagna. Með notkun háþróaðra aðferða eins og staksameinda FRET og kjarnsegulómum, ásamt tölvu hermunum, köfuðum við ofan í þær flóknu breytingar sem verða á aðgengileika ómótaðra virkjunarsvæða af völdum bindingar við DNA og litnisagnir. Niðurstöður okkar sýna að hreyfanleiki C-enda IDR Sox2 er stýrt af samskiptum innansameinda hleðslna og samskipti Sox2 við DNA veldur verulegri breytingu á mengi bygginga próteinsins án þess að hafa áhrif á DNA bindigetu. Auk þess greindum við stutta amínósýruröð innan ómótaðs svæðis Sox2 sem víxlverkar við histón próteinin í litnisögnum, dregur úr innankeðju hreyfanleika, og hefur mögulega áhrif á byggingu litnisagna. Með því að nota bæði Widom-601 og náttúrulegar litnisagna raðir, sýnum við hvernig Sox2 endurmótar litnisagnir og vörpum ljósi á eiginleika Sox2 til að fjarlægja histón H1. Með því að afhjúpa byggingarlegan breytileika Sox2 í samskiptum við litni, leggur þessi ritgerð grunn að þekkingu sem gæti leitt til þróunar á hnitmiðuðum aðferðum til að bæta endurforritunarhæfni Sox2.The Icelandic Research Fund, Doctoral scholarship fund of The University of Iceland, European Research Council and ML4NGP (COST)
Learning about learning : unravelling interactions in higher education with learning analytics
Get PDFLearning is a multidimensional process that evolves and changes, influenced and affected by several elements. The sudden shift in teaching modality when the pandemic hit implied changes in social interactions, digital platforms use, and collaboration dynamics; potentially impacting the students' learning experience.
This research, initially motivated by the unknown effect of the pandemic on teaching and learning practices, lies on the grounds of the Learning Analytics (LA) research field, focused on analysing and understanding learning processes and the environments in which they occur. The dissertation takes the standpoint of interactions with the aim of furthering our understanding of how different types of interactions occurring in higher education inform and relate to students' learning strategies and behaviours.
In this dissertation, quantitative and qualitative approaches, as well as a variety of data sources, are used to explore the research question: How and to what extent can the analysis of interactions be used to inform features and changes in undergraduates' learning strategies and behaviours? In educational contexts, interactions correspond to the various ways of communication and engagement that occur between learners, instructors, learning material, and technology. The dissertation thereby presents five chapters focused on exploring several interaction types in the context of higher education, including interactions between humans (student, instructor) and systems (digital ecosystem, content).
The results presented in the chapters provide insights into the presence and evolution of study profiles, the relationship between usage of digital platforms and resources, assignment solving, and academic performance, the effect of a data-driven intervention of class schedules and its effect on students' learning activity and experiences, the design and adoption of an institutional programme for supporting instructors, as well as insights on the dynamics of discussion forum interactions in different teaching modalities, and their value and limitations for informing the identification of students at risk of failing.
Three main contributions are highlighted in this dissertation. Firstly, by analysing different types of interactions in higher education, the dissertation provides an overview of how these interactions influence each other as well as their relationship with students' learning strategies and behaviours. Furthermore, these insights are helpful for informing the development and adoption of LA research on interactions, which are illustrated in a conceptual framework integrating the dissertation findings, implications and recommendations.
Secondly, the dissertation contributes to addressing shortcomings of LA research. It provides insights into students' behaviours and strategies, interactions, learning material usage, course improvements, and interventions in educational settings. Furthermore, practical recommendations in regards to data, resources, and support are provided.
Finally, by taking into consideration students, instructors, and digital ecosystems, the dissertation offers insights into the effect of the pandemic on teaching and learning practices in higher education.This research was supported by the Department of Computer Science at Reykjavik University, the Icelandic Research Fund (Doctoral grant No. 239408-051), the Bluenotes Global (Project Learning outside the box: A data-driven, cross-sectional learner behaviour analysis), and Echo360 (Academic Champions Programme 2021 and EchoImpact Grants Programme 2022)
Science and Technology Policy in Iceland. The Science and Technology Policy Council 2003-2023.
No full textRannsóknin fjallar um opinbera stefnumótun á Íslandi í byrjun 21. aldar. Sjónum er beint að vísinda- og tæknistefnu Íslands frá því að stofnað var til Vísinda- og tækniráðs árið 2003 og þar til það var lagt niður árið 2023. Ráðinu var ætlað að bæta stefnumótun og stjórn¬sýslu mála¬flokksins og lyfta honum á hærra stjórnsýslustig með því að leiða saman ráðherra, hags¬muna¬aðila og starfsfólk stjórnsýslunnar. Ráðinu var falið að móta formlega vísinda- og tæknistefnu á þriggja ára fresti, sem það gerði sex sinnum.
Í rannsókninni er spurt hvernig þessi áform stjórnvalda gengu eftir í ljósi stefnukenninga (e. public policy theories). Skýrt er hvers vegna ráðið var sett á laggirnar, lýst hvaða stefnu ráðið mótaði, hverjir höfðu mest áhrif á þá stefnumótun og hver meginþemu stefnunnar voru. Loks er rýnt í þær breytingar sem urðu varðandi einstök stefnumál á þeim tíma sem ráðið starfaði og þær bornar saman við þær stefnuáherslur sem ráðið lagði fram.
Rannsóknin felur í sér textarýni á sex stefnuskjölum Vísinda- og tækniráðs og öðrum gögnum sem tengjast stefnumótun og starfi ráðsins. Tekin voru viðtöl við 46 manns á tíma¬bilinu 2007-2020 og rýnt í innleiðingu á 25 stefnumálum þar sem tiltækir voru mælikvarðar sem gefa til kynna að hve miklu leyti breytingar á einstökum málaflokkum voru í samræmi við birta stefnu. Þá er sett fram tölfræði fyrir allt starfs¬tímabil ráðsins.
Niðurstöður rannsóknarinnar benda til þess að meginhvatinn að baki breytingunum árið 2003 hafi verið að auka pólitískt vægi stefnumótunar málaflokks vísinda og tækni sem aftur væri forsenda fyrir auknum fjárveitingum til hans. Þá hafi væntingar um aukna samhæfingu innan málaflokksins sem leitt gæti til aukinnar skilvirkni einnig verið hvati til breytinga.
Stefnumótun ráðsins þróaðist úr því að birt stefna var líkt og óskalisti yfir allt sem væri æskilegt yfir í opinbera stefnu sem fylgt var eftir með aðgerða¬¬áætlunum. Þeim aðilum sem höfðu áhrif á stefnumótunina fækkaði eftir því sem á leið og ráðu¬neyti fengu aukið vægi. Sex meginþemu birtast þegar í fyrstu stefnu ráðsins sem eru: fjár¬mögnun, skilvirkni, samstarf, mannauður, gæði og nýsköpun, og koma þau fyrir í öllum stefnuskjölum ráðsins eftir það.
Þá sýna niðurstöður rannsóknarinnar að vægi stefnunnar við ákvarðanatöku stjórnvalda var takmarkað á fyrri hluta tímabilsins þrátt fyrir setu ráðherra í ráðinu. Á seinni hluta þess hafi stefnan fengið aukið vægi þegar til aðgerða stjórnvalda kom. Frá 2014 var byrjað að setja fram sérstakar aðgerðaáætlanir með skýrari ábyrgð aðila á einstökum aðgerðum. Enn frekara skref var tekið með fjármálaáætlunum ríkisstjórna frá 2016 í samræmi við lög um opinber fjármál þar sem aðgerðir eru tengdar stefnuáherslum og fjármögnun.
Niðurstöðurnar benda einnig til að þrátt fyrir setu fjögurra til sex ráðherra í ráðinu, þar á meðal forsætisráðherra, hafi það í reynd starfað sem ráðgjafanefnd. Þetta skýrist að einhverju leyti af þeirri staðreynd að stærstur hluti stefnumótunarvinnunnar fór fram í starfsnefndum og innan ráðuneytanna. Til viðbótar féll fyrirkomulagið sem sett var á laggirnar 2003 illa að hefðum íslenskrar stjórnsýslu sem einkennist af skýru ráðherraræði þar sem ráðherrar eru ekki bundnir af ráðgjöf heldur bera einir ábyrgð á ákvörðunum sínum. Meðal annars vegna þessa var ákveðið að gera breytingar á nafni, samsetningu og hlutverki ráðsins með lögum nr. 137/2022 um Vísinda- og nýsköpunarráð sem tóku gildi 2023.
Meginniðurstaða rannsóknarinnar er að Vísinda- og tækniráð hafi að hluta til staðið undir þeim væntingum sem gerðar voru til þess. Það hafi reglubundið fjallað um stöðu og þróun málaflokksins og mótað stefnuáherslur og aðgerðir sem nýtt voru af stjórnvöldum sem efniviður við ákvarðanatöku. Sterkar vísbendingar eru um að breytingar á einstökum málefna¬¬sviðum hafi að nokkru leyti verið í samræmi við stefnu ráðsins þar sem aukið fjármagn til málaflokksins vegur mjög þungt. Ráðinu virðist ekki hafa tekist að skapa forsendur fyrir ákvarðanatöku um meiriháttar forgangsröðun eða kerfis¬breytingar sem ráðið sjálft hafði kallað eftir og því eru ekki forsendur til að segja að töluvert eða mikið samræmi sé milli þeirra breytinga sem urðu á einstökum málefnasviðum og þeirrar stefnu sem ráðið mótaði
Towards Clinically Useful NSDAs
No full textSeizures are the most common neurological emergency among neonates and if left untreated they can cause permanent brain damage. The current gold standard for neonatal seizure detection is continuous electroencephalogram (EEG) visually interpreted by a human expert. Such expertise is rarely available round-the-clock and reliable automatic seizure detection could fill the gap. The detectors have been in development for about three decades and they are approaching human-level classification performance. In this work, we analyse and improve a detector based on deep learning. First, we study how to utilise the rather small data sets normally available for the development of detectors. In this case, we found that it is important to use the data for which multiple experts agreed on the seizure annotation. The size of the data sets could be increased if data from multiple institutions would be combined. To share the data information safely without breaking data-sharing policies, we propose to use an ensemble of locally developed seizure detectors. Second, we analyse the classification performance of a detector for a reduced number of input EEG signals and results indicate the performance is acceptable even when the number of input signals is small. The detector is further improved by utilizing calibration methods to be able to inform the user about uncertain predictions. Last, we gather user experience with a commercial seizure detector by conducting interviews with nurses. A common finding was that automatic seizure detections need to always be verified, but the nurses still find the detector useful despite many falsely detected seizures.Flog eru tiltölulega algeng meðal nýbura. Mikilvægt er að greina þau snemma því ómeðhöndluð flog geta leitt til varanlegs heilaskaða. Nákvæm greining á flogum byggir á lestri heilarita
en það krefst sérfræðiþekkingar. Slík þekking er ekki alltaf til staðar og í þeim tilfellum geta
sjálfvirkar greiningaraðferðir komið að góðum notum. Rannsóknir á sjálfvirkum aðferðum til
að greina flog spanna rúma þrjá áratugi en á síðustu árum hafa komið fram aðferðir með greiningarnákvæmni sem stendur sérfræðingum ekki langt að baki. Í þessu verkefni var unnið með
greiningaraðferð sem byggir á djúpum tauganetum, hún skoðuð ítarlega og síðan endurbætt.
Til að hægt sé að þróa aðferðir sem byggja á tauganetum þarf talsvert magn af gögnum sem
búið er að greina en í tilfelli nýburafloga eru gögn almennt af skornum skammti. Í verkefninu
var skoðað hvernig mætti nýta lítil gagnasöfn sem best. Í ljós kom að mikilvægt er að styðjast
við greiningar sem fleiri en einn sérfræðingur sammælast um. Vegna persónuverndarlaga er
ekki einfalt að safna gögnum frá mörgum sjúkrastofnunum á einn stað til að mynda eitt stórt
gagnasafn. Því var þróuð aðferð sem gerir stofnunum kleift að þjálfa tauganet á eigin gögnum
og sameina svo líkönin þannig að persónuupplýsingar séu ekki í hættu. Nákvæmni greiningaraðferðinnar var skoðuð með hliðsjón af því að flest heilarit innihalda tiltölulega fáar rásir. Í
ljós kom að ásættanleg nákvæmni fæst í þessum tilvikum. Æskilegt er að sjálfvirkar aðferðir
gefi notendum til kynna þegar óvissa er í greiningu og því var unnið að því að bæta kvörðun
aðferðarinnar. Að lokum var gerð könnun meðal hjúkrunarfólks á nýburugjörgæslu á notkun
á vöktunarbúnaði fyrir flog en þessi búnaður er í almennri noktun á mörgum sjúkrahúsum.
Niðurstöður sýndu að þrátt fyrir margar falskar viðvaranir, sé kerfið almennt gagnlegt, að því
gefnu að allar viðvaranir séu skoðaðar sérstaklega.University of Iceland (Doctoral teaching assistant grant
Afleiðing heilahristings hjá íþróttakonum - möguleg vanstarfsemi í heiladingli og áhrif á andlega líðan og taugasálfræðilega virkni
No full textHypopituitarism (HP) can occur following mild traumatic brain injury (mTBI) with an estimated a prevalence of 13 – 48%. As HP can be treated with hormonal replacement therapy and symptoms of HP may overlap with symptoms of mTBI, HP represents a potentially treatable cause of mTBI symptoms. Women remain an understudied population with regards to HP following mTBI even though the incidence of mTBI appears to be greater and recovery time longer in women compared to men. Thus, studies on the effects of mTBI in female samples are highly needed. The aim of this thesis was to identify female athletes needing further endocrinological evaluation for possible pituitary dysfunction (PD), including both HP and hyperprolactinemia (HPRL), following mTBI, find the prevalence of PD following mTBI in female athletes, identify possible predictive factors for PD after mTBI, including psychological and neuropsychological predictive factors, and evaluate psychological and neuropsychological outcome as well as quality of life in women with PD following mTBI compared to women with normal pituitary function (nPF). To the best of our knowledge, this study is the first to report the prevalence of PD after mTBI and the effect of PD on psychological and neuropsychological function in an all-female population. Female athletes (n = 508) in Iceland participated by answering online questionnaires regarding mTBI history and mental health. One or more mTBI was reported by 308 women and 166 (53.8%) of them accepted further participation which included neuropsychological tests. Of these 166 women, 151 (90.9%) participated in a medical interview. Following the medical interview, screening blood tests (SBT) for each pituitary axis were performed in 133 (88.1%) at 8 A.M. When SBT were repeatedly outside the reference value (O-RV), a detailed endocrinological evaluation was performed including further endocrinological testing when indicated. Repeated hormonal SBT were O-RV in 88 women (66.2%, n = 133). Lower age and increased number of mTBI symptoms were associated with increased risk of SBT O-RV. Following a detailed endocrinological evaluation, 16 (12.2%, n = 131) women were diagnosed with PD after mTBI, six (4.6%) with HP (central hypothyroidism n = 4, 3.1% and growth hormone deficiency n = 2, 1.5%) and ten (7.6%) with HPRL. Of the ten women who had HPRL, four (3.0%, n = 131) had a prolactinoma and six (4.6%, n =131) did not. Medical treatment was required in 13 women (9.9%, n = 131). Significant prognostic factors for PD following mTBI were not found. Women with PD had a significantly higher mean Sustained Attention to Response Task error score (SARTes) than women with nPF (16.7 and 12.8 respectively; p = 0.04). There were no other significant differences between women with PD and women with nPF with regards to psychological symptoms, neuropsychological symptoms or quality of life. Following pituitary hormone SBT, further endocrinological evaluation was indicated in a large majority (66.2%, n = 133) of the population. Lower age and increased number of symptoms of mTBI indicates that screening for HP following mTBI is required. Following further endocrinological evaluation a substantial proportion of female athletes (12.2%) were diagnosed with PD after mTBI. Women with PD following mTBI had a higher mean SARTes indicating decreased sustained attention or inhibitory performance. As 12.2% of the female athletes were diagnosed with PD, it is an important concern after mTBI. Thus, endocrinological evaluation for possible PD following mTBI is indicated in women of a younger age, if prominent symptoms of mTBI are present, or in women who have higher SARTes and a history of mTBI.Heilahristingur getur leitt til vanstarfsemi í heiladingli (VH) með áætlað algengi 13 – 48%. Þar sem einkenni VH geta líkst einkennum heilahristings og hægt er að meðhöndla með lyfjum gæti VH endurspeglað meðhöndlanlega orsök fyrir einkennum eftir heilahristing. Íþróttakonur hafa verið minna rannsakaðar en karlar með tilliti til VH eftir heilahristing þrátt fyrir að nýgengi heilahristings sé hærra hjá konum en körlum og bataferlið sé lengra. Því er brýnt að rannsaka áhrif heilahristings á íþróttakonur meðal annars með tilliti til VH. Markmið þessa doktorsverkefnis var að meta algengi VH eftir heilahristing hjá íþróttakonum, að finna mögulega forspárþætti fyrir VH eftir heilahristing, þar með talið sálfræðilega og taugasálfræðilega forspárþætti, og meta andlega líðan, taugasálfræðileg frammistöðu og lífsgæði hjá íþróttakonum eftir heilahristing með VH samanborið við íþróttakonur með eðlilega starfsemi á heiladingli. Samkvæmt okkar bestu vitund er rannsóknin sú fyrsta sem fjallar um algengi VH eftir heilahristing í þýði íþróttakvenna sem og taugasálfræðilega frammistöðu, andlega líðan og lífsgæði. Íþróttakonur (n = 508) á Íslandi tóku þátt í rannsókninni með því að svara rafrænum spurningalista um heilahristings sögu og andlega líðan. Af þessum konum höfðu 308 konur fengið einn eða fleiri heilahristing og samþykktu 166 (53,8%) þeirra frekari þátttöku í taugasálfræðilegum prófum. Af þeim tóku síðan 151 (90,9%) kona þátt í viðtali og skoðun hjá lækni. Eftir viðtalið voru blóðrannsóknir til skimunar fyrir mögulegri VH gerðar hjá 133 (88,1%) konum klukkan átta að morgni þar sem allir hormónaöxlar heiladingluls voru metnir. Konum sem höfðu niðurstöður blóðrannsókna endurtekið utan viðmiðunarmarka var vísað í frekari uppvinnslu vegna mögulegrar VH eins og við átti. Niðurstöður blóðrannsókna voru utan viðmiðunarmarka hjá 88 konum (66,2%, n = 133) og reyndist líklegra að skimunar blóðprufur væru utan viðmiðunarmarka hjá yngri konum og þeim sem höfðu fleiri einkenni heilahristings. Eftir frekari uppvinnslu reyndust 16 íþróttakonur (12,2%, n = 131) vera með truflun á heiladingulshormónum eftir heilahristing, sex (4,6%) konur voru með VH (vanstarfsemi á skjaldkirtilshormóna öxli n = 4; 3,1% og vaxtarhormónskortur n = 2; 1,5%) og tíu (7,6%) konur voru með hækkað prólaktín. Fjórar (3,0%, n = 131) af þeim tíu konum sem voru með hækkun á prólaktín greindust með hefðbundið prólaktínóma og sex (4,6%, n = 131) konur voru ekki með prólaktínóma. Lyfjameðferð var hafin hjá 13 konum (9,9%, n = 131). Ekki fundust marktækir forspárþættir varðandi truflun á heiladinglushormónum eftir heilahristing við samanburð á milli kvenna með og án truflunar á starfsemi heiladinguls. Konur með truflun á heiladingulshormónum voru með hærri stigafjölda á Sustained Attention to Response Task error score (SARTes) en konur með eðlilega starfsemi heiladinguls (16,7 stig miðað við 12,8 stig; p = 0,004). Ekki var annar marktækur munur á taugasálfræðilegri frammistöðu, andlegri líðan, eða lífsgæðum á milli kvenna með truflun á heiladingulshormónum og kvenna með eðlilega starfsemi heiladinguls. Meirihluti þýðisins (66,2%, n = 133) þurfti frekari uppvinnslu vegna mögulegrar VH. Lægri aldur og aukinn fjöldi heilahristingseinkenna auka þörf á skimun fyrir mögulegri VH eftir heilahristing. Eftir frekari uppvinnslu var VH greind hjá umtalsverðum fjölda íþróttakvenna með sögu um heilahristing (12,2%). Konur með truflun á heiladingulshormónum höfðu aukinn stigafjölda á SARTes sem bendir til áhrifa á getu til að viðhalda athygli eða á hömlur. Þar sem truflun á heiladingulshormónum var hjá 12,2% íþróttakvennanna er það mikilvægur hluti af mati eftir heilahristing. Þörf er á frekari uppvinnslu vegna mögulegrar VH eftir heilahristing hjá yngri konum, ef aukinn fjöldi heilahristingseinkenna er til staðar eða hjá konum með háan stigafjölda á SARTes eftir heilahristing.The Icelandic Centre for Research (grant number 207323-052)
The Icelandic Sport Fund
The Student Innovation Fund
Landspitali University Hospital Research Fund
Landspitali University Hospital reward for young scientists
The Sigurliði Kristjánsson and Helga Jónsdóttir Memorial Fund
Læknasetrið provided facilities and equipment for the stud
Queer joy, queer killjoy: Queerness, nation, and affect in the Reykjavík pride parade 2000–2019
Get PDFIn recent years, “queer joy” has become a prominent topic in queer circles in the West. It refers to a defiant sense of joy felt by LGBTQ + people in the face of an increasingly hostile environment. However, the political use of queer joy has a troubling history. In Iceland, the LGBTQ + movement has worked under the banner of joy since the turn of the century. This is encapsulated in the Reykjavík pride parade, which has, since its inception in 2000, been referred to as “The March of Joy.” This March has been a massive success. Recent parades have seen up to a hundred thousand people participate, a fourth of the Icelandic population. During the same period, the legal and social status of some Icelandic LGBTQ + people has improved vastly. Employing a queer-historical and affect-theoretical stance, this article analyzes the problematic side of this development. It traces how the national celebration of LGBTQ + people's joy has shifted the Icelandic national imaginary, strengthened Icelandic (homo)nationalism, and contributed to a forgetting and erasing of the past. While drawing some LGBTQ + people into the national imaginary, joy has excluded others, both critical, non-homonormative queers and immigrants stereotyped as at once backwards, joyless, and homophobic. This shows both the potential power of queer joy and the dangers inherent in its political use. Queer joy, if it is to have its intended effect, must be radical, intersectional, and defiantly queer from the start. Inspiration for such queer joy may, we suggest, be drawn from the figure of the queer killjoy.RANNÍSPost-prin
Living within the 1.5-degree warming limit: An analysis of consumption-based carbon footprints in the Nordic countries
Get PDFTo stay within the 1.5 degree warming limit, changes to lifestyle and personal consumption are necessary to mitigate the effects of climate change. From a consumptive perspective, the emissions from affluent countries and individuals are greatly exceeding this limit, even when individuals report having a high climate concern. This thesis examines the potential of different low-carbon consumptions options in the Nordic context to see what impact they have on consumption-based carbon footprints (CBCFs) as well as analyzing the affect climate concern and the motivation to reduce one’s carbon footprint (climate motivation) have on CBCFs. This thesis aims to answer the question: how can residents of Nordic countries live within the 1.5-degree limits? To answer this, data from a carbon footprint calculator survey from the Nordic countries was used, which received around 8,000 responses. Overall, the average CBCFs of the respondents were above 1.5 degree compatible levels. The low-carbon consumption options that were associated with the lowest carbon footprints included having a vegan or vegetarian diet, not owning a car, and not flying. The rebound effects associated with many of the low-carbon actions were generally limited and insignificant. The participation in many of the low-carbon options was low and respondents mostly needed to engage in multiple low-carbon consumption options in order to have 1.5 degree compatible footprints. High climate concern, climate motivation and engagement with pro-climate actions were all associated with lower carbon footprints however the footprints were still not at 1.5 degree compatible levels.Breytingar á lífsstíl og neysluvenjum fólks eru nauðsynlegar til að draga úr
loftslagsbreytingum og til að lifa innan 1,5 gráðu hlýnunarmarka. Neysludrifin losun hjá
velmegandi þjóðum nær langt yfir þessi viðmið, þrátt fyrir miklar áhyggjur íbúa af
loftslagsmálum. Þessi ritgerð skoðar mismunandi valkosti á neysluvenjum með lágu
kolefnisfótspori í norrænu samhengi með það að markmiði að greina hvaða áhrif þær hafa á
neyslutengd kolefnisfótspor fólks ásamt því að skoða hvernig áhyggjur af loftslagsmálum
og hvati til að minnka kolefnisfótspor einstaklinga geti haft á neyslutengd kolefnisfótspor.
Eftirfarandi rannsóknarspurningu verður svarað í ritgerðinni: hvernig geta íbúar á
norðurlöndum lifað innan 1,5 gráðu hlýnunarmarka? Gögn úr könnun sem reiknaði út
kolefnisfótspor íbúa á norðurlöndunum voru notuð til að svara spurningunni þar sem 8000
einstaklingur tóku þátt. Að meðaltali voru kolefnisfótspor þátttakenda yfir 1,5 gráðu
samhæfðum mörkum. Lágkolefnisneysluvalkostirnir með lægstu kolefnisfótsporin voru
meðal annars grænkerafæði, bíllaus lífsstíll og að sleppa því að fljúga. Neikvæð hliðaráhrif
(e. rebound effects) í tengslum við þessar lágkolefnisaðgerðir voru almennt takmarkaðar og
óverulegar, sem er í andstöðu við mikið af fyrri rannsóknum. Þátttaka í mörgum af
kolefnislágu valkostunum var takmörkuð og svarendur þurftu að mestu að taka þátt í
mörgum slíkum til að ná 1,5 gráðu samhæfðu fótspori. Miklar áhyggjur af stöðu
loftslagsmála, hvatning og þátttaka í loftslagsaðgerðum ýttu undir lægri kolefnisfótspor sem var þó ekki nóg fyrir 1,5 gráðu samhæfð stigUniversity of Iceland Assistantship grant
Ranní
Regional thermal anomalies in Tanzania and improved geothermal conceptual models of the Ngozi and Rungwe prospects in SW Tanzania based on results from resistivity and potential field studies
No full textThis study investigates for the first time the heat flux distribution in Tanzania, the only East African country intersected by the eastern and western branches of the East African Rift System (EARS). The main goal of the project is to evaluate the geothermal potential of the region by integrating magnetotelluric, magnetic, and gravimetric data and models with existing petrophysical, seismological, volcanological, geochemical and structural information.
At the regional scale, heat flux in Tanzania has been determined from the radially averaged power spectra of the total magnetic field, interpreted as a proxy for the Curie Point Depth. These findings have been correlated to the Moho depth estimates from seismic receiver functions and 3D inversion of gravity data. The results indicate that high heat flow anomalies (exceeding 100 mW/m2) in Tanzania are situated along the EARS at the Proterozoic collision boundaries. Generally, these high heat flow anomalies align with known surface geothermal manifestations and shallow Moho depth (ranging from approximately 30 to 35 km). A high heat flow anomaly has also been detected in the central region of the Tanzanian craton, likely associated with the mantle plume imaged by seismic tomography. According to our findings, the most compelling areas for geothermal exploration in Tanzania are the EARS triple junction in the Rungwe Volcanic Province (RVP), the north Tanzania divergent zone in the eastern branch of the EARS, and the areas of the Proterozoic collision boundaries reactivated by the EARS.
At a more detailed level, the project focuses on the RVP, one of the most promising areas in Tanzania for prospective geothermal resources. High-resolution aeromagnetic data combined with known faults, seismic epicentres, and known surface geothermal manifestations, including thermal springs, hot ground areas, and 3D MT resistivity anomalies are employed to identify concealed structures likely to enhance the permeability of geothermal systems and to delineate structures and formations likely to demarcate the boundaries of geothermal systems within the RVP, particularly in the three most promising prospects: Ngozi (with geothermometry >230°C), Songwe (112°C), and Kiejo-Mbaka (140°C). The 3D resistivity model derived from the inversion of newly acquired and existing magnetotelluric data has been instrumental in updating the geothermal conceptual model of the Ngozi system and defining a new prospective high-temperature geothermal system beneath Rungwe volcano in the RVP.
The 3D MT resistivity inversion results indicate the presence of magmatically heated high-temperature geothermal systems with two discrete reservoirs, a small reservoir below Ngozi caldera and a larger reservoir beneath the Rungwe volcano. A magma chamber is imaged as a deep conductor situated approximately 6 km below the newly identified Ndaga ring structure located between the Ngozi and Rungwe volcanoes and is supported by several young monogenetic eruption centres, the Ngozi volcano to the north that developed into a caldera less than 1,000 years ago and the Rungwe volcano to the south that was formed about 10,000 years ago. The margin of the Ndaga ring structure is defined by the resistive phonolite domes formed approximately 9 million years ago, predominantly overlain by young volcanic lavas and/or pyroclastic materials. Modelling results that have identified the Rungwe geothermal prospect in addition to the previously interpreted Ngozi prospect have significantly expanded opportunities for discovering geothermal resources in the planned drilling campaign.
Structural investigations in the RVP utilizing magnetic data have revealed that the potential areas for geothermal resources in the RVP are located at the intersections between the NW-SE trending intra-rift faults with NE-SW, N-S, and E-W trending faults. These zones of likely enhanced permeability are bounded by generally low permeable Precambrian rocks to the west and east, respectively, which has significant implications for geothermal resource targeting and development in the RVP. As part of the efforts to bolster geothermal resource targeting in the RVP, an updated structural map has been developed based on aeromagnetic data interpretation constrained by 2D-forward modelling of magnetic anomalies, integrated with previously reported faults, seismic epicentres, 3D magnetotelluric resistivity models, and surface geothermal features.Hér er í fyrsta sinn lagt mat á varmaflæðið í Tansaníu, eina landinu í Austur-Afríku sem er skorið í sundur af bæði eystra og vestra rekbelti Austur-Afríku sigdalsins (EARS). Megin markmið þessa verkefnis er að meta umfang jarðhitans á svæðinu með því að samtúlka MT viðnámsmælingar, og segul- og þyngarmælingar ásamt tiltækum upplýsingum á sviði efnaog eðlisfræði bergsins, jarðskjálfta- og eldfjallarannsókna, jarðefnafræði og höggunar. Svæðisbundið varmaflæði í Tansaníu hefur verið metið út frá meðal aflrófi heildarsegulsviðsins, miðað við dýpi á Curie flötinn. Niðurstöður eru bornar saman við dýpi á Moho samkvæmt viðtökufalli jarðskjálfta og þrívíðri túlkun þyngdarmælinga. Niðurstöður benda til þess að í Tansaníu sé varmaflæði umtalsvert (meira en 100 mW/m2 ) í AusturAfríku sigdalnum við plötuskilin frá frumlífsöld. Almennt falla þessi háu frávik saman við þekkt jarðhitaummerki á yfirborði og lítið dýpi á Moho (um 30-35 km). Há frávik í varmaflæði sjást einnig miðsvæðis í meginlandskjarna Tansaníu og tengjast líklega möttulstróki sem kemur fram í túlkun skjálftamælinga. Samkvæmt okkar niðurstöðum eru áhugaverðustu svæðin til frekari jarðhitarannsókna í Tansaníu við þrípunktinn í AusturAfríku sigdalnum nærri Rungwe eldfjallasvæðinu (RVP), auk fráreksskila sigdalsins í norðurhluta landsins og svæðinu við plötuskilin frá frumlífsöld sem EARS hefur hreyft við á nýjan leik Hér er sjónum einkum beint að Rungwe eldfjallasvæðinu, einu álitlegasta jarðhitasvæði landsins. Niðurstöður flugsegulmælinga með hárri upplausn ásamt staðsetningu þekktra misgengja og jarðskjálfta, jarðhitaummerkja á yfirborði þar með talin goshverir og svæði með háum yfirborðshita auk viðnámsfrávika samkvæmt þrívíðri túlkun MT viðnámsmælinga voru nýtt til þess að kortleggja sprungur sem ekki sjást á yfirborði. Þær geta gefið vísbendingar um góða lekt í jarðhitakerfinu og afmarkað jarðhitakerfin á Rungwe svæðinu, einkum þau þrjú vænlegustu: Ngozi (hiti samkvæmt efnahitamælum >230℃), Songwe (112℃) og Kiejo-Mbaka (140℃). Viðnámslíkan samkvæmt þrívíðri túlkun nýrri og eldri MT mælinga gegndi lykilhlutverki við endurgerð hugmyndalíkans af Ngozi jarðhitakerfinu. Líkanið benti jafnframt til nýs háhitakerfis undir Rungwe eldstöðinni. Þrívíð túlkun MT mælinga bendir til þess að þar sé að finna háhita jarðhitakerfi, varmagjafinn sé kólnandi kvika. Þar séu tveir aðskildir jarðhitageymar, sá minni undir Ngozi öskjunni og sá stærri undir Rungwe eldstöðinni. Kvikuhólf kemur fram sem velleiðandi skrokkur á u.þ.b. 6 km dýpi neðan hinnar nýkortlögðu Ndaga hringlaga myndunar milli Ngozi og Rungwe eldstöðvanna. Tilgátan um kvikuhólf styðst jafnframt við það að þarna eru nokkur stök ung eldvörp, Ngozi eldstöðin fyrir norðan þróaðist í öskju fyrir minna en 1.000 árum síðan og fyrir sunnan er Rungwe eldstöðin sem myndaðist fyrir um 10.000 árum. Barmar Ndaga hringgangakerfisins takmarkast af háviðnáms fónólít-gúlum sem urðu til fyrir um 9 milljón árum. Eftir það hafa ung hraun og/eða gjóska lagst þar ofan á. Niðurstöður reiknilíkana hafa leitt líkur að tilvist Rungwe jarðhitakerfisins til viðbótar við Ngozi kerfið sem var þekkt fyrir. Þar með hafa aukist umtalsvert möguleikar á að finna jarðhita í fyrirhuguðu borverkefni. Sprungukortlagning RVP-svæðisins með segulmælingum bendir til þess að vænlegar jarðhita auðlindir á RVP-svæðinu séu að finna þar sem misgengi í sigdalnum með NV-SA stefnu skera misgengi með NA-SV, N-S og A-V stefnu. Þessi belti þar sem vænta má góðrar lektar afmarkast til vestur og til austurs af bergi frá forkambrium sem er almennt með lélega lekt og gefa þar af leiðandi góðar vísbendingar um jarðhita auðlindina á RVP-svæðinu og nýtingu hennar. Til þess að átta sig frekar á eiginleikum RVP-svæðisins var höggunarkortið betrumbætt með túlkun flugsegulmælinga og tvívíðri túlkun segulfrávika ásamt áður kortlögðum misgengjum, staðsetningum jarðskjálfta, þrívíðum viðnámslíkönum og jarðhita ummerkjum á yfirborði.Geothermal Training Program of Iceland (GRÓ-GTP