Opin visindi
Not a member yet
2982 research outputs found
Sort by
HOMEFOOD sex mánaða slembiröðuð rannsókn Næringarmeðferð og heimsendur matur eftir útskrift af Landspítala fyrir eldra fólk
No full textBackground: Malnutrition, or the risk of being malnourished, is a common problem
that affects many older adults. This condition is highly prevalent among hospitalised
older adults. Because hospital stays are short and screening for nutritional risk at the
hospital is rarely done, the nutritional status of this population often continues to
deteriorate during hospitalisation and after discharge. Many nutritional intervention
studies have been conducted throughout the years to find ways to improve outcomes
for older adults at nutritional risk. These outcomes include anthropometric measures,
dietary intake, physical function, cognitive function, health-related quality of life,
depressive symptoms, number of emergency room visits, readmissions, length of
hospital stays, risk of going into long-term care and mortality. Previous findings have
been inconsistent; thus, we aimed to investigate whether a nutritional intervention for
older adults at nutritional risk, discharging to independent living, could result in
positive changes to the abovementioned outcomes. The intervention included nutrition
therapy administered by a dietitian using the Nutrition Care Process and its
terminology, as well as the provision of free energy- and protein-rich foods, snacks and
oral nutrition supplements for six months.
Methods: In total, 106 participants (≥ 65 years) were recruited while hospitalised and
signed formal consent. Baseline measures were conducted on the day of discharge and
then the participants were randomised into two groups: the intervention group (n = 53)
and the control group (n = 53). The control group received standard care (based on
the nutritional guidelines for sick or frail older adults and were encouraged to order
home-delivered meals). The intervention group received nutrition therapy from a
dietitian, according to the Nutrition Care Process, for five sessions at home (caregivers
were invited to join) and three sessions by phone. The intervention group also received
free protein- and energy-rich meals, snacks and oral nutritional supplements for six
months after discharge. Dietary intake, anthropometrics, physical function, depressive
symptoms, self-rated health, cognitive function and health-related quality of life were
measured at the baseline and at the endpoint (six months). For the secondary analysis
of our randomised controlled trial, we collected information from the Icelandic
electronic hospital registry on emergency room visits, hospital readmissions, length of
hospital stays, whether the participant had received a positive assessment on needing
long-term care residency and mortality.
Results: One participant from each of the two groups dropped out. Energy intake did
not differ significantly between the two groups (≈ 1500 kcal/day, P = 0.410) at the
baseline. A significant increase in both energy intake and body weight was observed in
vi
the intervention group, whereas a decrease was observed in the control group (+919
kcal/day, P < 0.001 and +1.7 kg, P < 0.001 vs – 815 kcal/day, P < 0.001 and -3.5
kg, P < 0.001) during the study period. Physical function improved significantly in the
intervention group but remained unchanged in the control group during the study
period (P = 0.007). The intervention group improved their cognitive function
(measured with the Mini-Mental State Examination, MMSE), self-rated health (SRH) and
health-related quality of life (measured with the EQ-5D) during the study period.
However, the control group’s depressive symptoms (measured with the CES-D)
increased whilst their SRH declined. This resulted in significant differences between the
groups at the endpoint, all favouring the intervention group: MMSE: 1.701, P < 0.001;
SRH: 15.876, P < 0.001; EQ-5D 0.102, P = 0.001; CES-D - 3.072, P < 0.001.
Improvements in cognitive function, self-rated health and depressive symptoms were
linearly and significantly correlated with the increase in body weight. Through our
secondary analysis, we found that the control group had a significantly higher
proportion of at least one readmission in comparison to the intervention group at one
and six months (15.8% vs 1.9%, P = 0.033; 46.2% vs 25.0%, P = 0.021) but
insignificant at 12 and 18 months (55.8% vs 38.5%, P = 0.051; 65.4% vs 51.9%, P =
0.107). Readmissions were significantly more frequent in the control group than in the
intervention group at one, six and 12 months (0.19 vs 0.02, P = 0.015; 0.77 vs 0.33, P
= 0.014; 1.12 vs 0.62, P = 0.044), and the control group also had a significantly
longer length of hospital stay at one, six, 12 and 18 months (0.92 vs 0.02, P = 0.013;
13.21 vs 2.44, P = 0.006; 19.40 vs 5.83, P = 0.034; 26.00 vs 10.42, P = 0.033).
Nevertheless, there were no significant differences between the groups regarding the
number of emergency room visits, the need for long-term care or mortality.
Conclusion: The nutritional status of many older adults worsens after hospital
discharge, leading to a decline in body weight, nutritional status, physical function,
cognitive function and mental well-being, which further leads to an increase in hospital
readmissions and longer hospital stays. A six-month multimodal nutritional intervention,
providing nutritional therapy by a dietitian applying the Nutrition Care Process and its
terminology, along with free protein- and energy-rich foods, snacks and oral nutritional
supplements delivered to the participant’s home, had significant positive effects on
these outcomes. These positive effects were related to the improvement of
anthropometrics and nutritional status. First and foremost, we recommend revising the
care given to older adults and adding the proposed approach to the standard care of
older adults at nutritional risk. Furthermore, we suggest providing nutritional support
from a clinical dietitian and raising awareness of nutritional risk among older adults at
all levels of the healthcare system. Such an intervention can positively affect the quality
of life and independence of older adults and benefit society as a whole.Bakgrunnur: Vannæring, eða áhætta á vannæringu, er algengt vandamál hjá eldra
fólki. Algengi vannæringar eða áhætta á vannæringu er hátt hjá eldra fólki sem dvelst á
sjúkrahúsi. En á meðan á sjúkrahúsdvöl stendur og eftir útskrift versnar oft
næringarástand eldra fólks, þar sem sjúkrahúsdvalir eru stuttar og oft skortir skimun fyrir
áhættu á vannæringu á spítölum. Margar næringarrannsóknir hafa verið gerðar í
gegnum árin til að leita árangursríkra leiða til að bæta margvíslegar útkomur fyrir eldra
fólk með slæmt næringarástand. Útkomur sem reynt hefur verið að hafa jákvæð áhrif á
eru t.d. líkamlegar mælingar, fæðuinntaka, líkamleg geta, vitsmunaleg geta,
heilsutengd lífsgæði, þunglyndiseinkenni, fjöldi koma á bráðamóttöku, endurinnlagnir,
lengd sjúkrahúsdvalar, þörf á langtímaumönnun (hjúkrunarheimili) og dánartíðni.
Niðurstöður úr slíkum rannsóknum hafa verið misgóðar og því var markmið þessarar
rannsóknar að kanna hvort hægt væri að hafa jákvæð áhrif á ofangreindar útkomur með
íhlutun. Íhlutunin fólst í því að eldra fólk sem bjó í sjálfstæðri búsetu og skimuðust í
áhættu á vannæringu fengu næringarmeðferð hjá klínískum næringarfræðingi sem
notaði Nutrition Care Process og hugtök þess eftir útskrift af spítala. Ennfremur fól
næringarmeðferðin í sér ókeypis orku- og próteinríkan mat, snarl og næringardrykki í
sex mánuði eftir útskrift af spítala.
Aðferðir: Alls 106 þátttakendur (≥ 65 ára) af deildum (A1, B4 og L2) Landspítala
skrifuðu undir upplýst samþykki. Bakgrunnsmælingar voru gerðar á útskriftardegi og
síðan var þátttakendum slembiraðað í tvo hópa; íhlutunarhóp (n = 53) eða
viðmiðunarhóp (n = 53). Viðmiðunarhópurinn útskrifaðist á hefðbundin hátt, ásamt því
að fá næringarráðleggingar fyrir veikt eða hrumt eldra fólk og hvatningu til að panta
heimsendan mat. Íhlutunarhópurinn fékk næringarmeðferð í kjölfar útskriftar frá
klínískum næringarfræðingi í fimm skipti á heimili sínu (umönnunaraðilum boðið að
vera með) og þrjú skipti í síma. Ásamt því að vera útvegaður ókeypis prótein- og
orkuríkur matur, snarl, og næringardrykkir í sex mánuði eftir útskrift. Fæðuinntaka,
líkamlegar mælingar, líkamleg geta, þunglyndiseinkenni, sjálfsmat á eigin heilsu, vitræn
geta og heilsutengd lífsgæði voru mæld í upphafi og við lok rannsóknar (sex mánuðir).
Upplýsingar um komur á bráðamóttöku, endurinnlagnir, lengd legutíma, hvort
þátttakandi hefði fengið jákvætt færni og heilsumat og dánartíðni voru fengnar úr
rafrænni sjúkraskrá (SAGA).
Niðurstöður: Tveir þátttakendur hættu, einn úr hverjum hóp. Ekki var marktækur
munur á orkuinntöku hópanna tveggja við upphafsmælingu (inni á spítalanum) (≈ 1500
kkal/dag). Marktæk aukning bæði á orkuinntöku og líkamsþyngd var í íhlutunarhópnum
og minnkun í samanburðarhópnum (+919 kkal/dag, P < 0.001 og +1.7 kg, P < 0.001
vs - 815 kkal/dag, P < 0.001 og -3.5 kg, P < 0.001) á rannsóknartímabilinu. Líkamleg
geta varð marktækt betri hjá íhlutunarhópnum en stóð í stað hjá samanburðarhópnum á
meðan á rannsókninni stóð. Íhlutunarhópurinn bætti marktækt vitræna getu sína (mælt
með Mini Mental State Examination (MMSE)), sjálfsmat á eigin heilsu (SRH) og
heilsutengd lífsgæði (mælt með EQ-5D) á meðan á rannsóknartímabilinu stóð, en
þunglyndiseinkenni samanburðarhópsins (mæld með CES-D) jukust á meðan SRH
þeirra minnkaði. Þetta leiddi til marktæks munar á hópunum tveimur í lokamælingum (6
mánuði), allar íhlutunarhópnum í hag: MMSE: 1.701, P < 0.001; SRH: 15.876, P <
0.001; EQ-5D 0.102, P = 0.001; CES-D – 3.072, P < 0.001. Vitsmunaleg geta,
sjálfsmat á eigin heilsufari og bætt þunglyndiseinkenni voru með línulega marktæka
fylgni við aukna líkamsþyngd. Við greiningu á gögnum úr sjúkrasögu sáum við að
viðmiðunarhópurinn var með marktækt hærra hlutfall af að minnsta kosti einni
endurinnlögn samanborið við íhlutunarhópinn eftir 1 og 6 mánuði (15.8% vs 1.9%, P =
0.033; 46.2% vs 25.0%, P = 0.021) en ómarktækt eftir 12- og 18 mánuði (55.8% vs
38.5%, P = 0.051; 65.4% vs 51.9%, P = 0.107). Endurinnlagnir voru marktækt fleiri í
samanburðarhópnum í samanburði við íhlutunarhópinn eftir 1, 6 og 12 mánuði (0.19 vs
0.02, P = 0.015; 0.77 vs 0.33, P = 0.014; 1.12 vs 0.62, P = 0.04). Þá var
samanburðarhópurinn einnig með marktækt lengri legutíma eftir 1-, 6-, 12- og 18
mánuði (0.92 vs 0.02, P = 0.013; 13.21 vs 2.44, P = 0.006; 19.40 vs 5.83, P =
0.034; 26,00 vs 10,42, P = 0,033). Ekki var marktækur munur á milli hópanna hvað
varðar fjölda koma á bráðamóttöku, samþykktu færni og heilsumati eða dánartíðni.
Ályktun: Næringarástand eldra fólks versnar oft eftir útskrift af sjúkrahúsi sem leiðir til
verri útkomna, s.s. þyngdartaps, lélegs næringarástands, skertar líkamlegrar getu,
vitrænnar skerðingar og verri andlegrar heilsu. Þetta getur svo í kjölfarið leitt til fleiri
endurinnlagna og lengri legutíma á spítala. Sex mánaða fjölþætt næringaríhlutun, þar
sem eldra fólk í áhættu á vannæringu fékk næringarmeðferð frá klínískum
næringarfræðingi, ásamt því að fá ókeypis heimsendan prótein- og orkuríkan mat, snarl
og næringardrykki hafði tölfræðilega marktæk jákvæð áhrif á ofantaldar útkomur.
Birtingarmynd þessara jákvæðu áhrifa var þyngdaraukning og bætt næringarástand hjá
íhlutunarhópi. Þannig gátum við leitt að því líkur að íhlutunin okkar, sem varð til þess
að fæðuinntaka varð betri leiddi til tölfræðilega marktækra niðurstaðna á þessum
klínískt mikilvægu útkomum. Við mælum með endurskoðun á þjónustu við eldra fólk,
þar sem þessari nálgun verði bætt við hefðbundna umönnun eldra fólks sem skimast í
áhættu á vannæringu. Enn fremur mælum við með innleiðingu næringarstuðnings, veitt
af klínískum næringarfræðingi, og aukinni áherslu á næringaráhættu eldra fólks innan
heilbrigðiskerfisins á öllum stigum þjónustu,. Slík inngrip geta haft verulegan ávinning í
för með sér fyrir lífsgæði og sjálfstæði eldra fólks, sem og samfélagið í heild sinni.The Icelandic Research Fund (174250-051), The University of Iceland and Eimskip fund, The Research Fund of Hrafnista, The Icelandic Society of Geriatrics and The Helga Jonsdottir and Sigurlidi Kristjansson GeriatricResearch Fund
The non-melanocyte specific role of MITF in the maintenance of genome integrity
No full textGenome instability is a common feature of most cancer types. DNA damage is an
important source of genome instability wherein DNA double strand breaks (DSBs) are
particularly genotoxic as both strands of the DNA molecule are severed, risking loss of
genetic material. Replication stress is another major source of genome instability.
Unresolved replication stress can cause DNA double strand breaks (DSBs) and other
chromosome aberrations, which can dramatically impact normal cell physiology. In
cases of genotoxic stress, the cell cycle checkpoints are activated to prevent
progression of potentially malignant cells. The cell cycle checkpoint protein P53 plays a
central role in preserving genome integrity by facilitating cell cycle arrest and apoptosis
in the presence of genotoxic stress. Microphthalmia associated transcription factor
(MITF) is crucial for melanocyte development and survival, and a major melanoma
oncogene, amplified in 10-20% of melanomas. Studies on the role of MITF in other
tissues are, however, scarce. Here we demonstrate that MITF has an important role in
maintaining genome stability beyond the melanocyte lineage. MITF knockdown in the
osteosarcoma cell line U2OS shows strong signs of replication stress, chromosomal
abnormalities and defects in DNA DSB repair, which results in P53 mediated G1 arrest
and apoptosis. Moreover, we show that MITF depletion activates P53 via Large tumor
suppressor kinase 2 (LATS2) a key kinase in the Hippo pathway. Our findings indicate
that the genome maintenance function of MITF is not limited to the melanocyte linage,
as MITF knockdown caused genome instability across different cell types. Collectively,
this study highlights the role of MITF as a non-melanocyte specific genome maintenance
factor and uncovers a potential connection between MITF and the Hippo pathway,
which is frequently dysregulated in cancer.Óstöðugleiki í erfðamenginu vegna DNA skemmda er eitt helsta einkenni flestra
krabbameina. Tvíþátta DNA brot eru sérstaklega slæm þar sem þau auka líkurnar á að
erfðaefni tapist þegar báðir þræðir DNA sameindarinnar brotna. DNA
eftirmyndunarálag er einnig mikilvæg uppspretta óstöðugleika í erfðaefninu. Ef DNA
eftirmyndunarálag er óleyst getur það valdið tvíþátta DNA brotum og
litningaskemmdum sem geta haft veruleg áhrif á eðlilega frumustarfsemi. Þegar
erfðaefnið er undir álagi ætti eftirlitskerfi frumuhringsins að virkjast til að koma í veg
fyrir óheftan frumuvöxt. Eftirlitspróteinið P53 gegnir lykilhlutverki í að varðveita
erfðamengið með því að stuðla að stöðvun frumuhringsins og stýrðum frumudauða
þegar erfðaefnið er undir álagi. Umritunarþátturinn MITF gegnir lykilhlutverki í þroskun
og lifun litfrumna. Próteinið er yfirtjáð í 10-20% af sortuæxlum þar sem það stuðlar að
fjölgun krabbameinsfrumna. Hlutverk MITF í öðrum vefjum er hins vegar lítt rannsakað.
Með þessari rannsókn sýnum við að MITF gegnir mikilvægu hlutverki í að viðhalda
stöðugleika erfðamengisins í ýmsum frumulínum. Þegar MITF er slegið niður í
beinsarkmeinsfrumulínunni U2OS sjást skýr merki um DNA eftirmyndunarálag,
litningaskemmdir og galla í DNA viðgerðum. Þetta leiðir svo til P53 uppsöfnunar,
stöðvunar í G1 fasa frumuhringsins og að lokum stýrða frumudauða. Við sýnum einnig
að P53 uppsöfnuninni er miðlað í gegnum LATS2, lykil kínasa í Hippo ferlinum.
Niðurstöður þessa verkefnis benda til þess að hlutverk MITF í viðhaldi á stöðugleika
erfðaefnisins sé ekki takmarkað við litfrumur þar sem skortur á próteininu veldur
óstöðugleika í erfðamenginu í frumulínum úr ýmsum vefjum. Niðurstöðurnar sýna
einnig tengsl milli MITF og Hippo ferilsins sem oft hefur óeðlilega virkni í
krabbameinum.Rannís,
Krabbameinsfélag Ísland
Eco-evolutionary processes in personality and spatial cognition of Arctic charr morphs (Salvelinus alpinus)
Full text linkBehaviour is a fascinatingly flexible phenotype with immense diversity of manifestations. Despite this diversity, observation of animals makes it evident that individuals show consistent differences from one another in the way they behave. However, little is known about the proximate and ultimate mechanisms leading to the emergence and maintenance of consistent among-individual behavioural differences in nature. This thesis aims at exploring the eco-evolutionary processes and developmental cues shaping two particular aspects of behaviour: personality and spatial cognition. For this, I used juveniles of five Arctic charr morphs, of which two sympatric pairs, ranging along gradients of genetic, ecological, and morphological divergence from a common ancestor. Firstly, I compared these morphs’ personality profiles and their developmental plasticity in response to feeding modalities. Then, I compared their personality profiles, spatial cognitive abilities, the cognition- personality syndrome they form, their underlying neural mechanisms, and their developmental plasticity in response to structural complexity. I show that personality and spatial cognition are under strong genetic influence with low developmental plasticity, the existence of a syndrome between the two, and that genes linked to the dopaminergic pathways and to memory suppression seem particularly involved herein. The results support a model in which all these traits develop and evolve independently from each other in a “case-by-case” fashion, depending on the specific local demands of a given ecosystem. This thesis provides the very first empirical support for a co-evolution between personality and cognition, and these pioneering results encourage further research in this direction.Atferli er einstalega sveigjanlegur og margbreytilegur eiginleiki. Þrátt fyrir þennan
margbreytileika er augljóst að einstaklingar innan hópa sýna ólík en mótuð
hegðunarmynstur, þótt lítið sé vitað um þau ferli sem valda og viðhalda þessum mun milli
einstaklinga í náttúrunni. Þessi doktorsritgerð fjallar um þá umhverfis- og þróunarferla, og
þau þroskunarskilyrði sem móta tvo meginþætti hegðunar: persónuleika og rýmisskynjun.
Til að rannsaka þessa þætti notaðist ég við bleikjuseiði (Salvelinus alpinus) af fimm ólíkum
afbrigðum, þar með talin tvö pör afbrigða úr sama vatni sem eiga sér sameiginlegan uppruna
en hafa aðskilist erfðafræðilega, í svip- og vistgerð. Fyrst voru persónuleikaeinkenni
einstaklinga úr hinum ólíku stofnum borin saman og einnig þroskunarfræðilegur
sveigjanleiki þeirra sem viðbrögð hvernig fæða var staðsett. Næst bar ég saman
persónuleikaeinkenni þeirra, rýmisgreind, skynjunar-persónuleika-svipgerð, undirliggjandi
taugalífeðlisfræðilega ferla, og sveigjanleika í svipgerð sem svar við margbreytileika
umhverfis. Niðurstöðurnar sýna að persónuleiki og rúmskynjun eru undir sterkum áhrifum
erfða, en hafa lítinn þroskunarfræðilegan sveigjanleika. Þær leiða einnig í ljós tilvist
heilkennis þessara tveggja þátta, og að gen tengd dópamínörvuðum taugaferlum og
minnisbælingu gegna sérlega miklvægu hlutverki hvað þetta varðar. Niðurstöðurnar styðja
líkan þar sem allir þessir eiginleikar þroskast og þróast óháð hver öðrum, háð því hvers hvert
vistkerfi krefst. Í rigterðinni eru ályktanir um samþróun persónuleika og skynjunar settar
fram og rökstuddar. Niðurstöðurar leggja grunn að og sýna fram á mikilvægi frekari
rannsókna á sviðinuIcelandic Research Fund grants from the Icelandic Centre for Research Rannís:
- doctoral grant n°228515-051
- project grants n°195615-051 and n°184897-05
The 1975 Icelandic ‘Women’s day off’ in Nordic print media
Full text linkIn October 1975, the Icelandic women’s movement organized a ‘Women’s Day Off’ (WDO), a one-day strike designed to reveal the societal importance of women’s work. In this article, we explore media coverage of the WDO in the Nordic countries. Through an analytical lens that focuses on media framing and journalistic practices, we analyse differences in the coverage’s scope and content. We also contextualize the coverage against the background of sociopolitical factors that may have affected the cultural filtering of the news, as well as journalistic practices and resources in each country. In doing so, we demonstrate that the coverage relied on each newsroom’s estimation of the event’s newsworthiness for local readers. That news value was influenced by the country in question’s cultural proximity to Iceland, the state of local feminist organizing and public discussions regarding gender equality, and other news topics in circulation at the time. Our analysis is based on a reading of media texts related to the WDO that we gathered using digital interfaces of the national libraries of Norway, Denmark, Sweden and Finland, complemented by a manual search in cases where such digitization was lacking.Published versio
Influence of climate change on magmatic processes: What does geodesy and modeling of geodetic data tell us?
Full text linkAnthropogenic global climate change is causing ice mass loss in all glacierized regions in the world. Iceland provides conditions that make it an efficient laboratory to study the effects of retreating glaciers on magmatic activity, as retreating glaciers currently cover approximately 10% of Iceland and 50% of its active volcanoes. Retreat of glaciers results in unloading and glacial isostatic adjustment as observed well in Iceland by extensive GNSS (Global Navigation and Satellite System) and Interferometric Synthetic Aperture Radar (InSAR) geodetic measurements. The unloading results in more magma being generated in the mantle through decompression melting. It also induces stress changes in the crust that may affect magma migration and the stability of existing magma bodies. Large uncertainties are involved in evaluating the effects, as they depend on many factors such as the detailed structure of magmatic systems and the rheology of host rock and magma.This work was supported by the ISVOLC project funded by the Icelandic Science Fund (project number 239615-051)Post-print (lokagerð höfundar
Modelling CO2 hydrogenation reaction on Pt functionalized UiO-67 Metal-Organic Frameworks
Full text linkConverting CO2 into value-added products via hydrogenation is of interest due to its potential to reduce and reuse excess atmospheric CO2 and deal with global warming. Metal-organic frameworks (MOFs) are of great interest in this conversion process due to their appealing properties, such as high specific surface area, porosity, and a tailorable structure and function. Platinum functionalized Zr-based UiO-67 MOFs are one such MOF that demonstrate high selectivity towards methanol formation in CO2 reduction reactions (CO2RR), outperforming other well-known metal-support catalysts. However, the CO2RR mechanisms in this catalytic system remain unclear and have been a topic of ongoing exploration. This dissertation investigates the catalytic properties and proposes mechanisms of CO2 hydrogenation on UiO-67 MOFs embedded with Platinum nanoparticles.
In the first part of this study, density functional theory (DFT) calculations and micro-kinetic model were used along with experimental collaboration at the University in Oslo to investigate the role of missing linker defects on the Zr-nodes of UiO-67 MOF in the CO2 hydrogenation reaction. We found that increased linker defects on the Zr-node also increase methanol and methane formation rates. We also explored the influence of H2O on the CO2 hydrogenation reaction, where we found that dehydrated Zr-nodes show higher methanol and methane formation rates. Interestingly, water promotes methanol desorption and does not change the steady-state reaction rate but significantly inhibits methane formation. This finding suggests that water can increase the reaction selectivity to methanol. These discoveries provide a new perspective on the dynamic role of the Zr-node and the influence of water on the reaction. It was also shown that methanol is formed at the interface between the Pt NPs and defect Zr nodes via formate species attached to the Zr nodes, which is a novel finding and understanding of the mechanistic separation between the formation of methanol and the formation of co-products of CO gas and methane became necessary. These results were published in the Journal of the American Chemical Society in 2020.
In the second part of this study, we employ DFT calculations to elucidate the CO2RR mechanism where free energy barriers were calculated between the most important intermediates from CO2 gas to all the products: methanol, methane, and CO gas. We used five different atomistic models in order to understand the activity of individual parts of the whole system. This showed that unique and different combinations of the Zr-clusters and the Pt NP interfaces are necessary for a selective production of CO and methane on one hand and for methanol on the other hand. Our findings, supported by experiments done at the University in Oslo, suggest that the synergistic interaction resulting at the interface between Zr-clusters and Pt nanoparticle´s edges play a crucial role in the reduction reaction to methanol but not to methane nor CO gas, which rather take place at the interface of Zr-clusters and flat (111) surfaces of the Pt NPs. Furthermore, it highlights the significance of understanding both individual components of the catalytic system and their interfaces in enhancing catalytic activity. The results show that smaller Pt NPs form more methanol, whereas larger Pt NPs form more methane and CO gas. Finally, we hope this research will have potential implications for developing more efficient and selective catalysts for CO2 hydrogenation to methanol. These results were published in ACS Catalysis in 2024.Að breyta CO2 í verðmæt efni með afoxun er áhugavert viðfangsefni þar sem hægt er að
endnýta CO2 og lækka þar af leiðandi magn þess í andrúmslofti og leggja lið við að minnka
loftlagsvánna. Stoðgrindir byggðar upp með málmlífrænum efnum (MOFs) eru áhugaverð að
skoða í þessu samhengi vegna eiginleika þeirra svo sem hátt yfirborðsflatarmál sem og að
hægt er að hanna byggingu þeirra og virkni á margvíslegan hátt. Platínu nanóagnir í
zirkóníum UiO-67 MOFs er eitt slíkt kerfi sem hefur sýnt að hefur háa nýtni og stöðugleika
til að mynda metanól í CO2 afoxunarhvarfinu (CO2RR) í mun meira magni en aðrir
efnahvatar svo sem Pt nanóagnir á flötum yfirborðum. Hins vegar hefur hvarfgangurinn verið
óljós hingað til en upp á síðkasti verið kannaður með ýmsum aðferðum. Þessi doktorsritgerð
rannsakar hvarfgang CO2 afoxunar í UiO-67 MOFs sem innihalda Pt nanóagnir.
Í fyrri hluta þessarar rannsóknar voru þéttnifellafræði (DFT) reikningar notaðir og
hraðafræðilegt líkan þróað í samvinnu við tilraunahóp í Háskólanum í Osló til að rannsaka
hlutverk veilna þar sem lífrænn tengihópur vantaði á Zr-nóðuna í UiO-67 MOF kerfinu fyrir
afoxun CO2 hvarfsins. Við fundum út að þegar þessum veilum er fjölgað eykst bæði hraði
metanóls og metans. Við rannsökuðum einnig áhrif vatns fyrir CO2RR, þar sem við fundum
að þurari Zr-nóður leiða til hærri hraða á bæði myndun metanóls og metans . Athyglisvert
þykir að vatn eykur frásog metanóls en breytir ekki jafnvægisástandshraðanum en kemur í
veg fyrir myndun metans. Þessi niðurstaða sýnir að vatn getur aukið nýtni
metanólsmyndunar. Þessar uppgötvanir gefa nýja sýn á hreyfifræðilegt hlutverk Zr-nóða og
áhrif vatns á hvarfið. Einnig sýndum við fram á að metanól er myndað á skilfleti milli Pt
nanóagna og Zr-nóðu með veilu í gegnum milliefnið OCHO (formate) bundið við Zr-nóðu
sem er ný vitneskja. Skilningur á þessum hvarfgangi og aðskilnaði á hvarfleiðum í átt að
metanóli og hliðarhvarfa í átt að CO og metans var nauðsynlegur. Þessar niðurstöður voru
birtar í tímaritinu Journal of the American Chemical Society árið 2020.
Í seinni hluta rannsóknarinnar notuðum við einnig DFT reikninga til að skilja til hlýtar
CO2RR hvarfganginn þar sem virkjunarhólar voru reiknaðir á milli helstu milliefna frá CO2
gasi í öll myndefnin; metanól, metan og CO gas. Hér notuðum við fimm mismunandi
atómlíkön til að skilja virkni hinna ýmsu staða í heildarkerfinu. Þar sýndum við að sérstök og
mismunandi samskeyti milli Zr-klasans og Pt agnarinnar eru nauðsynleg fyrir sértæka
myndun á CO gasi og metani annars vegar og fyrir metanól hins vegar. Niðurstöður okkar,
sannreyndar með tilraunum í samstarfi við Háskólann í Osló, sýna að samverkandi samspil
milli Zr-klasans og sérstakra veilna (brúnir/þrep/jaðrar/kantar) á Pt ögninni hefur lykiláhrif á
afoxunarhvarfið og myndun á metanóli en ekki metans né CO gass sem á sér stað á skilfleti
milli Zr-klasanna og flatra (111) yfirborða Pt nanóagnanna. Þar að auki sýnir þessi rannsókn
hversu mikilvægt er að skilja alla mismunandi hluta kerfisins eina og sér og til hlýtar sem og
skilfletina á milli þessara hluta heildar kerfisins til að hægt sé að auka hvatavirknina.
Niðurstöðurnar benda til að minni Pt agnir mynda meira metanól en stærri Pt agnir mynda
metan og CO gas frekar. Að lokum vonum við að þessi rannsókn megi leiða til að hægt sé að
hanna betri og virkari efnahvata fyrir afoxun CO2 í metanól. Þessar niðurstöður voru birtar í
tímaritinu ACS Catalysis árið 2024
PINK1 regulated mitophagy is evident in skeletal muscles
Full text linkPINK1, mutated in familial forms of Parkinson’s disease, initiates mitophagy following mitochondrial depolarization. However, it is difficult to monitor this pathway physiologically in mice as loss of PINK1 does not alter basal mitophagy levels in most tissues. To further characterize this pathway in vivo, we used mito-QC mice in which loss of PINK1 was combined with the mitochondrial-associated POLGD257A mutation. We focused on skeletal muscle as gene expression data indicates that this tissue has the highest PINK1 levels. We found that loss of PINK1 in oxidative hindlimb muscle significantly reduced mitophagy. Of interest, the presence of the POLGD257A mutation, while having a minor effect in most tissues, restored levels of muscle mitophagy caused by the loss of PINK1. Although our observations highlight that multiple mitophagy pathways operate within a single tissue, we identify skeletal muscle as a tissue of choice for the study of PINK1-dependant mitophagy under basal conditions.This work was supported by the Medical Research Council [MC_UU_00018/2]; Michael J. Fox Foundation for Parkinson’s Research [MJFF-003029].Published versio
Loforð Íslands: Mannfræðirannsókn á hamingju þverþjóðlegra foreldra
No full textMigration is an increasingly visible phenomenon and many households across the world rely on the mobility of its family members for subsistence or economic gain. While migrant families are subjected to complex changes and periods of separation, the effect of migration on their (un)happiness has not received much attention from anthropologists. The aim of this doctoral thesis is to explore the relationship between migration, emotions and happiness for transnational and migrant parents living in Iceland. This ethnographic thesis examines the forms of togetherness and belonging that transnational families in Iceland have created, and the ways in which these practices inform the happiness of transnational and migrant parents.
Drawing on the analysis of the narratives of 33 participants, I discuss how migrant and transnational parents engage in family-making practices at a distance and the ways parental emotions are constituted in migration. Building on transnational perspectives and drawing on specific examples taken from interviews conducted with transnational and migrant parents in Iceland, I suggest focusing on emotions as a basis for reasoning to understand the multiplicity and diversity of contemporary family forms and parenthood.
Chapters 5-6 of the thesis examine the affective experiences of family separation among transnational migrant parents in Iceland. It demonstrates how transnational parenthood is embedded in various moral economies of care and duties which influence the kin practices and emotions experienced by transnational parents who live away from their children. Chapters 7-9 of the thesis delve into the lives of both transnational parents and migrant parents who raise their children in Iceland and who are involved in transnational family life. It recounts their experiences of childcare, education, employment, parenting practices and ideologies and explains how the transnational perspective often results in a bifocality that necessitates a negotiation between the participants’ beliefs and practices at ‘home’ and ‘away’. By attempting to move beyond the economic logic of migration, the overall thesis attempts to understand how the experience of migration is constitutive of positive or negative emotions in the Icelandic context. While this socio-economic context is important in the constitution of migrants’ happiness and emotion, the research shows that hope, as well as personal desires and expectations against the realities of life in Iceland are defining elements in the emotional outcomes of migrant and transnational parents.Á meðan fjárhagur margra heimila treystir á getu fjölskyldumeðlima til að elta störf til annarra landa, þurfa margar farandfjölskyldur að takast á við flóknar breytingar og aðskilnað. Mannfræðingar hafa lítið skoðað áhrif slíkra flutninga á (ó)hamingju farandfólks. Markmið þessarar doktorsritgerðar er að varpa ljósi á tengsl fólksflutninga og líðan þverþjóðlegra foreldra og innflytjendaforeldra sem búa á Íslandi. Þessi etnógrafíska rannsókn tekur einnig til athugunar hvernig þverþjóðlegar fjölskyldur hafa skapað samsemd, hvernig þau telja sig tilheyra, og hvaða áhrif þessir þættir hafa á vellíðan bæði foreldra sem eru farandforeldrar og þverþjóðlegir foreldrar.
Með því að vefja saman frásögnum 33 þátttakenda fjalla ég um hvernig þverþjóðlegir foreldrar og farandforeldrar (innflytjenda foreldrar) segja frá þátttöku í fjölskyldulífi úr fjarlægð og hvernig tilfinningar foreldra mótast við flutningana. Byggt er á þverþjóðlegu kenningarlegu sjónarhorni og dregin eru fram ákveðin dæmi úr viðtölum við foreldra, sem eru bæði þverþjóðlegir foreldrar, sem eru ekki í sama landi og börn þeirra, og innflytjendur sem búa með börnum sínum á Íslandi. Ég beini sjónum að tilfinningum þeirra til þess að fá dýpri skilning á fjölbreytilegum og oft flóknum nútíma fjölskylduformum og foreldrahlutverkum.
Fyrri hluti ritgerðarinnar sem gerir grein fyrir niðurstöðum (kaflar 5 og 6) hefst á umræðu um áhrif og upplifun aðskilnaðar meðal þverþjóðlegra foreldra á Íslandi, með sérstaka áherslu á tilfinningar þeirra sem búa fjarri börnum sínum. Sýnt er fram á hvernig hlutverk þverþjóðlegra foreldra er samofið hinum ýmsu félagslegum kerfum umönnunar og skyldna sem hafa áhrif á sifjatengsl stórfjölskyldu og tilfinningalega upplifun þverþjóðlegra farandforeldra.
Annar hluti niðurstaðnanna (kaflar 7 – 9) gerir grein fyrir lífi farandforeldra, sem ala upp börn sín á Íslandi og taka þátt í þverþjóðlegu fjölskyldulífi. Þar er sagt frá reynslu þeirra af umönnun barna, menntun, atvinnu, uppeldisaðferðum og hugmyndum sem varpar ljósi á hvernig ákvarðanir og hugmyndir þeirra mótast af þverþjóðlegu sjónarhorni þar sem samanburður á sér sífellt stað milli viðhorfa og þess sem tíðkast í upprunalandi annars vegar og á Íslandi hins vegar.
Með því að skoða þætti sem ná lengra en að skoða hagnýtar og efnahagslegar ástæður flutninganna gerir rannsóknin tilraun til að auka skilning á hvernig gleði og sársauki einkenna upplifanir þverþjóðlegra foreldra og innflytjendaforeldra. Þetta getur hjálpað okkur að hugsa um fólksflutninga, fjölskyldur og hamingju á nýjan hátt. Í stað þess að skoða þessa þætti sem fasta stærð, hugleiðir þessi doktorsrannsókn hvernig fólksflutningar, fjölskyldur og hamingja tengist og eru breytanleg í tíma og rúmi.University of Iceland Research Fun
From Representation to Dialogue: Polarization, Emotions, and Moral Arguments in Political Discourse
Full text linkPolitical polarization is often explained by emotions. Not only are emotions widely exploited
as a political strategy, e.g., by populist parties, but furthermore, points of view are often
discredited as based on mere emotion as opposed to so-called “rational” thought. The goal of
this dissertation is to present a more constructive reflection on emotions in public discourse,
focusing on normative dissents.
Political discourse can be understood as an effort of participants to avoid being redescribed, i.e.
avoid the situation where other participants describe them and argue against them on the basis
of the resulting redescriptions. Strategies of redescription limit the other’s possibilities to reply
to a presented argument, as well as the chances of a mutual understanding. Such a way of
arguing is problematic for both political and moral reasons, harming both the redescribed other
and the democratic process through increased polarization. Some aspects of this have already
been discussed as Epistemic Injustice or Political Gaslighting.
I propose to look at political debate as a dialogue and a result of a creative process rather than
the mere exchange of self-enclosed logical arguments. Looking at debates merely as a series of
arguments participants construct and exchange risks falling into redescriptive patterns. In
centering around the avoidance of being redescribed on the one hand, and the value of dialogue
on the other, this dissertation argues that the idea that with language, discourse, as well as our
stories of who we are and what our lives are supposed to be about, always remain open-ended,
is useful to see political debate and moral argument as a creative process.
I connect the work of Martha Nussbaum and Richard Rorty to Walt Whitman and his idea of
the subject ‘containing multitudes’. As a result, understanding the linguistic means by which
individuals interact with the world and others as mere tools will be presented as a key idea in a
pragmatist discussion of the problem of redescription and dialogue, and of the emotionalization
and polarization of public debate that can result from them. An approach to dealing with
polarization and redescription starts by seeing oneself as open-ended.
To define oneself as something, then, is merely a tool to be able to keep living one’s life
according to that very description. Democratic participation becomes about becoming one’s
own, full person and about keeping, rather than being kept from, evolving. To come to be
oneself implies to maintain positive relationships towards others, based on mutual recognition
rather than redescriptions or categorizations of them. The final chapter will propose some
preliminary criteria to evaluate arguments along the lines discussed in this project.Frá endurskilgreiningu til samræðu: Skautun, tilfinningar og röksemdir í
stjórnmálaumræðu.
Skautun í pólitískum viðhorfum er iðulega skýrð út frá tilfinningum. Bæði höfða stjórnmálaöfl
á borð við popúliska flokka til tilfinninga og sömuleiðis er oft gert lítið úr skoðunum sem taldar
eru byggja á tilfinningum einum frekar en svokallaðri skynsemishugsun. Markmið þessarar
ritgerðar er að gefa uppbyggilegri mynd af tilfinningum í opinberri orðræðu, með áherslu á
siðferðilega andspyrnu.
Stjórnmálaorðræðu má skilja í ljósi viðleitni þeirra sem taka þátt í henni til að forðast
endurskilgreiningu, það er, forðast aðstæður þar sem aðrir þátttakendur í umræðu skilgreina þá
og nota skilgreiningu sína til að ráðast á viðhorf þeirra. Aðferðir endurskilgreiningar takmarka
möguleika þeirra sem fyrir henni verða til að svara gagnrökum og draga úr líkum á
sameiginlegum skilningi. Því skapar þessi tegund röksemdafærslu vanda bæði siðferðilega og
pólítskt. Þeir sem fyrir henni verða líða fyrir það auk þess sem grafið er undan lýðræði með því
að stuðla að skautun. Sumar hliðar þessa eru þekktar úr umræðum um þekkingarlegt ranglæti
og pólitíska gaslýsingu. Ég held því fram að stjórnmálaumræður sé best að skilja sem samræður
og sem árangur af sköpunarferli frekar en sem orðaskipti þar sem skipst er á einangruðum
röksemdafærslum. Hætt er við því að með því að skilja umræður einungis sem flokk röksemda
sem þátttakendur í umræðunum orða og setja fram hver við annan, verði þær ofurseldar
gagnkvæmum endurskilgreiningum. Með því að beina sjónum annars vegar að viðleitninni til
þess að forðast endurskilgreiningu og gildi samræðunnar hins vegar eru hér færð rök fyrir því
að það sé gagnlegt að sjá stjórnmálaumræður og siðferðileg rök sem skapandi ferli sem snýst
um tungumálið, orðræðu og sögurnar sem við segjum af okkur sjálfum og því lífi sem við viljum
lifa.
Ég tengi verk Mörthu Nussbaum og Richards Rorty við Walt Whitman og hugmynd hans um
sjálfið sem „inniheldur aragrúa“. Af þeirri tengingu leiðir pragmatísk umræða um
endurskilgreiningu og samræður, sem byggir á því að reyna að skilja þá miðla tungumálsins
sem einstaklingar nota í samskiptum sínum við annað fólk og ytri veruleika og hvernig opinber
umræða tekur á sig skautaða og tilfinningahlaðna mynd. Með því að þroska opinn og
breytilegan sjálfskilning er hægt að takast á við skautun og endurskilgreiningu.
Að skilgreina sjálfan sig sem eitthvað er því aðeins tæki sem stuðlar að því að maður geti hagað
lífi sínu á ákveðinn hátt. Lýðræðisleg þátttaka fer þá að snúast um að verða sjálfstæð og
heilsteypt manneskja sem heldur áfram að breytast og þroskast frekar en að komið sé í veg fyrir
það. Að verða maður sjálfur felur í sér að haldið sé jákvæðum tengslum við aðra og byggt á gagnvæmri viðurkenningu frekar en endurskilgreiningu eða flokkun. Lokakafli ritgerðarinnar
leggur fyrstu línur um hvernig megi leggja mat á röksemdir út frá þeim hugmyndum sem settar
eru fram í fyrri köflum hennar.the University of Iceland Research Fun
Þróun og prófun lyfjaforms til meðhöndlunar á malaríu í börnum og forklínískar rannsóknir í kanínum
No full textMalaria remains a global challenge, especially in Sub-Saharan Africa where many children die due to this disease. It is reported that every minute a child dies due to malaria in Africa. To slow the development of resistance in drugs used to treat malaria, the World Health Organization (WHO) recommended use of artemisinin-based combination therapies for the treatment of malaria. Artemether (AR) and lumefantrine (LF) fixed dose combination is one of the artemisinin-based combination therapies (ACT) that was recommended by WHO for the treatment of uncomplicated P. falciparum malaria.
At present, fixed dose combination therapies containing AR – LF are available only as oral solid dosage forms commercially. However, children who have severe malaria and are unconscious or those with swallowing difficulties cannot take oral medications. Formulating parenteral dosage forms especially solutions, whereby both AR and LF need to be in dissolved state in the same formulation, is difficult due to the poor solubilities of these drugs.
Therefore, the aims of this project were to develop a pediatric liquid formulation containing a fixed dose combination of AR and LF for rectal delivery; to evaluate the physicochemical properties of the formulation and to conduct a bioequivalence study in rabbits.
A prefomulation study was conducted to screen potential solvents that could solubilize both drugs. An interaction study between AR and LF was conducted to find the cause of precipitation of LF in the chosen solvent. Further experiments were conducted to identify factors that were significant for the dissolution and precipitation time of LF. The potential formulation was tested in rabbits in a bioequivalence study.
Fatty acids were found to prevent precipitation when mixed into the lipophilic formulation, as LF became soluble. Design of Experiment helped in identifying factors that were significant for the dissolution and precipitation time of LF. It also aided in identifying the range or limits in which factors could be investigated to achieve optimal and reproducible working conditions. The inclusion of a fatty acid was necessary to keep LF in solution, but further work is needed to verify the mechanism of interaction behind LF precipitation.
AR-LF oral suspension and rectal enema were compared and successfully administered to healthy rabbits. The bioavailability of LF showed that a significantly higher bioavailability was found following rectal administration, compared with the oral route. The tmax, however, was surprisingly long partly due to formulation excipients and the anatomical and physiological difference of the rectum of rabbits and humans.
In conclusion, the observed data suggest that a significant adjustment in the dose will be required when LF is administered via the rectal route, to receive comparable plasma levels as for healthy adults. Although the preclinical study had low power, due to the small sample size, the data provide important information for the next step in finding a method to provide a rescue treatment for children with severe or cerebral malaria. A clinical study with high power is planned as the next step in providing an effective rescue treatment for children suffering from severe or cerebral malaria.Mýrarkalda (malaría) er enn í dag stórt alþjóðlegt vandamál, sérstaklega í Afríku,
sunnan Sahara, þar sem fjöldi barna deyja vegna sjúkdómsins. Á hverri mínútu deyr
barn í Afríku vegna malaríu. Til að minnka líkur á lyfjaónæmum malaríustofnum hefur
Alþjóða Heilbrigðismálastofnunin (WHO) farið fram á að nota skuli samsettar
lyfjablöndur þar sem annað þeirra er úr flokki artemisína (ACT). WHO hefur lagt til að
nota skuli samsetningu sem inniheldur lyfin artemeter (AR) og lumefantrín (LF), í
ákveðnu hlutfalli, til meðhöndlun á malaríu af völdum sníkilsins Plasmodium falciparum.
Í dag eru blöndur af AR og LF eingöngu til sem föst lyfjaform (töflur oþh). Börn með
alvarlega malaríu eru oftar en ekki meðvitundarlaus og eiga erfitt með að kyngja lyfjum
til inntöku. Það er ekki auðvelt að útbúa fljótandi lyfjaform með þessum lyfjum, þar sem
þau þurfa að vera á uppleystu formi, vegna þess hve torleyst þau eru.
Markmið þessa verkefnis er því að þróa fljótandi lyfjaform fyrir börn, sem inniheldur
bæði lyfin í ákveðnu hlutfalli, ætlað til inngjafar um endaþarm; meta eðlisefnafræðilega
þætti þessa lyfjaforms og framkvæma samanburðarrannsókn í kanínum.
Forrannsókn var framkvæmd til að meta hvaða leysar gætu leyst upp bæði lyfin. Síðan
var ósamrýmanleikinn skoðaður milli AR og LF til að átta sig á hvers vegna LF félli út í
völdum leysum. Í framhaldi af því voru þeir þættir fundnir sem skiptu máli fyrir
leysanleikann og útfellingu LF í lausnum. Valið lyfjaform var síðan prófað í kanínum í
samanburðarrannsókn.
Þegar fitusýrum var blandað við þetta lyfjaform, þá tókst að hindra útfellingar af LF,
þannig að lyfin héldust í uppleystu formu. Forritið Design of Experiment nýttist vel til að
finna þá þætti sem skiptu máli til að halda LF í upplausn. Forritið benti einnig á hvaða
svigrúm væri til staðar án þess að útfelling myndi eiga sér stað og hvaða styrkir væru
bestir til að fá fram endurtakanlegar niðurstður. Fitusýrurnar voru nauðsynlegar til að
halda LF uppleystu, en þörf er á áframhaldandi rannsóknum til að skilja hvaða
verkunarmátar bera ábyrgð á þessum áhrifum.
Bornar voru saman lyfin AR og LF í formi dreifu til inntöku og endaþarmsvökva, í
heilbrigðum kanínum. Aðgengi LF reyndist marktækt hærra þegar lyfið var gefið í formi
endaþarmsvökva, samanborið við sama skammt gefið um munn. Tíminn að hæsta
blóðstyrk (tmax) var óvenju langur og þarfnast nánari rannsóknar, sérstaklega m.t.t.
líffærafræðilegs og lífeðlisfræðilegs munar á kanínum og mönnum.
Það er nokkuð ljóst að það verður mikilvægt að aðlaga og minnka skammtinn af LF
þegar lyfið verður gefið í formi endaþarmsvökva, til að ná sambærilegum blóðstyrk og
eftir inngjöf um munn. Jafnvel þótt þessi forklíníska rannsókn hafi verið gerð í litlu
úrtaki, þá veita gögnin mikilvægar upplýsingar um hvernig hægt verði að bjóða upp á
bráðameðferð við alvarlegri malaríu eða heilamalaríu í börnum. Næsta skref er að
framkvæma klínískt próf með fleiri þátttakendum svo hægt verði að bjóða upp á
neyðarlyf fyrir börn með alvarlega malaríu eða heilamalaríu.Eimskipasjóður HÍ, Rannís, Erasmus +, Hananja researc