E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Teofila z Jabłonowskich Sapieżyna (1742-1816): Życie prywatne i działalność publiczna
No full textTEOFILA SAPIEŻYNA NÉE JABŁONOWSKA (1742-1816) – PRIVATE LIFE AND PUBLIC ACTIVITY
The publication is devoted to the biography of one of the most prominent female members of the Bar Confederation, Teofila Sapieżyna, née Jabłonowska, the wife of the grand krajczy of Lithuania, whose activity has not been the subject of an indepth analysis by historians. The monograph is structured thematically and chronologically, and consists of seven chapters. Chapter One focuses on Teofila Sapieżyna’s life before the establishment of the Bar Confederation in 1768 – her ancestry, family ties, education and the early years of her marriage to Józef Sapieha. The next part of the publication presents the activity of the duchess in the Bar Confederation. In addition to listing her activities, the chapter presents her motivation, the people with whom she was in the closest contact at that time and the way in which she built her position among confederates. The third chapter is devoted to the duchess’s remarks on the current situation in Europe, the status of the Bar Confederation on the international stage, the directions of searching possible allies and her attitude to the activities of the confederates at European courts. The further chapters focus on Teofila Sapieżyna’s stay in France. The fourth one, presents her attitude towards the preparations to the Partition Sejm and its proceedings, as well as towards the King Stanisław August and the international situation after the fall of the Bar Confederation. The main focus is put on the analysis of her relationship with the French court, particularly Maria Anna Ludwika Jabłonowska, princesse de Talmont, Françoise de Chalus, comte de Narbonne, and the daughter of King Luis XV Marie Adélaïde. This is of particular importance due to the fact that Teofila Sapieżyna’s standing with the royalty greatly strengthened her position among the confederates, earning her a reputation as a very influential person. On the other hand, she attempted to leverage her connections to draw the attention of the French elite to the situation that the Bar Confederation was in, and also to help her husband to obtain a military rank in the French army. The fifth chapter presents the social circle of the Sapieha family and their private life, including their increasing financial difficulties and the reasons why they decided to return to their homeland in 1777.Publikacja przedstawia historię życia Teofili z Jabłonowskich Sapieżyny, krajczyny wielkiej litewskiej, jednej z niepospolitych kobiet drugiej połowy XVIII stulecia. Na kartach dziejów Rzeczypospolitej zasłynęła ona przede wszystkim jako konfederatka barska i to właśnie temu okresowi jej życia historycy poświęcili do tej pory najwięcej miejsca. Na podstawie szerokiej, a jednocześnie w dużej mierze niewykorzystanej dotąd bazy źródłowej, pochodzącej z archiwów i bibliotek w kraju i za granicą, autorce udało się wypełnić wiele luk w biografii księżnej, zarówno w odniesieniu do jej życia prywatnego, jak i aktywności politycznej, gospodarczej czy kulturalnej. Teofila Sapieżyna została ukazana na różnych płaszczyznach – jako konfederatka barska, emigrantka, zarządczyni olbrzymiego majątku, pasjonatka kultury i sztuki, a także jako córka, siostra, żona i matka, dzięki czemu możliwe stało się nie tylko uchwycenie konkretnych działań, jakie podejmowała, ale także zobrazowanie towarzyszących jej motywacji, emocji oraz problemów, z jakimi musiała się mierzyć, szczególnie w zakresie zarządu rodzinnym majątkiem. W efekcie studia nad jej biografią rysują przed czytelnikiem szerokie spektrum kobiecych postaw i ich aktywności oraz pozwalają mu przyjrzeć się zachodzącym procesom społeczno-politycznym w Rzeczypospolitej z perspektywy białogłowy
Książka: Stan umysłu
No full textKsiążka. Stan umysłu – tytuł wyjątkowy, bo i rok szczególny. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, organizator Nowego Ogólnopolskiego Forum Bibliotek Pedagogicznych (NOFBP), w 2022 roku obchodzi setną rocznicę istnienia. Na historię każdej biblioteki składają się przede wszystkim ludzie i książki, dlatego w związku z jubileuszem postanowiono podczas Forum podjąć rozważania na temat roli książki w życiu człowieka. Główne obszary tematyczne sformułowane w zaproszeniu objęły:
zagadnienia ogólne i teoretyczne dotyczące książki,
problematykę roli i funkcji książki w życiu człowieka,
praktyczne aspekty pracy z użytkownikiem
Działalność terrorystyczna i sabotażowa nacjonalistycznych organizacji ukraińskich w Polsce w latach 1922-1939
No full textThe book deals with the issue of political terror used by Ukrainian nationalist organisations in Poland during the inter-war period. The main reason for taking such a radical form of action was the lost hope of Ukrainians for creating their own, independent country after the First World War. Faced with this situation, the resurrected Republic of Poland was forced to defend itself, more so as the demands and actions of chauvinists were directly causing danger to the territorial integrity of the countryand to its inhabitants.W ponad tysiącletniej historii dwóch sąsiadujących ze sobą narodów: Polaków i Rusinów-Ukraińców, najbardziej tragicznie zapisał się wiek dwudziesty. Autorka niniejszej książki skupiła się na niewielkim, bo niespełna 20-letnim wycinku tych dziejów. Szukając odpowiedzi na pytanie o przyczyny niepowodzeń plityki II Rzeczypospolitej wobec mniejszości ukraińskiej ustaliła, że winę za to w dużej mierze ponoszą nielegalne radykalne organizacje: Ukraińska Wojskowa Organizacja, Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów i Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy
Studia z dziejów katedry na Wawelu
No full textŚwięty Stanisław, Paweł z Zatora, bp Marcin Szyszkowski, kard. Karol Wojtyła, Władysław Łokietek i Kazimierz Jagiellończyk, Władysław Tetmajer… Kaplica Zygmuntowska, kapitularz, kaplica Świętej Trójcy… Kielich, kodeksy rękopiśmienne, miniatura ze św. Anną Samotrzeć... Wszystkie te postacie, miejsca, przedmioty mają wspólny mianownik – katedrę na Wawelu. To właśnie ona stanowi oś dla wszystkich artykułów. Autorzy prezentują nowe, nieznane dotąd szerszej publiczności ustalenia na temat wybranych aspektów z dziejów katedry i kapituły krakowskiej oraz archiwum kapitulnego
Turcyzmy w bułgarskich dialektach południowo-wschodnich : Dialekty rodopskie i wschodnie
No full textWe współczesnym języku bułgarskim funkcjonuje wiele zapożyczeń tureckich związanych z turecką kulturą materialną, organizacją wojskową i administracją, będących następstwem długotrwałych kontaktów językowych między Bułgarami a Turkami osmańskimi. Dotychczas uwaga badaczy koncentrowała się na wyrazach pochodzenia tureckiego, funkcjonujących w języku literackim. Niniejsza praca przyjmuje inną optykę, obierając za przedmiot badań zapożyczenia w bułgarskich dialektach południowo-wschodnich. Jej zasadniczą część stanowi słownik turcyzmów podzielony na grupy semantyczne, uzupełniony o analizę fonetyczną i morfologiczną. Celem było pokazanie bogactwa form i znaczeń wyrazów pochodzenia tureckiego zachowanych w dialektach, a zgromadzony materiał może stanowić podstawę do dalszych badań nad językiem bułgarskim i tureckim
Turcyzmy w bułgarskich dialektach południowo-wschodnich : Dialekty rodopskie i wschodnie
No full textWe współczesnym języku bułgarskim funkcjonuje wiele zapożyczeń tureckich związanych z turecką kulturą materialną, organizacją wojskową i administracją, będących następstwem długotrwałych kontaktów językowych między Bułgarami a Turkami osmańskimi. Dotychczas uwaga badaczy koncentrowała się na wyrazach pochodzenia tureckiego, funkcjonujących w języku literackim. Niniejsza praca przyjmuje inną optykę, obierając za przedmiot badań zapożyczenia w bułgarskich dialektach południowo-wschodnich. Jej zasadniczą część stanowi słownik turcyzmów podzielony na grupy semantyczne, uzupełniony o analizę fonetyczną i morfologiczną. Celem było pokazanie bogactwa form i znaczeń wyrazów pochodzenia tureckiego zachowanych w dialektach, a zgromadzony materiał może stanowić podstawę do dalszych badań nad językiem bułgarskim i tureckim
Armeno-Iranica: Wspomnienia orientalisty
No full textARMENO-IRANICA. THE ORIENTALIST’S MEMORIES
The book of Prof. Andrzej Pisowicz titled Armeno-Iranica. Wspomnienia orientalisty [Armeno-Iranica. The Orientalist’s Memories] consists of three parts. The first part includesthe author’s memories of Armenia, the second one concerns Iran, and the thirdpart constitutes Varia, in which the author presents other memories, concerning forexample his family. The book does not belong to autobiographical works. It has not been edited instrict chronological order. To increase attractiveness of his narration, the author mixesparts concerning events from a distant time with inserts which comprise much later occurrences. Furthermore, he does not deal with all periods of his life, showing only chosen episodes. In the context of the second part of Prof. A. Pisowicz’s memories, devoted to Iran, it should be mentioned that the name of Iran concerns here not only the Islamic Republic of Iran but also areas where other Iranian languages related to the Persian language are used (from the Indo-Iranian subgroup of the Indo-European languages).These are the areas with the following languages: Kurdish (Iran, Iraq, Türkiye, Syria), Pashto (Afghanistan) and Ossetian (the Republic of North Ossetia-Alania, in the South of the Russian Federation near the Caucasus).Mój kontakt z językiem ormiańskim rozpoczął się jesienią 1959 roku, gdy byłem studentem trzeciego roku iranistyki. Dyrektor naszego Instytutu Filologii Orientalnej i arabista, profesor Tadeusz Lewicki, którego babcia była polską Ormianką pochodzącą ze Lwowa, zatrudnił księdza Kazimierza Roszkę do prowadzenia lektoratu języka ormiańskiego. Pochodził on z polskich Ormian mieszkających przed wojną na południowo-wschodnich kresach II Rzeczypospolitej. W latach trzydziestych XX wieku studiował w Papieskim Kolegium Ormiańskim w Rzymie, gdzie nauczył się języka zachodnioormiańskiego. W 1938 roku został wyświęcony na kapłana katolickiego obrządku ormiańskiego. Był proboszczem kościoła Świętej Trójcy w Gliwicach, gdzie odprawiał nabożeństwa w obrządku ormiańskim.Framgment rozdziału I. Wspomnienia armenolog
Aspekt w języku chińskim: Analiza gramemów i semów aspektowych
No full textASPECT IN MANDARIN CHINESE: ANALYSIS OF ASPECTUAL GRAMMEMES AND SEMES
The category of aspect in the history of linguistic research has been the subject of many considerations and studies. The approach to its functioning and scope has undergone a lot of changes. Originally regarded as a subcategory of tense, it is nowadays commonly seen as a separate category, albeit one that contributes to the temporal system of language. The earliest aspectologists only dealt with languages of the Indo-European family in their research – first Slavic and later Germanic. In these languages, it is related to the morphology of the verb and for this reason it was common to consider aspect as a grammatical or primarily grammatical category. The topic of aspect in relation to Indo-European languages has seen numerous publications. Less attention has been paid to the precise description of this category in Mandarin Chinese, although there are numerous publications dealing with the subject. Initially, scholars associated aspect with deictic tense, and it was not until the 1940s that the differences between the two began to be recognised and the semantics of aspect were addressed, although the work emerging at that time can hardly be considered of value. It is only the research of Smith (1991) that is considered the first significant turn of sinological aspectology in this direction, and it remains an inspiration for aspectologists conducting research on Mandarin Chinese to this day. The lack of greater attention paid to aspect by linguists at this stage may be due to typological issues. This is because the Chinese language is analytic, with a tendency towards agglutination. Instead, the languages under study are mainly inflectional languages, in which both the category of aspect and tense are embedded in the morphology of the verb.Książka Aspekt w języku chińskim jest zwieńczeniem kilkuletnich badań autora dotyczących systemu temporalnego języka chińskiego. Choć sama tematyka aspektu w języku chińskim była już podejmowana niejednokrotnie, w polskiej literaturze językoznawstwa sinologicznego nie doczekała się szczegółowego omówienia. Autor proponuje nowe spojrzenie na kategorię aspektu w języku chińskim jako kategorię przede wszystkim semantyczną, wtórnie zaś gramatyczną czy leksykalną. Analizie poddał zarówno gramatyczne nośniki aspektu, jak i abstrakcyjne jednostki znaczeniowe nadające wyrazom konkretną wartość aspektową. Opisał jednocześnie zależności zachodzące pomiędzy poszczególnymi jednostkami elementarnymi. Książka ta skierowana jest przede wszystkim do osób zainteresowanych językoznawstwem sinologicznym i stanowi uporządkowane źródło wiedzy na temat temporalności języka chińskiego, uznawanego za język bezczasowy, z wiodącą rolą aspektu. Może to być również ciekawa propozycja dla osób fascynujących się różnorodnością typologiczną języków świata czy badających kategorię aspektu tak w języku chińskim, jak i w innych językach naturalnych
Ekonomiczne podstawy funkcjonowania kościołów parafialnych w diecezji żmudzkiej (telszewskiej) w latach 1795-1844
No full textKsiążka porusza szereg problemów związanych z materialną podstawą funkcjonowania Kościoła rzymskokatolickiego. Tematyka ta rzadko bywa podejmowana przez historyków, wymyka się bowiem ze sztywnych ram opisu dziejów, zawierając w sobie także elementy ekonomiii nauk ścisłych. Na kilkuset stronach udało się przedstawić sytuację materialną kościołów parafialnych w diecezji żmudzkiej w latach 1795-1844. Dzięki temu Czytelnik uzyskuje pełny obraz funkcjonowania gospodarek parafialnych w nowych, rosyjskich warunkach politycznych, u progu podporządkowania Kościoła państwu na terenie Ziem Zabranych
Ut pictura natura: On the Mimetic Interactions Between Human Beings and Nature in the Poetry of Virgil, Ovid, Seneca and Lucan
No full textThe aim of this study is to determine how the role of Nature as an active participant in the affairs of human beings (in the represented world) evolved over time in Roman literature from the Golden Age to the decadent Silver Age, with its two fathers: Seneca and Lucan. In order to illustrate Nature’s various reactions, the author investigates the devices that were used by Virgil, Ovid and their two Silver-Age successors (and creative emulators) to achieve mimesis and thus allow their audiences to experience these reactions to the fullest extent