E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Arabska mądrość ludowa w 1001 egipskich przysłów i porzekadeł
No full textARAB FOLK WISDOM IN 1001 EGYPTIAN PROVERBS AND SAYINGS
This study falls within the scope of comparative paremiology. It offers a comprehensive lexical, semantic, and pragmatic analysis of over a thousand Egyptian folk proverbs and sayings, as well as literary Arabic ones, comparing them to their well-recognized Polish counterparts, or in the absence of such, authorial translations along with commentary. This approach showcases the richness of human imagination expressed in two distinct language families: Afro-Asiatic (Semitic) and Indo-European (Slavic). It does so by comparing metaphors that have originated in diverse geographic, social, and cultural contexts. The author deliberately refrains from commenting on the origins of these metaphors or suggesting the reasons behind the formation of a particular image within a given community. To accomplish this, further interdisciplinary studies would be essential, encompassing linguistic, historical, sociological, and cultural dimensions. Future projects of this sort would require substantial collaborative effort. This work aims to acquaint the reader with a selection of Arabic proverbs and sayings, which have been relatively unknown and unpublished in Poland until now. It also strives to present meticulously compiled source material, encompassing over a thousand examples. Contrasting this with the existing body of Polish proverbs may stimulate the reader’s imagination and prompt independent reflection on the perception of the world by societies that differ in many aspects. It may also draw attention to these distinctions, sensitizing individuals to their existence, and encouraging further exploration of the issues raised.Jak pisze w swojej recenzji wybitny polski arabista prof. Janusz Danecki: „[to] interesująca książka, skrywająca w lekkim stylu i miłej opowieści wyniki badań opartych na dogłębnej wiedzy naukowej”. Na jej treść składa się wszechstronna analiza leksykalna, semantyczna i pragmatyczna ponad tysiąca ludowych przysłów egipskich oraz literackich arabskich i zestawienie ich z polskimi odpowiednikami w formie utrwalonych przysłów i porzekadeł lub też – przy ich braku – autorskich tłumaczeń wraz z komentarzem. W rezultacie zaobserwować można bogactwo ludzkiej wyobraźni i metaforyki, wyrażane w dwóch językach należących do odrębnych grup: afroazjatyckiej (semickiej) i indoeuropejskiej (słowiańskiej), co skłania odbiorcę do samodzielnej refleksji na temat różnic i podobieństw w postrzeganiu świata przez odmienne pod wieloma względami społeczności. Dzięki aneksowi zawierającemu listę 375 przysłów i powiedzeń polskich można bez trudu znaleźć ich odpowiedniki w obydwu odmianach języka arabskiego, jak również pokusić się o ich praktyczną wymowę, dzięki zastosowaniu uproszczonej transkrypcji w alfabecie łacińskim
Arabska mądrość ludowa w 1001 egipskich przysłów i porzekadeł
No full textARAB FOLK WISDOM IN 1001 EGYPTIAN PROVERBS AND SAYINGS
This study falls within the scope of comparative paremiology. It offers a comprehensive lexical, semantic, and pragmatic analysis of over a thousand Egyptian folk proverbs and sayings, as well as literary Arabic ones, comparing them to their well-recognized Polish counterparts, or in the absence of such, authorial translations along with commentary. This approach showcases the richness of human imagination expressed in two distinct language families: Afro-Asiatic (Semitic) and Indo-European (Slavic). It does so by comparing metaphors that have originated in diverse geographic, social, and cultural contexts. The author deliberately refrains from commenting on the origins of these metaphors or suggesting the reasons behind the formation of a particular image within a given community. To accomplish this, further interdisciplinary studies would be essential, encompassing linguistic, historical, sociological, and cultural dimensions. Future projects of this sort would require substantial collaborative effort. This work aims to acquaint the reader with a selection of Arabic proverbs and sayings, which have been relatively unknown and unpublished in Poland until now. It also strives to present meticulously compiled source material, encompassing over a thousand examples. Contrasting this with the existing body of Polish proverbs may stimulate the reader’s imagination and prompt independent reflection on the perception of the world by societies that differ in many aspects. It may also draw attention to these distinctions, sensitizing individuals to their existence, and encouraging further exploration of the issues raised.Jak pisze w swojej recenzji wybitny polski arabista prof. Janusz Danecki: „[to] interesująca książka, skrywająca w lekkim stylu i miłej opowieści wyniki badań opartych na dogłębnej wiedzy naukowej”. Na jej treść składa się wszechstronna analiza leksykalna, semantyczna i pragmatyczna ponad tysiąca ludowych przysłów egipskich oraz literackich arabskich i zestawienie ich z polskimi odpowiednikami w formie utrwalonych przysłów i porzekadeł lub też – przy ich braku – autorskich tłumaczeń wraz z komentarzem. W rezultacie zaobserwować można bogactwo ludzkiej wyobraźni i metaforyki, wyrażane w dwóch językach należących do odrębnych grup: afroazjatyckiej (semickiej) i indoeuropejskiej (słowiańskiej), co skłania odbiorcę do samodzielnej refleksji na temat różnic i podobieństw w postrzeganiu świata przez odmienne pod wieloma względami społeczności. Dzięki aneksowi zawierającemu listę 375 przysłów i powiedzeń polskich można bez trudu znaleźć ich odpowiedniki w obydwu odmianach języka arabskiego, jak również pokusić się o ich praktyczną wymowę, dzięki zastosowaniu uproszczonej transkrypcji w alfabecie łacińskim
Wystawa światowa w Chicago w 1893 roku
No full textTHE WORLD’S COLUMBIAN EXPOSITION OF 1893
The World’s Columbian Exposition of 1893 was a celebration of the 400th anniversary of Columbus’ discovery of North America. Over six months, the fair was visited by over 27 million people who came not only from the United States of America, but from every corner of the world to see exhibits presented by 46 countries on 280 hectares in Chicago’s Jackson Park. Wystawa Światowa w Chicago w 1893 roku describes the history of this event, which has never before been the object of an in-depth study in Polish literature, from its conception to the closing of the fair. The first chapter serves as an introduction to the history of world expositions, with an emphasis on the two most important – in the author’s opinion – fairs that preceded the one in Chicago: The Great Exhibition in London in 1851 and the Centennial International Exhibition of 1876 in Philadelphia. The next chapter contains the history of the organisation and building of the Chicago Exposition, a fundamental part being the analysis of the architectural aspect of the exposition, including artistic aspects such as painting and sculpture. The third chapter is intended to be a cross-sectional view of the exhibits shown during the fair and is organised in accordance with the official classification used in 1893. It details the more interesting exhibits showing how participating countries wanted to present themselves. The last two chapters outline the reception of the fair in the daily press, American and Polish-American respectively. The sources used in this volume consist mainly of official documentation and plans along with the works published during the time of the fair, supplemented by contemporary monographs. The photographs presented here were the official photographic views approved for publication by the exhibition authorities: this allows the reader to see the exposition the way it was seen by everyone 130 years ago.Jestem tutaj, by wraz z moimi rodakami wyrazić gratulacje odpowiednie dla tej okazji. Otoczeni zdumiewającymi owocami amerykańskiej przedsiębiorczości i pracowitości, w obliczu wspaniałych dowodów umiejętności i inteligencji Amerykanów, nie musimy obawiać się, iż gratulacje te będą przesadzone. Stoimy dziś w obecności najstarszych narodów świata, wskazując na przedstawione tutaj osiągnięcia, nie prosząc o wyrozumiałość dla naszej młodości.Tymi słowami Grover Cleveland otworzył 1 maja 1893 roku jedną z największych wystaw światowych w historii. Przez sześć miesięcy odwiedziło ją ponad 27 milionów ludzi z każdego zakątka świata, by podziwiać eksponaty zaprezentowane przez 46 państw na 280 hektarach w chicagowskim Jackson Parku.Publikacja Aleksandra Ignasiaka Wystawa Światowa w Chicago w 1893 roku prowadzi czytelnika poprzez długą drogę, jaką przeszło to wydarzenie: od nieformalnej idei do jednej z największych i najwspanialszych wystaw światowych w historii. Wykorzystując przede wszystkim oficjalne dokumenty i plany oraz źródła z epoki, uzupełnione współczesnymi monografiami, autor maluje szczegółowy obraz wydarzenia, które ukształtowało obraz amerykańskich miast, ich architektury i sztuki, na następne czterdzieści lat. Prezentowane w publikacji ilustracje były w większości oficjalnymi fotografiami zaakceptowanymi do publikacji przez zarząd wystawy, dzięki czemu czytelnik może zobaczyć taki obraz ekspozycji, jaki widzieli ludzie 130 lat temu
Ginący świat dziedzictwa kulturowego małych wspólnot w Rumunii
No full textTHE VANISHING WORLD OF THE CULTURAL HERITAGE OF SMALL COMMUNITIES IN ROMANIA
Anthropological study of cultural heritage and cultural memory is one of the areas of scholarship that experienced a remarkable growth in the late 20th and early 21st centuries. Almost every new year brings forth the emergence of new concepts, issues or questions pertaining to the research of this area of past and contemporary culture. As a result, today we are talking not only about the varied aspects of heritage, forming new interdisciplinary confi gurations with each other, but also about future possibilities for research, suitable for the present time. Th e cultural codes associated with heritage – the senses, meanings or images specifi c to particular communities, as well as material and immaterial aspects of it – have become a space for new attractions and scholarly, institutional, social or amateur explorations. At present, we are facing comprehensive attempts to extract information about cultural heritage from diverse sources – ethnographic, anthropological, historical, legal, archaeological or linguistic, including oral history and memory research exploring the collective memories of communities in many areas of the world. Heritage is drawn out from old visual or iconographic sources (paintings, icons, photographs, films, maps, posters, postcards, pattern books or blueprints), it is also reconstructed, re-documented or mapped by various depositaries and stakeholders. Heritage also makes it presence in the activities of many contemporary cultural institutions – in the form of projects linking the present with the past, showing how the past can inspire discovery, interpretation, preservation and creative application by current generations. Moreover, in contemporary research an idea has emerged of looking at the present from the point of view of currently existing manifestations of tangible and intangible culture which might become resources in the area of cultural heritage at some point in the future. Th is is a new approach, raising awareness of the contemporary culture as well as projecting new possibilities, spaces and contexts for future cultural heritage.Ewa Kocój znajduje się w awangardzie polskich intelektualistów – badaczy przybliżających polskim czytelnikom rumuńskie oblicze kulturowe takim, jakim ono jest. Z jej publikacji emanuje ogromna wiedza, poparta bardzo ważnym doświadczeniem empirycznym, będącym pokłosiem kilku dekad eksploracji terenowej wielu części Rumunii. Aktywność badawcza antropolożki pozwoliła dogłębnie poznać obserwowanych ludzi, zrozumieć ich mentalność, wyjaśnić sensy, jakie nadają otaczającej ich rzeczywistości [i] w komunikatywny sposób podzielić się tym doświadczeniem z czytelnikami, wypełniając w istotny sposób lukę w wiedzy o tym kraju. Mamy więc oto opracowanie przekazujące niebagatelny zasób wiedzy o przeszłości i teraźniejszości społeczno-kulturowej Rumunii, przyprawione solidną dozą antropologicznej refleksji. Jednym z atutów pracy, będącym konsekwencją zastosowanej metody, jest szerokie, ponadregionalne spojrzenie na wybrane zjawiska, pozwalające osadzić je w ramach europejskich czy światowych procesów społeczno-kulturowych […].(z recenzji dr. hab. Eugeniusza Kłoska, prof. UWr
Zanim przyjdą Chińczycy
No full textJan Tomkowski, prozaik, eseista, historyk literatury i badacz idei, łączy w swej twórczości rozmaite gatunki, tematy i dziedziny. Obok monografii, syntez, esejów, szkiców i przyczynków publikuje również powieści i opowiadania. W 1985 zadebiutował jako prozaik powieścią Ragadon, cztery lata później ukazały się Opowieści Szeherezady. Mniej więcej z tego okresu pochodzą pierwsze fragmenty powieści Zanim przyjdą Chińczycy. Jest to konstrukcja wielowątkowa, hermetyczna, pełna ukrytej symboliki, tropów prawdziwych i fałszywych, fabularnych gier i erudycyjnych aluzji. Akcja tego utworu rozpoczyna się całkiem zwyczajnie, w Polsce w latach osiemdziesiątych, niedługo po stanie wojennym. Polska jest tu krajem, w którym ówcześni młodzi ludzie pragną w miarę wygodnie się urządzić, a najlepiej – z niego wyemigrować
E-administracja: Wyzwania dla cyfrowych usług publicznych w Unii Europejskiej
No full textE-GOVERNMENT CHALLENGES FOR DIGITAL PUBLIC SERVICES IN THE EU
This monograph is the third in the Krakow series of Jean Monnet Research Papers and was written as part of the Jean Monnet Module project, carried out by the Chair of European Law at the Jagiellonian University, “E-government – European Challenges for Public Administration in EU Member States and Partner Countries/eGovEU+.” The book presents an analysis of the implementation and functioning of digital public services in Poland and Europe with a particular focus on the challenges involved. These include the development of ICT infrastructure, preventing digital exclusion and ensuring privacy and security of citizens. The monograph is addressed to researchers in administration, administrative and European law as well as to practitioners in the mentioned fields. We hope the publication will broaden the readers’ knowledge of the digitization of public services and encourage the scientific community to further research in this area.Niniejsza monografia powstała jako trzecia w serii Krakow Jean Monnet Research Papers w ramach realizowanego przez Katedrę Prawa Europejskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego projektu Jean Monnet Module pt. „E-administracja – europejskie wyzwania dla administracji publicznej w państwach członkowskich UE i krajach partnerskich/ eGovEU+”. Przedstawia ona analizę wdrożenia i funkcjonowania cyfrowych usług publicznych w Polsce i w Europie ze szczególnym uwzględnieniem związanych z tym wyzwań. Dotyczą one m.in. rozwoju infrastruktury teleinformatycznej, zapobiegania wykluczeniu cyfrowemu oraz zapewniania ochrony prywatności i bezpieczeństwa obywatelom. Książka adresowana jest do badaczy zajmujących się administracją, prawem administracyjnym i europejskim oraz do praktyków w wymienionych dziedzinach. Mamy nadzieję, że publikacja poszerzy wiedzę czytelników na temat cyfryzacji usług publicznych oraz zachęci środowisko naukowe do dalszych badań w tym zakresie
Wokół filozofii kultury
No full textWokół filozofii kultury to tom jubileuszowy dedykowany Profesorowi Piotrowi Mrozowi z okazji Jego siedemdziesiątych urodzin. Na tom złożyły się artykuły kilkunastu uczonych, kolegów, przyjaciół, współpracowników i uczniów jubilata. Lektura książki przynosi szeroką perspektywę rozmaitych zagadnień, które wykraczają ponad dzieje wąsko pojętej filozofii, wpisując się w tytułowy nurt filozofii kultury, a więc mądrościowej refleksji nad naszą cywilizacją.
Prof. Piotr Mróz (ur. 8 kwietnia 1953 r. w Krakowie) to polski historyk filozofii i filozof, profesor nauk humanistycznych, kierownik Zakładu Filozofii Kultury w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizuje się w fenomenologii, filozofii egzystencji, estetyce, filozofii kultury. Jest autorem książek, w tym także napisanych w języku angielskim, w których podejmuje ważne zagadnienia naukowe z filozoficzną wnikliwością i w ciekawy, literacki sposób
Mosty zamiast barier: Literaturoznawstwo a psychologia – o relacjach i współzależnościach
No full textBRIDGES INSTEAD OF BARRIERS: LITERARY STUDIES AND PSYCHOLOGY – ABOUT REATIONS AND INTERDEPENDENCIES
The relationship between psychology and the study of literature seems paradoxical. On the one hand, these fields do not have much in common, neither in terms of the subject of research, nor in terms of methodological or theoretical aspects. They have separate discourses, deeply rooted in the traditions of their own disciplines and obtaining their scientific validation there. On the other hand, it is difficult not to notice common research interests, especially in the field of creativity, biographical research or literary texts themselves, which are taken up by both literary scholars and psychologists, although they do it less often. The search for a universal language of the humanities in the 20th century ended in failure and the final separation of sciences, and then – further specialisation, which today makes communication and cooperation between disciplines difficult. At the core of this monograph is the idea to build bridges to facilitate understanding and implementation of specific research projects. Therefore, it is not about understanding in general, but about seeking cooperation and coexistence around specific problems that are worth analysing together, and not separately. This is the basic message of the book: bridges are better than barriers because they allow us to jump over the walls that separate particular fields from each other and look for understanding, the foundations of which are relationships based on mutual respect, empathy and partnership cooperation. The whole book consists of sixteen chapters, quite diverse, although connected by common threads, gathered around four overarching ideas, important in terms of interdisciplinarity, which are: relationships, biography, creator and literature. In these areas, it was possible to build a space for coexistence and cooperation between literary studies and psychology in theory and in the process of interpretation (the fourth chapter of each part is devoted to practical testing of the possibilities of such cooperation in relation to a specific research challenge).Literaturoznawstwo i psychologia – dziedziny, które wyłoniły się z pierwotnie wspólnego filozoficznego nurtu refleksji nad człowiekiem, a dziś mają inaczej zdefiniowany przedmiot badań, odrębną metodologię, różne fundamenty teoretyczne. Trudno jednak nie zauważyć wspólnych zainteresowań badawczych w zakresie psychologii twórczości, biografii i psychologii biegu życia, a także samej literatury. Wątki psychologiczne stanowią w niej ważny punkt odniesienia. Psychologia pozwala formułować terminy, metody i języki teoretyczne, za pomocą których można trafnie owe wątki opisywać. Z kolei literaturoznawstwo zapewnia fundamentalne i zarazem uniwersalne zasady pracy z tekstem, zapewniając wypracowane przez lata narzędzia, które chronią to, co w literaturze jest unikatowe.
U podstaw tej monografii leży przekonanie o możliwości owocnego współdzielenia jednej przestrzeni badawczej przez psychologię oraz literaturoznawstwo. Tytułowe budowanie mostów polega na wypracowaniu wspólnych dla obu dziedzin płaszczyzn porozumienia i na stworzeniu realnego projektu współpracy poprzez zaprezentowanie pól badawczych, na których mogłaby się ona okazać szczególnie owocna
Pisarze i księgi miejskie z Królestwa Polskiego doby jagiellońskiej: Studia i materiały
No full textKancelarie miejskie doby przedrozbiorowej, ich personel i wytwory mimo wiekowej już tradycji badań wciąż kryją wiele tajemnic. Ogłaszane regularnie studia szczegółowe uzupełniają wprawdzie wiedzę na ich temat, ale problematyka ta nadal pozostawia wiele do odkrycia. Jeszcze mniej zbadane, a przecież równie istotne są losy ksiąg miejskich, które w zawieruchach dziejowych ginęły, były wywożone albo w wyniku decyzji administracyjnych wędrowały z archiwum do archiwum, by zakończyć niekiedy wędrówkę w zgoła nieoczekiwanych miejscach, takich jak muzea i biblioteki. Śledzenie tych przypadków może być fascynujące, o czym świadczą zamieszczone w niniejszym tomie teksty poświęcone księgom krakowskim, sandomierskim i podlaskim. Znalazły się w nim również artykuły dotyczące wybranych fragmentów ksiąg, odzyskiwanych z makulatury lub przechowywanych w spuściznach, a niekiedy i w nieznanych dotąd miejscach. Kilka tekstów dotyczy pisarzy miejskich doby staropolskiej, a inne to refleksje źródłoznawcze.Niniejszy tom zawiera poszerzone i uzupełnione po dyskusjach wersje referatów wygłoszonych na konferencji Kancelarie i księgi miejskie w miastach Królestwa Polskiego doby jagiellońskiej w Zamościu w dniach 3-4 listopada 2023 roku. Konferencja ta była jednym z elementów grantu realizowanego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 roku. Problematyka gospodarcza i społeczna, dzieje miast
Wątki polskie w „Dzienniku” o. Piotra Semenenki
No full textKsiążka ta traktuje o trzech miłościach: człowieka do Boga, człowieka do kraju ojczystego i człowieka do tych, którzy z tego kraju pochodzą. Człowiekiem, o którym tu mowa, jest o. Piotr Semenenko (1814-1886), współzałożyciel zgromadzenia zmartwychwstańców, emigrant rodem z Podlasia, niepospolitej miary erudyta o niesłychanej dobroci. Jego cykliczne obiady z kard. Mieczysławem Ledóchowskim, dyskretna opieka nad Marią Skazą, konferencje w zacisznym klasztorze Panien Wizytek przy ul. Krowoderskiej w Krakowie, kazania w pełnej słuchaczy katedrze we Lwowie, znoszenie potwarzy po klęsce powstania styczniowego, bolesne odejścia współbraci ze zgromadzenia – to tylko niektóre wydarzenia z jego życia, które znamy dzięki jego „Dziennikowi”, pisanemu przez 35 lat. A łączy je wszystkie szeroko rozumiana miłość do Ojczyzny, której starał się pomagać ze wszystkich swoich sił; czy to będąc na miejscu, w Rzymie, odwiedzając rodaków rozsianych po Europie czy też wreszcie przebywając w Polsce. Miłość ta miała źródło w miłości do Boga. Dlatego o. Semenenko marzenia o wolnym kraju przemieniał w wołanie o nawrócenie i o wolność wewnętrzną oraz w konkretną, różnorodną pomoc. Wołanie to nie straciło nic z aktualności.
„W annałach zgromadzenia żywot Ojca Piotra – pisał w nekrologu o. Semenenki Ludwik Dębicki – odsłonić się winien ze strony duchowej, z cnót, miłosierdzia, świątobliwości, z zatopienia w Bogu i mnogich łask, jakie modlitwą zdobywał, jakie dla Polski jednał”. Odsłoni się – autor wierzy w to mocno – także i za sprawą tej książki