Prof. Dr. İsmail Kara Religious Life in Türkiye Archive

İsrail-Sünni Paktı Planı

Albayrak, Mükremin

Hakikatten Korkan Hurafeye Çaput Bağlıyor

Vahap Munyar'ın yazdığı Beyazıt Devlet Kütüphanesi hakkında bir gazete yazısı

Munyar, Vahap

O kütüphanede sonradan yapılan ne varsa söküldü

Okur, Mehmet Akif

diyanet Aylık Dergi | Ağustos 2016 | Sayı 308
ZOR ZAMANLARDA
MİLLET OLMAK...
Yaşadıklarımızın ışığında millet üzerine
tefekkür etmek, bu kuvvet pınarından layıkıyla
faydalanmamızı kolaylaştıracaktır.
EN UZUN GECE
15 TEMMUZ
15 Temmuz, Türkiye için en karanlık
ve en uzun gece olduğu kadar
en muazzam geceydi de.
DİNİ KALDIRAÇ YAPMAK
İHANETİ
İlk insandan beri vahyin yeryüzü planına
verdiği mesajın özü Allah’ın bilinmesi ve
iradesinin dünyaya hâkim kılınmasıdır.
PROF. DR. M. EMİN ÖZAFŞAR İLE 15 TEMMUZ
DARBE GİRİŞİMİ ÜZERİNE SÖYLEŞİ
Darbeler acının, gözyaşının, ıstırabın,
hüznün adıdır. Darbeler hukukun
engellenmesinin adıdır.
@ diyanet
308
GÜNDEM
8
Bizi Aldatan Bizden Değildir
Dr. Ekrem KELEŞ 29 Dinin Dünya Menfaati İçin Araç Kılınması
Prof. Dr. Cağfer KARADAŞ
12 Zor Zamanlarda Millet Olmak...
Doç. Dr. Mehmet Akif OKUR 32 Peygambersiz İslam Söylemi
Doç. Dr. İsmail KARAGÖZ
16 Askerî Darbeler ve Terör Örgütleri
Prof. Dr. Mehmet ÇELİK
34 15 Temmuz Kahramanları
Dr. Lamia LEVENT ABUL
20 En Uzun Gece: 15 Temmuz
Muhammet Emin GÜRDAMUR
38 Kim Bu Cennet Vatanın Uğruna Olmaz ki Feda?
Ali AYGÜN
24 Salaların Şahitlik Ettiği Şanlı Direniş
Doç. Dr. Ülfet GÖRGÜLÜ
40
Prof. Dr. Mehmet Emin Özafşar ile
15 Temmuz Darbe Girişimi Üzerine Söyleşi
Osman YILMAZ
26 Dini Kaldıraç Yapmak İhaneti
Doç. Dr. Halil ALTUNTAŞ 50 Din Şûrası Olağanüstü
Toplantı Kararları
Diyanet İşleri Başkanlığı
Adına Sahibi ve
Genel Yayın Yönetmeni
Dr. Yüksel SALMAN
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü
Dr. Faruk GÖRGÜLÜ
Mali İşler ve Dağıtım Sorumlusu
Mustafa BAYRAKTAR
Yayın Koordinatörleri
Mustafa BEKTAŞOĞLU
Dr. Lamia LEVENT ABUL
Ali AYGÜN
Muhammed Kâmil YAYKAN
Muhammet Emin GÜRDAMUR
Tashih
Mustafa BEKTAŞOĞLU
Arşiv
Ali Duran DEMİRCİOĞLU
O diyanetdergi@diyanet.gov.tr
Ki facebook.com/diyanetaylikdergi
□ twitter.com/DiyanetDergisi
İletişim
Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü
Üniversiteler Mah. Dumlupınar Blv.
No: 147/A 06800 Çankaya/Ankara
Tel : 0312 295 86 61
Faks : 0312 295 61 92
2 DİYANET AYLIK DERGİ AĞUSTOS 2016
■GÜNDEM»
■ Türk milleti yeniden ateşle im￾tihan ediliyor. Cenab-ı Allah’ın
yardımı ve kahraman dedeleri￾mizin cansiperane fedakârlıkları
sayesinde büyük bir yeryüzü
yangınından kurtararak bugünle￾re taşıdığımız Türkiyemiz, belirli
açılardan yüzyıl önce yaşadıkla￾rımıza benzeyen tehditlerle kar￾şı karşıya. Küre ölçeğinde hayli
zamandır ekilen kin ve nefret
tohumlarının en kanlı meyve￾lerini vermeye başladıkları bir
dünyada, cehenneme çevrilen bir
coğrafyanın ortasındayız. Büyük
güçler arasında basamak basa￾mak yükselen gerilim ve rekabet,
sınırlarımızın hemen dibindeki
çatışmaların çehresini değişti￾riyor. Neredeyse tüm önemli
devletlerin şu ya da bu büyük￾lükteki askerî unsurları, değişik
vesilelerle etrafımızdaki bölge￾lerde mevzileniyor. Bu yüzden;
PKK, DHKPC, DAEŞ, FETÖ...
Etnik ve dinî motifli terörün türlü
biçimlerinin art arda can evimize
nişan alışları bir tesadüfün eseri
değil.
Tarih bir kez daha makas değişti￾rirken geleceğimize kasteden bu
dev fitne dalgasını bertaraf ede￾bilmek için “millet olma şuuru”
gibi manevi direnç kaynakları￾mızdan beslenmeye muhtacız.
Yaşadıklarımızın ışığında millet
üzerine tefekkür etmek, bu kuv￾vet pınarından layıkıyla faydalan￾mamızı kolaylaştıracaktır.
“Milleti” anlamak için yürütülen
çalışmalar ve yapılan akademik
tartışmalar muazzam bir literatür
oluşturuyor. Bu ummanı kulaç￾lamaya başlayanlar, kısa sürede
şunu fark ederler. Kütüphane
raflarını dolduran binlerce cilt,
bir temel soru etrafında kaleme
alınmıştır: “Tek tek fertler, nasıl
millet ölçeğinde ‘biz’ şuuruyla
birbirlerine bağlanırlar?” Buna
verilen en önemli cevaplardan
biri; Türkiyemizi darbe terörüne
karşı kenetleyen birlik ruhuna
benzer örneklere dayanır. Büyük
buhranlar, milletleri doğuran
ana rahmidir. 15 Temmuz gece￾si tesadüf eseri yan yana gelmiş
yığınlar değil de “biz şuuruna”
sahip bir millet olduğumuz için
ufkumuza çöken karanlığa tes￾lim olmadık. Omuz omuza veri￾len bu mücadelenin hatıraları da
“biz şuurumuzu” geleceğe taşıya￾cak yeni bir manevi enerji üreti￾yor. Yani, millet olduğumuz için
tehditlere karşı ortak refleksler
gösterebiliyoruz. Sergilediğimiz
müşterek tavırların gönlümüze
işlenen hatıraları sayesinde de
millet kalabiliyoruz.
Bu çift yönlü ilişkiyi daha iyi
kavrayabilmek için yüz yıl önce
lügatımıza giren bir kavramı ha￾tırlamalıyız: mefkûre. Büyük bu￾nalımlar mefkûrelere, mefkûreler
de milletlere hayat veriyor. Bize,
mefkûrelerin tıpkı 15 Temmuz
gecesi ve sonrasındakiler gibi
“galeyanlı toplantılarda” doğdu￾ğunu ve millete “ruh üflediğini”
Gökalp göstermiştir. Rahmetli
Nevzat Kösoğlu, bu düşünceyi
şu şekilde ifade eder: “Bir mil￾let büyük bir felakete uğradığı,
varlığı tehlikeye düştüğü zaman
ferdî şahsiyetler silinir, herkesin
ruhunda millî şahsiyet yaşar...
...Felaketler kalpleri birleştirir,
tek yürek yapar; bundan mefkûre
doğar ve daha sonra dal-budak
salar, çiçeklenir, yeni kurumlar
oluşturur.”
Büyük tehlikelerin tetiklediği he￾yecanlı toplantılar, gündelik ha￾yatın ve yıpratıcı siyasi kavgaların
parçalayıp dağıttığı insanları, ye￾niden güçlü duygularla kenetlen￾miş bir millet hâline getirebilir.
Böyle zamanlarda fertler, arala￾rındaki ortak bağları hissederler
ve benliklerinin derinliklerinden
kopan coşkuyla bir milletin evla￾dı olduklarını idrak ederler.
Yeni bir mefkûrenin doğuşu için
gerekli böyle bir enerji, darbe te￾rörünün tetiklediği, Anadolu’nun
en ücra bölgelerine kadar yayı￾lan gösterilerde kendisini açığa
vuruyor. Gelip-geçici olmaması,
toplumsal dokumuz ve kurum￾larımızdaki tahribatın tamirini
kolaylaştırarak kalıcı sonuçlar
doğurması bazı faktörlere bağ￾lı. Bunların başında da “millet
mefkûresinin” doğru anlaşılması,
ne olduğu kadar ne olmadığının
da iyi bilinmesi geliyor.
Millet, birbirlerini “eşit onurda”
kabul eden insanların kader or￾taklığıdır. Milleti var eden objek￾tif unsurlara dair listelerde sırala￾nan dil, din, tarih ve kültür gibi
unsurların hepsi, bu neticenin
sağlanmasına hizmet ettikleri öl￾çüde “millet mefkûresi” bakımın￾dan değerlidirler. Ancak örneğin
kelimeler, gönülleri birleştirmek
yerine komşuyu komşudan ayı￾ran nefret ideolojilerinin emrinde
birer savaş aracına dönüşmüş￾lerse aynı dili konuşmak millet
olmamıza yetmez. Yahut, mu￾kaddes dinimizin yüce ilkeleri,
yüzünü aynı kıbleye çeviren in￾sanlar arasına husumet sokmak
için tahrif ediliyorsa, sadece la￾fızda kalan dindaşlığımız millet
olmamızı sağlamaz. Uzun asırlar
boyunca aynı devletin çatısı al￾tında yaşayarak ürettiğimiz müş￾terek tarihin hatıraları, sürekli
kavgaların malzemesine dönüş￾türülüyorsa millet olmanın huzu￾runu yüreklerimizde hissedeme￾yiz. Söz konusu durum, köken ve
akrabalık bağlarımız bakımından
da geçerlidir. Bu yönüyle millet,
AĞUSTOS 2016 DİYANET AYLIK DERGİ | 13
■G Ü N D E M»
her gün farklı kesimlerden millet￾taşlarımızla kurduğumuz ilişkiler
esnasında yenilenen gündelik bir
referandumdur. Birliğimizi ve
istikbale beraberce yürüme ira￾demizi, karşılıklı olarak sergiledi￾ğimiz tavırlarla her gün yeniden
oylarız.
Türk milleti mefkûresine saldıran
farklı renklerdeki terör örgütleri,
ideolojik tuzaklarını işaret etti￾ğimiz noktalar üzerine kuruyor￾lar. Bunlarla layıkıyla mücadele
edebilmek için bölücü ve yıkıcı
unsurların yaslandıkları zihniyet
dünyalarını doğru tahlil edebil￾meliyiz.
Ayrılıkçı terör örgütleri, millet
çatısı altındaki zenginliklerimiz
olan etnik kimlikleri çatışma se￾bebi hâline getirmeye çalışıyorlar.
Millet, farklılıklarımızla ortaklık￾larımızı uyum içinde tutarak bize
barış, zenginlik ve huzur dolu bir
dünyanın kapılarını açar. Millet
hayatı, komşularımızla etnik kö￾kenlerini tehdit saymadan ilişki
kurmamızı temin eder. Devlet
dairesinde karşımıza çıkan görev￾linin, çarşıda alışveriş yaptığımız
esnafın kökenini merak etmeyiz.
Millet hayatı, okullardan kışlala￾ra çok geniş bir sosyal kurumlar
yelpazesi içinde bizi buluşturur.
Yalnızca doğduğumuz yörede
değil, vatanımızın her yerinde
“evimizde” hissetmemizi sağlar.
Büyük bir ekonominin ve güvenli
bir ülkenin nimetlerini önümüze
koyar. Üstelik millet, küreselleş￾me süreçlerinde görüldüğü gibi,
dış dünyadan gelen tahrip edici
etkilere karşı bir dalgakıran rolü
üstlenerek etnik kimliklerin ve
kültürlerin varlıklarını sürdür￾melerini de kolaylaştırır. Millet
hayatı, dışarıya karşı bu koruma
işlevini ifa edip beşerî çoğulculu￾Sırtını, ay yıldızın
gölgesinde “eşit
onura sahip”
mutlu insanlara
dayayan bir
geleceğe yürümek
istiyorsak, millet
► olmanın değerini,
tarih şuuru ve
vatan sevgisinin
önemini ruh
hafızasına kazımış
bir dindarlığın
desteğine de
muhtacız.
ğu desteklerken, içeride de etnik
kimlikleri millet mefkûresiyle ve
birbirleriyle temasa sokarak ortak
renklere boyar ve ‘saçaklandırır’.
Ortak renklere boyanma; va￾tan toprakları üzerindeki ailevi,
sosyal, ekonomik, siyasi ilişkiler
ağının, aynı müesseselerle uzun
müddet sürdürülen etkileşimin,
paylaşılan acılar ve mutluluklar
tarafından asırlar boyunca inşa
edilen tarihî hafızanın sonucu￾dur. Saçaklanma, millet hayatı
içerisinde ortak renklere boyan￾ma süreci esnasında gerçekleşir.
Millet çatısı altında muhtelif et￾nik aidiyetlerden insanlar, bir￾birleriyle yoğun temas imkânı
bulurlar. Etnik gruplar, diğer
kesimlerle temas ettikleri nokta￾larda köprü işlevi gören saçaklar
geliştirmeye başlarlar. Bu süreç,
etnisitelerin mahiyetini de de￾ğiştirir. Zamanla, etnik grupların
değişik ülkelerde ayrı millet ha￾yatları yaşayan mensupları ara￾sındaki farklılaşma ileri düzeylere
ulaşır. Değişik etnik kökenlerden
gelmekle birlikte aynı millet ha￾yatının paydaşı olanlar ise birbir￾lerine yakınlaşırlar. Milletdaşlık,
etnik aidiyetin gücünü aşan bir
mensubiyet şuuru üretir.
Ayrılıkçılık, etnik kimlikleri millî
kimliğin ve diğer etnik kimlik￾lerin “rakibi” hâline getirmek
suretiyle bu dengeleri değiştir￾meyi, uyumu bozmayı hedefler.
Böylelikle de çatışmaların önü￾nü açar. Bu yüzden, Türk mille￾ti mefkûresi bakımından mesele
teşkil eden husus, etnik çeşitlili￾ğin doğal kültürel tezahürleri de￾ğil, etnik aidiyetlerin diğer etnik
kimliklerle ve millî aidiyetle ya￾rıştırılması, birbirleriyle zıtlık
ilişkisi esasında konumlandırıl￾masıdır. Bu tehlikeyi, dikkatleri
sürekli etnik farklılıklara çeke￾rek değil, işlevi bizi birbirimize
kenetlemek olan millî kimlik ve
kültürümüzü güçlendirip kamu
hayatında vurgulayarak aşabili￾riz. İşaret ettiğimiz hususun an￾laşılması hayati derecede önem￾lidir. Aksi takdirde; Türkmen,
Kürt, Çerkes, Arap vb etnisitele￾rin doğal kültürel hususiyetleri
bahane edilerek birbirlerinin ve
Türk milleti mefkûresinin rakip￾lerine dönüştürülüp çatışmaya
itilmeleri engellenemeyecektir.
Türkiyemizi hedef alan diğer
büyük tehdidin, dinî motifli te￾rörün muhtelif renkleri arasında
farklılıklar bulunsa da, iki temel
ortak nokta dikkatlerden kaç￾mıyor. Bunlardan ilki, dinî gru￾bun kendisini radikal biçimde
‘milletin’ dışında ve üstünde ta￾rif etmesidir. Yukarıda önemine
işaret ettiğimiz “eşit onura sahip
sayılma”, cemaatin/örgütün yal￾nızca iç ilişkileriyle sınırlanmak￾ta, geniş halk kesimleri ise ya
kurtarılacak ya da kurtulunacak
yığınlar olarak görülmektedir.
DAİŞ gibi örneklerde bu tutum,
14 | DİYANET AYLIK DERGİ |AĞUSTOS 2016
örgüt ideolojisinin merkezine
açıkça yerleştirilmektedir. Örgü￾tün doğru saydığı biçimde inanıp
yaşamayanlar tekfir edilirken,
farklı inançların mensuplarını da
ortak kader duygusu etrafında
birleşmeye çağıran millet anlayışı
şiddetle reddedilmektedir. Grup
içinde kullandıkları dili dışında￾kinden ayrıştıran cemaatlerde ise
durum daha karmaşıktır. Kitlele￾re hitap edilirken başvurulan son
derece kuşatıcı ve hoşgörülü yak￾laşım tarzı, çekirdekteki münte￾sipler arasında yerini seçilmişlik
inancına bırakır. Buna göre, yoz￾laşmış kabul edilen kitleler ken￾dilerine uzanacak seçilmiş elleri
beklemektedir. Grup içi motivas￾yonu yüksek tutan bu söylem,
dış dünyayla ilişkiler çatışmalı
bir karakter kazandığında güçlü
düşmanlık duyguları üretebilir.
15 Temmuz gecesi, sivilleri mer￾hametsizce tarayan gözü dönmüş
terörü anlamaya çalışırken bu
hususu gözden kaçırmamamız
gerekiyor. Sokaklarda ölüm ku￾san namlular, ateş ettiklerinin
kendileriyle eşit onura sahip mil￾lettaşları olduğuna inansalardı
Türkiyemizi derinden sarsan bu
cinayetlere kalkışabilirler miydi?
İkinci ortak nokta ise din duy￾gusunun dünyevi zenginleşme
amacıyla istismarıdır. Kur’an-ı
Kerim’de açıkça lanetlenen bu
kötülük, tarih boyunca sık sık
karşımıza çıkar. 12. yüzyılda ya￾şayan Hoca Ahmet Yesevi, Hik￾metler’inde yüce dinimizi şahsi
menfaatleri için kullanan “ahir
zaman şeyhleri”nden şikayetçidir.
18. yüzyılın başında ünlü tarihçi
Naima, Devlet-i Aliyye’nin başına
musallat olan belaları anlatırken,
İslam’ı dünyevi emellerine alet
eden, züht ve takvayı mal topla￾ma aracına dönüştüren düzen￾bazların şerrinden Allah’a sığınır.
İnsanlığın hafızasında benzerleri
derin yer etmiş dersleri, yaşadığı￾mız acı tecrübelerle bir kez daha
idrak ediyoruz. Dindar gençler
yetiştirmek gerekçesiyle kurulan
dayanışma ağlarının ticari zen￾ginleşme ile bürokratik ve siyasi
kudret devşirme vasıtalarına dö￾nüşümü, dehşet verici sonuçlar
doğuruyor. Biriken gücü koruma
ve arttırma motivasyonunun tah￾rik ettiği kavgalar, meyvesi darbe
terörü olan nefret bataklıkları
üretiyor. Bu sebeple, FETÖ’ye
giden sürecin samimiyetle tahlil
edilmesi, gelecekte benzer faci￾aların tekrarlanmaması için ya￾pılması gerekenler listesinin ön
sıralarında yer alıyor.
Son olarak, şu gerçeklerin altını
bir kez daha çizmek istiyorum.
Türkiyemiz’in ufkunda biriken
kara bulutların kolay dağılmaya￾cağı bir çağdayız. Arkası kesilme￾yen saldırılara karşı direncimizi
arttırabilmek için elimize geçen
millî bünyemizi kuvvetlendirme
fırsatlarını iyi değerlendirmeliyiz.
Bu açıdan bakabilirsek, sinemiz￾de derin yaralar açan 15 Tem￾muz sürecinin ortaya çıkardığı
millî refleks ve enerji, bizi yeni
bir mefkûre dönemine taşıya￾bilir, tahrip olan kurumlarımızı
dünün yanlışlarından sıyrılarak
onarmak için bir milat teşkil
edebilir. Sırtını, ay yıldızın göl￾gesinde “eşit onura sahip” mutlu
insanlara dayayan bir geleceğe
yürümek istiyorsak, millet olma￾nın değerini, tarih şuuru ve vatan
sevgisinin önemini ruh hafızasına
kazımış bir dindarlığın desteğine
de muhtacız. Suriye ve Irak’taki
dehşetin, vatanını yitirenlerin her
gün şahit olduğumuz çilelerinin
Türkiyemiz’de tekrarını isteme￾diği için meydanları dolduran ge￾lincik denizi, bizi ümitvar olmaya
davet ediyor...
AĞUSTOS 2016 DİYANET AYLIK DERGİ | 15

Zor Zamanlarda Millet Olmak

Atay, Tayfun

Bu Bir Gerici Başkaldırmadır

Ceyhan, Tuğba

Camiye Oyun Parkı

Hayırlı Ramazanlar (Turkcell)

Ayvazoğlu, Beşir

Kitabevi, capcanlı bir küttür merkeziydi

Mallı, Ayfer

On Yılda 10 Bin Camii

İsmail Kara ile yapılan Rize Araştırmaları Vakfı(REVAK)'nın amacı, yayınladıkları eserler ve gelecekte yayınlayacakları eserler hakkında röportaj

Kara, İsmail

Kopuz, Zeki

Prof. Dr. İsmail Kara

Not a member yet