Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
ОҢТҮСТІК ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАНДА ӨСІРІЛГЕН КҮЗДІК БИДАЙДЫҢ ҚОР САҚТАУШЫ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ БОЛАШАҒЫ: топырақ өңдеу; тікелей себу; минималды өңдеу; өнімділік; тыңайтқыш.
No full textBased on the results of the research, the effectiveness of the minimum tillage of winter wheat on irrigated light chestnut soils of the south-east of Kazakhstan was determined. The increase in the yield of winter wheat in all variants of tillage occurred primarily due to an increase in productive tillering and grain content of grain. It has been established that the most effective way of tillage is minimal tillage, that is, it provided an increase in net profit up to 21 thousand tenge. Thus, our studies have shown that a decrease in the intensity of tillage on light chestnut soils under irrigation conditions is quite justified. As the experience of agricultural enterprises in many regions of Kazakhstan shows, the transition to new resource-saving technologies can reduce the cost of grain production by up to 30%. According to the results of many years of research on irrigated light chestnut soils in the southeast of Kazakhstan, it is recommended to use a minimum tillage of 10-12 cm.Зерттеу нәтижелері бойынша Қазақстанның оңтүстік шығысының суармалы жерлерінде күздік бидайдың тәжірибелік танабының ашық қара- қоңыр топырағында минималды өңдеудің тиімділігі анықталды. Топырақты өңдеудің барлық нұсқаларында күздік бидай өнімділігінің артуы ең алдымен күздік бидайдың өнімді түптенуі және дәнділігінің артуына байланысты болды. Топырақты өңдеудің ең тиімді әдісі - минималды өңдеу тәсілі екендігі анықталды, яғни ол таза пайданың 21 мың теңгеге дейін өсуін қамтамасыз етті. Осылайша, біздің зерттеулер суармалы жағдайда ашық қара-қоңыр топырақты өңдеудің қарқындылығын төмендету әбден мүмкін әрі мақсатты екенін анықтады. Қазақстанның көптеген облыстарында ауылшаруашылық кәсіпорындарының танаптық тәжірибелері көрсеткендей, жаңа технологияларға көшу астық өндірісінің өзіндік құнын 30% - ға дейін төмендетуге мүмкіндік береді. Көпжылдық зерттеулердің нәтижелері бойынша Қазақстанның оңтүстік- шығысының ашық қара - қоңыр топырақтарында 10-12 см тереңдікте сыдыра өңдеу тәсілін өндіріске енгізуге ұсыныс беріледі.Зерттеу нәтижелері бойынша Қазақстанның оңтүстік шығысының суармалы жерлерінде күздік бидайдың тәжірибелік танабының ашық қара- қоңыр топырағында минималды өңдеудің тиімділігі анықталды. Топырақты өңдеудің барлық нұсқаларында күздік бидай өнімділігінің артуы ең алдымен күздік бидайдың өнімді түптенуі және дәнділігінің артуына байланысты болды. Топырақты өңдеудің ең тиімді әдісі - минималды өңдеу тәсілі екендігі анықталды, яғни ол таза пайданың 21 мың теңгеге дейін өсуін қамтамасыз етті. Осылайша, біздің зерттеулер суармалы жағдайда ашық қара-қоңыр топырақты өңдеудің қарқындылығын төмендету әбден мүмкін әрі мақсатты екенін анықтады. Қазақстанның көптеген облыстарында ауылшаруашылық кәсіпорындарының танаптық тәжірибелері көрсеткендей, жаңа технологияларға көшу астық өндірісінің өзіндік құнын 30% - ға дейін төмендетуге мүмкіндік береді. Көпжылдық зерттеулердің нәтижелері бойынша Қазақстанның оңтүстік- шығысының ашық қара - қоңыр топырақтарында 10-12 см тереңдікте сыдыра өңдеу тәсілін өндіріске енгізуге ұсыныс беріледі
РОЛЬ И МЕСТО ВЫЧИСЛИТЕЛЬНЫХ ЭКСПЕРИМЕНТОВ В ФИЗИЧЕСКОМ ИССЛЕДОВАНИИ
No full textThe article deals with the implementation of computational (computer) experiments in the study of physical phenomena. The main stages of conducting computational experiments are highlighted. The issues of creating physical, mathematical and computer models of the objects under study are considered. These models form the basis of each stage of the computational experiment. The article describes the method of using the MathCAD during the experiment.Мақалада физикалық құбылыстарды зерттеу процесінде (компьютерлік) эксперименттерді жүзеге асыру мәселелері сипатталған. Есептеу экспериментінің негізгі кезеңдері анықталды. Есептеу экспериментінің кезеңдерінің негізін құрайтын зерттелетін объектілердің физикалық, математикалық және компьютерлік модельдерін құру мәселелері қарастырылады. Мақалада эксперимент кезінде Mathcad пакетін қолдану әдістемесі келтірілген.В статье изложены вопросы реализации (компьютерных) экспериментов в процессе изучения физических явлений. Выделены основные этапы проведения вычислительного эксперимента. Рассмотрены вопросы создания физических, математических и компьютерных моделей исследуемых объектов, которые составляют основу этапов вычислительного эксперимента. В статье представлена методика использования ПППMathCAD при проведении эксперимента
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ПРИМЕНЕНИЯ ДОИЛЬНЫХ РОБОТОВ DЕLAVAL В КРЕСТЬЯНСКИХ ХОЗЯЙСТВАХ
No full textThe article shows the results of research on the use of automated milking systems in the basic economy. Dairy productivity of cows depends on many factors: the level of feeding, housing conditions, the use of animals on the farm, as well as methods of milking cows. With the right method of milking, optimal conditions are created for the production of milk, ensuring an active milk supply. Currently, the milking systems used in the farm of the «Berdinova A» farm with the help of automated platforms combine innovative methods of machine milking, veterinary and hygienic requirements, as well as special approaches to the milking process. In the course of research on the basis of a peasant farm, when comparing the efficiency of milking milk of Simmental cows using Corner Machinery ALMM 11 mobile milking machines and VMS DeLaval robots, an increase in milk productivity was observed by 4.1% compared with the use of milking machines, as well as improvements in milk quality indicators.Мақалада базалық шаруашылықта автоматтандырылған сауу жүйелерін қолдану бойынша зерттеу нәтижелері көрсетілген. Сиырлардың сүт өнімділігі көптеген факторларға байланысты болып келеді: азықтандыру, күтіп-бағу шарттары, фермада жануарларды пайдалану, сондай-ақ сиырларды сауу әдістері. Дұрыс таңдалған сауу әдісі сүттің белсенді жеткізілуін қамтамасыз етіп, сүт өндірісі үшін оңтайлы жағдайлар жасайды. Қазіргі уақытта "Бердинова А" шаруа қожалығында қолданылатын автоматтандырылған платформалардың көмегімен, сауу жүйелері машинамен сауудың инновациялық әдістерін, ветеринариялық-гигиеналық талаптарды, сондай-ақ сауу процесінің ерекше тәсілдерін өзіне біріктіп отыр. Шаруа қожалығының базасындағы зерттеулер барысында Сorner Machinery ALMM 11 жылжымалы сауын аппараттары мен VMS DeLaval роботтарының көмегімен, симментал тұқымды сиырлардың сүтін сауудың тиімділігін салыстыру барысында, роботпен сауу кезінде, сауын аппараттарын пайдаланумен салыстырғанда сүт өнімділігінің 4,1% артуы, сондай-ақ сүт сапасының көрсеткіштерінің жақсаруы байқалды.
.В статье показаны результаты иследований по применению автоматизированных доильных систем в базовом хозяйстве. Молочная продуктивность коров зависит от многих факторов: уровень кормления, условия содержания, использование животных в хозяйстве, а также способы доения коров. При правильно подобранном методе доения создаются оптимальные условия для продуцирования молока, обеспечивающие активную подачу молока. В настоящее время применяемые в хозяйстве КХ «Бердинова А» системы доения с помощью автоматизированных платформ сочетают в себе инновационные способы машинного доения, ветеринарно-гигиенические требования, а также особые подходы к процессу доения. В ходе исследований на базе крестьянского хозяйства, при сравнение эффективности доения молока коров симментальской породы с помощью систем передвижных доильных аппаратов Corner Machinery ALMM 11 и роботов VMS DeLaval наблюдалось увеличение молочной продуктивности на 4,1% по сравнению с использованием доильных аппаратов, а также улучшения показателей качества молока
ВЗАИМОСВЯЗЬ СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННОЙ И ПРОМЫШЛЕННОЙ ОТРАСЛЕЙ В РЕГИОНАХ КАЗАХСТАНА НА ОСНОВЕ ПРИРОДНОГО ЗОНИРОВАНИЯ И ИНТЕГРАЦИИ ДЕКЛАРАТИВНЫХ, ПРОСТРАНСТВЕННО-ВРЕМЕННЫХ ДАННЫХ, ИНДИКАТОРОВ УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ
Get PDFThe authors of the article state that the agricultural industry of Kazakhstan has a small share in the structure of the gross regional product (GRP) of Kazakhstan, on average from 0.6 to 12.5%. At the same time, the share of agriculture in GRP depends on the agro-resource potential of the region, which is ranked into industrial, agrarian and agro-industrial regions. Agrarian transformations in the agro-industrial complex (AIC) are transferred to the regions. The authors of this article believe that it is the achievement of multifunctional development agricultural and industrial sectors located in the region, the issue of sustainable development of the regions of Kazakhstan is being addressed.. The agrarian and resource potential of the region is determined by the presence of an appropriate innovative structure and is able to effectively combine and use land, agroclimatic, agrobiological factors, as well as the conditions for implementation and resources for providing and managing for the maximum integrated result.Мақала авторлары Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласы Қазақстанның жалпы өңірлік өнімінің (ЖӨӨ) құрылымында шағын үлеске ие екенін, орта есеппен 0,6-дан 12,5%-ға дейін құрайтынын айтады. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығының ЖӨӨ-дегі үлесі индустриялық, аграрлық және агроөнеркәсіптік аймақтарға бөлінген өңірдің агроресурстық әлеуетіне байланысты. Агроөнеркәсіптік кешендегі (АӨК) аграрлық қайта құрулар аймақтарға көшірілді. Ауылдық аумақтардың тұрақты дамуы көп функциялы дамумен, тіпті экономикалық тиімді басым сала: көмір, мұнай, газ, тау-кен өнеркәсібі және т.б. болған жағдайда да қол жеткізіледі. Облыстың аграрлық-ресурстық әлеуеті тиісті инновациялық құрылымның болуымен айқындалады және жерді, агроклиматтық, агробиологиялық факторларды, сондай-ақ іске асыру шарттары мен ресурстарын барынша интеграцияланған қамтамасыз ету және басқару ресурстарын тиімді біріктіруге және пайдалануға қабілетті. нәтиже.Авторы статьи констатируют, что сельскохозяйственная отрасль Казахстана имеет небольшую долю в структуре валового регионального продукта (ВРП) Казахстана, в среднем от 0,6 до 12,5%. В то же время доля сельского хозяйства в ВРП зависит от агроресурсного потенциала региона, который ранжируются на индустриальные, аграрные и аграрно- индустриальные регионы. Аграрные преобразования в агропромышленном комплексе (АПК) переносятся в регионы. Устойчивое развитие регионов Казахстана, по мнению авторов статьи, достигается при многофункциональном развитии сельскохозяйственной и промышленной отраслей, расположенных в регионе. Агроресурсный потенциал региона определяется наличием соответствующей инновационной структуры и способен эффективно соединять и использовать земельные, агроклиматические, агробиологические факторы, а также условия реализации и ресурсы обеспечения и управления для максимального интегрированного результата
ОЦЕНКА ПРОДУКТИВНЫХ И КАЧЕСТВЕННЫХ ХАРАКТЕРИСТИК ПЕРСПЕКТИВНЫХ ЛИНИЙ ЯРОВОЙ МЯГКОЙ ПШЕНИЦЫ
Get PDFBased on the study of the F7 hybrid progeny in wheat, lines were identified that have donor properties for certain traits: Az × K-5 - for plant height (79 cm) and productive tillering (1.5); Az×K -55 - according to the productivity of the ear (1.31 gr.); KxAz-177 - for coarse grain (39.54 g). The line Az x K-17 was recognized as the best in terms of quality, and the line Az × K -5 stood out in terms of yield. According to the degree of transgression of the grain mass index per ear, a promising combination is the KxAz-177 line, which has the highest index in the F7 generation and is 63.0%. Line AzxK-55 stood out with a positive degree of transgression in terms of cumulative traits. Az x K-17 (18.8; 32.0%), Az x K-5 (17.9; 31.8%) can be distinguished as the best lines in terms of protein and gluten content. According to the IDK, all lines of the hybrid population Karabalyk 90 × Altai reaper of direct and reverse crossing belong to group I, the gluten is good, the lines Az x K-55, Az x K-17, Az x K-5 have a high hardness index.Жаздық бидайдың F7 будандық ұрпақтарын зерттеу негізінде келесдейі белгілер бойынша донорлық қасиетке ие линиялар таңдалып алынды: Az x K-5 – өсімдік биіктігі (79см) және өнімді түптенуі (1,5) бойынша; Az x K-55 – масақ өнімділігі бойынша (1,31 гр.); K x Az-177 – дән ірілігі бойынша (39,54 гр.). Сапалық көрсеткіштері бойынша Az x K-17 линиясы , ал өнімділігі бойынша Az x K-5 линиясы үздік көрсеткіштер көрсетті. Масақтағы дән салмағның трансгрессиялық дәрежесі бойынша F7 ұрпағында ең жоғарғы 63,0% кореткен K X Az-177 линиясы перспективті болып табылады. Az x K-55 линиясы жиынтық көрсеткіштерінің трансгрессиясы бойынша оң дәрежемен ерекшеленді. Ақуыз бен клейковина құрамы бойынша Az x K-17 (18,8; 32,0%) және Az x K-5(17,9; 31,8%) линиларын атап өтуге болады. ИДК көрсеткіштері бойынша Карабалыкская 90 х Алтайская жница сорттарының тіке және кері қайталама будандасытрумен алынған гибридтік ұрпақтарынан таңдалған барлық линиялар І топқа жатады, клейковина дәрежесі – жақсы, Az x K-17, Az x K-17 және Az x K-5 линияларында дәннің қаттылық көрсеткіштері – жоғары.На основе изучения гибридного потомства F7 у пшеницы выделены линии, обладающие донорскими свойствами по определенным признакам: Аz×К-5 - по высоте растений (79 см) и по продуктивной кустистости (1,5); Аz×К -55 - по продуктивности колоса (1,31 гр.); KxAz-177 - по крупнозерности (39,54 г.). Лучшей по показателям качества признана линия Az x K-17 а по урожайности выделилась линия Аz×К -5. По степени трансгрессии показателя массы зерна с колоса перспективной комбинацией является линия KxAz-177, у которой в поколении F7 самый высокий показатель и составляет 63,0%. Линия AzxK-55 выделилась с положительной степенью трансгрессии по совокупным признакам. В качестве лучших линий по содержанию протеина и клейковины можно выделить Az x K-17 (18,8; 32,0%), Az x K-5 (17,9; 31,8%.). По показаниям ИДК, все линии гибридной популяции Карабалыкская 90×Алтайская жница прямого и обратного скрещивания относятся к I группе, клейковина - хорошая, у линий Az x K-55, Az x K-17, Az x K-5 высокий показатель твердозерности
STUDY OF THE SOURCE MATERIAL OF THE OILSEED FLAX COLLECTION IN THE CONDITIONS OF NORTHERN KAZAKHSTAN
Get PDFIn order to select the source material for breeding to breed a high-yielding variety adapted to the conditions of Northern Kazakhstan, the article presents the results of studying the source material of the collection of oilseed flax. The work was carried out according to generally accepted methods. The object of the study was collectible samples of oilseed flax of various ecological and geographical origin. Field work was carried out in 2020-2021 at the scientific and field station of the SPCGF named after A. I. Barayev, located in the Akmola region of Northern Kazakhstan. The studies studied the height of the plant, the number of boxes on the plant, the number of seeds in the box, the number of seeds from one plant, the weight of 1000 kernels and yield. The main evaluation measures of oilseed flax were: vegetation period – 3 varieties are allocated here (Kostanaiski yantar– St, Scorpio, Taurus); plant height – 1 variety (Agate); weight of 1000 kernels – Northern (8.0 g) and Sokol (8.1 g) number of boxes and seeds per plant – Nebesny (38 boxes, 225 seeds), Sokol (31 boxes, 143 seeds) and Bison (31 boxes, 140 seeds). Of the studied varieties, the most seeds from one plant had the varieties Sokol (1.18 g), Nebesny (1.74 g) and Northern (1.30 g). Kostanay (13.46 c/ha) and Rucheyok (11.31 c/ha) were the most productive.In order to select the source material for breeding to breed a high-yielding variety adapted to the conditions of Northern Kazakhstan, the article presents the results of studying the source material of the collection of oilseed flax. The work was carried out according to generally accepted methods. The object of the study was collectible samples of oilseed flax of various ecological and geographical origin. Field work was carried out in 2020-2021 at the scientific and field station of the SPCGF named after A. I. Barayev, located in the Akmola region of Northern Kazakhstan. The studies studied the height of the plant, the number of boxes on the plant, the number of seeds in the box, the number of seeds from one plant, the weight of 1000 kernels and yield. The main evaluation measures of oilseed flax were: vegetation period – 3 varieties are allocated here (Kostanaiski yantar– St, Scorpio, Taurus); plant height – 1 variety (Agate); weight of 1000 kernels – Northern (8.0 g) and Sokol (8.1 g) number of boxes and seeds per plant – Nebesny (38 boxes, 225 seeds), Sokol (31 boxes, 143 seeds) and Bison (31 boxes, 140 seeds). Of the studied varieties, the most seeds from one plant had the varieties Sokol (1.18 g), Nebesny (1.74 g) and Northern (1.30 g). Kostanay (13.46 c/ha) and Rucheyok (11.31 c/ha) were the most productive.In order to select the source material for breeding to breed a high-yielding variety adapted to the conditions of Northern Kazakhstan, the article presents the results of studying the source material of the collection of oilseed flax. The work was carried out according to generally accepted methods. The object of the study was collectible samples of oilseed flax of various ecological and geographical origin. Field work was carried out in 2020-2021 at the scientific and field station of the SPCGF named after A. I. Barayev, located in the Akmola region of Northern Kazakhstan. The studies studied the height of the plant, the number of boxes on the plant, the number of seeds in the box, the number of seeds from one plant, the weight of 1000 kernels and yield. The main evaluation measures of oilseed flax were: vegetation period – 3 varieties are allocated here (Kostanaiski yantar– St, Scorpio, Taurus); plant height – 1 variety (Agate); weight of 1000 kernels – Northern (8.0 g) and Sokol (8.1 g) number of boxes and seeds per plant – Nebesny (38 boxes, 225 seeds), Sokol (31 boxes, 143 seeds) and Bison (31 boxes, 140 seeds). Of the studied varieties, the most seeds from one plant had the varieties Sokol (1.18 g), Nebesny (1.74 g) and Northern (1.30 g). Kostanay (13.46 c/ha) and Rucheyok (11.31 c/ha) were the most productive
СҰЙЫҚ ТЫҢАЙТҚЫШТЫ ТОПЫРАҚ ІШІНЕ ЕНГІЗЕТІН ПЫШАҚТЫҢ ГЕОМЕТРИЯЛЫҚ ПІШІНДЕРІН НЕГІЗДЕУ
Get PDFsoil tillage knife for liquid mineral fertilizers (LFM). The results andrecommendations are necessary to determine the factors contributing to theformation of a uniform liquid flow, in selecting of material and technologicalmethods for the production of this knife. The obtained results can be used for suchprocesses as film and coating extrusion, for obtaining air curtains, as well as in thedevelopment of slot distributors. The purpose of the study was to find out thegeometry and parameters of the knife channels that form a wide and uniform liquidsheet across the entire width of the knife slot nozzle during the movement undersoil layer. One of the modern tools of computational fluid dynamics (CFD),Solidworks Flow Simulation® software was used for fluid flow simulations andcalculations. The scientific novelties are the substantiated limits of channel\u27sdesign parameters of the tillage knife for liquid mineral fertilizers. According tothe research results, has determined that the modified sample which the location ofthe feed channel axis relative to the knife rear plane has changed (Ү05, at ϒ =0.81), the sample with the conical (narrowed) feed channel (Ү06, when K = 0.02)and the sample that the feed channel narrows towards the end of the channel bycutting with combination of vertical planes (Ү07) are more effective among theinvestigated models with knife width of w = 102 mm and has showed a sufficientlyhigh indices of liquid distribution uniformity at the outlet of the knife slot. Theparametric limits of knife slot height (for water) providing a uniform flow of liquidfrom the slot has revealed, h = 0,9–0,12 mmМақалада сұйық минерал тыңайтқыштарды (СМТ) топыраққа астарлай енгізуге арналған топырақ өңдеу пышағының ішкі қуысының пішінінегеометриялық ізденіс нәтижелері ұсынылған. Баяндалған нәтижелер мен ұсыныстар сұйықтықтың бірқалыпты ағынын қалыптастыруға ықпал ететінфакторлар деңгейін анықтауда, аталған топырақ өңдеу пышағын өндіру үшін материал, технологиялық әдістерді таңдауда маңызды. Зерттеу нәтижелеріүлдір (пленка) мен бояу жабындарын экструзиялау, ауа перделерін қалыптастыру, сондай-ақ сызатты ағын бөлгіштерді жасау сияқты өндірістің өзге, жасау дәлдігі жоғары салаларына да маңызды болуы мүмкін.Ізденістің басты мақсаты пышақтың бүкіл ені бойлап ізінде топыраққа сіңетін барынша кең және бірқалыпты сұйық үлдірін қалыптастыратынқуыстың геометриялық пішінін, параметрлерін іздеу. Ізденіс кезінде сұйық ағынын модельдеуге арналған заманауи есептік гидродинамикасының (CFD)бір құралы Solidworks Flow Simulation® бағдарламасы қолданылды. Жұмыстың ғылыми жаңалығы сұйық минералды тыңайтқыштарды топыраққа енгізуге арналған пышақ қуысының пішіні және құрылымдықпараметрлерінің негізделген шектері. Ізденіс нәтижелеріне сай, зерттелген ені w = 102 мм болатын моделдер қатарында беру арнасы осінің пышақ жүзі жазықтығына қатысты орналасуытүрлендірілген үлгі (Ү05, ϒ = 0,81 болғанда), беру арнасы конус (тарылған) пішінді үлгі (Ү06, К = 0,02), беру арнасы тік қиюшы жазықтықтар комбинациясымен қию арқылы арна соңына қарай тарылған үлгі (Ү07) тиімді болатыны анықталды және оларда пышақ саңылауынан шыққан сұйықтықтың бірқалыпты таралу көрсеткіштері жоғары болды. Сұйықтықтың біркелкі ағып шығуын қамтамасыз ететін пышақ саңылауыбиіктігі параметрінің шектері (су үшін) анықталды, h = 0,9–0,12 мм.Мақалада сұйық минерал тыңайтқыштарды (СМТ) топыраққа астарлай енгізуге арналған топырақ өңдеу пышағының ішкі қуысының пішініне геометриялық ізденіс нәтижелері ұсынылған. Баяндалған нәтижелер мен ұсыныстар сұйықтықтың бірқалыпты ағынын қалыптастыруға ықпал ететін факторлар деңгейін анықтауда, аталған топырақ өңдеу пышағын өндіру үшін материал, технологиялық әдістерді таңдауда маңызды. Зерттеу нәтижелері үлдір (пленка) мен бояу жабындарын экструзиялау, ауа перделерін қалыптастыру, сондай-ақ сызатты ағын бөлгіштерді жасау сияқты өндірістің өзге, жасау дәлдігі жоғары салаларына да маңызды болуы мүмкін.Ізденістің басты мақсаты пышақтың бүкіл ені бойлап ізінде топыраққа сіңетін барынша кең және бірқалыпты сұйық үлдірін қалыптастыратынқуыстың геометриялық пішінін, параметрлерін іздеу. Ізденіс кезінде сұйықағынын модельдеуге арналған заманауи есептік гидродинамикасының (CFD)бір құралы Solidworks Flow Simulation® бағдарламасы қолданылды. Жұмыстың ғылыми жаңалығы сұйық минералды тыңайтқыштарды топыраққа енгізуге арналған пышақ қуысының пішіні және құрылымдықпараметрлерінің негізделген шектері.Ізденіс нәтижелеріне сай, зерттелген ені w = 102 мм болатын моделдер қатарында беру арнасы осінің пышақ жүзі жазықтығына қатысты орналасуытүрлендірілген үлгі (Ү05, ϒ = 0,81 болғанда), беру арнасы конус (тарылған) пішінді үлгі (Ү06, К = 0,02), беру арнасы тік қиюшы жазықтықтар комбинациясымен қию арқылы арна соңына қарай тарылған үлгі (Ү07) тиімді болатыны анықталды және оларда пышақ саңылауынан шыққан сұйықтықтың бірқалыпты таралу көрсеткіштері жоғары болды. Сұйықтықтың біркелкі ағып шығуын қамтамасыз ететін пышақ саңылауыбиіктігі параметрінің шектері (су үшін) анықталды, h = 0,9–0,12 мм
АНАЛИЗ ПАРАЗИТОФАУНЫ РЫБ МАЛОГО АРАЛА
Get PDFBy now, parasitic diseases of fish are not registered in Kazakhstan, and they do not consider the need for anti epidemic measures to be a problem, they do not take into account the factors of over-infection when moving fish from one reservoir to another. Therefore, fisheries enterprises unknowingly by their actions without epidemiological analysis contribute to the spread of many parasitic diseases in both artificial and natural reservoirs. The main purpose of the research was to study the parasitic fauna of the fish of the Small Aral Sea in order to develop recommendations for ensuring epizootic welfare he sea. Researched fish from 6 fishing areas, differing in different hydrological, hydrochemical, hydrobiological indicator and different fish productivity. In the process of research in 9 species of fish, we identified up to 33 parasites, of which 2 species (Thominx tuberculata and Ergasilus briani) were detected for the first time. Most of all met in the Aral Sea in fish monogeneans (14 species), Digeneans (8 species) and nematodes (5 species). Up to 6 parasites have not been identified: 4 species of monogeneans (Paradiplozoon sp., Dactylogyrus sp., Gyrodactylus sp., Diplozoon sp.), of the parasitic crustaceans, one species is Lernaea sp., of the nematodes, 1 species is Nematode larvae.Қазіргі уақытта Қазақстанда балықтардың паразиттік аурулары тіркелмейді және эпидемияға қарсы іс шараларды жүзеге асыру қажеттілігі проблема болып саналмайды, балықтардың бір су айдынынан екінші су айдынына қоныс аудару кезінде қайта жұқтыру факторлары ескерілмейді. Сондықтан балық шаруашылығы кәсіпорындары өздерінің іс-әрекеттері арқылы эпидемиологиялық талдаусыз жасанды да, табиғи су қоймаларында да көптеген паразиттік аурулардың таралуына ықпал етеді. Зерттеудің негізгі мақсаты теңіздегі эпизоотиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету бойынша ұсыныстарды әзірлеу мақсатында Кіші Арал балықтарының паразитофаунасын зерттеу болып табылады. Әртүрлі гидрологиялық, гидрохимиялық, гидробиологиялық көрсеткіштерімен және де әртүрлі балық өнімділігімен ерекшеленетін 6 балық кәсіпшілігі аудандарының балықтары зерттелді. Зерттеу барысында біз балықтың 9 түрінен 33 паразиттің түрін анықтадық, олардың 2 түрі (Thominx tuberculata және Ergasilus briani) алғаш рет табылды. Арал теңізінде ең көп балықтарда кездескен -моногенетикалық сорғыштар (14 түрі), дигенетикалық сорғыштар (8 түрі) және нематодтар (5 түрі). Түрге дейін 6 паразит түрі анықталмады: моногенетикалық сорғыштардың 4 түрі (Paradiplozoon sp., Dactylogyrus sp., Gyrodactylus sp., Diplozoon sp.), паразиттік шаян тәрізділердің бір түрі - Lernaea sp., нематодтардың 1 түрі - Nematode larvaе.К настоящему времени в Казахстане не регистрируют паразитарные болезни рыб, и не считают проблемой необходимость осуществления противоэпидемических мероприятий, не учитывают факторы перезаражения при переселении рыб из одного водоема в другой. Поэтому рыбохозяйственные предприятия неосознанно своими действиями без эпидемиологического анализа способствуют распространению многих паразитарных заболеваний как в искусственных, так и в природных водоемах. Основной целью исследований явилось изучение паразитофауны рыб Малого Арала с целью разработки рекомендаций по обеспечению эпизоотического благополучия в море. Изучена паразитофауна рыб из 6 рыбопромысловых районов, отличающихся разными гидрологическими, гидрохимическими и гидробиологическими показателями и различной рыбопродуктивностью. В ходе исследований у 9 видов рыб нами были установлены до вида 33 паразита, из которых 2 вида (Thominx tuberculata и Ergasilus briani) обнаружены впервые. Больше всего встречались в Аральском море у рыб моногенетические сосальщики (14 видов), дигенетические сосальщики (8 видов) и нематоды (5 видов). Не определены до вида 6 паразитов: из моногенетических сосальщиков 4 вида (Paradiplozoon sp., Dactylogyrus sp., Gyrodactylus sp., Diplozoon sp.), из паразитических ракообразых один вид - Lernaea sp., из нематод 1 вид -Nematode larvaе
РАЗРАБОТКА ИММУНОФЕРМЕНТНОГО АНАЛИЗА ДЛЯ СЕРОЛОГИЧЕСКОЙ ДИАГНОСТИКИ САЛЬМОНЕЛЛЕЗНОГО АБОРТА ЛОШАДЕЙ
Get PDFThe article describes the results of studies on the development of protocols for the production of enzyme linked immunosorbent assay (ELISA) for the serological diagnosis of Salmonella abortion in mares. The carrier was sensitized using antigens obtained by ultrasonic disintegration and outer membrane proteins (OMPs) of Salmonella enterica abortus equi. Based on the use of the obtained antigens, protocols for setting up an indirect ELISA variant on a 96-well plate were developed. As a result, the optimal parameters for carrying out the reaction were determined and encouraging results were obtained. To determine the effectiveness of the proposed options for setting the ELISA, comparative studies were carried out using a commercial antigen. According to the results of the experiment, a correlation was noted between the data obtained using the compared tests. The developed version of the enzyme immunoassay based on the use of the OMB antigen can be proposed for implementation in veterinary practice, since today there is no similar domestic test.Мақалада биелердегі сальмонелла түсіктерінің серологиялық диагностикасы үшін иммуноферменттік талдау (ИФА) өндіру хаттамаларын әзірлеу бойынша зерттеулердің нәтижелері сипатталған. Тасымалдаушы Salmonella enterica abortus egui ультрадыбыстық ыдырауы және сыртқы мембрана ақуыздары (ОМП) арқылы алынған антигендер арқылы сенсибилизацияланды. Алынған антигендерді қолдану негізінде 96 шұңқырлы пластинадағы жанама ИФА нұсқасын орнату хаттамалары әзірленді. Нәтижесінде реакцияны жүргізудің оңтайлы параметрлері анықталып, қуантарлық нәтижелер алынды. ELISA орнатудың ұсынылған нұсқаларының тиімділігін анықтау үшін коммерциялық антигенді қолдану арқылы салыстырмалы зерттеулер жүргізілді. Тәжірибе нәтижелері бойынша салыстырылған сынақтардың көмегімен алынған мәліметтер арасында корреляция байқалды. ОМБ антигенін қолдануға негізделген иммуноферменттік талдаудың әзірленген нұсқасын ветеринариялық тәжірибеде енгізу үшін ұсынуға болады, өйткені бүгінгі күні мұндай отандық сынақ жоқ.В статье описаны результаты исследований по разработке протоколов постановки иммуноферментного анализа (ИФА) для серологической диагностики сальмонеллезного аборта кобыл. Для сенсибилизации носителя использовали антигены, полученные методом ультразвуковой дезинтеграции и белки внешней мембраны (БВМ) Salmonella enterica abortus egui. На основе использования полученных антигенов были разработаны протоколы постановки непрямого варианта ИФА на 96-луночном планшете. В результате были определены оптимальные параметры проведения реакции и получены положительные результаты. Для определения эффективности предлагаемых вариантов постановки ИФА были проведены сравнительные исследования с применением коммерческого антигена. По результатам опыта отмечена корреляция данных полученных с помощью сравниваемых тестов. Разработанный вариант проведения иммуноферментного анализа на основе применения антигена БВМ может быть предложен для внедрения в ветеринарную практику, поскольку сегодня аналогичный отечественный тест отсутствует
БҰҚАШЫҚТАРДЫ ӨСІРУ КЕЗЕНДЕ ЭКСТРУДТАЛҒАН ҚҰРАМА ЖЕМДІ ҚОЛДАНУ
Get PDFThe article presents the results of a study the application of extruded feedduring the growing of bulls. 4-5-month-old bulls of the Simmental breed weretaken as the object of the study. Was formed 2 groups of 10 animals each (controland experimental). The conditions of keeping the animals were the same. Thedifference in feeding was that 1.5 kg of concentrated feed in the experimentalgroup was replaced by 1.0 kg of extruded feed, while the nutritional value of therations did not change significantly. The result obtained makes it possible toconclude that the application of extruded feed when growing bulls increases theefficiency of nutrient consumption in feed, which is reflected in the dynamics ofgrowth and development. At the beginning of the experiment, the live weight in thecontrol group that received the main diet was - 117.4 kg, and in the group thatreceived extruded compound feed - 118.2 kg. At the end of the experiment, theweight of the experimental group increased by 36.4 kg, which is 15.3 kg higherthan in the control group. The average daily gain for the control group was 704 g,for the experimental group, the average daily gain was 1213 g, which is 509 ghigher than the control groupВ статье приведены результаты исследований по использованию экструдированного корма в период выращивания бычков. В качестве объекта исследований были взяты 4-5-месячные бычки симментальской породы. Было сформировано 2 группы по 10 голов в каждой (контрольная и опытная). Условия содержания животных были одинаковыми. Отличия в кормлении заключалось в том, что 1,5 кг концентрированного корма в опытной группе было заменено 1,0 кг экструдированного комбикорма, при этом питательность рационов изменилась не значительно. Полученный результатдает возможность сделать заключение что, использование экструдированныхкомбикормов при выращивании бычков повышает эффективность потребления питательных веществ корма, что отражается в динамике роста иразвития. В начале эксперимента живая масса в контрольной группе,получавшей основной рацион составляла - 117,4 кг, а в группе, получавшейэкструдированный комбикорм - 118,2 кг. В конце эксперимента живая массаопытной группы увеличилась на 36,4 кг, что на 15,3 кг выше, чем в контрольной группе. Среднесуточный прирост составил в контрольной группе 704 г, соответственно в опытной группе среднесуточный прирост составил 1213 г, что на 509 г выше, чем в контрольной группе.Мақалада бұқашықтарды өсіру кезінде экструдталған құрама жемді пайдалану бойынша зерттеу нәтижелері келтірілген. Зерттеу нысаны ретінде симментал тұқымының 4-5 айлық бұқашықтары алынған. Зерттеуге әрқайсысы 10 бастан тұратын 2 топ құрылған (бақылау және тәжірибелік). Бұқашықтарды бағып-күту жағдайлары бірдей болған. Бұқашықтарды азықтандырудағы айырмашылық, тәжірибе тобында берілген 1,5 кг концентрлі жем 1,0 кг экструдталған құрамажемге ауыстырылған, ал рациондардың қоректік құндылығы айтарлықтай өзгермеген. Алынғаннәтиже негізінде бұқашықтарды өсіргенде экструдталған жемді пайдалу қоректік заттарды пайдалану тиімділігін арттыратыны байқалады, бұлбұқашықтардың өсу мен дамуына яғни динамикасына оң әсер етеді деп қорытынды жасауға болады. Тәжірибе басында негізгі рацион алған бақылау тобы бұқашықтарының тірі салмағы - 117,4 кг құраса, ал экструдталған құрама жем алған топтағы бұқашықтардың тірі салмағы - 118,2 кг болды.Зерттеу соңында тәжірибе тобы бұқашықтарының салмағы - 36,4 кг-ға артты, яғни бақылау тобы бұқашықтарымен салыстырғанда 15,28 кг-ға жоғарылады. Орташа тәуліктік өсім, бақылау тобында 704 г, ал тәжірибе тобының 1213 г құрады, яғни бақылау тобы бұқашықтарына қарағанда 509 г-ға жоғары болған