Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
Генетическое разнообразие и структура национальных пород собак
Get PDFGenetic diversity is a key factor in ensuring the health, adaptive potential, and survival of any population. High genetic diversity provides the foundation for the sustainable development of populations, including domestic animals. This paper reviews genetic studies of the population structure of various national dog breeds, focusing on the main patterns and factors affecting the level of genetic diversity. The review presents data obtained using modern genetic analysis methods, including the assessment of observed and expected heterozygosity, as well as the calculation of inbreeding coefficients, which allows for a detailed assessment of the degree of genetic variability in populations. The paper also provides a comparative analysis of the genetic structure of the Kazakh national dog breeds Tazy and Tobet with other well-known breeds.
The problems associated with a limited gene pool that arise as a result of historical isolation, breeding practices and a reduction in the number of breeds, which leads to an increased risk of hereditary diseases and reduced adaptability, are considered.
Strategies for expanding the gene pool through controlled crossbreeding, avoiding inbreeding, and preserving rare genetic lines are discussed, and approaches and recommendations for effective and sustainable breeding are proposed. The results of genetic research are important for the conservation of biological diversity and can be applied in both veterinary medicine and breeding. They make a significant contribution to the development of effective breeding and conservation programs, allowing for increased resistance to external stress factors, a reduced likelihood of genetic defects, and long-term preservation of the unique genetic resources of national dog breeds.Генетическое разнообразие является ключевым фактором, обеспечивающим здоровье, адаптивный потенциал и выживаемость любых популяций. Высокое генетическое разнообразие создаёт основу для устойчивого развития популяций, в том числе домашних животных. В данной работе проведён обзор генетических исследований структуры популяций различных национальных пород собак, рассмотрены основные закономерности и факторы, влияющие на уровень генетического разнообразия. В обзоре приведены данные, полученные с применением современных методов генетического анализа, включая оценку наблюдаемой и ожидаемой гетерозиготности, а также расчёт коэффициентов инбридинга, что позволяет детально оценить степень генетической вариативности в популяциях. В работе также проведён сравнительный анализ генетической структуры казахских национальных пород собак тазы и тобет с другими известными породами.
Рассматриваются проблемы, связанные с ограниченным генофондом, возникающие в результате исторической изоляции, селекционных практик и сокращения численности пород, что приводит к повышенному риску наследственных заболеваний и снижению адаптивности.
Обсуждаются стратегии по расширению генофонда через контролируемое скрещивание, инбридинг и сохранение редких генетических линий, предлагаются подходы и рекомендации для эффективного и устойчивого разведения пород.
Результаты генетических исследований важны для сохранения биологического разнообразия, и могут быть использованы в ветеринарии и в племенном деле. Они вносят существенный вклад в разработку эффективных программ сохранения и разведения пород, поскольку позволяют повысить устойчивость к внешним стрессовым факторам, снизить вероятность возникновения генетических дефектов и обеспечить долгосрочное сохранение уникальных генетических ресурсов национальных пород собак.Генетическое разнообразие является ключевым фактором, обеспечивающим здоровье, адаптивный потенциал и выживаемость любых популяций. Высокое генетическое разнообразие создаёт основу для устойчивого развития популяций, в том числе домашних животных. В данной работе проведён обзор генетических исследований структуры популяций различных национальных пород собак, рассмотрены основные закономерности и факторы, влияющие на уровень генетического разнообразия. В обзоре приведены данные, полученные с применением современных методов генетического анализа, включая оценку наблюдаемой и ожидаемой гетерозиготности, а также расчёт коэффициентов инбридинга, что позволяет детально оценить степень генетической вариативности в популяциях. В работе также проведён сравнительный анализ генетической структуры казахских национальных пород собак тазы и тобет с другими известными породами.
Рассматриваются проблемы, связанные с ограниченным генофондом, возникающие в результате исторической изоляции, селекционных практик и сокращения численности пород, что приводит к повышенному риску наследственных заболеваний и снижению адаптивности.
Обсуждаются стратегии по расширению генофонда через контролируемое скрещивание, инбридинг и сохранение редких генетических линий, предлагаются подходы и рекомендации для эффективного и устойчивого разведения пород.
Результаты генетических исследований важны для сохранения биологического разнообразия, и могут быть использованы в ветеринарии и в племенном деле. Они вносят существенный вклад в разработку эффективных программ сохранения и разведения пород, поскольку позволяют повысить устойчивость к внешним стрессовым факторам, снизить вероятность возникновения генетических дефектов и обеспечить долгосрочное сохранение уникальных генетических ресурсов национальных пород собак
Эффективность применения биоагентов против колорадского жука на посадках картофеля
Get PDFBackground and Aim. Effective protection of plants from pests plays a key role in increasing the yield of starch containing crops such as potatoes. One of the most dangerous and widespread pests is the Colorado potato beetle (Leptinotarsa decemlineata Say, 1824). This phytophagous insect has a high ability to adapt to various climatic conditions and, depending on the region, can develop 1-3 generations during the growing season. The main method of controlling the pest population is the use of chemical insecticides. However, their use is associated with a number of negative consequences, including adverse impacts on the ecological environment, the death of beneficial insects and other organisms, as well as the rapid development of resistance in pests. One of the advantages of biological pest control compared to chemical methods is the ability of natural enemies to reproduce and disperse, ensuring long-term control of harmful organisms. The use of entomophagous insects bred in biological laboratories allows maintaining pest populations at economically insignificant levels. Interacting with other components of the agrocenosis, these organisms act as seasonal bioregulators of pest populations. As a result, ecological equilibrium is established much faster than in the absence of biocenotic regulation. Thus, biological protection becomes not only manageable but also active. This article presents the results of a study on the use of biological plant protection products in the fight against the Colorado potato beetle (Leptinotarsa decemlineata Say) in potato crops. The main problems associated with the increasing population of this pest and the negative consequences of chemical pesticide use, such as ecosystem pollution, soil and water contamination, and the development of pest resistance, are discussed. The advantages of using biological products and entomophages as an environmentally safe alternative to chemical pesticides are evaluated. The article also analyzes the effectiveness of biological preparations in reducing the population of the Colorado potato beetle and their potential to improve crop sustainability.
Materials and Methods. The predator Podisus maculiventris Say (Podisus), introduced in 2015, was used in the experiments. In laboratory conditions, the bugs were reared at 26 ± 1 °C, 70-75% humidity, and a 6-hour photoperiod. In field conditions, the numbers of Colorado potato beetle (eggs, larvae, adults) and Podisus (larvae and adults) were recorded per potato plant. The biopreparation Aktarofit 1.8 was applied at a rate of 0.2 L/ha, followed the next day by the release of Podisus at a rate of 25,000 individuals/ha. Observations were conducted on days 3, 7, and 14.
Results. Research Progress. Field studies were conducted in 2024 at the experimental site of the regional branch "Kainar" of LLP "KazNIIZiKR" (Almaty region, Karasai district) on potato plantations.
Conclusion. The combined use of the biopreparation Aktarofit 1.8 with the predator Podisus demonstrated high biological efficiency – 83.6% on day 3 and 87.2% on day 7 after treatment. This integrated approach improved plant protection and reduced reliance on chemical pesticides, contributing to the ecological sustainability of agroecosystems. Future research will focus on precision delivery of bioagents using UAVs.Предпосылки и цель. Эффективная защита растений от вредителей играет ключевую роль в повышении урожайности такой крахмалосодержащей культуры, как картофель. Одним из наиболее опасных и широко распространённых вредителей является колорадский жук (Leptinotarsa decemlineata Say, 1824). Данный фитофаг обладает высокой способностью к адаптации в различных климатических условиях и, в зависимости от региона, может развиваться в 1–3 поколениях за вегетационный период. Основным методом контроля численности вредителя является применение химических инсектицидов. Однако, их использование связано с рядом отрицательных последствий, включая негативное воздействие на экологическую обстановку, гибель полезных насекомых и других организмов, а также быстрое развитие резистентности у вредителей. Применение энтомофагов, размноженных в биологических лабораториях, позволяет поддерживать популяции вредителей на хозяйственно незначимом уровне. Взаимодействуя с другими компонентами агроценоза, эти организмы выполняют роль сезонных биорегуляторов численности вредителей. Благодаря этому экологическое равновесие устанавливается значительно быстрее, чем при отсутствии биоценотической регуляции. Таким образом, биологическая защита становится не только управляемой, но и активной.
Материалы и методы. В опытах применяли энтомофаг Podisus maculiventris Say (подизус), интродуцированного в 2015 году. В лабораторных условиях клопов разводили при 26±1 °С, влажности 70-75% и световом дне 6 часов. В полевых условиях учитывали численность колорадского жука (яйца, личинки, имаго) и подизуса (личинки и имаго) на 1 куст. Биопрепарат Актарофит 1,8 вносили в норме 0,2 л/га, через день – подизуса с нормой 25 000 особей/га. Учеты проводили на 3-й, 7-й и 14-й день.
Результаты. Полевые исследования проводились в 2024 году на стационаре регионального филиала «Кайнар» ТОО «Казахский научно-исследовательский институт защиты и карантина растений им.Ж.Жиембаева» (КазНИИЗиКР), (Алматинская область, Карасайский район) на посадках картофеля.
Заключение. Применение биопрепарата Актарофит 1,8 в сочетании с энтомофагом подизус обеспечило высокую биологическую эффективность – 83,6 % на 3-й день и 87,2 % на 7-й день после обработки. Комплексный подход повысил уровень защиты растений и снизил зависимость от химических средств, способствуя экологической устойчивости агросистем. В дальнейшем планируется разработка технологии точного внесения биоагентов с использованием БПЛА.Предпосылки и цель. Эффективная защита растений от вредителей играет ключевую роль в повышении урожайности такой крахмалосодержащей культуры, как картофель. Одним из наиболее опасных и широко распространённых вредителей является колорадский жук (Leptinotarsa decemlineata Say, 1824). Данный фитофаг обладает высокой способностью к адаптации в различных климатических условиях и, в зависимости от региона, может развиваться в 1–3 поколениях за вегетационный период. Основным методом контроля численности вредителя является применение химических инсектицидов. Однако, их использование связано с рядом отрицательных последствий, включая негативное воздействие на экологическую обстановку, гибель полезных насекомых и других организмов, а также быстрое развитие резистентности у вредителей. Применение энтомофагов, размноженных в биологических лабораториях, позволяет поддерживать популяции вредителей на хозяйственно незначимом уровне. Взаимодействуя с другими компонентами агроценоза, эти организмы выполняют роль сезонных биорегуляторов численности вредителей. Благодаря этому экологическое равновесие устанавливается значительно быстрее, чем при отсутствии биоценотической регуляции. Таким образом, биологическая защита становится не только управляемой, но и активной.
Материалы и методы. В опытах применяли энтомофаг Podisus maculiventris Say (подизус), интродуцированного в 2015 году. В лабораторных условиях клопов разводили при 26±1 °С, влажности 70-75% и световом дне 6 часов. В полевых условиях учитывали численность колорадского жука (яйца, личинки, имаго) и подизуса (личинки и имаго) на 1 куст. Биопрепарат Актарофит 1,8 вносили в норме 0,2 л/га, через день – подизуса с нормой 25 000 особей/га. Учеты проводили на 3-й, 7-й и 14-й день.
Результаты. Полевые исследования проводились в 2024 году на стационаре регионального филиала «Кайнар» ТОО «Казахский научно-исследовательский институт защиты и карантина растений им.Ж.Жиембаева» (КазНИИЗиКР), (Алматинская область, Карасайский район) на посадках картофеля.
Заключение. Применение биопрепарата Актарофит 1,8 в сочетании с энтомофагом подизус обеспечило высокую биологическую эффективность – 83,6 % на 3-й день и 87,2 % на 7-й день после обработки. Комплексный подход повысил уровень защиты растений и снизил зависимость от химических средств, способствуя экологической устойчивости агросистем. В дальнейшем планируется разработка технологии точного внесения биоагентов с использованием БПЛА
Органикалық өнімнің өндірісі мен айналымы саласындағы стандарттардың ғылыми-техникалық деңгейін талдау
Get PDFBackground and Aim. This article presents a comprehensive analysis of the scientific and technical level of national standards of the Republic of Kazakhstan and the interstate standard regulating the processes of production, certification and circulation of organic products. Particular attention is paid to issues of terminological accuracy and the compliance of the concepts used with the current legislation of the Republic of Kazakhstan, including laws, by laws and technical regulations. A detailed assessment was conducted regarding the accuracy of references to regulatory documents, their relevance, applicability and legal validity. The degree of harmonization between national, interstate, international and regional standards was also examined.
Materials and Мethods. The study used current national standards of the Republic of Kazakhstan, interstate standards (GOST), international and regional regulatory documents in the field of organic production. The analysis was conducted using comparative legal and structural content approaches.
Methods included normative legal analysis, expert assessment of terminology, logical and semantic comparison, and evaluation of compliance with the requirements of international standardization and certification systems.
Results. The analysis revealed terminological and substantive inconsistencies, outdated references to repealed regulations, and insufficient alignment with international standards. The authors proposed specific recommendations for updating the standards aimed at enhancing their relevance, improving regulatory compatibility and supporting the sustainable development of the organic sector in the Republic of Kazakhstan. Conclusion. The study identified a number of inconsistencies and shortcomings in the current standards, including outdated terminology, gaps in the reference framework, and deviations from international best practices. These findings highlight the need for a comprehensive revision and modernization of the regulatory documentation to align it with the contemporary requirements of sustainable development and international trade. The proposed recommendations can serve as a foundation for further improvements to the standardizatio system in organic agriculture and for strengthening the confidence of both domestic and international market participants.Алғышарттар мен мақсат. Мақалада органикалық өнімдерді өндіру, сертификаттау және айналым процестерін реттейтін Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекетаралық стандарттарының ғылыми-техникалық деңгейіне жан-жақты талдау ұсынылған. Терминологиялық дәлдік және пайдаланылатын ұғымдардың заңдарды, заңға тәуелді актілерді және техникалық регламенттерді қоса алғанда, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкестігі мәселелеріне ерекше назар аударылды. Нормативтік-құқықтық құжаттарға сілтемелердің дұрыстығына, олардың өзектілігі мен құқықтық негізділігіне егжей-тегжейлі тексеру жүргізілді. Сондай-ақ ұлттық және мемлекетаралық стандарттардың халықаралық және өңірлік нормалармен үйлесу дәрежесі зерттелді.
Материалдар мен әдістер. Зерттеу материалдары ретінде Қазақстан Республикасының қолданыстағы ұлттық стандарттары, мемлекетаралық стандарттар (ГОСТ), органикалық өндіріс саласындағы халықаралық және өңірлік нормативтік құжаттар пайдаланылды. Талдау салыстырмалы-құқықтық және құрылымдық мазмұндық тәсілдер негізінде жүргізілді. Нормативтік құқықтық талдау, терминологияны сараптамалық бағалау, логикалық-семантикалық салыстыру және халықаралық стандарттау және сертификаттау жүйелерінің талаптарына сәйкестігін талдау әдістері қолданылды.
Нәтижелер. Жүргізілген талдау нәтижесінде терминологиялық және мазмұндық сәйкессіздіктер, жойылған нормативтік актілерге ескірген сілтемелер, сондай-ақ халықаралық стандарттармен сәйкес келмеу анықталды. Авторлар стандарттардың өзектілігін арттыруға, нормативтік үйлесімділікті жақсартуға және Қазақстан Республикасында органикалық сектордың тұрақты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған өзектендіру бойынша нақты ұсынымдар ұсынды.
Қорытынды. Жүргізілген зерттеу қолданыстағы стандарттардағы бірқатар сәйкессіздіктер мен кемшіліктерді, соның ішінде ескірген тұжырымдарды, анықтамалық базадағы кемшіліктерді және халықаралық тәжірибелерден ауытқуларды анықтауға мүмкіндік берді. Бұл нормативтік құжаттаманы тұрақты даму мен халықаралық сауданың қазіргі заманғы талаптарына сәйкес келтіру мақсатында оны қайта қарау және өзектендіру қажеттігін көрсетеді. Ұсынылған ұсыныстар органикалық ауыл шаруашылығы саласындағы стандарттау жүйесін одан әрі жаңғыртуға және нарықтың ішкі және сыртқы қатысушыларының сенімін арттыруға негіз бола алады.Алғышарттар мен мақсат. Мақалада органикалық өнімдерді өндіру, сертификаттау және айналым процестерін реттейтін Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекетаралық стандарттарының ғылыми-техникалық деңгейіне жан-жақты талдау ұсынылған. Терминологиялық дәлдік және пайдаланылатын ұғымдардың заңдарды, заңға тәуелді актілерді және техникалық регламенттерді қоса алғанда, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкестігі мәселелеріне ерекше назар аударылды. Нормативтік-құқықтық құжаттарға сілтемелердің дұрыстығына, олардың өзектілігі мен құқықтық негізділігіне егжей-тегжейлі тексеру жүргізілді. Сондай-ақ ұлттық және мемлекетаралық стандарттардың халықаралық және өңірлік нормалармен үйлесу дәрежесі зерттелді.
Материалдар мен әдістер. Зерттеу материалдары ретінде Қазақстан Республикасының қолданыстағы ұлттық стандарттары, мемлекетаралық стандарттар (ГОСТ), органикалық өндіріс саласындағы халықаралық және өңірлік нормативтік құжаттар пайдаланылды. Талдау салыстырмалы-құқықтық және құрылымдық мазмұндық тәсілдер негізінде жүргізілді. Нормативтік құқықтық талдау, терминологияны сараптамалық бағалау, логикалық-семантикалық салыстыру және халықаралық стандарттау және сертификаттау жүйелерінің талаптарына сәйкестігін талдау әдістері қолданылды.
Нәтижелер. Жүргізілген талдау нәтижесінде терминологиялық және мазмұндық сәйкессіздіктер, жойылған нормативтік актілерге ескірген сілтемелер, сондай-ақ халықаралық стандарттармен сәйкес келмеу анықталды. Авторлар стандарттардың өзектілігін арттыруға, нормативтік үйлесімділікті жақсартуға және Қазақстан Республикасында органикалық сектордың тұрақты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған өзектендіру бойынша нақты ұсынымдар ұсынды.
Қорытынды. Жүргізілген зерттеу қолданыстағы стандарттардағы бірқатар сәйкессіздіктер мен кемшіліктерді, соның ішінде ескірген тұжырымдарды, анықтамалық базадағы кемшіліктерді және халықаралық тәжірибелерден ауытқуларды анықтауға мүмкіндік берді. Бұл нормативтік құжаттаманы тұрақты даму мен халықаралық сауданың қазіргі заманғы талаптарына сәйкес келтіру мақсатында оны қайта қарау және өзектендіру қажеттігін көрсетеді. Ұсынылған ұсыныстар органикалық ауыл шаруашылығы саласындағы стандарттау жүйесін одан әрі жаңғыртуға және нарықтың ішкі және сыртқы қатысушыларының сенімін арттыруға негіз бола алады
Использование карбонизированных осадков сточных вод в качестве минерального удобрения: экологические и агрономические аспекты
Get PDFBackground and Aim. In the context of the growing need for sustainable agricultural technologies, this study explores the possibility of recycling pyrolyzed sewage sludge as a fertilizer. The aim was to identify the optimal carbonization temperature of sewage sludge to obtain a safe and effective product that promotes plant growth.
Materials and Methods. Arugula microgreens (Eruca sativa) were used as a model due to their rapid response to environmental changes. Soil samples with different carbonized sludge contents (10-30%) processed at temperatures ranging from 350 to 700 °C, were prepared, and six irrigation regimes were applied, including one with potassium humate.
Results. The experimental results showed that sludge carbonized at 700 °C had the most beneficial effect on plant growth: enhanced germination, shoot elongation, and increased yield were observed. These effects are attributed to the detoxification of the material and the preservation o nutrients during thermal treatment.
Conclusion. The study highlights the potential of carbonized sludge as an environmentally friendly alternative to conventional fertilizers and its contribution to the development of a circular economy.Предпосылки и цель. В условиях растущей потребности в устойчивых сельскохозяйственных технологиях проведено исследование возможности вторичного использования илового осадка сточных вод, подвергнутого пиролизу, в качестве удобрения. Целью работы было выявление оптимальных температур карбонизации илового осадка для получения безопасного и эффективного продукта, способствующего росту растений.
Материалы и методы. В качестве модели использовалась микрозелень рукколы (Eruca sativa), благодаря ее быстрой реакции на изменения условий среды. Подготовлены образцы почвы с различным содержанием карбонизированного осадка (10-30%), обработанного при 350-700 °C, и применены шесть режимов полива, включая гумат калия.
Результаты. Результаты эксперимента показали, что наиболее благоприятное влияние на рост растений оказывает осадок, карбонизированный при 700 °C: отмечено ускоренное прорастание, удлинение ростков и повышение урожайности. Это связано с детоксикацией материала и сохранением питательных веществ в процессе термической обработки.
Заключение. Исследование подчеркивает потенциал карбонизированного ила как экологически обоснованной альтернативы традиционным удобрениям и его вклад в развитие циркулярной экономики.Предпосылки и цель. В условиях растущей потребности в устойчивых сельскохозяйственных технологиях проведено исследование возможности вторичного использования илового осадка сточных вод, подвергнутого пиролизу, в качестве удобрения. Целью работы было выявление оптимальных температур карбонизации илового осадка для получения безопасного и эффективного продукта, способствующего росту растений.
Материалы и методы. В качестве модели использовалась микрозелень рукколы (Eruca sativa), благодаря ее быстрой реакции на изменения условий среды. Подготовлены образцы почвы с различным содержанием карбонизированного осадка (10-30%), обработанного при 350-700 °C, и применены шесть режимов полива, включая гумат калия.
Результаты. Результаты эксперимента показали, что наиболее благоприятное влияние на рост растений оказывает осадок, карбонизированный при 700 °C: отмечено ускоренное прорастание, удлинение ростков и повышение урожайности. Это связано с детоксикацией материала и сохранением питательных веществ в процессе термической обработки.
Заключение. Исследование подчеркивает потенциал карбонизированного ила как экологически обоснованной альтернативы традиционным удобрениям и его вклад в развитие циркулярной экономики
Қазақстанның әртүрлі су айдындарындағы гаммарустардан Gammarus spp. (Crustacea: Amphipoda) ДНҚ бөліп алу тиімділігі мен сапасын бағалау
Get PDFBackground and Aim. Amphipods of the genus Gammarus are widely distributed in freshwater ecosystems of the Northern Hemisphere and are commonly used as model organisms in ecological, toxicological, and molecular studies. However, morphological identification of Gammarus is complicated due to the high degree of intraspecific variability and the presence of cryptic species. This makes molecular approaches based on mitochondrial DNA analysis (e.g., the COI gene) particularly important for taxonomic verification and biodiversity assessment. This study aimed to assess the efficiency of DNA extraction and its quality in Gammarus (Gammarus spp.) from various water bodies in Kazakhstan, and to test the reproducibility of COI gene amplification using PCR for subsequent genetic identification.
Materials and Methods. Gammarus spp. samples (Gammarus spp.) were collected from various freshwater bodies in northern, southern, and eastern Kazakhstan. The DNA extraction protocol was adapted to account for the specific characteristics of amphipod tissues.
Results. The extracted DNA samples demonstrated satisfactory purity and concentration, ensuring successful PCR amplification. All samples showed satisfactory DNA purity, with A260/A280 ratios ranging from 1.69 to 2.00, indicating the absence of significant protein contamination. The nucleic acid concentration varied from 191.6 to 232.0 ng/μL, which meets the requirements for subsequent PCR amplification. The results confirm the applicability of the optimized approach for molecular-genetic analysis and identification of Gammarus in the water bodies of Kazakhstan.
Conclusion. This study successfully optimized a DNA extraction protocol for Gammarus samples collected from freshwater bodies in Kazakhstan, yielding DNA of satisfactory purity and concentration suitable for PCR amplification. The successful visualization of the amplified COI gene fragment on an agarose gel provides a foundation for further population-genetic studies of amphipods in the region.Алғышарттар мен мақсат. Gammarus spp. туысының амфиподтары Солтүстік жартышардың тұщы су экожүйелерінде кең таралған және экологиялық, токсикологиялық және молекулярлық зерттеулерде модельді организмдер ретінде жиі қолданылады. Алайда, гаммарустарды морфологиялық сәйкестендіру түрішілік өзгергіштіктің жоғары дәрежесіне және криптикалық түрлердің морфологиялық жағынан іс жүзінде ажыратылмайтын, бірақ генетикалық және экологиялық жағынан ерекшеленетін түрлер болуына байланысты қиындық туғызады. Бұл митохондриальды ДНҚ-ны (мысалы, COI генін) талдауға негізделген молекулярлық тәсілдерді таксономиялық тексеру және биоалуантүрлілікті бағалау үшін ерекше маңызды етеді. Бұл жұмыстың мақсаты – Қазақстанның түрлі су қоймаларынан алынған гаммарус түрлерінен (Gammarus spp.) ДНҚ алу тиімділігін және оның сапасын бағалау, сондай-ақ, кейіннен үлгілерді генетикалық идентификациялау үшін ПТР әдісімен COI генінің амплификациясының қайта өндірілуін тексеру.
Материалдар мен әдістер. Зерттеу барысында cолтүстік, оңтүстік және шығыс Қазақстанның түрлі тұщы су қоймаларынан гаммарус үлгілері (Gammarus spp.) жиналды. Зерттеудің мақсаты – бөлінген ДНҚ-ның сапасы мен санына баға беру, сондай-ақ митохондриальды ген фрагментінің амплификациясының қайта өндірілуін бағалау болды. Экстракция әдістемесі амфипод ұлпаларының ерекшеліктерін ескере отырып бейімделді.
Нәтижелер. Алынған ДНҚ үлгілері таза және концентрациясы бойынша қанағаттанарлық көрсеткіштерді көрсетті, бұл сәтті ПТР-амплификациясын қамтамасыз етті. Барлық сынамаларда 1,69-дан 2,00-ге дейінгі диапазондағы A260/A280 мәндерімен ДНҚ тазалығының қанағаттанарлық көрсеткіштері байқалды, бұл ақуыздық қоспалардың жоқтығын көрсетеді. Нуклеин қышқылдарының концентрациясы 191,6-дан 232,0 нг/мкл аралығында өзгерді, бұл ПТР-амплификациясы үшін талаптарға сай келеді. Нәтижелер жасалған әдістің Қазақстанның су қоймаларында гаммарус түрлерін молекулярлық-генетикалық талдау және идентификациялау үшін қолайлы екенін растайды.
Қорытынды. Жүргізілген зерттеу Қазақстанның тұщы су қоймаларынан жиналған гаммарустардан ДНҚ экстракциялау әдістемесін оңтайландыруға мүмкіндік берді, бұл ПТР-амплификациясы үшін сәйкес келетін ДНҚ тазалығы мен концентрациясының қанағаттанарлық көрсеткіштерін қамтамасыз етіп, агароздық гельде COI генінің амплификацияланған фрагментін сәтті визуализациялауды қамтамасыз етті, бұл өңірдегі амфиподтарды одан әрі популяциялық-генетикалық зерттеу үшін негіз қалады. Алғышарттар мен мақсат. Gammarus spp. туысының амфиподтары Солтүстік жартышардың тұщы су экожүйелерінде кең таралған және экологиялық, токсикологиялық және молекулярлық зерттеулерде модельді организмдер ретінде жиі қолданылады. Алайда, гаммарустарды морфологиялық сәйкестендіру түрішілік өзгергіштіктің жоғары дәрежесіне және криптикалық түрлердің морфологиялық жағынан іс жүзінде ажыратылмайтын, бірақ генетикалық және экологиялық жағынан ерекшеленетін түрлер болуына байланысты қиындық туғызады. Бұл митохондриальды ДНҚ-ны (мысалы, COI генін) талдауға негізделген молекулярлық тәсілдерді таксономиялық тексеру және биоалуантүрлілікті бағалау үшін ерекше маңызды. Бұл жұмыстың мақсаты – Қазақстанның түрлі су қоймаларынан алынған гаммарус түрлерінен (Gammarus spp.) ДНҚ алу тиімділігін және оның сапасын бағалау, сондай-ақ, кейіннен үлгілерді генетикалық идентификациялау үшін ПТР әдісімен COI генінің амплификациясының қайта өндірілуін тексеру.
Материалдар мен әдістер. Зерттеу барысында cолтүстік, оңтүстік және шығыс Қазақстанның түрлі тұщы су қоймаларынан гаммарус үлгілері (Gammarus spp.) жиналды. Бұл зерттеудің мақсаты - Қазақстанның әртүрлі су айдындарындағы гаммарустардан ДНҚ-ны бөлу әдістерінің тиімділігі мен сапасын бағалау. Экстракция әдістемесі амфиподалар ұлпаларының ерекшеліктерін ескере отырып бейімделді.
Нәтижелер. Алынған ДНҚ үлгілері таза және концентрациясы бойынша қанағаттанарлық көрсеткіштерді көрсетті, бұл сәтті ПТР-амплификациясын қамтамасыз етті. Барлық сынамаларда 1,69-дан 2,00-ге дейінгі диапазондағы A260/A280 мәндерімен ДНҚ тазалығының қанағаттанарлық көрсеткіштері байқалды, бұл ақуыздық қоспалардың жоқтығын көрсетеді. Нуклеин қышқылдарының концентрациясы 191,6-дан 232,0 нг/мкл аралығында өзгерді, бұл ПТР амплификациясы үшін талаптарға сай келеді. Нәтижелер жасалған әдістің Қазақстанның су қоймаларында гаммарус түрлерін молекулярлық-генетикалық талдау және идентификациялау үшін қолайлы екенін растайды.
Қорытынды. Жүргізілген зерттеу Қазақстанның тұщы су қоймаларынан жиналған гаммарустардан ДНҚ экстракциялау әдістемесін оңтайландыруға мүмкіндік берді, бұл ПТР- амплификациясы үшін сәйкес келетін ДНҚ тазалығы мен концентрациясының қанағаттанарлық көрсеткіштерін қамтамасыз етіп, агароздық гельде COI генінің амплификацияланған фрагментін сәтті визуализациялауды қамтамасыз етті, бұл өңірдегі амфиподтарды одан әрі популяциялық- генетикалық зерттеу үшін негіз қалады
Тұйық сумен қамтамасыз ету қондырғылары жағдайында бекіре балықтарының маусымдық биоритмдерін реттеу нәтижесі
Get PDFBackground and Aim. This article presents research results on selective breeding of sturgeon for regulating seasonal biorhythms in recirculating aquaculture systems (RAS). The study assessed the use of ultrasound (USG) and biopsy methods to determine gamete maturity, and examined the outcomes of obtaining gametes non-lethally from sturgeon raised under artificial conditions. Changes in physiological processes depending on wintering duration of wintering and temperature regimes were also analyzed.
Materials and Methods. The study included 5 starred sturgeon (Acipenser ruthenus Linnaeus) (16+ years), 14 Siberian sturgeon (Acipenser baerii Brandt) (13+ years), 11 Russian sturgeon (Acipenser gueldenstaedtii Brandt et Ratzeburg) (13+ years), and 7 beluga (Huso huso Linnaeus) ( 9+ years). Fish were selected based on phenotypic parameters and bonification. USG (ultrasound examination) was used as a rapid method for assessing sexual maturity.
Results. The results showed that physiological indices of sturgeon broodstock of different species, and the development of sexual products during wintering under the same hydro chemical and thermal conditions, differed significantly. Optimal values are provided for the average oocyte polarization coefficient, resorption results, interspecific mass ratios, duration of artificial wintering before spawning, and temperature regimes.
Conclusion. These research results may improve technologies for growing sturgeon in artificial conditions. The study found that the optimal average polarization coefficient of oocytes ranges from 0.05 to 0.20 Kp. Effective spawning was observed when the period of artificial wintering before spawning is 50-58 days, and the temperature regime was 5 °C to 22 °C.Алғышарттар мен мақсат. Бұл мақалада жасанды жағдайда өсірілетін бекіре тұқымдас балықтардан дәстүрлі әдіссіз, балықтарды өлтірмей тірі күйінде уылдырық алу мақсатында бірнеше әдістемелер қолданылуы кезіндегі ғылыми-зерттеу нәтижелері келтірілген. Сондай ақ тұйық сумен қамтамасыз ету қондырғылары (бұдан әрі - ТСҚеҚ) жағдайында бекіре балықтарының маусымдық биоритмдерін реттеу үшін балықтарды бонитировкалау, жынысқа жетілу сатыларын анықтау мақсатында ультра дыбыстық (УДЗ) аппараттары арқылы зерттеулер жүргізу және балықтардың уылдырыққа қай сатыға дейін жетілгенін толық анықтау мақсатында биопсия әдістемелерін пайдалану, бекіре тұқымдас балықтардан тірі күйінде уылдырық алу нәтижелері және зертханалық жүргізілген жұмыстардың негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстары көрсетілген.
Материалдар мен әдістер. Зерттеу жұмыстарының нысандарына сүйрік балығының (Acipenser rithenus Linnaeus) 16+ жастағы 5 данасы, сібір бекіресінің (Acipenser baerii Brandt) 13+ жастағы 14 данасы және орыс бекіресінің (Acipenser guelden-staedtii Brandt et Ratzeburg) 13+ жастағы 11 данасы, сонымен қатар қортпа балығының (Huso huso Linnaeus) 9+ жастағы 7 данасы алынды. Зерттеу объектілерін іріктеу үшін балықтардың фенотиптық көрсеткіштері анықталып, бонитировка жасау арқылы жүргізілді, кейін жынысқа жетілуін анықтау үшін экспресс-әдістеме ретінде УДЗ (бұдан әрі - ультра-дыбыстық зерттеу) жүйесі қолданылды.
Нәтижелер. Зерттеу жұмыстарының нәтижелері бойынша бекіре тұқымдас балықтардың физиологиялық көрсеткіштері, гидрохимиялық және термикалық жағдайдағы бір ортада қыстағынымен жыныс өнімдерінің даму көрсеткіштері әртүрлі болып шыққаны айқын көрсетілген. Зерттеу нәтижелерінде ооциттердің ең оптимальды орташа поляризациялық коэффициенті, резорбциялық нәтижелері, түр аралық салмақтық ара қатынастары, уылдырықтату алдындағы жасанды қыстақ мерзімі мен температурасының нәтижелері келтірілген.
Қорытынды. Зерттеулердің нәтижелері алдағы уақыттағы бекіре тұқымдас балықтарды жасанды жағдайда өсіру кезіндегі технологияларды жетілдірудің жаңа қырларын ашуға және тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Зерттеу жұмыстарының нәтижелері бойынша ооциттердің ең оптимальды орташа поляризациялық коэффициенті 0,05 до 0,20 Кп аралығында ауытқитынын көрсетті. Ооциттердің поляризациясына байланысты уылдырықтату алдындағы жасанды қыстақ мерзімі 50-58 күнді құраса, ал температуралық режимы 5 °С- дан 22 °С дейінгі аралықта жоғары тиімділігі анықталды.Алғышарттар мен мақсат. Бұл мақалада жасанды жағдайда өсірілетін бекіре тұқымдас балықтардан дәстүрлі әдіссіз, балықтарды өлтірмей тірі күйінде уылдырық алу мақсатында бірнеше әдістемелер қолданылуы кезіндегі ғылыми-зерттеу нәтижелері келтірілген. Сондай ақ тұйық сумен қамтамасыз ету қондырғылары (бұдан әрі - ТСҚеҚ) жағдайында бекіре балықтарының маусымдық биоритмдерін реттеу үшін балықтарды бонитировкалау, жынысқа жетілу сатыларын анықтау мақсатында ультра дыбыстық (УДЗ) аппараттары арқылы зерттеулер жүргізу және балықтардың уылдырыққа қай сатыға дейін жетілгенін толық анықтау мақсатында биопсия әдістемелерін пайдалану, бекіре тұқымдас балықтардан тірі күйінде уылдырық алу нәтижелері және зертханалық жүргізілген жұмыстардың негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстары көрсетілген.
Материалдар мен әдістер. Зерттеу жұмыстарының нысандарына сүйрік балығының (Acipenser rithenus Linnaeus) 16+ жастағы 5 данасы, сібір бекіресінің (Acipenser baerii Brandt) 13+ жастағы 14 данасы және орыс бекіресінің (Acipenser guelden-staedtii Brandt et Ratzeburg) 13+ жастағы 11 данасы, сонымен қатар қортпа балығының (Huso huso Linnaeus) 9+ жастағы 7 данасы алынды. Зерттеу объектілерін іріктеу үшін балықтардың фенотиптық көрсеткіштері анықталып, бонитировка жасау арқылы жүргізілді, кейін жынысқа жетілуін анықтау үшін экспресс-әдістеме ретінде УДЗ (бұдан әрі - ультра-дыбыстық зерттеу) жүйесі қолданылды.
Нәтижелер. Зерттеу жұмыстарының нәтижелері бойынша бекіре тұқымдас балықтардың физиологиялық көрсеткіштері, гидрохимиялық және термикалық жағдайдағы бір ортада қыстағынымен жыныс өнімдерінің даму көрсеткіштері әртүрлі болып шыққаны айқын көрсетілген. Зерттеу нәтижелерінде ооциттердің ең оптимальды орташа поляризациялық коэффициенті, резорбциялық нәтижелері, түр аралық салмақтық ара қатынастары, уылдырықтату алдындағы жасанды қыстақ мерзімі мен температурасының нәтижелері келтірілген.
Қорытынды. Зерттеулердің нәтижелері алдағы уақыттағы бекіре тұқымдас балықтарды жасанды жағдайда өсіру кезіндегі технологияларды жетілдірудің жаңа қырларын ашуға және тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Зерттеу жұмыстарының нәтижелері бойынша ооциттердің ең оптимальды орташа поляризациялық коэффициенті 0,05 до 0,20 Кп аралығында ауытқитынын көрсетті. Ооциттердің поляризациясына байланысты уылдырықтату алдындағы жасанды қыстақ мерзімі 50-58 күнді құраса, ал температуралық режимы 5 °С- дан 22 °С дейінгі аралықта жоғары тиімділігі анықталды
Оценка влияния плотности посадки пресноводной креветки Розенберга (Macrobrachium rosenbergii) на выживаемость и скорость роста
Get PDFBackground and Aim. The cultivation of freshwater Rosenberg shrimp (Macrobrachium rosenbergii De Man, 1879) is gaining momentum worldwide, including the CIS countries. This species possesses a high growth rate and superior taste and nutritional qualities. Currently, most shrimp are grown in ponds in regions with a long growing season or in tropical countries. However, growing shrimp in regions with a temperate climate does not allow obtaining sufficient marketable products per season. Cultivating commercially promising arthropods in a closed recirculating aquaculture system (RAS) can be a solution for regions with a short average annual temperature season, since in this system it is possible to regulate all technological processes and external conditions of the habitat. Determining the stocking density in this case is important for the effective management of aquaculture.
Materials and methods. The Rosenberg shrimp were cultured in a recirculating aquaculture system (RAS) at the S. Seifullin Kazakh Agrotechnical Research University. The system consisted of 8 fishbreeding tanks of 2000 L each, three of which were used to grow the arthropods. Specialized equipment (a thermo-oximeter and a pH-meter) and drip tests for nitrites and nitrates were used to control the water quality. Generally accepted aquaculture methods were used to determine survival and growth rates, study growth dynamics, and calculate weight gain rates.
Results. The growth rate of Rosenberg shrimp was studied during the experiment. Under the same cultivation conditions and hydrochemical regime, the weight gain in the group with the lowest stocking density was significantly higher than in the other two groups. With relatively similar initial weights, the absolute gain during the experiment in the lowest density group was 44% greater than in the 3rd group and 26% greater than in the 2nd group. The relative gain in the first group was 45% greater than in the third group and 22% greater than in the second.
Conclusion. The highest survival rate was in the first group – 94%. In the second and third groups, this figure was 86% and 82%, respectively. This indicates more favorable growing conditions at a relatively lower stocking density. However, it is also necessary to take into account that low planting densities can lead to a decrease in farm productivity, and this figure should be adjusted by taking into account relative and absolute increases.Предпосылки и цель. Выращивание пресноводной креветки Розенберга (Macrobrachium rosenbergii De Man, 1879) набирает все больший оборот во всем мире, включая страны СНГ. Данный вид обладает высокой скоростью роста и высокими вкусовыми и питательными качествами. На данный момент большая часть креветок выращивается в прудах в регионах с большим вегетационным сезоном или в тропических странах. Однако, выращивание креветки в регионах с умеренным климатом не позволяет получить достаточно товарной продукции за сезон. Выращивание перспективных с коммерческой точки зрения членистоногих в установке замкнутого водоснабжения может стать решением для регионов с малым среднегодовым температурным сезоном, так как в данной системе возможно регулировать все технологические процессы и внешние условия среды обитания. Определение плотности посадки в данном случае имеет важную роль в эффективном ведении аквакультуры.
Материалы и методы. Выращивание креветки Розенберга проводили в установке замкнутого водоснабжения (УЗВ) при Казахском агротехническом исследовательском университете им. С.Сейфуллина. Установка состоит из 8 рыбоводных бассейнов по 2000 л, в трех из которых проводили выращивание членистоногих. Для контроля качества воды использовались профильное оборудование (термооксиметр и рН метр), а также капельные тесты для определения нитритов и нитратов. Для определения выживаемости и скорости роста, изучения динамики роста и скорости набора массы использовались общепринятые методики для аквакультуры.
Результаты. При одинаковых условиях выращивания, гидрохимическом режиме и кормления, в группе с наименьшей плотностью посадки набор массы происходил намного быстрее, чем в двух других группах. При относительно одинаковой начальной массе, абсолютный прирост за период эксперимента в группе с наименьшей плотностью посадки был на 44% больше, чем в 3-й группе, и на 26% больше, чем в 2-й группе. Относительный прирост в 1-й группе был на 45% больше, чем в 3-й группе и на 22% больше, чем во 2-й.
Заключение. Наибольшая выживаемость была в 1-й группе – 94%. Во 2-й и 3-й группе данный показатель составлял 86% и 82% соответственно. что свидетельствует о более оптимальных условиях выращивания при относительно небольшой посадке. Однако, необходимо учитывать и то, что низкие плотности посадки могут привести и к снижению производительности хозяйства и данный показатель должен быть отрегулирован, учитывая относительные и абсолютные приросты.Предпосылки и цель. Выращивание пресноводной креветки Розенберга (Macrobrachium rosenbergii De Man, 1879) набирает все больший оборот во всем мире, включая страны СНГ. Данный вид обладает высокой скоростью роста и высокими вкусовыми и питательными качествами. На данный момент большая часть креветок выращивается в прудах в регионах с большим вегетационным сезоном или в тропических странах. Однако, выращивание креветки в регионах с умеренным климатом не позволяет получить достаточно товарной продукции за сезон. Выращивание перспективных с коммерческой точки зрения членистоногих в установке замкнутого водоснабжения может стать решением для регионов с малым среднегодовым температурным сезоном, так как в данной системе возможно регулировать все технологические процессы и внешние условия среды обитания. Определение плотности посадки в данном случае имеет важную роль в эффективном ведении аквакультуры.
Материалы и методы. Выращивание креветки Розенберга проводили в установке замкнутого водоснабжения (УЗВ) при Казахском агротехническом исследовательском университете им. С.Сейфуллина. Установка состоит из 8 рыбоводных бассейнов по 2000 л, в трех из которых проводили выращивание членистоногих. Для контроля качества воды использовались профильное оборудование (термооксиметр и рН метр), а также капельные тесты для определения нитритов и нитратов. Для определения выживаемости и скорости роста, изучения динамики роста и скорости набора массы использовались общепринятые методики для аквакультуры.
Результаты. При одинаковых условиях выращивания, гидрохимическом режиме и кормления, в группе с наименьшей плотностью посадки набор массы происходил намного быстрее, чем в двух других группах. При относительно одинаковой начальной массе, абсолютный прирост за период эксперимента в группе с наименьшей плотностью посадки был на 44% больше, чем в 3-й группе, и на 26% больше, чем в 2-й группе. Относительный прирост в 1-й группе был на 45% больше, чем в 3-й группе и на 22% больше, чем во 2-й.
Заключение. Наибольшая выживаемость была в 1-й группе – 94%. Во 2-й и 3-й группе данный показатель составлял 86% и 82% соответственно. что свидетельствует о более оптимальных условиях выращивания при относительно небольшой посадке. Однако, необходимо учитывать и то, что низкие плотности посадки могут привести и к снижению производительности хозяйства и данный показатель должен быть отрегулирован, учитывая относительные и абсолютные приросты
Племенные и экстерьерные показатели казахской грубошерстной курдючной породы овец
Get PDFBackground and Aim. Resistance to harsh conditions, unpretentiousness regarding feed and the ability to make long transitions make the Kazakh coarse-wooled fat-tailed sheep breed an important genetic resource for livestock farming in Kazakhstan. However, in modern conditions, the requirements for product quality, breeding work, and adaptation to intensive keeping technologies are increasing. To increase productivity and breeding value, it is necessary to carry out a comprehensive assessment of the exterior and breeding characteristics of animals; this assessment will facilitate the identification of highly productive animals, improve the breeding base and ensure sustainable development of the industry. This necessitates a scientifically based evolution of the breeding potential and exterior-constitutional characteristics of the Kazakh coarse wooled fat-tailed sheep breed. Therefore, the aim of this study is to analyze the results of the bonitation of sheep of the Kazakh coarse-wooled fat-tailed breed, as well as their exterior and constitutional features and productive and\ breeding indicators.
Materials and Methods. The analysis of data collected using the “Republican Livestock Breeding System” information and analytical system for Livestock Breeding, including zootechnical events and the class composition of animals, was performed. A comprehensive measurement of phenotypic parameters was conducted: height at the withers and sacrum, chest width behind the shoulder blades, chest depth, oblique body length, metacarpus girth. The measurements were carried out using standard zootechnical instruments. Based on the measurements obtained, the index indicators of constitution were calculated, which allowed for an objective assessment of the exterior type and compliance with breed standards.
Results. The prevalence of elite stock (up to 94.6% among rams) was established, which indicates a significant genetic potential of the studied population. The indicators of offspring and weaning in both farms are also at a high level (96-98%), indicating good organization of zootechnical accounting and animal care. The measurements and constitution indices of animals confirm their compliance with the breed standard, demonstrating good development, adaptability and adherence to the breed-forming type.
Conclusion. The use of the “Republican Livestock Breeding System” information and analytical system for Livestock Breeding made it possible to increase the accuracy of accounting and zootechnical records, automate breeding value calculations, and facilitate the analysis of breeding work. Consequently, selection and breeding work on the farms is well-organized, and the use of information technologies contributes to the further improvement of the breed qualities of the Kazakh coarse-wooled fat-tailed sheep breed. The obtained data can be used for digital management of selection work and the development of breed improvement programs.Предпосылка и цель. Устойчивость к суровым условиям, неприхотливость к кормам и способность к длительным переходам делают казахскую грубошерстную курдючную породу овец важным генетическим ресурсом для животноводства Казахстана. Однако в современных условиях возрастают требования к качеству продукции, племенной работе и адаптации к интенсивным технологиям содержания. Для повышения продуктивности и селекционной ценности необходимо проводить комплексную оценку экстерьерных и племенных признаков животных, это позволит выявить высокопродуктивных животных, улучшить племенную базу и обеспечить устойчивое развитие отрасли. Это определяет актуальность проведения научно обоснованной оценки племенного потенциала и экстерьерно-конституциональных характеристик казахской грубошерстной курдючной породы овец. В этой связи целью настоящего исследования является анализ результатов бонитировки овец казахской грубошерстной курдючной породы, а также их экстерьерно-конституциональных особенностей и продуктивно-племенных показателей.
Материалы и методы. Проведен анализ данных, собранных с использованием информационно- аналитической системы «Республиканская система животноводства» (ИАС РСЖ), в том числе по зоотехническим событиям и классному составуживотных. Проводилось комплексное измерениефенотипических параметров: высота в холке и крестце, ширина груди за лопатками, глубина груди, косая длина туловища, обхват пясти. Измерения осуществлялись с использованием стандартного зоотехнического инструментария. На основе полученных промеров рассчитывались индексные показатели телосложения, что позволило провести об ъективную оценку экстерьерного типа и соответствие стандартам породы.
Результаты. Установлено племенные качества овец и сохранность ягнят текущего года рождения, которые указывают на значительный генетический потенциал исследуемого поголовья. В частности, удельный вес баранов-производителей класса элита составляет 94,6%, а сохранность ягнят к отбивке 96-98%. Промеры и индексы телосложения животных подтверждают их соответствие породному стандарту, что подтверждает хорошее развитие, приспособленность и соответствие породообразующему типу.
Заключение. Изучение экстерьерных показателей казахской курдючной грубошерстной породы овец и использование ИАС РСЖ позволило повысить продуктивно-племенные качества и точность учета зоотехнических событий, автоматизировать расчёты племенной ценности и облегчил анализ селекционной работы. Следовательно, селекционно-племенная работа в хозяйствах организована на хорошем уровне, а применение информационных технологий способствовало дальнейшему совершенствованию породных качеств овец казахской грубошерстной курдючной породы. Полученные данные могут быть использованы для цифрового управления племенной работы и разработки программ улучшения породы.Предпосылка и цель. Устойчивость к суровым условиям, неприхотливость к кормам и способность к длительным переходам делают казахскую грубошерстную курдючную породу овец важным генетическим ресурсом для животноводства Казахстана. Однако в современных условиях возрастают требования к качеству продукции, племенной работе и адаптации к интенсивным технологиям содержания. Для повышения продуктивности и селекционной ценности необходимо проводить комплексную оценку экстерьерных и племенных признаков животных, это позволит выявить высокопродуктивных животных, улучшить племенную базу и обеспечить устойчивое развитие отрасли. Это определяет актуальность проведения научно обоснованной оценки племенного потенциала и экстерьерно-конституциональных характеристик казахской грубошерстной курдючной породы овец. В этой связи целью настоящего исследования является анализ результатов бонитировки овец казахской грубошерстной курдючной породы, а также их экстерьерно-конституциональных особенностей и продуктивно-племенных показателей.
Материалы и методы. Проведен анализ данных, собранных с использованием информационно- аналитической системы «Республиканская система животноводства» (ИАС РСЖ), в том числе по зоотехническим событиям и классному составуживотных. Проводилось комплексное измерениефенотипических параметров: высота в холке и крестце, ширина груди за лопатками, глубина груди, косая длина туловища, обхват пясти. Измерения осуществлялись с использованием стандартного зоотехнического инструментария. На основе полученных промеров рассчитывались индексные показатели телосложения, что позволило провести об ъективную оценку экстерьерного типа и соответствие стандартам породы.
Результаты. Установлено племенные качества овец и сохранность ягнят текущего года рождения, которые указывают на значительный генетический потенциал исследуемого поголовья. В частности, удельный вес баранов-производителей класса элита составляет 94,6%, а сохранность ягнят к отбивке 96-98%. Промеры и индексы телосложения животных подтверждают их соответствие породному стандарту, что подтверждает хорошее развитие, приспособленность и соответствие породообразующему типу.
Заключение. Изучение экстерьерных показателей казахской курдючной грубошерстной породы овец и использование ИАС РСЖ позволило повысить продуктивно-племенные качества и точность учета зоотехнических событий, автоматизировать расчёты племенной ценности и облегчил анализ селекционной работы. Следовательно, селекционно-племенная работа в хозяйствах организована на хорошем уровне, а применение информационных технологий способствовало дальнейшему совершенствованию породных качеств овец казахской грубошерстной курдючной породы. Полученные данные могут быть использованы для цифрового управления племенной работы и разработки программ улучшения породы
Селекционно-генетический анализ результатов испытаний по собственной продуктивности казахских белоголовых бычков в условиях КХ «Даурен»
Get PDFBackground and Aim. A key prerequisite for the successful development of beef cattle breeding is the production of animals genetically predisposed to high meat productivity and superior meat quality. The aim of this study was to conduct performance testing of Kazakh White-headed bulls, focusing on selection and genetic parameters of the studied traits, including meat quality.
Materials and Methods. The research material consisted of Kazakh white-headed bulls that were tested for individual performance from weaning (7-9 months) to 12 months of age under the conditions of the base farm “Dauren,”, located in the Zharma District of the Abai Region. Standard zootechnical, genetic, statistical, and biometric research methods were used during the performance testing.
Results. The study revealed that the live weight of the bulls at the beginning of the performance test exceeded the breed standard minimum by 9.6%, and by the end of the test - by 29.9%. The coefficients of variation for the average live weight at 365 days and the average daily gain from 205 to 365 days were relatively high, at 15.2% and 30.7%, respectively. At the beginning of the test (205 days of age), the variation coefficient for live weight was only 3.2%. Among all tested bulls, the most consistent traits were live weight at weaning and height at the sacrum. For other traits, coefficients of variation ranged from moderate to high, between 13% and 37%.
Conclusion. The analysis of performance testing results and heritability coefficients showed that genetic factors affect 30% to 54% of the selection traits. Each 1 kg increase in live weight, was associated with an average increase of 0.16% in height at the sacrum, 3.05% in ribeye area, and 2.67% in subcutaneous fat thickness. These results indicate strong positive correlations between live weight and the key performance traits studied.Предпосылки и цель. Предпосылкой успешного развития отрасли мясного скотоводства Казахстана является получение животных, генетически предрасположенных к проявлению высокой мясной продуктивности и формированию качественной мясной продукции. Целью исследований явилось проведение испытаний бычков казахской белоголовой породы по собственной продуктивности, с охватом селекционно генетических параметров изучаемых признаков, в том числе и прижизненной оценке их мясной продуктивности.
Материалы и методы. При проведении испытаний использовались общепринятые методики зоотехнических, генетических, статистических и биометрических исследований. Объектом исследований послужили бычки казахской белоголовой породы, после отбивки от коров-матерей (7-9 мес.) до годовалого возраста, проходившие испытания по собственной продуктивности в условиях базового хозяйства КХ «Даурен» Жарминского района, Абайской области.
Результаты. В результате исследований установлено,что живая масса бычков при постановке и снятии с испытаний по собственной продуктивности превышала средние значения показателей стандарта казахской белоголовой породы первого бонитировочного класса. Коэффициенты вариации среднего значения живой массы бычков в 365 дней и среднесуточного прироста массы в период от 205 до 365 дней, были достаточно высоки: 15,2% и 30,7%, соответственно. При постановке же бычков на испытания по собственной продуктивности в 205 дней, коэффициент вариации их живой массы составлял всего 3,2%. Следует отметить, что по показателю экстеръера (высота в крестце) бычки в годовалом возрасте, в пределах группы были относительно выровнены, на что указывает не высокое значение коэффициента вариации равное 3,5%. Достаточно высокая вариабельность отмечена по затратам корма на 1 кг прироста массы, площади мышечного глазка и толщине подкожного жира.
Заключение. При анализе результатов испытаний бычков по собственной продуктивности и расчете коэффициентов наследуемости установлено, что на селекционируемые признаки от 30 до 54% оказывают воздействие генетические факторы. При этом, с повышением живой массы бычков на 1 кг, высота в крестце, в среднем по группе, увеличивается на 0,16%, площадь мышечного глазка на 3,05%, и толщина подкожного жира на 2,67%, что указывает на высокие положительные корреляционные связи между живой массой и изучаемыми признаками.Предпосылки и цель. Предпосылкой успешного развития отрасли мясного скотоводства Казахстана является получение животных, генетически предрасположенных к проявлению высокой мясной продуктивности и формированию качественной мясной продукции. Целью исследований явилось проведение испытаний бычков казахской белоголовой породы по собственной продуктивности, с охватом селекционно генетических параметров изучаемых признаков, в том числе и прижизненной оценке их мясной продуктивности.
Материалы и методы. При проведении испытаний использовались общепринятые методики зоотехнических, генетических, статистических и биометрических исследований. Объектом исследований послужили бычки казахской белоголовой породы, после отбивки от коров-матерей (7-9 мес.) до годовалого возраста, проходившие испытания по собственной продуктивности в условиях базового хозяйства КХ «Даурен» Жарминского района, Абайской области.
Результаты. В результате исследований установлено,что живая масса бычков при постановке и снятии с испытаний по собственной продуктивности превышала средние значения показателей стандарта казахской белоголовой породы первого бонитировочного класса. Коэффициенты вариации среднего значения живой массы бычков в 365 дней и среднесуточного прироста массы в период от 205 до 365 дней, были достаточно высоки: 15,2% и 30,7%, соответственно. При постановке же бычков на испытания по собственной продуктивности в 205 дней, коэффициент вариации их живой массы составлял всего 3,2%. Следует отметить, что по показателю экстеръера (высота в крестце) бычки в годовалом возрасте, в пределах группы были относительно выровнены, на что указывает не высокое значение коэффициента вариации равное 3,5%. Достаточно высокая вариабельность отмечена по затратам корма на 1 кг прироста массы, площади мышечного глазка и толщине подкожного жира.
Заключение. При анализе результатов испытаний бычков по собственной продуктивности и расчете коэффициентов наследуемости установлено, что на селекционируемые признаки от 30 до 54% оказывают воздействие генетические факторы. При этом, с повышением живой массы бычков на 1 кг, высота в крестце, в среднем по группе, увеличивается на 0,16%, площадь мышечного глазка на 3,05%, и толщина подкожного жира на 2,67%, что указывает на высокие положительные корреляционные связи между живой массой и изучаемыми признаками
Результаты исследований взаимосвязи площади мышечного глазка и толщины подкожного жира с живой массой бычков казахской белоголовой и аулиекольской пород
Get PDFBackground and Aim. In the context of the growing demand for high-quality beef, the development of beef cattle breeding in Kazakhstan is becoming increasingly important. Domestic specialized beef breeds, the Kazakh White Headed and Auliekol, are characterized by high adaptability to harsh climatic conditions, the ability for intensive fattening, and the accumulation of energy reserves. The realization of their genetic potential, especially under adequate nutrition at an early age, has a positive effect on productivity and meat quality. The aim of this study was to determine the relationship between ribeye muscle area and subcutaneous fat thickness with live weight in bulls of these breeds, and to identify animals with a genetically determined combination of high live weight and favorable product quality traits.
Materials and Methods. The objects of the study were Kazakh White-Headed and Auliekol bulls aged 8 to 12 months that underwent performance testing at the base farms of Daŭren Farm (Abai Region) and Dievskaya Agrofirm LLP (Kostanay Region). Indicators of live weight, average daily gain, ribeye muscle area, and subcutaneous fat thickness were studied. The latter two parameters were measured using ultrasonography, followed by statistical processing of the obtained data.
Results. The live weight of Auliekol bulls exceeded the breed standard of Class I by an average of 38 kg (12.2%), whereas Kazakh White-Headed bulls corresponded to the elite record class. The Kazakh White-Headed breed was characterized by greater early maturity: with a feed conversion of 6.9 feed units per 1 kg of weight gain, the average daily gain reached 1,475 g. It was established that, in the Kazakh White-Headed breed, as live weight increased, both ribeye muscle area and subcutaneous fat thickness increased proportionally, whereas in the Auliekol breed, the increase in ribeye muscle area was less pronounced.
Conclusion. Breed-specific, biologically determined differences in the intensity and duration of growth of bulls were identified. These differences should be taken into account in breeding programs and in the formation of productive groups of beef cattle.Предпослыки и цель. В условиях роста спроса на качественную говядину развитие мясного скотоводства в Казахстане приобретает особую значимость. Отечественные специализированные мясные породы – казахская белоголовая и аулиекольская – отличаются высокой адаптацией к суровым климатическим условиям, способностью к интенсивному откорму и накоплению энергетических резервов. Реализация их генетического потенциала, особенно при полноценном кормлении в раннем возрасте, оказывает положительное влияние на продуктивность и качество мяса. Целью исследования являлось определение взаимосвязи площади мышечного глазка и толщины подкожного жира с живой массой бычков указанных пород, а также отбор животных с генетически обусловленным сочетанием высокой живой массы и качественных показателей продукции.
Материалы и методы. Объектом исследований служили бычки казахской белоголовой и аулиекольской пород в возрасте от 8 до 12 месяцев, проходившие испытания по собственной продуктивности в базовых хозяйствах КХ «Даурен» (Абайская область) и ТОО Агрофирма «Диевская» (Костанайская область). Изучались показатели живой массы, среднесуточного прироста, площади мышечного глазка и толщины подкожного жира, определяемые ультразвуковым методом, с последующей статистической обработкой данных.
Результаты. Живая масса бычков аулиекольской породы превышала стандарт породы I класса в среднем на 38 кг (12,2%), тогда как бычки казахской белоголовой породы соответствовали классу элита-рекорд. Казахская белоголовая порода отличалась большей скороспелостью: при затрате 6,9 корм. ед. на 1 кг прироста среднесуточный прирост составил 1475 г. Установлено, что у казахской белоголовой породы с увеличением живой массы пропорционально возрастали площадь мышечного глазка и толщина подкожного жира, тогда как у аулиекольской породы рост площади мышечного глазка был менее выражен.
Заключение. Выявлены породные, биологически обусловленные различия интенсивности и продолжительности роста бычков, что необходимо учитывать при селекционной работе и формировании продуктивных групп мясного скота.Предпослыки и цель. В условиях роста спроса на качественную говядину развитие мясного скотоводства в Казахстане приобретает особую значимость. Отечественные специализированные мясные породы – казахская белоголовая и аулиекольская – отличаются высокой адаптацией к суровым климатическим условиям, способностью к интенсивному откорму и накоплению энергетических резервов. Реализация их генетического потенциала, особенно при полноценном кормлении в раннем возрасте, оказывает положительное влияние на продуктивность и качество мяса. Целью исследования являлось определение взаимосвязи площади мышечного глазка и толщины подкожного жира с живой массой бычков указанных пород, а также отбор животных с генетически обусловленным сочетанием высокой живой массы и качественных показателей продукции.
Материалы и методы. Объектом исследований служили бычки казахской белоголовой и аулиекольской пород в возрасте от 8 до 12 месяцев, проходившие испытания по собственной продуктивности в базовых хозяйствах КХ «Даурен» (Абайская область) и ТОО Агрофирма «Диевская» (Костанайская область). Изучались показатели живой массы, среднесуточного прироста, площади мышечного глазка и толщины подкожного жира, определяемые ультразвуковым методом, с последующей статистической обработкой данных.
Результаты. Живая масса бычков аулиекольской породы превышала стандарт породы I класса в среднем на 38 кг (12,2%), тогда как бычки казахской белоголовой породы соответствовали классу элита-рекорд. Казахская белоголовая порода отличалась большей скороспелостью: при затрате 6,9 корм. ед. на 1 кг прироста среднесуточный прирост составил 1475 г. Установлено, что у казахской белоголовой породы с увеличением живой массы пропорционально возрастали площадь мышечного глазка и толщина подкожного жира, тогда как у аулиекольской породы рост площади мышечного глазка был менее выражен.
Заключение. Выявлены породные, биологически обусловленные различия интенсивности и продолжительности роста бычков, что необходимо учитывать при селекционной работе и формировании продуктивных групп мясного скота