Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
5333 research outputs found
Sort by
MUSIQA TA’LIMI SOHASIDA FINLYANDIYA TAJRIBASI: PEDAGOGIK YONDASHUVLARNING TAHLILI
In the Finnish educational model, student-centeredness, creative approaches, game-based teaching, and high standards for teacher qualifications are highly developed. This article analyzes the fundamental principles of the Finnish music education system, its pedagogical approaches, and advanced practices in fostering musical literacy through these methodsВ финской модели образования высоко развиты требования к ориентированности на учащегося, творческому подходу, обучению через игру и квалификации преподавателей. В данной статье анализируются основные принципы и педагогические подходы системы музыкального образования Финляндии, а также передовой опыт формирования музыкальной грамотности с их помощьюFin ta’lim modelida o‘quvchi markazlilik, ijodiy yondashuv, o‘yin asosida o‘qitish va ustozlar malakasiga bo‘lgan talablar yuqori darajada rivojlangan. Ushbu maqolada Finlyandiya musiqa ta’limi tizimining asosiy tamoyillari, pedagogik yondashuvlari va ular orqali musiqiy savodxonlikni shakllantirishdagi ilg‘or tajribalar tahlil qilinadi
RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA IQTISODIY JARAYONLARNI MATEMATIK MODELLASHTIRISH
This article analyzes the relevance and importance of mathematical modeling of economic processes in the context of digitization, including the role of digital technologies in expanding the possibilities of creating and analyzing economic models, as well as methods of mathematical modeling of various economic processes (for example, production, consumption, investment, inflation, employment).В данной статье анализируются актуальность и значение математического моделирования экономических процессов в условиях цифровизации, в том числе роль цифровых технологий в расширении возможностей построения и анализа экономических моделей, а также методы математического моделирования различных экономических процессов (например, производства, потребления, инвестиций, инфляции, занятости).Ushbu maqolada raqamlashtirish sharoitida iqtisodiy jarayonlarni matematik modellashtirishning dolzarbligi va ahamiyati, shu jumladan raqamli texnologiyalarning iqtisodiy modellarni yaratish va tahlil qilish imkoniyatlarini kengaytirishdagi roli, shuningdek, turli iqtisodiy jarayonlarni (masalan, ishlab chiqarish, iste'mol, investitsiya, inflatsiya, bandlik) matematik modellashtirish usullari tahlil qilinadi
KELAJAKNI TARBIYALASH, TALABALAR VA QADRIYATLAR
This article examines the issue of educating future generations in the context of the modern educational system, with a particular focus on students’ attitudes toward values and the mechanisms for shaping them. It explores didactic and pedagogical approaches to ensuring the harmony of national, universal, and contemporary values in the educational process. The means of instilling moral, aesthetic, social, and cultural values in students’ consciousness are analyzed, along with the educational responsibilities of academic institutions and current challenges in this area. The article aims to identify ways to improve a value-oriented education system within pedagogical practice.В статье рассматриваются вопросы воспитания будущего поколения в условиях современной системы образования, особенно отношение студентов к ценностям и механизмы их формирования. Раскрываются дидактические и педагогические подходы к обеспечению гармонии национальных, общечеловеческих и современных ценностей в воспитательном процессе. Проанализированы средства внедрения моральных, эстетических, социальных и культурных ценностей в сознание студентов, воспитательные задачи, стоящие перед образовательными учреждениями, а также современные проблемы в этой области. Данная статья направлена на выявление путей совершенствования системы воспитания, ориентированной на ценности, в педагогической деятельности.Maqolada zamonaviy ta’lim tizimi sharoitida kelajak avlodni tarbiyalash masalasi, ayniqsa, talabalarning qadriyatlarga munosabati va ularni shakllantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Tarbiyaviy jarayonlarda milliy, umuminsoniy va zamonaviy qadriyatlar uyg‘unligini ta’minlashning didaktik va pedagogik yondashuvlari ochib berilgan. Talabalar ongida axloqiy, estetik, ijtimoiy va madaniy qadriyatlarni singdirish vositalari, ta’lim muassasalari oldida turgan tarbiyaviy vazifalar, hamda bu boradagi zamonaviy muammolar tahlil qilingan. Mazkur maqola, pedagogik faoliyatda qadriyatlar asosida yo‘naltirilgan tarbiya tizimini takomillashtirish yo‘llarini aniqlashga qaratilgan
SIYOSATSHUNOSLIKDA “YUMSHOQ KUCH” NI AMALGA OSHIRISH VOSITALARI VA MEXANIZMLARI
The article explored the institutionalization of soft power as a strategic tool in international politics. Using a comparative and interdisciplinary approach, it analyzed national models and highlighted the role of cultural agencies, educational programs, and digital platforms. Practical recommendations were formulated for post-Soviet countries, including Uzbekistanстатье была проанализирована институционализация «мягкой силы» как стратегического ресурса влияния в международной политике. Исследование опиралось на междисциплинарный подход и охватывало практики ряда стран - от централизованных до гибридных и нишевых моделей. Особое внимание уделялось культурным агентствам, образовательным программам и цифровым платформам как ключевым инструментам soft power. Также были предложены рекомендации для стран постсоветского пространства, включая УзбекистанMaqolada “yumshoq kuch” tushunchasining institutsional shakllanishi va uning xalqaro siyosatda taʼsir vositasi sifatidagi roli tahlil qilindi. Tadqiqot turli mamlakatlar tajribasiga asoslangan holda madaniy agentliklar, taʼlim dasturlari va raqamli platformalarning ahamiyatini ko‘rsatdi. Post-sovet davlatlari, jumladan O‘zbekiston uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi
SOCIAL CONTROL AND PUBLIC PARTICIPATION: PRINCIPLES OF WESTERN PHILOSOPHY AND THE PRACTICE OF UZBEKISTAN
Maqolada jamoatchilik nazorati institutining nazariy asoslari, huquqiy zaminlari va amaliy shakllari tahlil qilinadi. G‘arb falsafasidagi yondashuvlar va O‘zbekiston tajribasi asosida institutning ahamiyati, subyektlari va rivojlanish tendensiyalari yoritiladi. Maqola metod sifatida huquqiy tahlil va qiyosiy yondashuvdan foydalanadi.В статье рассматриваются теоретические основы, правовые основания и практические формы института общественного контроля. На основе западной философии и опыта Узбекистана освещаются значение, субъекты и тенденции развития данного института. В качестве метода исследования используются юридический анализ и сравнительный подход.The article analyzes the theoretical foundations, legal basis, and practical forms of the public oversight institution. Based on Western philosophical approaches and the experience of Uzbekistan, the article highlights the significance, actors, and development trends of this institution. The research employs legal analysis and a comparative approach as its methodology
FIZIKADAN YANGI MAVZUNI TUSHUNTIRISHDA MUAMMOLI TA’LIMDAN FOYDALANGAN HOLDA O‘QITISH METODIKASI
This article highlights the role and significance of problem-based learning (PBL) technologies in the assimilation of new knowledge in physics. The author scientifically substantiates a methodology for developing students’ independent thinking and scientific inquiry skills through problem-based questions, problem situations, and experimental approaches. Methodical models for creating problem situations during lessons and organizing analytical activities have been applied. Lesson scenarios built on experimental observations, educational experiments, and problem-based questions are analyzed. Methodological approaches to teaching physics based on PBL have been developed, tested through experimentation, and exemplary methodological recommendations have been proposed for teachers to apply when teaching new topics.В данной статье освещены роль и значение технологий проблемного обучения при усвоении новых знаний по физике. Автор научно обосновал методику формирования у учащихся навыков самостоятельного мышления и научного исследования с помощью проблемных вопросов, проблемных ситуаций и экспериментального подхода. Использованы методические модели создания проблемных ситуаций на уроке и организации аналитической деятельности. Проанализированы сценарии уроков, построенные на основе экспериментальных наблюдений, учебных опытов и проблемных вопросов. Разработаны методические подходы к преподаванию физики на основе проблемного обучения, проверенные в ходе эксперимента, и предложены образцы методических рекомендаций для учителей по преподаванию новых тем.Ushbu maqolada fizika fanidan yangi bilimlarni o‘zlashtirishda muammoli ta’lim texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Muallif muammoli savollar, muammoli vaziyatlar va tajribaviy yondashuvlar orqali o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, ilmiy izlanish ko‘nikmalarini shakllantirish metodikasini ilmiy jihatdan asoslab bergan. Darsdagi muammoli vaziyatlar yaratish va tahliliy faoliyatni tashkil etishning metodik modellari qo‘llanilgan. Eksperimental kuzatuvlar, ta’limiy tajribalar va muammoli savollar asosida qurilgan dars ssenariylari tahlil qilingan. Fizika fanini muammoli ta’lim asosida o‘qitishga doir metodik yondashuvlarni ishlab chiqildi, tajriba asosida tekshirildi va natijada o‘qituvchilarga yangi mavzularni o‘qitishda qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan namunaviy metodik tavsiyalar ishlab chiqildi
TRIZ METODI ASOSIDA KОNSTRUKTIV KОMPЕTЕNTLIKNI TAKОMILLASHTIRISH MЕTОDIKAS
This article describes the role and importance of the TRIZ method in improving design competencies in future technology teachers, the history of the TRIZ method, its founders, basic principles, and the methods used to find solutions when using the TRIZ method. It also shows ways to solve problems in the classroom.В статье описывается роль и значение метода ТРИЗ в повышении проектных компетенций будущих учителей технологий, история метода ТРИЗ, его основатели, основные принципы, а также методы поиска решений при использовании метода ТРИЗ. Показаны способы решения проблем в классеMazkur maqolada bo‘lajak texnologiya o‘qituvchilarida konstruktorlik kompetensiyalarni takomillashtirishda TRIZ metodining o‘rni va ahamiyati, TRIZ metodining kelib chiqish tarixi, asoschilari, asosiy tamoyillari va TRIZ metodi qo‘llanilganda yechim izlashda qo‘llaniladigan metodlar haqida bayon qilingan. Shuningdek, dars mashg‘ulotlarida muammolarni yechish yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan
POKISTON – HINDISTON–XITOY “UCHBURCHAGI” DAGI MAMLAKATLAR FAOLIYATIGA TA’SIR KO‘RSATUVCHI OMILLAR
The article says that due to historical, geopolitical and economic factors, there are complex risks and imbalances in relations between Pakistan, India and China, the main of which are territorial disputes (Kashmir conflict), mutual distrust between India and Pakistan, as well as military confrontation, the connection between the two countries, China with Pakistan. The opinions are expressed that only diplomatic negotiations aimed at resolving the conflict and exacerbating tensions between countries can help reduce tensions between countries.В статье речь идет о том, что в силу исторических, геополитических и экономических факторов в отношениях между Пакистаном, Индией и Китаем существуют сложные риски и дисбалансы, основными из которых являются территориальные споры (Кашмирский конфликт), взаимное недоверие между Индией и Пакистаном, а также военная конфронтация, связь двух стран, Китая с Пакистаном. Изложены мнения о том, что только дипломатические переговоры, направленные на урегулирование конфликта и обострение напряженности в отношениях между государствами, могут способствовать снижению напряженности в отношениях между государствамиMaqolada tarixiy, geosiyosiy va iqtisodiy omillar tufayli Pokiston, Hindiston va Xitoy o‘rtasidagi munosabatlarda murakkab xavf va muvozanatlar mavjudligi, asosiy xavflar hududiy nizolar (Kashmir mojarosi), Hindiston va Pokiston o‘rtasidagi o‘zaro ishonchsizlik hamda harbiy qarama-qarshilik, shuningdek, Xitoyning mintaqadagi ta’sirining kuchayishi bilan bog‘liqligi, Pokistonga esa har ikki davlat manfaatlariga ta’sir qiluvchi hamda o‘z ehtiyojlariga ega bo‘lgan bo‘g‘in vazifasini bajarishi haqida so‘z yuritilgan. Qarama-qarshiliklarni iqtisodiy o‘zaro ta’sirlar va keskinlikni kamaytirish va hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan diplomatik sa’y-harakatlarda topish mumkin mumkinligi borasidagi fikrlar bayon qilinga
O‘ZBEKISTON OLIY O‘QUV YURTLARIDA IQTISOD YO‘NALISHI TALABALARI UCHUN INGLIZ TILINING LEKSIK MINIMUMI
This article provides a comprehensive study of the theoretical and practical aspects of the formation of the lexical minimum of the English language for students of economics in universities in Uzbekistan. The research is based on an interdisciplinary approach combining cognitive-linguistic, pragmatic and pedagogical methods of analysis in order to develop scientifically based criteria for the selection and systematization of professionally significant lexical units. These studies demonstrate a significant improvement in students' language training, justifying the need to integrate a thematically organized lexical minimum into modern educational programsВ данной статье проводится комплексное исследование теоретико-практических аспектов формирования лексического минимума английского языка для студентов экономических специальностей вузов Узбекистана. Исследование опирается на междисциплинарный подход, объединяющий когнитивно-лингвистические, прагматические и педагогические методы анализа, с целью выработки научно обоснованных критериев отбора и систематизации профессионально значимых лексических единиц. Данные исследования демонстрируют значительное улучшение языковой подготовки студентов, обосновывая необходимость интеграции тематически организованного лексического минимума в современные образовательные программыUshbu maqolada O‘zbekiston oliy o‘quv yurtlarining iqtisodiy mutaxassisliklari talabalari uchun ingliz tilining leksik minimumini shakllantirishning nazariy va amaliy jihatlari har tomonlama o‘rganiladi. Tadqiqot ilmiy asoslangan tanlov mezonlarini ishlab chiqish va kasbiy ahamiyatga ega leksik birliklarni tizimlashtirish maqsadida kognitiv-lingvistik, pragmatik va pedagogik tahlil usullarini birlashtirgan fanlararo yondashuvga asoslanadi. Ushbu tadqiqotlar talabalarning til ta’limi sezilarli darajada yaxshilanganligini ko‘rsatib, tematik ravishda tashkil etilgan leksik minimumni zamonaviy ta’lim dasturlariga birlashtirish zarurligini asoslayd
ELEKTRON LUG‘ATLARNING MIKROSTRUKTURASIDAGI GIPERMATNLI TUZILMA VA INTERAKTIV AXBOROT TAQDIMOTI
This article analyzes the main features of the microstructure of electronic dictionaries, including the hierarchical relationships between article elements and the importance of the hypertext structure. The issues of interactivity of dictionary entries, information presentation in accordance with user requirements, and database expansion using hypertext technologies are discussed. The role of computer technologies in optimizing macro- and microstructural parameters, and the possibilities of increasing the efficiency of dictionary entries through a combination of information forms such as text, sound, graphics, and animation are consideredВ статье анализируются основные особенности микроструктуры электронных словарей, в том числе иерархические связи между элементами статьи и важность гипертекстовой структуры. Обсуждаются вопросы интерактивности словарных статей, представления информации в соответствии с требованиями пользователя, расширения базы данных с использованием гипертекстовых технологий. Рассматривается роль компьютерных технологий в оптимизации макро- и микроструктурных параметров, а также возможности повышения эффективности словарных статей за счет комбинирования таких форм информации, как текст, звук, графика и анимация.Ushbu maqolada elektron lug‘atlarning mikrostrukturasining asosiy xususiyatlari, jumladan, maqola elementlari orasidagi iyerarxik munosabatlar va gipermatnli tuzilmaning ahamiyati tahlil qilinadi. Gipermatnli texnologiyalar yordamida lug‘at yozuvlarining interaktivligi, foydalanuvchi talablariga mos ravishda axborot taqdimoti va ma’lumotlar bazasining kengaytirilishi masalalari muhokama qilinadi. Kompyuter texnologiyalarining makro va mikrostrukturaviy parametrlarni optimallashtirishdagi roli, matn, ovoz, grafik va animatsiya kabi axborot shakllarining kombinatsiyasi orqali lug‘at yozuvlarining samaradorligini oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilad