Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
    5333 research outputs found

    FRAZEMALAR NEMIS VA O‘ZBEK TILI METOD VA YONDASHUVLARI TAHLILIDA

    No full text
    In this work, the structure, meaning and usage characteristics of phraseological units in German and Uzbek languages are studied on the basis of comparative analysis. Phraseologisms in both languages are considered as an important language unit that reflects national culture, tradition, historical thinking and national mentality. In the study, semantic and grammatical features of phraseological units, their translation and level of equivalence were analyzed. Similar and different aspects of the Uzbek and German languages are also shown, problems in the translation process and ways to solve them are discussed. The results of the work are of practical importance in the fields of linguistics, translation studies and intercultural communicationВ данной работе на основе сравнительного анализа изучаются структура, значение и особенности употребления фразеологизмов немецкого и узбекского языков. Фразеологизмы в обоих языках рассматриваются как важная языковая единица, отражающая национальную культуру, традиции, историческое мышление и национальный менталитет. В ходе исследования были проанализированы семантические и грамматические особенности фразеологизмов, их перевод и уровень эквивалентности. Также показаны сходства и различия узбекского и немецкого языков, обсуждаются проблемы в процессе перевода и пути их решения. Результаты работы имеют практическое значение в области лингвистики, переводоведения и межкультурной коммуникацииMazkur ishda nemis va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarning tuzilishi, ma’nosi va qo‘llanilish xususiyatlari solishtirma tahlil asosida o‘rganilgan. Har ikkala tildagi frazeologizmlar milliy madaniyat, urf-odat, tarixiy tafakkur va xalq mentalitetini aks ettiruvchi muhim til birligi sifatida qaraladi. Tadqiqotda frazeologik birliklarning semantik va grammatik xususiyatlari, ularning tarjima qilinishi va ekvivalentlik darajasi tahlil qilingan. Shuningdek, o‘zbek va nemis tillaridagi o‘xshash va farqli jihatlar ko‘rsatilib, tarjima jarayonidagi muammolar va ularni hal etish yo‘llari haqida fikr yuritilgan. Ish natijalari tilshunoslik, tarjimashunoslik va madaniyatlararo kommunikatsiya sohalarida amaliy ahamiyatga eg

    TABRIK NUTQIY AKTINING VAZIFAVIY-USLUBIY TADQIQI

    No full text
    In addition to the functions of the congratulatory speech act, its main categories are analyzed in the article, the different aspects of the congratulatory speech act from other speech acts such as wish, praise, flattery, and praise are revealed. In this place, various communicative situations that are of great importance in the implementation of the congratulatory speech act, the speaker's attention to the person to whom the speech is addressed due to his achievements, expressing his emotional state, positive attitude during the communication process, sharing the joy of the interlocutor, chosen by him the role of speech acts in the process of arousing emotional feelings in the addressee by creating a good mood and expressing respect by means of language units is shown.В статье анализируются функций поздравительного речевого акта, его основные категории, выявляются отличия поздравительного речевого акта от других речевых актов, таких как пожелание, похвала, лесть. В этом месте возникают различные коммуникативные ситуации, имеющие большое значение при осуществлении поздравительного речевого акта, внимание говорящего к человеку, к которому обращена речь, благодаря его достижениям, выражению его эмоционального состояния, позитивного настроя в процессе общения, разделяя радость собеседника, выбранная им роль речевых актов в процессе возбуждения эмоциональных переживаний у адресата путем создания хорошего настроения и выражения уважения посредством языковых единиц.Maqolada tabrik nutqiy akt funksiyalari bilan bir qatorda, uning asosiy kategoriyalari tahlil qilingan, tabrik nutqiy aktining istak, madh etish, xushomad, maqtov kabi nutqiy aktlardan farqli jihatlari ochib berilgan. Bu oʻrinda tabrik nutqiy aktini amalga oshirishda muhim axamiyat kasb etgan turli kommunikativ vaziyatlar, soʻzlovchining nutq qaratilgan shaxsga u erishgan yutuqlar tufayli e’tibor qaratish, muloqot jarayonida o‘zining emotsional holatini, ijobiy munosabatini, suhbatdoshning quvonchiga sherik ekanligini ifodalash, o‘zi tomonidan tanlangan til birliklari vositasida unda yaxshi kayfiyat hosil qilish, o‘z hurmat-ehtiromini bildirish orqali adresatda emotsional tuyg‘ular uyg‘otish jarayonida nutqiy aktlarning roli koʻrsatilgan

    ZAMONAVIY ERGONIMLAR VA ULARNING SHAKLLANISH OMILLARI

    No full text
    This article examines one of the current trends in modern linguistics — the concept of naming (the art and strategy of naming), as well as ergonyms as an important layer within the onomastic system. Ergononyms are understood as the names of enterprises, organizations, institutions, brands, companies, and other socio-economic entities that play a significant role in public life. Special attention is given to the process of ergonym formation, their linguistic characteristics, and their communicative-functional role. The article emphasizes that in contemporary society, ergonyms serve not only as a means of identification but also as important cultural, economic, and social communicators. The study addresses such aspects as the relationship between naming, language, and culture; the lexical-semantic and morphological features of ergonyms; their stylistic value and semantic load.В данной статье рассматривается одно из актуальных направлений современной лингвистики — понятие нейминга (искусство и стратегия наименования), а также эргонимы как важный слой ономастической системы. Под эргонимами понимаются наименования предприятий, организаций, учреждений, брендов, фирм и других социально-экономических единиц, играющих значительную роль в общественной жизни.Особое внимание уделяется процессу формирования эргонимов, их лингвистическим характеристикам и коммуникативно-функциональной роли. В статье подчеркивается, что эргонимы в современном обществе выступают не только как средство идентификации, но и как важные культурные, экономические и социальные коммуникаторы.Рассматриваются такие аспекты, как связь наименований с языком и культурой, их лексико-семантические и морфологические особенности, стилистическая ценность и семантическая нагрузкаMazkur maqolada zamonaviy lingvistik tadqiqotlarda dolzarb mavzulardan biri bo‘lgan neyming (nomlash san’ati va strategiyasi) tushunchasi, shuningdek, onomastik tizimdagi muhim qatlamlardan biri sifatida ergonimlar (ya’ni, korxona, tashkilot, muassasa, brend, firma va boshqa ijtimoiy-iqtisodiy birliklarning nomlari)ning shakllanishi, lingvistik xususiyatlari va ularning kommunikativ-funksional roli chuqur tahlil qilinadi. Maqolada ergonimlar zamonaviy jamiyat hayotida nafaqat identifikatsiya vositasi, balki muhim madaniy, iqtisodiy va ijtimoiy kommunikator sifatida ishtirok etishi ta’kidlangan. Ayniqsa, bu nomlarning til va madaniyat bilan bog‘liqligi, ularning leksik-semantik va morfologik xususiyatlari, stilistik qiymati, semantik yuklamalari tilshunoslik nuqtayi nazaridan tadqiq etilad

    BO‘LAJAK SHIFOKORLARDA “PEDIATRIYA” FANINI O‘QITISHDA KASBIY KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI

    No full text
    In the context of the digital transformation of modern medicotninig, among all Sox, the comprehensive reforms carried out in the field of its implementation in medicine, the work carried out, the achievements and results of which are recognized by the international community. How to develop professional competence of future doctors on new social pedagogical prophylaxis today? This article covers the use of the 4kkkk model in modern Pediatrics.В условиях цифровой трансформации современной медицины международное сообщество признает проводимые широкомасштабные реформы, проделанную работу, достигнутые успехи и результаты в области ее реализации, как в медицине, так и во всех сферах. Как сегодня развивать профессиональную компетентность будущих врачей по новой социально-педагогической профилактике? В этой статье рассматривается применение модели 4kkkk в современной педиатрии.Zamonaviy tibbiyotninig raqamli transformatsiyasi sharoitida barcha soxalar qatorida tibbiyotda ham uni amalga oshirish borasida olib borilayotgan keng qamrovli islohatlar, amalga oshirilgan ishlar, erishilgan yutuqlar va natijalar xalqaro hamjamiyat tomonidan e’tirof etib kelinmoqda. Bugungi kunda bo’lajak shifokorlarning yangi ijtimoiy pedagogik profilaktikaga oid kasbiy kompetensiyasini qanday rivojlantirish mumkin? Ushbu maqolada zamonaviy pediatriyada 4KKKK modelining qo‘llanilishi yoritilgan

    FAXRIDDIN ROZIY QARASHLARIDA INSON TABIATI MASALASI

    No full text
    Fakhr al-Din al-Razi’s philosophical worldview is comprehensive, encompassing logical, theological, philosophical, and ethical works. His writings, which address pressing issues in various spheres of social life, have become the subject of research for scholars not only in Asia but also in Europe. Despite his innovative approach, his humanistic ideas reveal the deep and clear influence of ancient Greek philosophy – particularly that of Pythagoras, Parmenides, Socrates, Plato, and Aristotle—as well as Eastern philosophical thought, including al-Farabi, Avicenna (Ibn Sina), Ibn Miskawayh, and Sufi teachings. Based on the research object, this article attempts to provide a broad and detailed analysis of Fakhr al-Din al-Razi’s views on human nature using the works of the aforementioned authors.Философское мировоззрение Фахриддина Рази является всеобъемлющим и включает логические, теологические, философские и этические труды. Его произведения, посвящённые актуальным проблемам различных сфер общественной жизни, стали объектом исследований не только азиатских, но и европейских учёных. Несмотря на новаторский подход, в гуманистических идеях мыслителя можно проследить глубокое и явное влияние древнегреческой философии, в частности Пифагора, Парменидa, Сократа, Платона, Аристотеля, а также восточной философской мысли: аль-Фараби, Ибн Сины, Ибн Мискавайха и суфийских учений. Исходя из объекта исследования, в данной статье предпринята попытка всестороннего анализа взглядов Фахриддина Рази на человеческую природу на основе трудов вышеуказанных авторовFaxriddin Roziyning falsafiy dunyoqarashi keng qamrovli va mantiqiy, teologik, falsafiy, ahloqiy asarlarni o‘z ichiga oladi. Uning asarlari ijtimoiy hayotning turli jabhalariga doir dolzarb muommolarga qaratilganligi bois nafaqat Osiyo balki Yevropa olimlarining ham tadqiqot ob’ektiga aylangan. Allomaning gumanistik g‘oyalarida yangicha yondashuvga qaramay qadimgi yunon falsafasining, xususan, Pifagor, Parmenid, Suqrot, Aflotun, Aristotel, Sharq falsafiy tafakkurining chuqur va aniq ta’siri: Forobiy, Ibn Sino, Ibn Miskavayx va tasavvuf ta’limotlarni kuzatish mumkin. Tadqiqot ob’ektidan kelib chikkan holda ushbu maqolamizda yukoridagi mualliflar asarlari asosida Faxriddin Roziyning inson tabiatiga oid qarashlari keng va atroflicha tahlil qilishga harakat qilin

    BO‘LAJAK TEXNOLOGIK TA’LIM O‘QITUVCHILARINI KASBIY FAOLIYATGA TAYYORLASHDA MAXSUS KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI

    No full text
    This article discusses the technology of professional development based on an integrative approach to improving the methodology of teaching clothing design and modeling in the development of special competencies of future technological education teachers. The main purpose of the study is to analyze the practical integration of modern pedagogical approaches and technologies in the process of teaching clothing design, as well as to develop effective methodologies for teaching students modeling and design. The article justifies the need to introduce new pedagogical technologies in vocational education, including methodological and practical aspectsВ данной статье рассматривается технология профессионального развития, основанная на интегративном подходе к совершенствованию методики обучения дизайну и моделированию одежды в процессе развития специальных компетенций будущих учителей технологического образования. Основная цель исследования – анализ практической интеграции современных педагогических подходов и технологий в процесс обучения дизайну одежды, а также разработка эффективных методик обучения студентов моделированию и конструированию. В статье обосновывается необходимость внедрения новых педагогических технологий в профессиональное образование, включая методические и практические аспекты.Mazkur maqolada bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarini maxsus kompetensiyalarini rivojlantirishda kiyimlarni loyihalash va modellashtirishni o‘rgatish metodikasini takomillashtirishda integrativ yondashuv asosida kasbiy rivojlantirish texnologiyasi yoritilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi – kiyim dizaynini o‘rgatish jarayonida zamonaviy pedagogik yondashuvlar va texnologiyalarning amaliy integratsiyasini tahlil qilish, shuningdek, talabalarga modellashtirish va dizaynni o‘rgatishning samarali metodikalarini ishlab chiqishdan iborat. Maqola metodologik va amaliy jihatlarni o‘z ichiga olgan holda, kasbiy ta’limda yangi pedagogik tex-nologiyalarni joriy etish zarurligini asoslayd

    “ME’YOR UL-AXLOQ” ASARINING TARKIBIY TUZILISHI VA FALSAFIY MOHIYATI

    No full text
    This article explores the activities of Abdurahmon Toshkandiy (Sayyoh) and the significance of the Jadid movement in Turkestan during the late 19th and early 20th centuries. It highlights the role of the journal Al-Isloh in shaping socio-political and cultural life, as well as the philosophical and ethical concepts presented in the work Me’yor ul-axloq. The study also addresses women’s rights, criticism of traditional rituals, and the importance of enlightenment as a key to progressСтатья посвящена исследованию деятельности Абдурахмана Ташкандий (Сайёха) и роли джадидского движения в конце XIX – начале XX века в Туркестане. Рассматриваются вклад журнала «Аль-Ислах» в культурную и общественно-политическую жизнь региона, а также философско-этические идеи, отраженные в труде «Меёр уль-ахлоқ». Особое внимание уделено вопросам прав женщин, критике традиционных обрядов и необходимости просвещения как основы прогрессаUshbu maqola XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Turkistonda jadidchilik harakati, uning ma’rifiy, axloqiy va ijtimoiy-siyosiy g‘oyalari hamda Abdurahmon Toshkandiy (Sayyoh)ning faoliyati haqida batafsil ma’lumot beradi. Maqolada “Al-Isloh” jurnalining Turkiston ijtimoiy hayotidagi o‘rni, “Me’yor ul-axloq” kabi asarlarda ilgari surilgan axloqiy qarashlar tahlil qilingan. Shuningdek, ayollar huquqi, marosim va urf-odatlarga tanqidiy yondashuv, ma’rifat va taraqqiyot g‘oyalari asosida jamiyatni yangilash jarayonlari yoritilga

    INNOVATSION PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR MAKTAB O‘QUVCHILARINING SINERGETIK TAFAKKURNI SHAKLLANTIRISH VOSITASI SIFATIDA

    No full text
    In the context of the rapid development of the information society, there is an increasing need for students to form a new type of thinking capable of systematic analysis and interdisciplinary integration of knowledge. The study examines the formation of synergetic thinking among students in grades 7-9 using innovative pedagogical technologies. On the basis of three schools (240 students), a model was tested that includes project-based learning, critical thinking technologies, case studies, information visualization, and digital platforms. The results showed a significant increase in the level of synergetic thinking in the experimental group, especially in the development of system analysis, knowledge integration and generation of non-standard solutionsВ условиях стремительного развития информационного общества возрастает необходимость формирования у школьников нового типа мышления, способного к системному анализу и междисциплинарной интеграции знаний. В исследовании рассматривается формирование синергетического мышления у учащихся 7–9 классов с использованием инновационных педагогических технологий. На базе трёх школ (240 учащихся) была апробирована модель, включающая проектное обучение, технологии критического мышления, кейс-методы, визуализацию информации и цифровые платформы. Результаты показали значимое повышение уровня синергетического мышления в экспериментальной группе, особенно в развитии системного анализа, интеграции знаний и генерации нестандартных решений.Axborot jamiyatining jadal rivojlanishi sharoitida maktab o‘quvchilarida bilimlarni tizimli tahlil qilish va fanlararo integratsiyalashga qodir bo‘lgan fikrlashning yangi turini shakllantirish zarurati ortib bormoqda. Tadqiqot innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalangan holda 7-9-sinf o‘quvchilarida sinergik fikrlashni shakllantirishga qaratilgan. Uchta maktab (240 o‘quvchi) negizida loyiha ta’limi, tanqidiy fikrlash texnologiyalari, keys-metodlar, axborot vizualizatsiyasi va raqamli platformalarni o’z ichiga olgan model sinovdan o‘tkazildi. Natijalar eksperimental guruhda sinergetik fikrlash darajasining sezilarli darajada oshishini ko‘rsatdi, ayniqsa tizimli tahlilni rivojlantirish, bilimlarni birlashtirish va nostandart yechimlarni yaratis

    ZAMONAVIY TA’LIMDA KO‘P VEKTORLI PEDAGOGIK YONDASHUVLAR ASOSIDA O‘QUVCHILARNING KOLLOBORATIV KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING ASOSIY MEXANIZMLARI

    No full text
    This article presents a brief theoretical overview of research on multi-vector active learning and improving students' collaborative skills in pedagogical methods based on pedagogical approaches in modern education. These multi-vector pedagogical approaches are defined by the formation of pedagogical models from multi-vector mechanisms of education. The main features of educational methods and collaborative teaching forms based on multi-vector pedagogical approaches are listed. Detailed information on the types of educational activities used in the teaching methods with the cooperation (collaborative education) program was given: in the formation of students' collaborative skills, discussion mainly through the use of new pedagogical methods in the course of the lesson, Free expression, peer learning methods, educational problem solving, collaborative data collection, and organization through fun science-related games help to further increase the effectiveness of the lessonВ данной статье представлен краткий теоретический обзор исследований по вопросам многовекторного активного обучения и совершенствования навыков совместной работы учащихся педагогическими методами на основе педагогических подходов в современном образовании. Эти многовекторные педагогические подходы определяются формированием педагогических моделей из многовекторных механизмов образования. Перечислены основные особенности образовательных методов и совместных форм обучения, основанных на многовекторных педагогических подходах. Дана подробная информация о видах учебной деятельности, используемых в методике обучения по программе сотрудничества (обучения в сотрудничестве): при формировании у учащихся навыков сотрудничества, обсуждение преимущественно за счет использования новых педагогических методов в ходе урока, Бесплатно выражение, методы взаимного обучения, решение образовательных проблем, совместный сбор данных и организация с помощью веселых научных игр помогают еще больше повысить эффективность урока.Ushbu maqola zamonaviy ta’limda pedagogik yondashuvlar asosida ko‘p vektorli faol ta’lim va o‘quvchilarning pedagogik metodlarda kolloborativ ko‘nikmalarni oshirish bo‘yicha tadqiqotlarning qisqacha nazariy sharhini taqdim etadi. Ushbu ko‘p vektorli pedagogik yondashuvlar ta’limning ko‘p vektorli mexanizmlaridan pedagogik modellar bilan shakllanishi haqidagi ta’riflari berilgan. Ko‘p vektorli pedagogik yondashuvlarga asoslangan ta’lim metodlarivakolloborativ o‘qitish shakllarining asosiy xususiyatlari sanab o‘tilgan. Hamkorlik (kolloborativ ta’lim) dasturi bilan o‘qitish metodlarida qo‘llaniladigan o‘quv faoliyati turlari haqida batafsil ma’lumotlar berib o‘tilgan: O‘quvchilarning kolloborativ ko‘nikmalarini shakllantirishda asosan dars jarayonida yangi pedagogik metodlardan foydalanish orqali munozara qilish,erkin fikr bildira olish, tengdoshlar bilan birgalikda o‘rganish usullari, ta’limda muammolarni hal qilish, birgalikda ma’lumotlarni to‘plash hamda fanga oid qiziqarli o‘yinlar orqali tashkil etish dars samaradorligini yanada oshirishga yordam berad

    O‘SMIRLARDA EKSTEREMAL VAZIYATLARDA ADEKVAT QAROR QABUL QILISHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI

    No full text
    In this article, the situations that are common in the society today, the management of their behavior in non-situational situations and the psychological mechanisms of adequate decision-making in adolescents were theoretically covered. In our current developing society, we can see that rapid development processes are observed in every aspect. This, in turn, requires an unconventional approach to the individual in various situations. The process of unconventional approach to unexpected situations requires thinking. If we take such psychological aspects into account in our work, not only in interpersonal relations, but also in our work, the work efficiency will increase, the psychological climate in the team will be positive among personnel, and the team environment will be healthy and positive in all aspects.В данной статье теоретически освещены ситуации, распространенные сегодня в обществе, управление своим поведением в неситуативных ситуациях и психологические механизмы принятия адекватных решений у подростков. В современном развивающемся обществе мы видим, что процессы быстрого развития наблюдаются во всех аспектах. Это, в свою очередь, требует нестандартного подхода к личности в различных ситуациях. Процесс нестандартного подхода к неожиданным ситуациям требует размышления. Если мы будем учитывать такие психологические аспекты в своей работе не только в межличностных отношениях, но и в самой работе, то эффективность труда повысится, психологический климат в коллективе будет положительным среди персонала, а атмосфера в коллективе будет здоровой и благоприятной. позитив во всех отношениях.Ushbu maqolada bugungi kunda jamiyatda ko‘p uchrayotgan holatlar, o‘smirlarda nosituativ vaziyatlarda o‘zlarining xulq-atvorlarini boshqarishni va adekvat qaror qabul qilishning psixologik mexanizmlarini nazariy jihatdan yoritildi. Hozirgi rivojlanayotgan jamiyatimizda har bir jabhasida tezkorlik rivojlanish jarayonlari kuzatilayotganligini ko‘rishimiz mumkun.Bu o‘z navbatida shaxsga nisbatan turli vaziyatlarda qanday noananaviy yondashishni talab etadi. Shaxs kutilmagan vaziyatlarga noananaviy yondashish jarayoni albatta tafakkur qilishni talab etadi. Shunday psixologik jixatlarini o‘z ish faoliyatimizda inobatga olsak shaxslararo munosabatlarda nafaqat ish faoliyatimizda ish samaradorligi oshadi kadrlar o‘rtasida jamoada psixologik iqlim ijobiylashadi mana shunda jamoa muhiti har tomonlama sog‘lom va ijobiy tashkil etiladi

    2,721

    full texts

    5,333

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Publishing House of the National University of Uzbekistan
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇