Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
    5333 research outputs found

    O‘QUVCHILAR NUTQ MADANIYATINI O‘STIRISH VOSITALARI

    Get PDF
    This article provides an in-depth analysis of important tools and methods for developing students' speech culture. Speech culture includes not only the correct use of language, but also a person's culture in communication, ethics, rules of communication and the ability to adapt to social situations. Speech culture is of great importance in the education system in the formation of students' communicative abilities. The article discusses various methods and techniques aimed at improving students' language and speech culture during the lesson, pedagogical approaches and effective methods of teaching students speech culture. Enriching students' written and oral speech, following vocabulary and grammar norms, as well as forming the skills of correct and effective communication in a sociocultural context play an important role in the educational process. By developing speech culture, students not only achieve academic success, but also become able to communicate effectively in society in a social and cultural environment.В данной статье подробно анализируются важные средства и методы развития речевой культуры учащихся. Речевая культура – это не только правильное использование языка, но и включает в себя культуру, этику, правила общения и умение адаптироваться к социальной ситуации. Речевая культура имеет большое значение в формировании коммуникативных способностей учащихся в системе образования. В статье рассматриваются различные методы и методы, педагогические подходы и эффективные способы обучения учащихся культурной речи на уроке. В образовательном процессе важное значение имеют обогащение письменной и устной речи учащихся, соблюдение словарного и грамматического нормативов, а также формирование навыков правильного и эффективного общения в социокультурном контексте. Развивая речевую культуру, студенты не только достигают академических успехов, но и приобретают способность эффективно общаться в социальной и культурной среде общества.Ushbu maqolada o‘quvchilar nutq madaniyatini rivojlantirishning muhim vositalari va usullari chuqur tahlil qilinadi. Nutq madaniyati – bu tilni faqat to‘g‘ri ishlatish, balki shaxsning muloqotdagi madaniyati, axloqi, muloqot qoidalari va ijtimoiy vaziyatga moslashish qobiliyatini o‘z ichiga oladi. Nutq madaniyati ta’lim tizimida o‘quvchilarning kommunikativ qobiliyatlarini shakllantirishda katta ahamiyatga ega. Maqolada dars jarayonida o‘quvchilarning til va nutq madaniyatini oshirishga qaratilgan turli uslublar va metodlar, pedagogik yondashuvlar va o‘quvchilarni nutq madaniyatiga o‘rgatishning samarali usullari muhokama qilinadi. O‘quvchilarning yozma va og‘zaki nutqini boyitish, lug‘at hamda grammatika me’yorlariga amal qilish, shuningdek, ijtimoiy-madaniy kontekstda to‘g‘ri va samarali muloqot qilish ko‘nikmalarini shakllantirish ta’lim jarayonida muhim o‘rin tutadi. Nutq madaniyatini rivojlantirish orqali o‘quvchilar nafaqat akademik muvaffaqiyatlarga erishadilar, balki jamiyatda ijtimoiy va madaniy muhitda samarali muloqot olib borishga qodir bo‘ladilar

    ПРОБЛЕМЫ ПРЕПОДАВАНИЯ ФРАНЦУЗСКОГО ЯЗЫКА КАК ИНОСТРАННОГО

    Get PDF
    Although learning a second language literally means learning a language after the first language has been mastered, people do not experience any particular difficulty in mastering more than one language. On the contrary, according to popular belief, French is one of the easiest and most useful languages for a native English speaker. The main purpose of this article is to discuss some of the obvious difficulties that a native English speaker and a native Russian speaker face when learning French, as well as to highlight the importance of French as a means of communication and to suggest possible solutions to the problems encountered when learning French as a second language, especially by native English and Russian speakers.Хотя изучение второго языка буквально означает изучение языка после того, как был освоен первый язык Люди не испытывают особых трудностей в освоении более чем одного языка. Напротив, распространенному мнению, французский язык является одним из самых легких и полезных языков для носителя английского языка. Основная цель этой статьи — обсудить некоторые очевидные трудности, с которыми сталкивается носитель английского и русского языка при изучении французского, а также подчеркнуть важность французского языка как средства коммуникации и предложить возможные решения проблем, возникающих при изучении французского языка как второго, особенно носителями английского и русского языка.Ikkinchi tilni o‘rganish, aslida, birinchi tilni o‘rganganidan keyin tilni o‘rganishni anglatadi, ammo odamlar bir nechta tilni o‘rganishda hech qanday qiyinchilikka duch kelmaydilar. Aksincha, keng tarqalgan fikrga ko‘ra, fransuz tili ingliz tilini ona tili sifatida biluvchilar uchun eng oson va foydali tillardan biridir. Ushbu maqolaning asosiy maqsadi ingliz tili va rus tili ona tili bo‘lgan kishilar fransuz tilini o‘rganishda duch keladigan ba’zi aniq qiyinchiliklarni muhokama qilish, fransuz tilining aloqa vositasi sifatidagi ahamiyatini ta’kidlash va ayniqsa ingliz va rus tilida so‘zlashuvchi ona tili egalariga fransuz tilini ikkinchi til sifatida o‘rganishda yuzaga keladigan muammolarni hal qilish uchun mumkin bo‘lgan yechimlarni taklif qilishdir

    YOSHLAR MAʼNAVIY-MAFKURAVIY KAMOLOTIDA BUYUK AJDODLARIMIZ DINIY VA DUNYOVIY QARASHLARINING OʻRNI

    Get PDF
    This article examines the fundamental changes in the socio-economic, political, cultural, spiritual, and educational life of the peoples of Central Asia in the late 9 th and 12th, 14th and 15th centuries, the rise of advanced knowledge and science during the Timurid period. The works of Alisher Navoi analyze science, the culture of Mirzo Ulugbek, and Alisher Navoiʻs contribution to the development of wellbeing, such qualities as morality and spiritual maturity.В данной стате рассматриваются коренные изменения в социално-экономической, политической, културно-духовной, просветителской жизни народов Средней Азии IХ-ХII и в конце ХIV и ХV веках, подем передовых знаний и науки в период Тимуридов. В произведениях Алишера Навои анализируются наука, култура Мирзо Улугбека и вклад Алишера Навои в развитие благосостояния, таких качеств, как нравственност и духовная зрелост.Mazkur maqolada IX-XII va XIV asr oxiri va XV asr Oʻrta Osiyo xalqlari ijtimoiy iqtisodiy, siyosiy, maʻdaniy-maʻnaviy, maʻrifiy hayotida tub burilishlar, Temuriylar davridagi yuksalgan ilm va fanni yuksalishi, Mirzo Ulugʻbekni fan, madaniyat va maʻrifat rivojiga qoʻshgan hissasi, Alisher Navoiyning asarlarida odob-axloq, maʻnaviy yetuklik kabi sifatlar tahlil etilgan

    FORISH TUMANI TOG‘OLDI QISHLOQLARI HAYOTI O‘TMISHDA VA HOZIRDA

    Get PDF
    This article analyzes the archaeological, ethnographic, and historical aspects of Forish District. The study examines the history of the formation of Porasht (Eski Forish) village, the Sukhchi Abdullo fortress, the Chashmai-Doston area, and archaeological findings from the Middle Paleolithic period. Additionally, the ethnic composition, traditional way of life, and migration processes of Forish and its surrounding villages are analyzed. The article explores the ecotourism potential of the Forish region, particularly the tourism infrastructure in the villages of Uxum and Mojrum, emphasizing their importance as key sites for historical-ethnographic and ecological tourism. The development of trade centers in the foothills of the Nurata Mountains in the 19th-20th centuries and the significance of the Sintob market are highlighted. Furthermore, the cultural and linguistic characteristics of the Nurata oasis, the phenomenon of bilingualism, and the tradition of intergenerational cohabitation are discussed. The research findings are significant for studying the cultural heritage and tourism potential of Forish District, providing a broader perspective on the historical and geographical features of the region.В данной статье анализируются археологические, этнографические и исторические аспекты Фаришского района. В ходе исследования рассматривается история формирования села Порашт (Старый Фариш), крепости Сухчи Абдулло, местности Чашмаи-Достон, а также археологические находки среднего палеолита. Кроме того, анализируется этнический состав, традиционный уклад жизни и миграционные процессы в Фарише и его окрестных селениях. В статье изучается потенциал экотуризма в регионе Фариш, в частности, туристическая инфраструктура сел Ухум и Моджрум, подчеркивается их важность как значимых объектов историко-этнографического и экологического туризма. Освещается развитие торговых центров у подножия гор Нуратинского хребта в XIX–XX веках и значение рынка Синтоб. Также рассматриваются культурные и лингвистические особенности Нуратинского оазиса, феномен билингвизма и традиция совместного проживания разных поколений. Результаты исследования имеют важное значение для изучения культурного наследия и туристического потенциала Фаришского района, позволяя шире осветить его историко-географические особенностиUshbu maqolada Forish tumanining arxeologik, etnografik va tarixiy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida Porasht (Eski Forish) qishlog‘ining shakllanish tarixi, Suxchi Abdullo qo‘rg‘oni, Chashmai-Doston atrofi va o‘rta paleolit davriga oid arxeologik topilmalar o‘rganiladi. Shuningdek, Forish va uning atrofidagi qishloqlarning etnik tarkibi, an’anaviy turmush tarzi va migratsiya jarayonlari tahlil qilinadi. Maqolada Forish hududidagi ekoturizm imkoniyatlari, xususan, Uxum va Mojrum qishloqlaridagi turizm infratuzilmasi o‘rganilib, bu joylarning tarixiy-etnografik va ekologik turizm uchun muhim maskan ekani ta’kidlanadi. XIX-XX asrlarda Nurota tog‘lari etaklaridagi savdo markazlarining rivojlanishi va Sintob bozorining ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, Nurota vohasining madaniy va lingvistik xususiyatlari, ikki tillilik fenomeni va avlodlararo yashash an’anasi haqida ma’lumot beriladi. Tadqiqot natijalari Forish tumanining madaniy merosi va turizm salohiyatini o‘rganishda muhim ahamiyat kasb etib, hududning tarixiy-geografik xususiyatlarini kengroq yoritish imkonini beradi

    G‘ARBIY TURK XOQONLIGI VA TIBET O‘RTASIDAGI DIPLOMATIK MUNOSABATLAR

    Get PDF
    The article scientifically highlights and analyzes the social, economic and political relations of the Western Turkic Khaganate with the Persian Sassanids, i.e., diplomatic correspondence based on written and archaeological sources as well as a number of studies by foreign and Uzbek scientists on this issue.В стате на научной основе освещены и проанализированы социалные, экономические и политические отношения Западно Тюркского каганата с Тибетами, т.е. дипломатические переписки на основе писменных и археологических источников, а также ряд исследований, зарубежных и узбекских ученых по данному вопросу.Maqolada G‘arbiy Turk xoqonligining Tibet bilan olib borgan ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy munosabatlari, elchilik aloqalari yozma va arxeologik manbalar asosida yoritilgan bo‘lib, mazkur masalani tadqiq qilishda asosan xorijlik va o‘zbekistonlik olimlarning ilmiy qarashlari bo‘yicha keltirilgan ma’lumotlari ilmiy asosda tahlil qilinib yoritilgan

    BOSHLANGʻICH 4-SINF OʻQUVCHILARINI SINFDAN TASHQARI MASHGʻULOTLARDA JISMONIY QOBILIYATINI SHAKLLANTIRISH METODIKASI

    Get PDF
    This article discusses measures, problems, and solutions for the formation of physical abilities of primary 4th-grade students in extracurricular activities. Various methods were used during the experiment, and practical solutions were presented. The views and research findings of scholars in the field were utilized on the topic.В данной статье рассматриваются меры, проблемы и решения по формированию физических способностей учащихся начальных 4-х классов во внеурочной деятельности. В ходе эксперимента использовались различные методы, а также были представлены практические решения. Использовались мнения ученых в данной области и результаты исследований по теме.Ushbu maqolada boshlangʻich 4-sinf oʻquvchilarining sinfdan tashqari mashgʻulotlarda jismoniy qobilyatlarini shakllantirish choratadbirlari, muammo va yechimlari haqida soʻz yuritilgan boʻlib, tajriba davomida turli metodlardan foydalanilgan hamda, amaliy yechimlar keltirilgan. Mavzu yuzasidan soha olimlarining fikrlari va tadqiqot natijalaridan foydalanilgan

    TIL O‘QITISH METODIKASIGA OID LEKSIK BIRLIKLARNING (ANGLISIZMLARNING) TADQIQI

    No full text
    This article is devoted to the study of lexical units (anglicisms) related to language teaching methodology. The study examines the reasons for the emergence of words adopted from English into the Uzbek language in the educational process, their phoneticmorphological adaptation, and their reflection in dictionaries. The article concludes with practical proposals on issues of language policy and lexicography in the field of education.Статья посвящена изучению лексических единиц (англицизмов), связанных с методикой преподавания языка. В статье рассматриваются причины появления слов, заимствованных из английского языка в узбекском языке в учебном процессе, их фонетико-морфологическая адаптация и отражение в словарях. Статья завершается практическими предложениями по вопросам языковой политики и лексикографии в сфере образованияUshbu maqola til o‘qitish metodikasiga oid leksik birliklarning (anglisizmlarning) tadqiqi tadqiqiga bag‘ishlanadi. Tadqiqotda ingliz tilidan o‘zbek tilidagi ta’lim jarayoniga o‘zlashgan so‘zlarning paydo bo‘lish sabablari, fonetik-morfologik moslashuvi va lug‘atlardagi aks etishi o‘rganiladi. Maqola ta’lim sohasidagi til siyosati va leksikografiya masalalariga doir amaliy takliflar bilan yakunlanad

    IBRAYIM YUSUPOV ANIMALIZMINING FOLKLOR ILDIZLARI

    No full text
    This article examines the use of animalistic imagery in the works of Ibrayim Yusupov, highlighting its deep connection with the symbolic and philosophical meanings rooted in Karakalpak folk traditions. Through the images of nightingale, snake, horse, wolf, owl, shrike, and deer, the poet artistically conveys the nation’s moral values and worldview. Themes such as the eternal struggle between good and evil, the harmony between humans and nature, and the cycle of life and death are reflected through folkloric symbolism. Yusupov does not merely replicate traditional images but reinterprets them from a modern perspective, enriching them with philosophical depth and ecological awareness. The article examines how the poet skillfully develops folk images to convey universal and national ideas with poetic precision and cultural sensitivityВ данной статье рассматриваются зооморфные образы в поэзии Ибрайима Юсупова, их глубокая связь с символическими и философскими смыслами, укоренёнными в каракалпакских фольклорных традициях. Через образы соловья, змеи, лошади, волка, филина, жулана и косули поэт художественно передаёт моральные ценности народа и его мировоззрение. Темы борьбы добра и зла, гармонии человека и природы, жизни и смерти раскрываются посредством фольклорной символики. Юсупов не просто воспроизводит традиционные образы, но и осмысляет их с современной точки зрения, придавая им философскую глубину и экологическое звучание. В статье анализируется, как поэт творчески переосмысливает народные образы, выражая через них как общечеловеческие, так и национальные идеи.Ushbu maqolada Ibrayim Yusupov she’riyatidagi animalistik obrazlar tahlil qilinib, ularning qoraqalpoq xalq og‘zaki ijodi — ertaklar, dostonlar va afsonalar bilan bo‘lgan uzviy aloqasi ochib beriladi. Muallif bulbul, ilon, ot, bo‘ri, boyo‘g‘li, zag‘izg‘on va kiyik kabi folklor obrazlari orqali xalqning falsafiy va axloqiy qadriyatlarini poetik uslubda aks ettiradi. Ayniqsa, yaxshilik va yovuzlik, hayot va o‘lim, inson va tabiat o‘rtasidagi uyg‘unlik kabi mavzular folklor ramzlari yordamida chuqur ifodalangan. Yusupov xalq an’analarini faqat saqlab qolish bilan cheklanmay, ularni zamonaviy qarashlar, ekologik tafakkur va shaxsiy badiiy yondashuv bilan boyitgan. Maqolada shoirning folklor obrazlariga yangicha falsafiy mazmun baxsh etishdagi mahorati yoritilad

    QORAQALPOQ ANTROPONIMIYASIDA ISMLAR UYG‘UNLIGI FENOMENI: TARIXIY AN’ANA VA LINGVOMADANIY TAHLIL

    No full text
    This article explores the phenomenon of name harmony (phonetic and semantic rhyme) in the anthroponymic system of the Karakalpak language. Based on archival materials and empirical observations, the study analyzes the phonetic, morphological, and semantic concordance of names, particularly anthroponymic sequences (harmonized names) formed through lexical elements such as “gúl”, “nur”, “ay”, and “biybi”. The article outlines the typology of harmonized names, their formation mechanisms, and their socio-cultural significance. This phenomenon is observed not only among the Karakalpak people but also among other Turkic nations such as Uzbeks, Tatars, Azerbaijanis, Bashkirs, and Kazakhs. The use of harmonized names within families symbolizes continuity between generations, cultural memory, and social cohesion. The article also analyzes the role of name harmony in social identification, cultural heritage transmission, and the preservation of familial traditions. In conclusion, the systematic study of name harmony is substantiated as a valuable linguistic-cultural indicator and a phenomenon of sociolinguistic functionВ данной статье рассматривается феномен согласованности (созвучности) имён в антропонимической системе каракалпакского языка. На основе архивных материалов и эмпирических наблюдений проводится анализ фонетической, морфологической и семантической согласованности имён, в частности антропонимических рядов (созвучных имён), сформированных с использованием лексических компонентов, таких как «гүл», «нур», «ай», «бийби». В статье рассматриваются типология согласованных имён, механизмы их формирования, а также их социально-культурное значение. Подобный феномен встречается не только у каракалпаков, но и у других тюркских народов – узбеков, татар, азербайджанцев, башкир и казахов. Выбор согласованных имён в семье выступает как символ преемственности поколений, культурной памяти и социальной близости. Кроме того, в статье анализируется роль таких имён в социальной идентификации, передаче культурного наследия и сохранении семейных традиций. В заключении обоснована научная значимость системного изучения феномена согласованных имён как социолингвистической функции и лингвокультурного маркераMazkur maqolada qoraqalpoq tilining antroponimik tizimidagi ismlar uygʻunligi (uyqashligi) fenomeni oʻrganiladi. Tadqiqotda arxiv materiallari hamda amaliy kuzatuvlarga asoslangan holda, ismlarning fonetik, morfologik va semantik uygʻunligi, xususan, “gúl”, “nur”, “ay”, “biybi” kabi leksik komponentlar orqali shakllangan antroponimik qatorlar (uygʻun ismlar) tahlil qilinadi. Maqolada uygʻun ismlarning tipologiyasi, ularning shakllanish mexanizmlari hamda ijtimoiy-madaniy ahamiyati yoritiladi. Ushbu fenomen nafaqat qoraqalpoq xalqida, balki boshqa turkiy xalqlar – o‘zbek, tatar, ozarbayjon, boshqird va qozoqlarda ham uchraydi. Ismlarning uygʻun tanlanishi oila ichidagi avlodlar orasidagi uzviylik, madaniy xotira va ijtimoiy yaqinlik belgisi sifatida namoyon bo‘ladi. Shuningdek, maqolada uygʻun ismlarning ijtimoiy identifikatsiya, madaniy merosni uzatish va oila an’analarini saqlashdagi roli tahlil qilinadi. Xulosa qismida ismlar uygʻunligining tizimli ravishda o‘rganilishi, uning sotsiolingvistik funksiyasi va lingvomadaniy belgisi sifatida ilmiy ahamiyati asoslab berilad

    INNOVATSION KORPORATIV MADANIYAT – OLIY TA’LIM MUASSASASI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH RESURSI SIFATIDA

    No full text
    The article analyzes the role of corporate culture in higher education institutions in modern conditions. Special attention is paid to how innovative corporate culture influences the competitiveness of an educational institution. The main components of this culture, its relationship with international rankings of higher educational institutions, and practical recommendations for higher educational institutions of Uzbekistan are consideredВ статье анализируется роль корпоративной культуры высшего учебного заведения в современных условиях. Особое внимание уделяется тому, как инновационная корпоративная культура влияет на конкурентоспособность образовательного учреждения. Рассматриваются основные составляющие этой культуры, ее связь с международными рейтингами высших учебных заведений и практические рекомендации для высших учебных заведений УзбекистанаMaqolada oliy ta’lim muassasasi korporativ madaniyatining o‘rni zamonaviy sharoitda tahlil qilingan. Innovatsion korporativ madaniyat ta’lim muassasasining raqobatbardoshligiga qanday ta’sir ko‘rsatishiga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu madaniyatning asosiy tarkibiy qismlari, uning xalqaro oliy ta’lim muassasalari reytinglari bilan aloqasi va O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari uchun amaliy tavsiyalar ko‘rib chiqilad

    2,721

    full texts

    5,333

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Publishing House of the National University of Uzbekistan
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇