Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
5333 research outputs found
Sort by
OQSILLARNING TUZILISHI VA ORGANIZMDAGI ROLI MAVZUSINI O‘QITISHDA “TUSHUNCHALAR TAHLILI” METODIDAN FOYDALANISH
In this article: structural organization of proteins and functions of joints is based on examples of classical biochemistry based on protein structure, structural levels, and various functions using rapidly evolving science and technology, to help students engage in collaborative learning technologies to enhance their effectiveness and knowledge on the basis of the method “analysis of concepts” in the coverage of the topic, it is possible to consolidate student knowledge and effectively organize the repetition of the mentioned topic.В данной статье, используя бурно развивающиеся научно-технические достижения, на примерах представлены строение, структурные уровни и различные функции белков из основ классической биохимии. Это позволяет закрепить знания учащихся и эффективно организовать повторение. темы на основе метода «Анализ понятий».Mazkur maqolada, shiddat bilan rivojlanayotgan ilm-fan, texnika yutuqlaridan foydalangan holda, klassik biokimyo asoslaridan bo‘lgan oqsillarning tuzilishi, struktura darajalari va turli-tuman funksiyalari misollar yordamida keltirilgan, tinglovchilarning faolligini oshirish, bilishni samarali tashkil etishda hamkorlikda o‘qitish texnologiyasidan foydalanib, mavzuni yoritishda “Tushunchalar tahlili” metodi asosida talabalar bilimini mustahkamlash hamda o‘tilgan mavzuni takrorlashni samarali tashkil etish mumki
KICHIK HOVUZLARDA BALIQ ETISHTIRISHNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI (XORAZM VOHASI MISOLIDA)
The article discusses the methods of fish breeding today in small ponds created by farmers and other farms of the Khorezm oasis, as well as their importance, efficiency and prospects for the development of this industry. A number of proposals have been developed for further improvement of fish farming in small oasis ponds.В статье рассматриваются методы разведения рыб на сегоднящнее день в небольших прудах, созданные фермерами и другими хозяйствами Хорезмского оазиса, а также их значение, эффективность и перспективы развития данного отрасля. Разработан ряд предложений по дальнейшему совершенствованию рыбоводства в небольших прудах оазиса.Maqolada bugungi kunda Xorazm vohasida fermer va boshqa xoʻjaliklar tomonidan tashkil etilgan kichik hovuzlarda baliq etishtirish usullari, uning ahamiyati, samaradorligi va bu sohani rivojlantirish istiqbollari muhokama qilingan. Vohada kichik hovuzlarda baliq etishtirishni yanada takomillashtirishga qaratilgan chora tadbirlar boʻyicha ayrim tasiyalar ishlab chiqilgan
ГЕНЕТИЧЕСКИЕ ПРИЗНАКИ И ЭВОЛЮЦИОННЫЕ ПРОЯВЛЕНИЯ ПОНЯТИЯ НАФС
Ushbu maqolada turli falsafiy va diniy kontekstlarda ko‘pincha "men" yoki "jon" deb tarjima qilinadigan "nafs" tushunchasining genetikbelgilari va evolyutsion ko‘rinishlari o‘rtasidagi murakkab munosabatlar, turli falsafiy va diniy kontekstlarda ko‘pincha “men” yoki“jon” deb tarjima qilinadigan “nafs” tushunchasining genetik belgilari va evolyutsion ko‘rinishlari o‘rtasidagi murakkab munosabatlaro‘rganiladi. Maqola inson mayillarining individual xulq-atvorga, shaxs xususiyatlariga va axloqiy qaror qabul qilishga qanday ta’sirqilishini o‘rganish orqali biologik evolyutsiya va ma’naviy rivojlanish o‘rtasidagi bo‘shliqni to‘ldirishga qaratilgan. Nafsning tarixiyfalsafiyasoslari, uning turli madaniyatlar va davrlar kesimida talqinlari bayon etilgan. Keyinchalik u shaxs va axloqiy asoslarningshakllanishida irsiyatning rolini ta’kidlaydigan genetik tadqiqotlarga asoslanib, inson xulq-atvorining biologik asoslarini o‘rganadi.Genetika, psixologiya va falsafaning tushunchalarini birlashtirib, bu ish nafs tushunchasining individual xulq-atvorda ham, insonningjamoaviy evolyutsiyasida ham qanday namoyon bo‘lishini har tomonlama tushunishni ta’minlashga qaratilganThis article examines the complex relationships between genetic markers and evolutionary manifestations of the concept of "nafs," whichis often translated as "I" or "soul" in different philosophical and religious contexts, and the complex relationships between geneticmarkers and evolutionary manifestations of the concept of "nafs," which is often translated as "I" or "soul" in different philosophical andreligious contexts. The paper aims to bridge the gap between biological evolution and spiritual development by exploring how humaninclinations influence individual behavior, personality traits, and moral decision-making. The historical and philosophical foundations ofthe nafs, their interpretations in different cultures and periods, are described. Later, he studied the biological foundations of humanbehavior, based on genetic studies that emphasize the role of heredity in shaping personality and moral foundations. Combining theconcepts of genetics, psychology, and philosophy, this work aims to provide a comprehensive understanding of how the concept of egomanifests itself both in individual behavior and in human collective evolution."нафс," который часто переводится как "Я" или "душа" в разных философских и религиозных контекстах, а также сложныесвязи между генетическими маркерами и эволюционными проявлениями концепта "нафс," который часто переводится как “Я”или “душа” в разных философских и религиозных контекстах. Работа направлена на преодоление разрыва междубиологической эволюцией и духовным развитием путем изучения того, как человеческие наклонности влияют наиндивидуальное поведение, черты личности и принятие моральных решений. Описаны историко-философские основы нафсов,их интерпретации в разных культурах и периодах. Позже он изучал биологические основы поведения человека на основегенетических исследований, подчеркивающих роль наследственности в формировании личности и нравственных основ.Сочетая в себе концепции генетики, психологии и философии, эта работа направлена на то, чтобы дать всестороннеепредставление о том, как концепция эго проявляется как в индивидуальном поведении, так и в коллективной эволюциичеловека
INTERACTIVE TECHNOLOGIES AND PLAYFUL APPROACHES TO DEVELOP MOTIVATION IN ENGLISH LANGUAGE LEARNING OF NON-PHILOLOGY STUDENTS
Nofilologik yo‘nalish talabalarining ingliz tilini o‘rganish jarayoni, zamonaviy ta'lim tizimida muhim ahamiyatga ega. Ingliz tili, globalkommunikatsiya va professional muvaffaqiyat uchun zarur bo‘lgan til sifatida tanilgan. Nofilologik yo‘nalish talabalari, ko‘pincha texnikva ilmiy sohalarda faoliyat yuritishadi, shuning uchun ularga ingliz tilini o‘rganish, o‘z sohalarida muvaffaqiyatga erishish uchun zaruriyko‘nikmalarni taqdim etadi. Biroq, ingliz tilini o‘rganish jarayoni, ko‘plab talabalar uchun qiyin va zerikarli bo‘lishi mumkin. Shuninguchun, motivatsiyani rivojlantirish uchun interfaol texnologiyalar va o‘yinlashgan yondoshuvlar juda muhimdir.The process of learning English by non-philology students is important in the modern education system. English is recognized as alanguage essential for global communication and professional success. Non-philology students often work in technical and scientificfields, so learning English provides them with the necessary skills to succeed in their fields. However, the process of learning Englishcan be difficult and boring for many students. Therefore, interactive technologies and gamified approaches are very important to developmotivation.Процесс изучения английского языка студентами нефилологического профиля имеет важное значение в современной системеобразования. Английский признан языком, необходимым для глобального общения и профессионального успеха. Студенты, неявляющиеся филологами, часто работают в технических и научных областях, поэтому изучение английского языка дает имнеобходимые навыки для достижения успеха в своих областях. Однако процесс изучения английского языка может бытьтрудным и скучным для многих студентов. Поэтому интерактивные технологии и геймифицированные подходы очень важныдля развития мотивации
SОME FEАTURES ОF THE RURАL SYSTEM IN CENTRАL ASIА IN THE EАRLY АND DEVELОPED MIDDLE AGES
Mаzkur mаqоlаdа V–XII аsrlаrdа O‘rtа Osiyоning qishlоq hаyоti, infrаtuzilmаsi vа аhоli turmush tаrzi о‘rgаnilаdi. Ilk о‘rtа аsrlаr vа rivоjlаngаn о‘rtа аsrlаr dаvridа hududdа mаvjud bо‘lgаn dаvlаtlаr, qishlоqlаr geоgrаfik jоylаshuvi, tuzilishi vа iqtisоdiy аhvоligа оid mа’lumоtlаr аrаb, fоrs, sug‘diy vа xitоy yоzmа mаnbаlаridаn kelib chiqib tаhlil qilinаdi. Shuningdek, Sirdаryо bо‘yidаgi аhоli mаskаnlаrining turmush tаrzi vа qishlоqlаr о‘rtаsidаgi yо‘llаr tizimi hаqidа bаtаfsil bаyоn etilgаn. Mаnbаlаrdаgi аrаb vа fоrs geоgrаflаrining tаsniflаri qishlоqlаrni mаdаniy, iqtisоdiy vа geоgrаfik jihаtidаn tаhlil qilishgа zаmin yаrаtаdi.В данной статье рассматривается сельская жизнь, инфраструктура и образ жизни населения Средней Азии в V-XII веках. На основе арабских, персидских, сугдийских и китайских письменных источников анализируются сведения о географическом положении, структуре и экономическом положении государств и деревень, существовавших в регионе в период раннего средневековья и раннего средневековья. Также подробно описан быт поселений вдоль реки Сырдарья и система дорог между селами. Классификации арабских и персидских географов в источниках закладывают основу для анализа деревень с точки зрения культуры, экономики и географии.This аrticle exаmines the rurаl life, infrаstructure аnd lifestyle оf the pоpulаtiоn оf Centrаl Asiа in the V-XII centuries. The infоrmаtiоn оn the geоgrаphicаl lоcаtiоn, structure аnd ecоnоmic situаtiоn оf the stаtes аnd villаges existing in the regiоn during the eаrly Middle Ages аnd аdvаnced Middle Ages is аnаlyzed bаsed оn Arаbic, Persiаn, Sugdiаn аnd Chinese written sоurces. Alsо, the lifestyle оf the settlements аlоng the Syrdаryа River аnd the rоаd system between the villаges аre described in detаil. The clаssificаtiоns оf Arаb аnd Persiаn geоgrаphers in the sоurces lаy the grоundwоrk fоr the аnаlysis оf villаges in terms оf culture, ecоnоmy аnd geоgrаphy
ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ТЕХНОЛОГИИ И ИХ РОЛЬ В ПОВЫШЕНИИ ДУХОВНОСТИ МОЛОДЕЖИ
masalalari ko‘rib chiqilgan. Pedagogik texnologiyalar ta’lim jarayonida samaradorlikni oshirish va yoshlarning ma’naviy qadriyatlarinishakllantirishda asosiy vosita sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining yoshlar ma’naviyatigata’siri, onlayn platformalar, gamifikatsiya va interaktiv metodlarning ta’limdagi ahamiyati yoritilgan. Ushbu maqola yoshlarma’naviyatini rivojlantirishda zamonaviy pedagogik yondashuvlarning imkoniyatlarini tahlil qilishga qaratilgan.This article examines the role and significance of spirituality in social life and the issues of spiritual development among the youngergeneration in the context of globalization. Pedagogical technologies are presented as a key tool for enhancing the effectiveness of theeducational process and shaping the moral values of youth. The influence of information and communication technologies on thespirituality of young people, as well as the importance of online platforms, gamification, and interactive methods in education, arehighlighted. The article focuses on analyzing the opportunities provided by modern pedagogical approaches in fostering the spiritualityof youthВ данной статье рассматривается роль и значение духовности в общественной жизни, а также вопросы духовного развитиямолодежи в условиях глобализации. Педагогические технологии представлены как ключевой инструмент повышенияэффективности образовательного процесса и формирования нравственных ценностей у молодежи. Освещается влияниеинформационно-коммуникационных технологий на духовность молодежи, а также значение онлайн-платформ, геймификациии интерактивных методов в образовании. Особое внимание уделяется анализу возможностей, которые предоставляютсовременные педагогические подходы для развития духовности молодежи
MODERN PERIPHRASTIC LEXICON
Maqolada perifrazalar – predmet, voqea va hodisalarning o‘z nomi bilan emas, balki ularning xarakterli belgi xususiyatlarini tasviriy usul orqali ifodalash jarayoni, uslubiy vosita sifatida nutqqa ko‘tarinkilik, obrazlilik baxsh etishi, jamiyat taraqqiyoti talablaridan kelib chiqib, lug‘at tarkibini boyitishi, nutq jarayonida takrorlardan, qaytariqlardan, qochish imkonini berishi, notiqni so‘zamollikka, tinglovchini esa falsafiy mushohada etishga undashi to‘g‘risidagi qarashlar keltirilgan. Fаn vа teхnikа tаrаqqiyоti bevоsitа tilshunоslikkа hаm o‘z tа’sirini ko‘rsаtishi, zamonaviy perifrastik leksikaning vujudga kelishi xususida mulohaza yuritilib, faktik misollar orqali dalillangan. Perifrаzаlаr nutqqа go‘zаllik vа jоzibаdоrlik bахsh etаdi, ulаr yоrdаmidа mаtn yаnаdа estetik vа o‘quvchi uchun yоqimli bo‘lаdi.В статье перифраз – это процесс выражения характерных особенностей предметов, событий, явлений не их названиями, а описательным методом, как стилистический инструмент, он придает речи подъемность, образность, обогащает словарный запас на основе о требованиях развития общества. Существуют мнения, что оно позволяет избежать повторов и повторов в речевом процессе, побуждает говорящего к красноречию, а слушателя к философской наблюдательности. Обсуждается и доказывается на фактических примерах тот факт, что развитие науки и техники оказывает непосредственное влияние на языкознание и появление современной перифрастической лексики. Перифразы придают речи красоту и очарование, делают текст более эстетичным и приятным для читателя.The article discusses periphrases – objects, events, and phenomenon not with their actual names, however through their characteristic features using descriptive methods. As a stylistic means, periphrases can enhance speech with elevation and imagery, improve the lexicon in response to social development demands, and allow speakers to avoid repetition and redundancy in communication. This, in turn, encourages eloquence in the speaker and philosophical consideration in the listener. In addition,the article also explores how scientific and technological advancements influence linguistics, contributing to the emergence of modern periphrastic lexicon, supported by factual samples. Periphrases can add beauty and appeal to speech, these means can make texts more aesthetic and enjoyable for readers
SHARQ FALSAFASIDA “USTOZ-SHOGIRD” MUNOSABATLARI ORQALI KOMILLIKKA ERISHISH MASALASI
This article analyzes from a scientific and philosophical perspective the teachings about the realization of views on the perfect humanbeing in Eastern philosophical thought through the teacher-student relationship. Considering the level of humanity in a specific system,shell, or other structure, it is crucial to analyze human issues in today's process of globalization, where there is a fierce struggle for themeaning of human thought and life. At the same time, the essence of spiritual culture is the illumination of human problems to a certainextent. The concept of man has been extensively studied and illuminated based on various theories and conceptsВ этой статье с научно-философской точки зрения проанализированы учения о том, что взгляды о совершенном человеке ввосточной философской мысли реализуются через отношения наставник-ученик. Анализ человеческих вопросов приобретаетактуальное значение в современном процессе глобализации, в котором идет острая борьба за человеческое мышление, смыслжизни, привязывая уровень человечности к определенной системе, оболочке или другой структуре. Также суть духовнойкультуры заключается в том, чтобы в определенной степени освещать проблему человека. Концепция человека широко изученаи освещена на основе различных теорий и концепций.Ushbu maqolada Sharq falsafiy tafakkurida komil inson to‘g‘risidagi qarashlar ustoz-shogird munosabatlari orqali amalga oshirilishigadoir ta’limotlar ilmiy falsafiy jihatdan tahlil etilgan. Insoniylik darajasini ma’lum bir tizim, qobiq yoki boshqa bir strukturaga solibko‘rish inson tafakkuri, hayoti mazmuni uchun keskin kurash ketayotgan bugungi globallashuv jaryonida inson masalalarini tahlil etishdolzarb ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, ma’naviy madaniyatning mag‘zini inson muammosini muayyan darajada yoritilishini tashkiletadi. Inson konsepsiyasi juda keng o‘rganilgan bo‘lib, turfa xil nazariyalar, konsepsiyalaga asoslangan holda yoritilga
CHARACTERISTICS OF THE POLITICAL CONSCIOUSNESS OF CITIZENS IN THE CONTEXT OF MODERNIZATION OF SOCIETY
Maqola jamiyatni modernizatsiya qilish sharoitida fuqarolarning siyosiy ongining o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan.Ishda ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy o‘zgarishlar bilan bog‘liq holda aholining siyosiy qarashlari, qadriyatlari va munosabatlariningo‘zgarishi tahlil qilinadi. Globallashuv, axborotlashtirish va raqamlashtirish jarayonlarining siyosiy ong shakllanishiga ta’siriga alohidae’tibor qaratilmoqda. Nazariy tahlil va empirik ma’lumotlar asosida zamonaviy dunyoda siyosiy ong rivojlanishining asosiytendensiyalari va ularning siyosiy barqarorlik va demokratik taraqqiyotga ta’siri o‘rganilgan.Статья посвящена исследованию особенностей политического сознания граждан в условиях модернизации общества. В работеанализируются изменения политических взглядов, ценностей и установок населения в связи с социально-экономическими иполитическими изменениями. Особое внимание уделено влиянию процессов глобализации, информации и цифровизации наформирование политического сознания. На основе теоретического анализа и эмпирических данных изучены основныетенденции развития политического сознания в современном мире и их влияние на политическую стабильность идемократическое развитие.The article is devoted to the study of the characteristics of the political consciousness of citizens in the context of modernization ofsociety. The work analyzes changes in political views, values and attitudes of the population in connection with socio-economic andpolitical changes. Particular attention is paid to the influence of globalization, information and digitalization on the formation of politicalconsciousness. Based on theoretical analysis and empirical data, the main trends in the development of political consciousness in themodern world and their impact on political stability and democratic development are studied
YOUTH ENTREPRENEURSHIP AND ITS SOCIOLOGICAL DIFFERENTIATION ASPECTS
Maqola yoshlar ijtimoiy qatlamining xususiyatlari va ularning iqtisodiy faoliyatda, xususan, tadbirkorlikda tutgan o‘rni haqida. Undayoshlarning 16-30 yosh oralig‘ida shakllanuvchi ijodiy va tashabbuskorlik sifatlari tahlil qilinadi. O‘zbekiston misolida davlat tomonidanyoshlar faoliyatini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan qonun va dasturlar, jumladan, “Yoshlar – kelajagimiz” dasturi doirasidagi yutuqlarko‘rsatib o‘tilgan. Maqolada yosh tadbirkorlarning shijoat va dadilligi, ba’zan irratsional qarorlar qabul qilishlari, maxsus bilim vatajribaning yetishmasligi kabi o‘ziga xos jihatlar muhokama qilingan. G‘arbiy mamlakatlar va AQSh tajribasi bilan solishtirilib, kichikbiznes va yosh tadbirkorlikni rivojlantirishning milliy va global amaliyotlari yoritilgan. Tadbirkorlikning ijtimoiy va iqtisodiy ahamiyati,shuningdek, strategik rejalashtirishning zarurati o‘z aksini topgan.В статье рассматриваются особенности молодежной социальной группы и их роль в экономической деятельности, в частностив предпринимательстве. Анализируются креативные и инициативные качества, формирующиеся у людей в возрасте от 16 до 30лет. На примере Узбекистана выделены законодательные основы и государственные программы, направленные на поддержкумолодежной деятельности, включая достижения в рамках программы «Молодежь — наше будущее». В статье обсуждаютсясмелость и энтузиазм молодых предпринимателей, их склонность к временами иррациональным решениям, а также недостатокспециальных знаний и опыта. Путем сравнения с практиками западных стран и США освещаются национальные и глобальныеусилия по развитию малого бизнеса и молодежного предпринимательства. Также подчеркивается социальная и экономическаязначимость предпринимательства и необходимость стратегического планирования.The article explores the characteristics of the youth social stratum and their role in economic activities, particularly in entrepreneurship.It analyzes the creative and initiative qualities developed among individuals aged 16-30. Using Uzbekistan as a case study, the articlehighlights the legal frameworks and state programs aimed at supporting youth activities, including the achievements within the "Youth –Our Future" program. The article discusses the courage and enthusiasm of young entrepreneurs, their tendency to make irrationaldecisions at times, and the lack of specialized knowledge and experience. By comparing with practices in Western countries and theUnited States, it sheds light on national and global efforts to promote small business and youth entrepreneurship. The significance ofentrepreneurship in social and economic contexts and the necessity of strategic planning are also emphasize