Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
    5333 research outputs found

    1 VA 2 TURDAGI QANDLI DIABET BILAN KASALLANGAN BEMORLAR HAMDA COVID-19 INFEKSIYASINI BOSHDAN KECHIRGAN DIABETIKLARNING MUSHAK VA SUYAK MASSASI KO‘RSATKICHLARINING TAQQOSLAMA TAHLILI

    No full text
    This research delves into a comparison of muscle and bone health in three groups: individuals with type 1 diabetes, those with type2 diabetes, and diabetic patients who have recovered from COVID-19. The study investigates how chronic high blood sugar impactsbone and muscle changes, while also considering if lingering effects from COVID-19 worsen these issues.Целью данной статьи является сравнительный анализ показателей мышечной и костной массы у пациентов с сахарнымдиабетом 1 и 2 типа, а также у лиц с диабетом, перенесших инфекцию COVID-19. В работе рассматриваются особенностиремоделирования костной ткани и изменения мышечной массы в условиях хронической гипергликемии, а такжевозможные отягощающие эффекты поствирусного синдрома. Особое внимание уделено влиянию противодиабетическихпрепаратов на состояние опорно-двигательной системы, включая риск остеопении, остеопороза и саркопении.Ushbu maqola 1- va 2-tip qandli diabet bilan kasallangan bemorlar hamda COVID-19 infektsiyasini boshdan kechirgandiabetiklarning mushak va suyak massasi ko‘rsatkichlarini taqqoslovchi tahlilni taqdim etadi. Tadqiqotda surunkali giperglikemiyasharoitida suyak to‘qimalarining yangilanishi va mushak massasidagi o‘zgarishlar, shuningdek, COVID-19 dan keyingisindromning salbiy ta’siri ko‘rib chiqiladi

    YOSH ESHKАK ESHUVCHI SPORTCHINING YURАK URISH TEZLIGINING O‘ZGАRUVCHАNLIGI

    No full text
    This аrticle studies the level of аdаptаtion of the аthletes' body to physicаl loаds by аnаlyzing the heаrt rаte (HR) аnd its vаriаbilityin young rowing аthletes. Heаrt rаte is one of the importаnt indicаtors of sports physiology, which аllows аssessing the аthlete'sgenerаl heаlth, аdаptаtion to the trаining process, аnd recovery mechаnisms. The results of the study show а grаduаl chаnge inheаrt rаte in young аthletes, аctivаtion of cаrdiаc аctivity with increаsing loаd, аnd the heаrt's functioning in аn economicаl modeduring the recovery phаse. This scientific work reveаls the possibilities of scientificаlly mаnаging the trаining process throughmonitoring cаrdiаc аctivity in rowing.В результате исследования, проведенного в данной статье, проанализирована динамика изменений физических ифизиологических показателей юных гребцов в течение годичного тренировочного цикла, результаты поэтапногопланирования тренировочных нагрузок и оценка эффективности тренировок. Результаты исследования свидетельствуюто важности научно обоснованных подходов в повышении уровня общей и специальной подготовки юных спортсменов.Mаzkur mаqolаdа yosh eshkаk eshuvchi sportchilаrning yurаk urish tezligi (YUT) vа uning o‘zgаruvchаnligini tаhlil qilish orqаlisportchilаr orgаnizmining jismoniy yuklаmаlаrgа moslаshuv dаrаjаsi o‘rgаnildi. Yurаk urish tezligi sport fiziologiyаsining muhimko‘rsаtkichlаridаn biri bo‘lib, u sportchining umumiy sog‘lomlik holаti, mаshg‘ulot jаrаyonigа moslаshuvi vа tiklаnishmexаnizmlаrini bаholаsh imkonini berаdi. Tаdqiqot nаtijаlаri yosh sportchilаrdа yurаk urish tezligining bosqichmа-bosqicho‘zgаrishini, yuklаmа ortishi bilаn yurаk fаoliyаtining fаollаshishini vа tiklаnish bosqichidа yurаkning iqtisodiy rejimdа ishlаshiniko‘rsаtаdi. Ushbu ilmiy ish eshkаk eshish sportidа yurаk fаoliyаti monitoringi orqаli mаshg‘ulot jаrаyonini ilmiy аsosdа boshqаrishimkoniyаtlаrini ochib berаdi

    KAROTINOIDLARGA BOY BIOMASSA OLISH MAQSADIDA DUNALIELLA SALINA OROL SHTAMMI MIKROSUVO‘TINI OCHIQ SHAROITDA O‘STIRISH JARAYONINI MAQBULLASHTIRISH

    Get PDF
    This study investigates the potential for cultivating the Aral Sea strain of microalgae Dunaliella salina in open-air conditions underthe climate of Uzbekistan to obtain carotenoid-rich biomass. The experiments were conducted in open troughs (ponds) 10 cm deepwith mixing and air bubbling in a quasi-continuous mode. It has been demonstrated that varying environmental factors - salinity,light intensity, and temperature - enables effective management of mixed culture growth and enhances the biosynthetic activity ofcells. The obtained results showcase the potential of utilizing the extreme climatic conditions of the Aral Sea region for industrialcultivation of Dunaliella salina for the biotechnological production of carotenoids and biomass applicable in the pharmaceuticaland food industries.В настоящем исследовании изучена возможность культивирования Аральского штамма микроводоросли Dunaliella salinaна открытом воздухе в климатических условиях Узбекистана для получения биомассы, богатой каротиноидами.Эксперименты проводились в открытых лотках (прудах) глубиной 10 см при перемешивании и барботировании воздухомв квазинепрерывном режиме. Показано, что варьирование факторов среды - солёности, освещённости и температуры -позволяет эффективно управлять ростом смешанной культуры и повышать биосинтетическую активность клеток.Полученные результаты демонстрируют потенциал использования экстремальных климатических условий Приаралья дляпромышленного культивирования Dunaliella salina с целью биотехнологического получения каротиноидов и биомассы,применимой в фармацевтической и пищевой промышленности.Ushbu tadqiqotda Dunaliella salina Orol shtammi mikrosuvo‘tini O‘zbekiston iqlim sharoitida karotinoidlarga boy biomassa olishmaqsadida ochiq havoda yetishtirish imkoniyati o‘rganildi. Tajribalar 10 sm chuqurlikdagi ochiq lotoklarda (hovuzlarda) kvaziuzluksiz rejimda havo bilan aralashtirib va barbotaj qilib o‘tkazildi. Muhit omillari - sho‘rlik, yorug‘lik va haroratni o‘zgartirishorqali aralash kulturaning o‘sishini samarali boshqarish va hujayralarning biosintetik faolligini oshirish mumkinligi aniqlandi.Olingan natijalar Orolbo‘yi hududining ekstremal iqlim sharoitlaridan foydalanib, Dunaliella salina ni sanoat miqyosidayetishtirish orqali farmatsevtika va oziq-ovqat sanoatida qo‘llaniladigan karotinoidlar va biomassani biotexnologik usulda olishimkoniyatlarini ko‘rsatmoqda

    SAMUEL JONSON VA JEYMS BOSUELNING SAYOHAT XOTIRALARI

    Get PDF
    This article examines the accounts of "Journey to the Western Isles of Scotland" by Samuel Johnson and "Journal of a Tour to the Hebrides" by James Boswell, two representatives of 18th-century English Enlightenment literature. As a result, the analysis revealed the uniqueness and typological aspects, form and content, as well as the artistic features of two works created on the basis of one joint journey. Johnson's travelogue is a collection of essays, while Boswell's is written in the form of a diary. The article concludes: Johnson regularly recorded his observations during his journey, and when describing historical sites and events, he strove for objectivity, relying on specific figures and facts. Boswell's work is presented from a different perspective, with the events of his travels described in the form of memoirs related to Johnson's personal life.В данной статье исследуются отчёты о «Путешествии на Западные острова Шотландии» С. Джонсона («Journey to the Western Isles of Scotland») и «Дневник путешествия на Гебриды» (“Journal of a Tour to the Hebrides”) Дж. Босуэлла, представителей литературы английского Просвещения XVIII века. В результате анализа выявлены своеобразие и типологические стороны, форма и содержание, а также художественные особенности двух произведений, созданных на основе одного совместного путешествия. Травелог С. Джонсона представляет собой сборник эссе, в то время как произведение Дж. Босуэлла написано в форме дневника. В конце статьи приводятся следующие выводы: С. Джонсон регулярно фиксировал свои наблюдения во время путешествия, а при описании исторических объектов и событий стремился к объективности, опираясь на конкретные цифры и факты. Произведение Дж. Босуэлла представлено с иной точки зрения, то есть события, произошедшие во время путешествия, описаны в форме воспоминаний, связанных с личной жизнью С. Джонсона.Ushbu maqolada XVIII asr ingliz ma’rifatchilik davri adabiyoti vakillari S.Jonsonning “Shotlandiyaning Gʻarbiy orollariga sayohat” (“Journey to the Western Isles of Scotland”) hisoboti va J.Bosuelning “Gebridga sayohat kundaligi” (“Journal of a Tour to the Hebrides”) tadqiq etilgan. Tahlil natijasida bir sayohat asosida yaratilgan ikki asarning tipologik va o‘ziga xos jixatlari, shakl va mazmuni hamda badiiy xususiyatlari aniqlangan. S.Jonsonning sayohat tafsilotlari esse shaklidagi asarlar yig‘indisidan iborat sayohat hisoboti bo‘lsa, J.Bosuelning asari esa kundalik shaklda yozilgan. Maqola soʻngida quyidagi xulosalar berilgan, ya’ni S.Jonson o‘z kuzatuvlarini sayohat davrida muntazam yozib borgan, tarixiy obyekt va hodisalarni ta’riflashda aniq raqamlar va fatktlarga tayanib, obyektivlikka intilgan. J.Bosuelning asari esa boshqa rakursdan berilgan bo‘lib, sayohat davomida sodir bo‘lgan voqea-hodisalar S.Jonsonning shaxsiy hayoti bilan bog‘liqlikda xotiralar shaklida bayon etilgan

    CHET TILINI O‘QITISH JARAYONIDA AUTENTIK MATERIALLARNING O‘RNI

    Get PDF
    This research examines the significance and effectiveness of authentic materials in foreign language teaching processes. The articleexplores the role of authentic materials in educational practices, their advantages and limitations, as well as their importance incontemporary language teaching methodology. The study was conducted using literature review methodology, evaluating theimpact of authentic materials on language learning processes based on information gathered from various sources. Results indicatethat authentic materials play a crucial role in developing students' language competency, but effective utilization requires specificapproaches and methods.Настоящее исследование направлено на анализ важности и эффективности аутентичных материалов в процессе обученияиностранному языку. В статье рассматривается роль аутентичных материалов в образовательном процессе, преимуществаи ограничения их использования, а также их значение в современной методике преподавания языка. Исследованиепроводилось с использованием метода анализа литературы, в котором оценивалось влияние аутентичных материалов напроцесс изучения языка на основе информации из различных источников. Результаты показывают, что аутентичныематериалы играют важную роль в развитии языковых компетенций учащихся, но для их эффективного использованиянеобходимы особые подходы и методы.Ushbu tadqiqot chet tilini o‘qitish jarayonida autentik materiallarning ahamiyati va samaradorligini tahlil qilishga qaratilgan.Maqolada autentik materiallarning ta’lim jarayonidagi o‘rni, ulardan foydalanishning afzalliklari va cheklovlari, shuningdek,zamonaviy til o‘qitish metodikasidagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot adabiyotlar tahlili metodidan foydalangan holda amalgaoshirilgan bo‘lib, turli xil manbalardan olingan ma’lumotlar asosida autentik materiallarning til o‘rganish jarayoniga ta’siribaholangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, autentik materiallar talabalarning til kompetensiyasini rivojlantirishda muhim rolo‘ynaydi, lekin ulardan samarali foydalanish uchun maxsus yondashuv va metodlar zarur

    SOG‘LOM TURMUSH TARZINI TA’MINLASH VA BARCHA YOSHDAGILARNING FAROVONLIGIGA KO‘MAKLASHISHNING ASOSIY JIHATLARI

    Get PDF
    This work is dedicated to the study of a healthy lifestyle and ways to contribute to the well-being of people of all ages. The studyexamines theoretical approaches to health and well-being, formal and informal strategies for behavioral change, as well as the roleof social, economic, and cultural factors.Данная работа посвящена изучению здорового образа жизни и способов содействия благополучию людей всех возрастов.В исследовании рассматриваются теоретические подходы к здоровью и благополучию, формальные и неформальныестратегии изменения поведения, а также роль социальных, экономических и культурных факторов.Ushbu ish sog‘lom turmush tarzi va barcha yoshdagi odamlarning farovonligiga ko‘maklashish usullarini o‘rganishgabag‘ishlangan. Tadqiqotda salomatlik va farovonlikka nazariy yondashuvlar, xulq-atvorni o‘zgartirishning rasmiy va norasmiystrategiyalari, shuningdek, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy omillarning roli ko‘rib chiqiladi

    MA’NAVIY-MARIFIY TADBIRLAR ORQALI TALABALARDA VATANPARVARLIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH MASALALARI

    Get PDF
    The article examines the role and significance of spiritual and educational events in the development of patriotic competence amongstudents, the formation of love for the Motherland and social activity among young people. The methods of instilling patriotic skillsin students and their effectiveness through spiritual events, educational activities and curricula are discussed. Key words: patriotism,competencies, spiritual events, educational activities, education of young people, effectiveness of events.В статье анализируется развитие патриотической компетентности студентов посредством духовно-просветительскойдеятельности, роль и значение этой деятельности в формировании любви к Родине и социальной активности молодёжи.Рассматриваются методы формирования патриотических навыков студентов посредством духовно-просветительскойдеятельности, образовательной деятельности и образовательных программ, а также их эффективность.Maqolada ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar orqali talabalarda vatanparvarlik kompetensiyasini rivojlantirish, mazkur tadbirlarningyoshlarning vatanga bo‘lgan muhabbati va ijtimoiy faolligini shakllantirishdagi o‘rni va ahamiyatini tahlil qilinadi. Maqolada,ma’naviy tadbirlar, ma’rifiy faoliyatlar va o‘quv dasturlari orqali talabalarda vatanparvarlik ko‘nikmalarini shakllantirish usullariva ularning samaradorligi haqida fikr yuritiladi

    ABUL YUSR PAZDAVIYNING “USUL AD-DIN” ASARIDA MOTURIDIYLIKNING MA’NAVIY-AXLOQIY MASALALARI BAYONI

    Get PDF
    The article presents the foundations of belief in the Maturidi doctrine of Abul-Yusr Pazdavi's work "Usul ad-Din", their content and essence, the interpretations of erroneous movements, and the contemporary significance of the scientific refutations given to themВ статье рассматриваются основы вероучения матуридитов в сочинении Абул-Юсра Паздави «Усул ад-Дин», их содержание и сущность, интерпретации ошибочных течений и современное значение данных им научных опровержений.Maqola Abul-Yusr Pazdaviy “Usul ad-din” asari moturidiy ta’limotiga doir e’tiqod asoslari, ularning mazmun-mohiyati, adashgan oqimlarning talqinlari hamda ularga berilgan ilmiy raddiyalarning zamonaviy ahamiyati ko‘rsatib berilgan

    NAVOIY ASARLARIDA AXLOQIY QADRIYATLARNING FRAZEOLOGIK VOSITALAR ORQALI IFODALANISHI

    Get PDF
    This article examines the expression of moral values in Alisher Navoi’s works through phraseological devices. It analyzes the role of idioms, stable expressions, figurative phrases, and symbolic linguistic units in conveying ethical and spiritual concepts within Navoi’s poetic heritage. The study focuses on how moral categories such as patience, modesty, loyalty, generosity, justice, and moral perfection gain broader meaning and stylistic power through phraseological units. The article also highlights the linguistic, cultural, and aesthetic significance of phraseology in shaping Navoi’s moral and artistic worldview.В данной статье рассматриваются особенности выражения нравственных ценностей в произведениях Алишера Навои посредством фразеологических средств. Анализируются роль идиом, устойчивых выражений, образных фраз и символических языковых единиц в передаче духовно-нравственных идей поэта. В исследовании показано, как такие нравственные концепты, как терпение, стыдливость, верность, щедрость, справедливость и духовное совершенство, расширяют своё семантическое и художественное значение через фразеологические единицы. Статья раскрывает значимость фразеологии в формировании морально-эстетического содержания наследия Навои.Mazkur maqolada Alisher Navoiy asarlarida aks etgan axloqiy qadriyatlarning frazeologik vositalar orqali ifodalanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Navoiy ijodida uchraydigan frazeologizmlar, idiomatik birikmalar, badiiy iboralar hamda ramziy mazmunga ega til birliklarining ma’naviy-axloqiy g‘oyalarni yetkazishdagi funksiyasi ilmiy jihatdan yoritiladi. Tadqiqot jarayonida shoir asarlarida sabr, hayo, vafо, saxovat, adolat, komillik kabi axloqiy konseptlar frazeologik birliklar orqali qanday ma’no kengayishi va poetik kuchga ega bo‘layotgani ko‘rsatib beriladi. Maqola Navoiy merosida frazeologiyaning ma’naviyat tarbiyasi va badiiy-estetik mazmundagi o‘rni haqida xulosalar beradi

    TIBBIYOT OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA FUNDAMENTAL VA KLINIK FANLARNI INTEGRAL TA’LIMNING O‘ZIGA XOS TAMOYILLARI

    Get PDF
    The article scientifically substantiates the main principles of integrated teaching of fundamental and clinical sciences in highermedical education institutions. The integration model is analyzed as an effective pedagogical approach that enhances students’learning motivation, fosters early development of clinical reasoning, and bridges theoretical knowledge with practical application.The results of the study indicate that integration between fundamental and clinical disciplines improves the quality of education,strengthens analytical and clinical thinking, and develops professional competencies of future physicians.В статье научно обоснованы основные принципы интегрированного обучения фундаментальных и клиническихдисциплин в медицинских высших учебных заведениях. Интеграционный подход рассматривается как эффективнаяпедагогическая модель, повышающая учебную мотивацию студентов, формирующая клиническое мышление иобеспечивающая связь теоретических знаний с практической деятельностью. Результаты исследования показывают, чтоинтеграция фундаментальных и клинических дисциплин способствует повышению качества образования, развитиюаналитического мышления и профессиональных компетенций будущих врачей.Maqolada tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida fundamental va klinik fanlarni integral ta’lim asosida o‘qitishning o‘ziga xostamoyillari ilmiy asosda yoritilgan. Integratsion o‘qitish modeli talabalarning o‘quv motivatsiyasini oshirish, klinik tafakkurni ertashakllantirish va nazariy bilimlarni amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish imkonini beruvchi samarali yondashuv sifatida tahlilqilingan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, fundamental va klinik fanlar integratsiyasi o‘qitish sifatini oshiradi, tibbiy tafakkur,tahliliy fikrlash va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi

    2,721

    full texts

    5,333

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Publishing House of the National University of Uzbekistan
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇