Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
5333 research outputs found
Sort by
TАRIX FАLSАFАSINING YОSHLАR АXLОQIY QАDRIYАTLАRINI SHАKLLАNTIRISHDАGI О‘RNI
Thе study оf histоriсаl philоsоphy plаys а сruсiаl rоlе in thе fоrmаtiоn оf mоrаl vаluеs оf yоung studеnts. By аnаlyzing philоsоphiсаl tеасhings аnd mоrаl prinсiplеs оf diffеrеnt histоriсаl pеriоds, studеnts dеvеlоp а dееpеr undеrstаnding оf mоrаl rеspоnsibility, justiсе, аnd humаn dignity. Histоriсаl philоsоphy prоvidеs а bаsis fоr сritiсаl thinking, еthiсаl dесisiоn-mаking, аnd pеrsоnаl dеvеlоpmеnt. This аrtiсlе еxаminеs hоw thе tеасhings оf grеаt philоsоphеrs influеnсе thе mоrаl vаluеs аnd bеhаviоr оf studеnts. It аlsо еmphаsizеs thе nееd tо inсludе histоriсаl philоsоphy in сurriсulа in оrdеr tо еduсаtе а mоrаlly rеspоnsiblе gеnеrаtiоn.Изучение философии истории играет решающую роль в формировании нравственных ценностей учащейся молодежи. Анализируя философские учения и моральные принципы разных исторических периодов, учащиеся развивают более глубокое понимание моральной ответственности, справедливости и человеческого достоинства. Историческая философия обеспечивает основу для критического мышления, принятия этических решений и личностного развития. В статье рассматривается, как учения великих философов влияют на моральные ценности и поведение студентов. Он также подчеркивает необходимость включения философии истории в учебные программы для воспитания нравственно ответственного поколения.Tarix falsafasini o‘rganish yosh o‘quvshilarning axloqiy qadriyatlarini shakllantirishda hal qiluvshi rol o‘ynaydi. Turli tarixiy davrlardagi falsafiy ta’limot va axloqiy tamoyillarni tahlil qilish orqali o‘quvshilarda ma’naviy mas’uliyat, adolat, inson qadrqimmati haqida shuqurroq tushunsha hosil bo‘ladi. Tarixiy falsafa tanqidiy fikrlash, axloqiy qarorlar qabul qilish va shaxsiy rivojlanish ushun asos yaratadi. Ushbu maqolada buyuk faylasuflar ta’limotlari o‘quvshilarning axloqiy qadriyatlari va xulqatvoriga qanday ta’sir yetishi o‘rganiladi. Shuningdek, u axloqiy mas’uliyatli avlodni tarbiyalash ushun tarix falsafasini o‘quv dasturlariga kiritish zarurligini ta’kidlayd
TIL VA TAFAKKUR MUNOSABATINING INSON NUTQIDAGI AHAMIYATI
This article studies the relationship between language and thought in neurolinguistics and its significance. It presents the views of linguists, psychologists, and even philosophers on the analysis and discussion of literature that expresses the relationship between language and thought and its activity in human speech and social life. Detailed examples are given based on the studied data about the role of language and thoughts in existence. At the end of the article, suggestions and conclusions are made based on the studied data.В статье изучается взаимосвязь языка и мышления в нейролингвистике и ее значение. В ней представлены взгляды лингвистов, психологов и даже философов на анализ и обсуждение литературы, выражающей взаимосвязь языка и мышления, и ее активность в человеческой речи и общественной жизни. Приводятся подробные примеры на основе изученных данных о роли языка и мышления в бытии. В конце статье делаются предложения и выводы на основе изученных данных.Ushbu maqola neyrolingvistikada til va tafakkur munosabati va uning ahamiyatini o‘rganadi. Unda tilshunos olimlar, psixologlar va hattoki faylasuflarning til va tafakkur munosabati va uning inson nutqida hamda ijtimoiy hayotdagi faolligini ifoda etgan adabiyotlar tahlili va munozaralari haqida fikrlar ilgari surilgan. Til va tafakkurning borliqdagi o‘rni haqida o‘rganilgan ma’lumotlar asosida atroflicha misollar keltirilgan. Maqola so‘ngida o‘rganilgan ma’lumotlarga tayangan holda takliflar va xulosalar keltirilgan
O‘ZBEK TILI SINONIMIK LUG‘ATLARIDA DARAJALANISH TAMOYILINI QO‘LLASHNI TAKOMILLASHTIRISH
This article presents an analysis of the role, importance, and application of the phenomenon of gradation in Uzbek synonym dictionaries. Also, methodological recommendations are developed to improve the application of the principle of gradation in synonym dictionaries.В данной статье представлен анализ роли, значения и применения явления градации в словарях синонимов узбекского языка. Также разработаны методические рекомендации по совершенствованию применения принципа градации в словарях синонимов.Mazkur maqolada o‘zbek tili sinonimik lug‘atlarida darajalanish hodisasining o‘rni, ahamiyati va qo‘llanilishi bo‘yicha tahlillar keltirilgan. Shuningdek, sinonimik lug‘atlarda darajalanish tamoyilini qo‘llashni takomillashtirish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar ishlab chiqilgan
YUNON –BAQTRIYA PODSHOSI YEVKRATID I TANGALARI HAQIDA
There are many problems waiting for a scientific solution in the science of history. One of them is the description of the coins of the Greco-Bactrian kingdom in the history of the Uzbek statehood, the truthful and critical analysis of social and cultural life issues with written and material sources is one of the urgent problems facing the science of history and historians today. The role of numismatics in studying our history is incomparable. Coins provide us with valuable information about political, economic, religious worldviews of nations, titles of rulers, in addition to the historical and cultural events that took place from BC to the present day. The article contains information about the coins of the Greco-Bactrian kingdom and their classification, types and circulation of coins, important numismatic findings related to the Greco-Bactrian kingdom.В исторической науке существует множество проблем, ожидающих научного решения. Одна из них - описание монет Греко-Бактрийского царства в истории узбекской государственности, правдивый и критический анализ вопросов общественной и культурной жизни с использованием письменных и материальных источников - одна из актуальных задач, стоящих сегодня перед исторической наукой и историками. Роль нумизматики в изучении нашей истории бесподобна. Монеты предоставляют нам ценную информацию о политических, экономических, религиозных мировоззрениях народов, титулах правителей, а также об исторических и культурных событиях, происходивших от нашей эры до наших дней. В статье содержатся сведения о монетах Греко-Бактрийского царства и их классификации, типах и обращении монет, важные нумизматические находки, относящиеся к Греко-Бактрийскому царствуTarix fanida ilmiy yechimini kutayotgan muammolar talaygina. Shulardan biri – Oʻzbek davlatchiligi tarixida Yunon-Baqtriya podsholigi tangalari tavsifi, ijtimoiy va madaniy hayot masalalarini yozma va moddiy manbalar bilan haqqoniy, tanqidiy tahlil qilish bugungi tarix fani va tarixchilar oldida turgan dolzarb muammolardan biridir. Tariximizni o‘rganishda tangashunoslik fanining o‘rni beqiyosdir. Tangalar bizga eramizdan avvalgi davrdan to hozirgi kungacha bo‘lib o‘tgan tarixiy va madaniy voqealar qolaversa, siyosiy, iqtisodiy, millatlarning diniy dunyoqarashlari, hukmdorlar titullari haqida ham qimmatli malumotlarni beradi. Maqolada Yunon-Baqtriya podsholigi tangalari va ularning klassifikatsiyasi, tangalar turlari va muomalasi Yunon-Baqtriya podsholigiga oid muhim numizmatik topilmalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar aks etgan
AYOLLARNING LIDERLIK SALOHIYATI HAQIDA O‘RTA ASRLAR G‘OYAVIY MEROSI: DIN, FALSAFA VA FEMINISTIK G‘OYALAR TIZIMIDA TAHLIL
This article analyzes philosophical and religious perspectives on women's leadership potential in society during the Middle Ages. By examining the views of thinkers such as Augustine, Gregory the Great, Thomas Aquinas, Anselm of Canterbury, John Wycliffe, and Christine de Pizan, the study explores historical interpretations of women’s roles in social and political life. The article highlights the contradictions between philosophical and theological doctrines that laid the foundation for early feminist ideas.В данной статье анализируются философские и религиозные взгляды на лидерский потенциал женщин в обществе в период Средневековья. Через изучение взглядов таких мыслителей, как Августин, Григорий Великий, Фома Аквинский, Ансельм Кентерберийский, Джон Уиклиф и Кристина де Пизан, исследуется историческое понимание роли женщин в социальной и политической жизни. В статье раскрываются противоречия между философскими и религиозными концепциями, которые впоследствии стали основой ранних феминистских идей.Ushbu maqolada o‘rta asrlar davrida ayollarning jamiyatdagi yetakchilik salohiyatiga nisbatan falsafiy va diniy qarashlar tahlil etiladi. Avgustin, Grigoriy, Foma Akvinskiy, Anselm Kenterberiylik, Jon Uiklif va Kristin de Pizan kabi allomalarning qarashlari orqali ayollarning ijtimoiy va siyosiy hayotdagi roliga oid tarixiy yechimlar o‘rganiladi. Mazkur maqolada ilk feminism g‘oyalarining paydo bo‘lishiga asos bo‘lgan diniy va falsafiy qarashlar o‘rtasidagi qarama-qarshiliklar ochib beriladi
MA’RIFATPARVAR SARVEPALLI RADHAKRISHNANNING TA’LIM HAQIDAGI QARASHLARI
This article analyzes the extensive efforts of Sarvepalli Radhakrishnan aimed at improving citizens’ welfare, as well as their material and spiritual lives, based on the study of his scientific heritage. It is demonstrated that Radhakrishnan’s clear exposition of Indian educational philosophy, grounded in concrete evidence, significantly contributed to regulating the country’s spiritual life within the state governance system. Sarvepalli Radhakrishnan is one of the prominent Indian scholars who made substantial contributions to the Indian education system. He was among the first Indian scholars to address educational mechanisms, and later his ideas were widely recognized by many renowned academicsВ данной статье на основе изучения научного наследия Сарвепалли Радхакришнана проанализированы его огромные усилия по улучшению благосостояния граждан, их материальной и духовной жизни. Отмечено, что чёткое изложение Радхакришнаном идей индийской педагогики, основанное на конкретных доказательствах, оказало значительную помощь в упорядочении духовной жизни страны в системе государственного управления. Сарвепалли Радхакришнан является одним из выдающихся индийских учёных, внёсших большой вклад в систему образования Индии. Он был одним из первых индийских исследователей, поднявших вопрос образовательных механизмов, и впоследствии его идеи получили широкое признание среди многих известных учёных.Ushbu maqolada Sarvepalli Radhakrishnanning ilmiy merosini o‘rganish asosida fuqarolarning farovonligi, ularning moddiy va maʼnaviy hayotini yaxshilash yo‘lida uning ulkan saʼy-harakatlari tahlil etilgan. Sarvepalli Radhakrishnaning hind ma’orifi haqida aniq dalillarga asoslangan holda bayon etishi davlat boshqaruv tizimida mamlakat ma’naviy hayotini tartibga solishda katta yordam berganligi ko‘rsatib o‘tilgan. Sarvepalli Radhakrishnan Hindiston ta’lim tizimiga katta hissa qo‘shgan hind olimlaridan biridir. U ta’lim mexanizmlari masalasini ko‘targan birinchi hind olimlaridan biri bo‘lgan va keyinchalik uning fikrlari ko‘plab taniqli olimlar tomonidan keng e’tirof etilga
AL-HAKIM AT-TERMIZIY HAYOT YO‘LINING YOSHLAR TARBIYASIDAGI O‘RNI
This article analyzes the life and activities of the encyclopedic scholar al-Hakim at-Termizi, the information of research scientists about the years of the scholar's life, the content and essence of the Hakimiya doctrine. It also describes the scholar's interest and ability to acquire knowledge from a young age, the issues of striving for knowledge, knowledge and enlightenment. In particular, the place of the scholar's life in the education of youth today is highlighted.В данной статье анализируется жизнь и деятельность ученого-энциклопедиста аль-Хакима ат-Термизи, сведения ученых-исследователей о годах жизни ученого, содержание и суть учения хакимийа. Также описывается интерес и способность ученого к получению знаний с юных лет, вопросы стремления к знаниям, знания и просвещения. В частности, освещается место жизни ученого в воспитании молодежи сегодня.Mazkur maqolada, qomusiy alloma al-Hakim at-Termiziyning hayoti va faoliayti, tadqiqotchi olimlarning alloma yashagan yillari haqidagi ma’lumotlari, Hakimiya ta’limotining mazmuni va mohiyati pedagogik tahlil qilingan. Shuningdek, allomaning yoshlikdan bilim olishga bo‘lgan qiziqishi va qobiliyati, bilim, ilm-marifatga intilish masalalari bayon qilingan. Jumladan, hozirgi kunda alloma hayotining yoshlar tarbiyasidagi o‘rni yoritilga
TA’LIM VA RAQOBATBARDOSHLIK: YOSHLAR RIVOJLANISHIDAGI ZAMONAVIY YO‘NALISHLAR
This article analyzes crucial issues concerning youth, including education and vocational guidance, social engagement, employment and unemployment, social protection, and educational processes. It is substantiated that the level of competitiveness among young people is closely linked not only to territorial-geographical factors and socio-economic conditions but also to state youth policy and its implementation mechanisms. The article examines existing problems in these areas and develops proposals and recommendations for their resolution. The synergy between education and social policy is highlighted as a key factor in enhancing the competitiveness of young peopleВ даннoй статьe анализиpуются такиe важныe вoпpoсы, как oбpазoваниe и пpoфeссиoнальная opиeнтация мoлoдeжи, их сoциальная активнoсть, занятoсть и бeзpабoтица, сoциальная защита, а такжe пpoцeссы oбpазoвания и вoспитания. Такжe oбoснoванo, чтo уpoвeнь фopмиpoвания кoнкуpeнтoспoсoбнoсти мoлoдeжи тeснo связан нe тoлькo с тeppитopиальнo-гeoгpафичeскими фактopами и сoциальнo-экoнoмичeскими услoвиями, нo и с гoсудаpствeннoй мoлoдeжнoй пoлитикoй и мeханизмами ee peализации. В статьe пpoанализиpoваны сущeствующиe пpoблeмы в этих напpавлeниях и pазpабoтаны пpeдлoжeния и peкoмeндации пo их устpанeнию. Гаpмoничнoe сoчeтаниe oбpазoватeльнoй и сoциальнoй пoлитики пpeдставлeнo как важный фактop пoвышeния кoнкуpeнтoспoсoбнoсти мoлoдeжиMazkur maqolada yoshlarni ta’lim va kasbga yo‘naltirish, ularning ijtimoiy faolligi, bandligi va ishsizligi, ijtimoiy himoyasi, ta’lim-tarbiya jarayonlari kabi muhim masalalar tahlil etilgan. Shuningdek, yoshlarda raqobatbardoshlik sifati shakllanish darajasi nafaqat hududiy-geografik omillar va ijtimoiy-iqtisodiy shart-sharoitlar, balki yoshlarga oid davlat siyosati va uni amalga oshirish mexanizmlari bilan chambarchas bog‘liq ekani asoslab berilgan. Maqolada ushbu yo‘nalishlardagi mavjud muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Ta’lim va ijtimoiy siyosatning uyg‘unligi yoshlarning raqobatbardoshligini oshirishda muhim omil sifatida ko‘rsatib o‘tilga
“BO‘LAJAK FIZIKA O‘QITUVCHILARIGA “ANIQ INTEGRAL” BO‘LIMINI O‘QITISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH”
This article examines the effectiveness of using physics-related problems and self-regulation-focused modeling methods in teaching the "Definite Integral" section to future physics teachers. Methods for solving tasks, such as calculating work, and pedagogical recommendations for managing student activities based on P.Ya. Galperin's theory, including demonstrating interdisciplinary connections, are presented.В статье рассматривается эффективность использования задач с физическим содержанием и методов моделирования, направленных на саморегуляцию, при обучении будущих учителей физики разделу «Определенный интеграл». Представлены методы решения задач, таких как вычисление работы, и методические рекомендации по управлению деятельностью студентов на основе теории П.Я. Гальперина, а также по демонстрации межпредметных связейUshbu maqolada bo‘lajak fizika o‘qituvchilariga «Aniq integral» bo‘limini o‘qitishda fizik mazmunli masalalar va o‘z-o‘zini boshqarishga yo‘naltirilgan modellashtirish usullarining samaradorligi tadqiq etiladi. Ishni hisoblash kabi masalalar yechish usullari, P.Y.Galperin nazariyasi asosida talabalarning faoliyatini boshqarish va fanlararo bog‘liqlikni ko‘rsatishga qaratilgan metodik tavsiyalar berilgan
HUQUQIY JURNALISTIKA: MOHIYATI, FUNKSIYA VA TAMOYILLARI
At the next stage of judicial and legal reform in Uzbekistan, a strategic goal was set to ensure the rule of law, the organization of public administration in the service of the people. At the same time, the role of the media, including the press and online publications specializing in legal topics, is invaluable. It is in the legal direction that the mass media has a great influence on improving legal literacy and legal culture of the population, highlighting the effective activities of social institutions to ensure human rights and freedoms. In this sense, the formation and development of legal journalism, the scientific and theoretical study of its functions and principles is of urgent importance. The research scientifically substantiates the nature, functions, goals and objectives of legal journalism.На очередном этапе судебно-правовой реформы в Узбекистане была поставлена стратегическая цель обеспечения верховенства закона, организации государственного управления на службе народа. При этом неоценима роль СМИ, в том числе прессы и интернет-изданий, специализирующихся на юридической тематике. Именно в правовом направлении массмедиа оказывает большое влияние на повышение правовой грамотности и правовой культуры населения, освещение эффективной деятельности социальных институтов по обеспечению прав и свобод человека. В этом смысле становление и развитие правовой журналистики, научно-теоретическое изучение ее функций и принципов приобретает актуальное значение. В исследовании научно обосновывается природа, функции, цели и задачи правовой журналистикиYangi O‘zbekistonda sud-huquq islohotlarining navbatdagi bosqichida qonun ustuvorligini ta’minlash, xalq xizmatidagi davlat boshqaruvini tashkil etish strategik maqsadi qo‘yilgan. Bunda OAV, shu jumladan, huquqiy mavzuga ixtisoslashgan matbuot va internet nashrlarining ahamiyati beqiyos. Aynan huquqiy yo‘nalishdagi massmedia aholi huquqiy savodxonligi va huquqiy madaniyatini oshirishda, ijtimoiy institutlarning inson huquqlari va erkinliklarini ta’minlashda samarali faoliyati yoritishida katta ta’sir kuchiga ega. Shu ma’noda huquqiy jurnalistikaning shakllanishi va rivojlanishi, uning funksiya va tamoyillarini ilmiy-nazariy jihatdan o‘rganish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotda huquqiy jurnalistika tabiati, funksiyalari, maqsad va vazifalari ilmiy jihatdan asoslab beriladi