Publikacije Univerziteta u Novom Pazaru
Not a member yet
107 research outputs found
Sort by
DIJALEKATSKE SUGLASNIČKE ALTERNACIJE U ROMANU ROD I DOM SAFETA SIJARIĆA
No full textPredmet ovog rada je analiza suglasničkih alternacija u romanu Rod i dom Safeta Sijarića. Pripovjedna materija ovog romana sadrži dijalekatske osobenosti istočnih govora Crne Gore, tačnije govora Bihora. Ovaj govor obilježen je brojnim specifičnostima koje ga razlikuju od susjednih i ostalih crnogorskih govora, te obiluje brojnim specifičnim glasovnim alternacijama, kako vokalskim, tako i konsonantskim i sonantskim. Ono čime se ovaj govor diferencira od susjednih upravo su fonetske i fonološke specifičnosti, zatim specifičnosti morfološkog sistema u kontekstu tvorbe riječi, u kontekstu deklinacije, konjugacije, morfološkog sinkretizma u sistemu padežne paradigme. Dijalekatske oznake koje se tiču suglasničkih promjena u navedenim kontekstima, registrovane u jeziku romana Rod i dom detaljno su analizirane i objašnjene u radu. Analiza je obuhvatila pojave vezane za pojedine suglasnike i detaljan prikaz alternacija – jednačenja suglasnika po zvučnosti, disimilacije konsonantskih grupa, gubljenja suglasnika i uprošćavanja suglasničkih grupa, jotovanja i umetanja suglasnika
Potrošački identitet u vremenu globalnih medija i reklama
No full textDruštvo savremene informatičke civilizacije suočeno je sa izazovima koji su globalno rasprostranjeni. Ključnu kohezionu ulogu globalnog društva imaju novi mediji i društvene mreže čiji se potencijal ogleda u umrežavanju društava različitih kultura i tradicija. Tvoreći zajedničke karakteristike globalnog društva stvaraju se i identični modeli ponašanja posredstvom kojih pojedinci raznih kultura poprimaju univerzalna obeležja. Jedno od značajnih univerzalnih obeležja globalnog društva je potrošački identitet koji se utemeljuje veštim strategijama reklamno-propagandne delatnosti, plasirane posredstvom globalnih medija. Tako u postkapitalističkom društvu globalni mediji predstavljaju osnovno komunikaciono sredstvo između potrošača i konglomerata – čiji je cilj agresivno promovisanje potrošačke kulture u cilju ostvarivanja efikasnog poslovanja i profita. Imajući u vidu veliki značaj potrošačke kulture, koja oblikuje i vrednosti društva današnjice, cilj u ovom radu je istražiti potrošački identitet u kontekstu globalnih medija i reklama. U radu će biti predstavljene i analizirane osnovne karakteristike potrošačkog identiteta, kao i njegove moguće posledice na razvoj ličnosti. Razmatranje širih problemskih principa potrošačkog identiteta zahteva i analizu konteksta u kome nastaje i biva promovisana ova već dominantna vrsta identiteta današnjice. U skladu sa tim, biće istražen i opisan uticaj globalnih medija i reklama na formiranje i održavanje potrošačkog identiteta.
VRTIĆ U ULOZI ZAJEDNICE KOJA UČI
No full textCilј rada je prikaz i analiza dečjeg vrtića – zajednice koja uči, kao i kako treba uspešno učiti u vrtiću. U radu je korišćen metod analize sadržaja dostupne naučne literature, teorijske i empirijske građe. Vrtić je vaspitno-obrazovna ustanova u kojoj se pojavlјuju mnoge društvene uloge, identiteti, kao i drugi oblici ponašanja. To je više od "običnog mesta" u kojem se prenose informacije jer u kombinaciji sa drugim društvenim institucijama, predstavlјa celokupnu društvenu populaciju, uloge i identitete društva. Vrtić, kao ustanova za vaspitno-obrazovni proces dece, mesto je velikih nada. Vrtić otkriva mnogo toga o ulozi i statusu koji pripisujemo deci, kao i o našim stavovima o demokratiji, socijalnoj zaštiti i društvu uopšte. Ovo je od velikog simboličkog značaja za vrtić. To je potvrda kako mi odrasli shvatamo detinjstvo i njegovu povezanost sa državom, privredom, civilnim društvom, kulturom i privatnim sektorom
Društveno odgovorni finansijski modeli islamskog bankarstva za razvoj ruralnih područja – na primjeru Bosna Bank International
No full textModel islamskog bankarstva je u okviru finansija jedna od najbrže rastućih kategorija. Trenutno u svijetu posluje više od 500 islamskih banaka na svim kontinentima. Jedina islamska banka na teritoriji jugoistočne Evrope je Bosna Bank International (BBI) koja je osnovana 2000. godine od strane tri banke sa Bliskog istoka: Islamska razvojna banka, Abu Dabi islamska banka i Dubai islamska banka. BBI je u periodu od 24 godine poslovanja postala prepoznatljiv brend kroz poslovanje koje usklađuje sa principima islamskih finansija, ali i po tome što forsira društveno odgovorne modele u cilju ostvarenja intencija islamsih finansija, a to je maksimizacija profita, ali na etički i društveno odgovoran način. Jedno od glavnih pitanja koje se postavlja jeste i to da li islamske banke zbog načina poslovanja posvećuju veću pažnju društvenoj odgovornosti od konvencionalnih banaka ili u praksi nema velike razlike. BBI je od osnivanja pokretala razne finansijske modele koji su društveno odgovorni kao što su: Turska kreditna linija, kreditne linije sa opštinama i vladama kantona u Federaciji Bosne i Hercegovini, IDB Trust fond, kao i mnogi drugi modeli čiji je koncept bio finansiranje privrede kroz vrlo niske stope, a u okviru nekih modela i po 0%. Profitnu maržu bi uglavnom subvencionisala institucija sa kojom BBI ima sklopljen ugovor o saradnji u cilju podrške privredi. Ova studija se fokusira na model Turske kreditne linije koju je BBI realizirala sa Zirat bankom iz Republike Turske u cilju podrške poljoprivredi posebno u slabije razvijenim ruralnim područjima. Turska kreditna linija je kao model sa 0% profitnom maržom uticala na generalno smanjenje kamatnih stopa u sektoru finansiranja poljoprivrede u Bosni i Hercegovini. Studija mjeri uticaj ove linije na razvoj poslovanja kroz kvantitativnu analizu koja je urađena na osnovu anketiranja fizičkih i pravnih lica koja su korisnici ove linije, a nalaze se u ruralnim područjima u Bosni i Hercegovini
UTICAJ SPORTA NA PSIHOMOTORIČKI RAZVOJ ADOLESCENATA
No full textPsihomotorički razvoj pruža brojne neophodne veštine za dobar uspeh u daljem životu dece i adolescenata. Bavljenje sportom je od ključnog značaja za pravilan rast i razvoj adolescenata. Istraživanje je sprovedeno sa ciljem da istražimo uticaj sporta na psihomotorički razvoj adolescenata. Istraživanje je sprovedeno u osnovnoj školi “12. decembar” u Sjenici na uzorku od 80 ispitanika, uzrasta od 12 do 14 godina, zastupljena su oba pola ujednačena po broju i uzrastu. U skladu sa problemom i ciljevima istraživanja primenili smo Test psihomotorne evaluacije kreiran kao merni instrument na osnovu Oliveirinog testa (Oliveira, 2008). Psihomotorički testovi vrednovali su 5 psihomotornih sposobnosti: koordinaciju i ravnotežu (KR), građu tela (GT), lateralnost (L), prostornu organizaciju (PO) i vremensku organizaciju (VO). Da bismo ispitali uticaj sporta na razvoj ispitanici su podijeljeni na eksperimentalnu i kontrolnu grupu. Eksperimentalna grupa prisustvovala je strukturiranim fizičkim aktivnostima u periodu od 4 nedelje. Na kraju istraživanja, ista grupa testova je primenjena na obe grupe. Rast psihomotoričkih osobina je uvek bio statistički veći u eksperimentalnoj grupi. Na osnovu dobijenih rezultata zaključujemo da nije bilo značajnih odstupanja u odnosu na pol ispitanika. Istraživanjem je dokazan uticaj fizičke aktivnosti na psihomotorički, ali i sveukupni razvoj adolescenata
UNLOCKING THE ESSENCE OF FUNDAMENTAL BREACH– Exploring Sales Legislation in Southeast European Context –
No full textThis paper explores the concept of a fundamental breach of contract and its implications within the contract laws of Bosnia & Herzegovina, Croatia, Montenegro, North Macedonia, and Serbia, with a particular emphasis on sales contracts. It delves into the role of the “Vienna Convention on Contracts for the International Sale of Goods” (CISG) as a foundational framework for comprehending fundamental breaches and their impact on international trade. Although regional legislation lacks explicit terminology, the paper explains how fundamental breaches are implicitly acknowledged and managed within national obligations laws. By conducting a comparative analysis of these legal frameworks, similarities and differences in addressing breaches are highlighted, revealing common approaches and regional variations. Significantly, while regional laws focus on timely notification and outline conditions for termination, they do not precisely categorize fundamental breaches. The paper suggests amendments in the drafting of national civil codes to provide clearer definitions and align with international standards. Adopting the concept of “fundamental breach” could help Southeast European countries achieve legal coherence with modern international trade laws and facilitate smoother integration into the global market
EKONOMSKO-FINANSIJSKA PARADIGMA PRIVREDA BRIKS-A (BRIKS-A PLUS) SA OSVRTOM NA RAZVIJENE EKONOMIJE G7
No full textEkonomsko-finansijska paradigma ekonomija BRIKS-a i BRIKS-a plus i privreda G7 predstavlja agendu akademskog standarda ovog rada kroz vreme koje je iza nas, današnje vreme i vreme koje je pred nama. Ako postavimo temu iznetog rada, ona se vrlo kratko može predstaviti rečenicom: kakve su bile, kakve su danas i gde će biti ekonomije BRIKS-a i BRIKS-a plus, njihovih deset članica (Brazil, Rusija, Indija, Kina i Južna Afrika, i one novopriključene - Saudijska Arabija, Egipat, Etiopija, Iran i Ujedinjeni Arapski Emirati), uz upoređivanje sa razvijenim ekonomijama G7. Ovaj rad ima za primarni cilj i zadatak prezentovanje raznih scenarija putem studija aktuelnog i budućeg ekonomskog rasta i razvoja, populacije i BDP-a. Predstavljanje naznaka dedolarizacije prikazano je kroz postepenu ali sigurnu višedecenijsku eroziju glavne rezervne valute američkog dolara i hroničnu stabilnost/nestabilnost netradicionalnih rezervnih valuta. Rezultati u istraživanju uključuju raznovrsne studije MMF-a, Svetske banke, Goldman Saksa i drugih respektabilnih institucija i izvora. SWOT analiza kao kulminacija rezultata istraživanja predstavlja konkretan doprinos u ovoj oblasti. Značaj ovog istraživanja ekonomija u usponu prezentovan je preko snaga (prednosti), slabosti, prilika (mogućnosti) i pretnji