Journals published by Medical University of Lublin
Not a member yet
3004 research outputs found
Sort by
Porównanie przydatności elektroforezy kapilarnej i spektrofotometrii pochodnych widma do oznaczania pioglitazonu, glipizydu i repaglinidu
No full textTwo new methods, capillary electrophoresis (CE) and UV derivative spectrophotometry were developed and validated for determination of three oral antidiabetics, pioglitazone, glipizide and repaglinide in pharmaceutical formulations. CE was performed using a 75 µm x 87 cm fused silica capillary (65 cm effective length) and UV detection. The phosphate buffer at pH 8.2, 30 kV voltage, 30°C temperature and hydrodynamic injection (10 mbar, 6 s) were chosen as CE parameters. UV spectrophotometry was carried out using first (D1) and second (D2) derivative spectra obtained by the peak-zero (P-0) and peak-to-peak (P-P) techniques. Precision and accuracy of the both methods were compared. In spite of some statistical differences, the results showed that the both methods are suitable for quantitative determination of these five oral antidiabetics and can be applied for different pharmaceutical purposes.Opracowano dwie nowe metody oznaczania trzech doustnych leków przeciwcukrzycowych, pioglitazonu, glipizydu i repaglinidu, w preparatach farmaceutycznych, przy użyciu elektroforezy kapilarnej (CE) oraz spektrofotometrii pochodnych widma. W metodzie CE użyto niemodyfikowaną powlekaną kapilarę kwarcową o długości 87 cm (65 cm długości do detektora), o średnicy wewnętrznej 75 mm oraz detekcję UV. Zastosowano bufor fosforanowy o pH 8,2, napięcie 30 kV, temperaturę 30oC i nastrzyk hydrodynamiczny (6 s, 10 mBar). W metodzie spektrofotometrycznej zastosowano pierwszą (D1) i drugą (D2) pochodną widma, wykorzystując techniki „pik-zero” (P-0) i „pik do piku” (P-P). Opracowane metody porównano pod względem precyzji i dokładności. Otrzymane wyniki wskazują, że obydwie metody mogą być wykorzystane do rutynowej kontroli jakości odpowiednich preparatów farmaceutycznych
Olejek eteryczny z owoców Angelica officinalis i jego aktywność przeciwbakteryjna
No full textThe essential oil from the fruits of Angelica officinalis, collected in the botanical garden in Poland, was obtained by hydrodistillation (HD) techniques and analyzed using GC-MS. A total of 30 components were identified. The most abundant compound was β-phellandrene (73%). The minimal inhibitory concentration of essentials oil, defined as the lowest concentration able to inhibit visible microbial growth, and the minimal bactericidal concentration, the lowest concentration required to kill of the bacteria, were determined using the broth microdilution method and plating on agar. Essential oil showed moderate antibacterial activity against all reference strains. There was only a small difference between power of activity against Gram-positive and Gram-negative bacteria with MICs ranging from 0.62 to 1.25 mg/ml and 1.25 to 2.5 mg/ml, respectively.Olejek eteryczny otrzymany przez destylację z parą wodną owoców Angelica officinalis, zebranych w ogrodzie botanicznym w Polsce, poddano analizie metodą GC-MS. Zidentyfikowano 30 składników olejku, spośród których dominującym był β-felandren (73%). Stosując metodę mikrorozcieńczeń w podłożu bulionowym oznaczono najmniejsze stężenie olejku hamujące namnażanie bakterii (MIC), a następnie najmniejsze stężenie bakteriobójcze (MBC). Badany olejek eteryczny wykazał umiarkowane działanie przeciwbakteryjne w kierunku testowanych szczepów. Zauważono niewielką różnicę w sile działania wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych – zakres wartości MIC odpowiednio 0.62 do 1.25 mg/ml oraz 1.25 do 2.5 mg/ml
Methodological approaches for inducing diabetes-like metabolic conditions in zebrafish larvae
No full textZebrafish represent a widely used model for studying metabolic disorders due to their genetic similarity to humans, low cost of breeding and suitability for high-throughput screening. This review presents current methodological approaches for inducing diabetes-like metabolic conditions in zebrafish larvae, focusing on both glucose-based exposure (immersion in high-glucose solutions) and chemical induction methods using compounds such as streptozotocin and alloxan. The main advantages and limitations of each protocol are summarized, including variations in exposure duration, developmental stage and compound concentration. Standardized and validated protocols remain crucial for enhancing comparability across studies and for enabling reliable preclinical testing of antidiabetic compounds. The zebrafish larval model continues to offer a promising and flexible system for investigating the mechanisms underlying diabetes and related metabolic dysfunctions
Blue light from screen and depression – A review
Get PDFIntroduction. The growing prevalence of screen time in modern societies has significantly increased exposure to blue light,especially from smartphones and computers. While blue light is crucial for circadian rhythm regulation and mood enhancement during the day, its excessive evening exposure may negatively impact sleep quality and emotional stability. Recent studies have pointed toward its potential link with the development of depressive symptoms.
Aim. This review aims to explore the relationship between exposure to blue light particularly from screen-based devices and the development or exacerbation of depressive symptoms, with a focus on biological mechanisms, epidemiological data, and the therapeutic potential of light in mood disorders.
Material and methods. A narrative review of 113 articles retrieved from PubMed and open-access sources (published up to May 2025) was conducted. The included literature covered neurobiological mechanisms (e.g., melanopsin, ipRGCs), circadian rhythm alterations, clinical trials on light therapy, and epidemiological studies linking screen time with depression. Emphasis was placed on studies investigating adolescent and adult populations, blue light wavelength sensitivity, and melatonin suppression.
Conclusions. Blue light influences human physiology through melanopsin-expressing retinal ganglion cells, affecting melatonin secretion and circadian rhythms. While daytime exposure supports mood and cognitive performance, evening exposure is associated with sleep disturbances and an increased risk of depressive symptoms. Bright light therapy shows promising efficacy in treating seasonal affective disorder and may support mood regulation in broader populations
Trudności związane z rozpoznaniem zaburzenia afektywnego dwubiegunowego u 16-letniegochłopca leczonego w przeszłości z powodu ADHD i ODD – opis przypadku
Get PDFAim. The aim of this article is to discuss the difficulties and complexities of the bipolar affective disorder (BPAD) diagnostic process in an adolescent. The case of suspected occurrence of bipolar affective disorder in an adolescent who was diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and oppositional defiant disorder (ODD) in childhood was presented.
Case report. A 16-year-old boy was treated in the past for ADHD and ODD. The reason for the current admission to the pediatric psychiatry ward was the behavioral change that disturbed the caregivers: he has become more restless, irritable, explosive. A few nights prior to hospitalization, he was very agitated, chaotic, physically and verbally aggressive. At admission he was disorganized, tense, in strong hand manipulation anxiety. He displayed alternating attention and loquacity. His statements were chaotic, his thinking accelerated. He displayed grandiose delusions. He was uncritical. After the treatment, mood, psychomotor drive and circadian rhythms stabilisation were achieved. Discharged from the ward with the recommendation of further outpatient treatment and continuation of psychotherapeutic interactions.
Conclusions.
The diagnosis of bipolar affective disorder in adolescents is a complex and difficult process. The expression of symptoms of this disorder during adolescence is different than in adults.
Differential diagnosis of bipolar affective disorder for a 16-year-old boy should also consider b oth past ADHD and ODD and their possible sequelae should be taken into account, as well as the risk of abnormal personality development.
Due to the high dynamics of changes associated with the adolescence period, further pharmacological treatment of bipolar affective disorder should be combined with psychotherapeutic interventions.Cel pracy. Celem artykułu jest omówienie trudności i złożoności procesu diagnostycznego zaburzenia (choroby) afektywnego dwubiegunowego (ChAD) u nastolatka. Przedstawiono przypadek podejrzenia wystąpienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego u adolescenta, u którego w dzieciństwie zdiagnozowano zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi (ADHD) i zaburzenia opozycyjno-buntownicze (ODD).
Opis przypadku. Chłopiec 16-letni był leczony w przeszłości z powodu ADHD i ODD. Powodem aktualnego przyjęcia do oddziału psychiatrii dziecięcej była niepokojąca opiekunów zmiana w zachowaniu: zrobił się bardziej niespokojny, drażliwy, wybuchowy. Kilka nocy przed hospitalizacją był bardzo pobudzony, chaotyczny, agresywny fizycznie i werbalnie. Przy przyjęciu był zdezorganizowany, napięty, w silnym niepokoju manipulacyjnym. Wykazywał przerzutność uwagi, wielomówność. Jego wypowiedzi były chaotyczne, tok myślenia przyśpieszony, wypowiadał treści wielkościowe. Był bezkrytyczny. Po zastosowanym leczeniu uzyskano poprawę w funkcjonowaniu w zakresie nastroju, napędu psychoruchowego i rytmów dobowych. Wypisany z zaleceniem dalszego leczenia ambulatoryjnego oraz kontynuowania oddziaływań psychoterapeutycznych.
Wnioski.
Rozpoznanie zaburzeń afektywnych dwubiegunowych u młodzieży jest procesem złożonym i trudnym. Ekspresja symptomów tego zaburzenia w okresie adolescencji jest inna niż u osób dorosłych.
W diagnozie różnicowej zaburzenia afektywnego dwubiegunowego u 16-latka należy uwzględnić zarówno rozpoznawane w przeszłości ADHD, ODD i ich możliwe następstwa, jak i ryzyko nieprawidłowego rozwoju osobowości.
Ze względu na dużą dynamikę zmian związanych z okresem adolescencji dalsze leczenie farmakologiczne zaburzeń afektywnych dwubiegunowych należy połączyć z oddziaływaniami psychoterapeutycznymi
Typologia młodzieży grającej w gry internetowe. Część 1
Get PDFIntroduction: For several years now, there has been an increased interest on the part of psychiatrists, pediatricians, psychologists, specialists in education, and sociologists in the issue of so-called behavioral addictions, which include Internet addiction and computer gaming addiction. The aim of this study was to draw a typology of Internet gamers.
Material and methods: The examined group and method: The study involved 576 individuals aged 16 to 19 years. The participants were surveyed using an Inquiry Form and the Online Gaming Addiction Questionnaire designed by the present authors.
Results: The participants of this study were divided into four types of online gamers: gamers who scored the highest on the KBUGI scales and items corresponding to the DSM-5 criteria for Internet Gaming Disorder (Type 1); gamers who mostly played violent online games in which the player kills his enemies, destroys things, breaks traffic rules, and experiences power and new sensations (Type 2); individuals who played mainly to eliminate the feeling of boredom, enhance their mood and experience pleasure, new sensations and rivalry (Type 3); and people who only played occasionally and were not at risk of Internet gaming addiction (Type 4).
Conclusions: The four groups included gamers severely addicted to gaming; gamers who played violent games to satisfy their need for aggression (moderate Internet gaming addiction); gamers who played mainly to eliminate boredom and seek new stimuli (mild Internet gaming addiction); and non-addicted gamers.Wstęp: Od kilku lat obserwuje się wzrost zainteresowania zarówno lekarzy psychiatrów, pediatrów, jak i psychologów, pedagogów, socjologów zagadnieniem tzw. uzależnień behawioralnych, do których należy nieprawidłowe, nadmierne, patologiczne korzystanie z Internetu i gier komputerowych. Celem pracy była próba typologii osób grających w gry internetowe.
Materiał i metody: Grupa badana i metody: Badaniami objęto 576 osób w wieku od 16 do 19 roku życia. Zastosowano Ankietę socjodemograficzną oraz Kwestionariusz do Badania Uzależnienia od Gier Komputerowych własnej konstrukcji.
Dyskusja: W pracy wyodrębniono cztery typy osób grających w gry internetowe: grupę osób, które uzyskały najwyższe wyniki w zakresie skal i itemów KBUGI odpowiadających kryteriom zaburzenia związanego z uzależnieniem od gier internetowych wg DSM-5 (typ 1), grupę osób, które najczęściej grają w gry, w których dominuje przemoc, gracz zabija wrogów, niszczy, łamie zasady ruchu drogowego i doświadcza władzy (typ 2), grupę osób, które grają głównie w celu zlikwidowania poczucia nudy, poprawienia sobie nastroju, doświadczenia przyjemności, nowych wrażeń, rywalizacji (typ 3) oraz grupę osób niezagrożonych uzależnieniem od gier, które grają sporadycznie (typ 4).
Wnioski: Wyodrębniono osoby uzależnione od gier w stopniu poważnym, osoby grające w gry, w których dominuje przemoc (uzależnione od gier w stopniu umiarkowanym), osoby grające głównie w celu zlikwidowania nudy, poszukiwania nowych wrażeń (uzależnione w stopniu łagodnym) oraz osoby nieuzależnione od gier
Stan padaczkowy - rozpoznanie i leczenie
Get PDFEpilepsy is the most common serious neurological disorder, affecting approximately 1 in 150 people, and status epilepticus (SE) is sometimes described as the maximal expression of epilepsy, being associated with both short- and long-term significant mortality and morbidity. There are almost as many types of status as there are of the seizures. SE describes a unique pathological state, during which seizures tend to become self-perpetuating. The definition of SE shortened in the last years from 30 min in the guidelines of the Epilepsy Foundation of America’s Working Group on Status Epilepticus to 10 min in the VA Cooperative Trial, and recently in the operational definition of SE was shortened to 5 min, which reflects the need to find a definition of SE which will not delay therapeutic intervention. In this article we present current knowledge on diagnostics and treatment of SE and discuss possible therapeutic options, with emphasis on the role of new antiepileptic drugs.Padaczka jest najczęstszym schorzeniem neurologicznym, występującym u 1 na 150 osób, a stan padaczkowy (SP) jest czasem opisywany jako maksymalna ekspresja padaczki i jest związany ze znaczną krótko- i długoterminową śmiertelnością. Istnieje prawie tak dużo typów stanu padaczkowego jak rodzaju napadów padaczkowych. Stan padaczkowy jest unikalnym stanem patologicznym, w którym napady mają tendencję do ciągłego utrzymywania się. Definicja stanu padaczkowego uległa skróceniu z 30 minut w zaleceniach Epilepsy Foundation of America’s Working Group on Status Epilepticus, do 10 minut w VA Cooperative Trial, a ostatnio stosowana jest operacyjna definicja stanu padaczkowego, który można rozpoznać jeśli drgawki trwają powyżej 5 minut. Odzwierciedla to jednocześnie potrzebę znalezienia definicji stanu padaczkowego, która nie spowoduje opóźnienia interwencji terapeutycznej. Powszechnie znane są robocze definicje stanu padaczkowego wczesnego (do 30 minut), utrwalonego (30-60 minut) oraz opornego na leczenie, a podział ten jest wynikiem ewolucji zmian patolofizjologicznych w przebiegu SP. W poniższym artykule przedstawiamy aktualne postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne w SP z uwzględnieniem roli nowszych leków przeciwdrgawkowych takich jak lewetiracetam
Rekrutacja pielęgniarek-uchodźczyń z Ukrainy. Wyzwania stojące przed agencjami rekrutacyjnymi podczas kryzysu uchodźczego w Polsce: jakościowe badanie opisowe
Get PDFREKRUTACJA PIELĘGNIAREK-UCHODŹCZYŃ Z UKRAINY. WYZWANIA STOJĄCE PRZED AGENCJAMI REKRUTACYJNYMI PODCZAS KRYZYSU UCHODŹCZEGO W POLSCE: JAKOŚCIOWE BADANIE OPISOWE
Cel pracy. Celem pracy było zbadanie wyzwań stojących przed agencjami zatrudnienia podczas rekrutacji pielęgniarek-uchodźczyń z Ukrainy (UKR-N) w czasie kryzysu uchodźczego w Polsce po wybuchu wojny w lutym 2022 roku.
Materiał i metody. Dane zostały zebrane za pomocą częściowo ustrukturyzowanych, pogłębionych wywiadów przeprowadzonych w Polsce z dwoma przedstawicielami jednej agencji rekrutacyjnej w okresie od maja do lipca 2023 roku. Dwie uczestniczki, jedna pochodzenia polskiego i jedna pochodzenia ukraińskiego. Dane zostały przeanalizowane przy użyciu indukcyjnej analizy tematycznej. Do zarządzania danymi wykorzystano oprogramowanie ATLAS.ti 8.
Wyniki. Zidentyfikowano dwa tematy główne: 1. Czynniki biznesowe determinujące skuteczność międzynarodowej rekrutacji pielęgniarek i 2. Kwestie specyficzne dla rekrutacji pielęgniarek-uchodźczyń z Ukrainy. Dwa główne tematy zostały następnie podzielone na sześć podtematów.
Wnioski. Agencje rekrutacyjne mają obowiązek przyjąć kompleksowe podejście do rekrutacji tej grupy kandydatów. Ponadto niewłaściwa rekrutacja pielęgniarek ze środowisk uchodźczych przez agencje rekrutacyjne (RA), która może prowadzić do nadużyć i wykorzystywania, narusza podstawowe prawa człowieka i powinna być powszechnie potępiana i zdecydowanie odradzana.RECRUITMENT OF UKRAINIAN REFUGEE-BACKGROUND NURSES. CHALLENGES FOR RECRUITMENT AGENCIES DURING THE REFUGEE CRISIS IN POLAND – A QUALITATIVE DESCRIPTIVE STUDY
Aim. The present paper aims to explore the challenges faced by employment agencies when recruiting Ukrainian refugee-background nurses (UKR-N) during the Ukrainian war refugee crisis in Poland, after the outbreak of war in February 2022.
Material and methods. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews conducted in Poland with two representatives of one recruitment agency between May and July 2023. There were two female participants, one of Polish origin and one of Ukrainian origin. The data were analyzed using inductive thematic analysis. The ATLAS.ti 8 software was used for data management.
Results. Two themes were identified: 1. Business-as-usual factors determining the effectiveness of international nurse recruitment and 2. Issues specific to the recruitment of Ukrainian refugee nurses. These two themes were further subdivided into six subthemes.
Conclusions. Recruitment agencies have an obligation to adopt a comprehensive approach to the recruitment of this group of applicants. In addition, the inappropriate recruitment of refugee-background nurses by recruitment agencies (RAs), which may lead to abuse and exploitation, violates fundamental human rights, and should be universally condemned and strongly discouraged
Postawy personelu medycznego wobec oceny natężenia bólu u noworodków leczonych na Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka
Get PDFABSTRACT THE ATTITUDES OF MEDICAL STAFF TOWARDS PAIN INTENSITY ASSESSMENT IN NEWBORNS TREATED IN THE NEONATAL INTENSIVE CARE UNIT
Introduction. Neonatal pain management is a critical aspect of care in intensive care units, yet it is often underestimated and undertreated. The aim of this study was to assess the knowledge, attitudes, and practices of medical personnel regarding neonatal pain in intensive care settings, with a particular focus on neonatal nursing.
Material and methods. A cross-sectional survey was conducted among127 healthcare professionals working in neonatal intensive care units (NICUs). A diagnostic survey method was applied, which included a self-authored questionnaire (SAQ) complemented by the standardized Infant Pain Questionnaire.
Results. The analysis revealed signifi cant statistical diff erences (p=0.03) between two groups: those who completed a specialization in a field other than neonatal nursing (M=52.16%) and those who specialized in neonatal nursing (M=68.47%). Participants with a specialization in neonatal nursing had a signifi cantly higher level of knowledge.. The level of education had a major impact on knowledge about pain management in newborns, with a p-value of 0.006. The statistical analysis using Pearson’s chi-square test (χ² = 30.35, df = 9, p = 0.00038) revealed a signifi cant association between the professional specialisation and the recommended amount of glucose/sucrose to be administered.
Conclusions. There is a concerning gap between the recognition of pain in neonates and the actual implementation of pain relief strategies. This contrast is particularly evident in the case of intubation, where pain management is often inadequate.STRESZCZENIE POSTAWY PERSONELU MEDYCZNEGO WOBEC OCENY NATĘŻENIA BÓLU U NOWORODKÓW LECZONYCH NA ODDZIALE INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKA
Cel pracy. Zarządzanie bólem noworodków jest kluczowym elementem opieki na oddziałach intensywnej terapii, jednak często jest niedoceniane i niedostatecznie leczone. Celem tego badania było ocenienie wiedzy, postaw i praktyk personelu medycznego dotyczących bólu noworodków w warunkach intensywnej terapii, ze szczególnym uwzględnieniem pielęgniarstwa noworodkowego.
Materiał i metody. Przeprowadzono badanie przekrojowe wśród 127 pracowników służby zdrowia pracujących na oddziałach intensywnej terapii noworodków (OITN). Zastosowano metodę badania diagnostycznego, wykorzystując autorski kwestionariusz self-authored questionnaire (SAQ) uzupełniony o standaryzowany kwestionariusz bólu u niemowląt Infant Pain Questionnaire.
Wyniki. Analiza wykazała istotne różnice statystyczne (p=0,03) pomiędzy dwiema grupami: tymi, którzy ukończyli specjalizację w dziedzinie innej niż pielęgniarstwo noworodkowe (M=52,16%) i tymi, którzy specjalizowali się w pielęgniarstwie noworodkowym (M=68,47%). Uczestnicy z specjalizacją w pielęgniarstwie noworodkowym wykazywali znacznie wyższy poziom wiedzy. Poziom wykształcenia miał istotny wpływ na wiedzę na temat zarządzania bólem noworodków, z wartością p = 0,006. Analiza statystyczna przy użyciu testu chi-kwadrat Pearsona (χ² = 30,35, df = 9, p = 0,00038) wykazała istotne powiązanie między specjalizacją zawodową a zalecaną ilością glukozy/sacharozy do podania.
Wnioski. Istnieje niepokojąca luka między rozpoznawaniem bólu u noworodków a faktycznym wdrażaniem strategii łagodzenia bólu.Różnica ta jest szczególnie widoczna w przypadku intubacji, gdzie zarządzanie bólem jest często niewystarczające
Jak empatyczni są studenci położnictwa?
Get PDFJAK EMPATYCZNI SĄ STUDENCI POŁOŻNICTWA?
Cel pracy. Celem opisywanego badania była ocena poziomu empatii wśród studentów położnictwa na wydziałach w Chorwacji, Słowenii, Belgii i Polsce; każde państwo reprezentuje różne regiony Europy, ale jednocześnie wszystkie mają podobieństwa w kształceniu położnych ze względu na dyrektywy UE.
Materiał i metody. Przeprowadzono badanie ilościowe przy użyciu zwalidowanego narzędzia badawczego - Skali Empatii Położnej (MES), która została przetłumaczona w ramach procedury podwójnie ślepej próby dla każdego kraju. Zastosowano celową próbę studentów położnictwa, w tym studentów pierwszego, drugiego i trzeciego roku studiów licencjackich. Komisja etyczna wydziału zatwierdziła projekt badania. Obliczono podstawowe miary opisowe.
Wyniki. Stwierdzeniem, które uzyskało najwyższe wyniki na skali MES było „Wierzę, że empatia odgrywa ważną rolę w opiece położniczej”, podczas gdy najmniej zgodne były stwierdzenia: „Emocje kobiet mnie nie dotyczą, Nie wzruszam się, gdy widzę, że kobieta płacze oraz Bardzo wrażliwe kobiety mnie irytują”. W sumie średnie wartości nie różniły się między studentami położnictwa pierwszego i ostatniego roku, a średni wynik na MES-R wynosił 59.
Wnioski. Nie możemy stwierdzić, że obecny program nauczania w badanych instytucjach sprzyja poziomowi empatii uczniów, jednak pewne różnice wskazują na możliwe elementy kulturowe.HOW EMPATHIC ARE MIDWIFERY STUDENTS?
Aim. The aim of the described study was to evaluate levels of empathy among midwifery students in Faculties of Croatia, Slovenia, Belgium and Poland; each state representing diff erent regions of Europe, but at the same time all of them have similarities of midwifery education due to EU directives.
Material and methods. Quantitative study was undertaken, by using a validated research instrument – Midwifery Empathy Scale (MES) that was translated through double blind procedure for each country. A purposive sample of midwifery students was used, including students of 1st year, 2nd year and 3rd year undergraduate studies . The Ethics committee of the faculty approved the research design. Basic descriptive measures were calculated.
Results. The statement that achieved highest rating on MES scale was »I believe that empathy plays an important role in midwifery care«, while the least agreed upon were: »Women’s emotions do not concern me, I do not get emotionally aff ected when I see a woman cry and Very sensitive women irritate me«. Altogether, mean values did not diff er when comparing 1st year and last year midwifery students, with average score being 59 on a MES-R.
Conclusions. We can not conclude that current curriculum in the researched institutions foster empathy levels of the students, however some diff erences indicated possible cultural components