Aperta Turkish Open Archive
Not a member yet
83692 research outputs found
Sort by
ÇOCUKLARIN EKRAN BAŞINDA GEÇİRDİKLERİ SÜREYE EKRAN TEKNOLOJİLERİNİN ETKİLERİ
No full text<p>Bu çalışma, gelişmiş ekran teknolojilerinin çocukların ekran başında geçirdikleri süre üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, CRT, PAL, NTSC, LCD, AMOLED, Super AMOLED, QLED ve OLED gibi çeşitli ekran teknolojilerinin çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimleri üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Ayrıca, ekran süresini yönetme stratejileri, ebeveyn kontrolü ve rehberlik, alternatif aktiviteler ve ekran kullanımının dengelenmesi gibi konular da incelenmiştir. Araştırma, yüksek çözünürlük, canlı renkler ve net görüntüler sunan ekranların çocukların ilgisini daha fazla çektiğini ve bu durumun ekran başında geçirilen süreyi artırdığını ortaya koymaktadır. Ebeveynlerin ve eğitimcilerin, çocukların ekran başında geçirdikleri süreyi izlemeleri ve sınırlandırmaları gerektiği vurgulanmaktadır. Bu sayede, çocukların sağlıklı bir dijital yaşam sürmeleri ve gelişimlerini desteklemeleri sağlanabilir.</p>
E-Atık Katkılı Polimer Malzemelerin Kazık Uygulamaları İçin Deneysel Değerlendirmesi
No full text<p>Kazıklı temeller, taşıma gücü yetersiz zeminlerde düşey ve yatay yükleri güvenle aktarmak amacıyla karasal ve denizel uygulamalarda yaygın şekilde kullanılan temel türleridir. Ancak geleneksel kazık malzemeleri olan ahşap, beton ve çelik; çürüme, korozyon ve kimyasal bozunma gibi çevresel etkiler karşısında sınırlı dayanım göstermekte, bu da alternatif, dayanıklı ve sürdürülebilir kazık malzemelerine olan ihtiyacı artırmaktadır. Geleneksel kazıklara alternatif olarak geliştirilen kompozit ve polimer esaslı malzemeler, düşük bakım maliyeti, uzun ömür ve çevresel dayanım gibi avantajlarıyla son yıllarda dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, doğal kaynakların tükenmesi ve atık yönetimi konularındaki küresel sorunlar, mühendislik uygulamalarında geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanımını teşvik etmektedir. Bu çalışma kapsamında hem çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlamak hem de elektronik atıkların(e-atık) yapı malzemesi olarak kullanım potansiyelini ortaya koymak amacıyla, katkısız ve e-atık katkılı polimer esaslı deney numuneleri üretilerek deneysel olarak değerlendirilmiş ve kazık malzemesi olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Katkısız ve e-atık katkılı polimer numune üretimi için; poliester içerisine hızlandırıcı ilave edilip homojen hale gelinceye kadar karıştırılmış ardından sertleştirici ilave edilerek karıştırılmaya devam edilmiştir. Daha sonra 0-2 mm, 2-4 mm ve 4-8 mm boyutlarındaki e-atık malzemesi farklı oranlarda (%5, %10, %15, %20) eklenerek 2.5 dk süre ile homojen hale gelinceye kadar karıştırılmıştır. Her bir karışımdan hazırlanan numuneler üzerinde 7 ve 28 gün kür süresi ile serbest basınç deneyi yapılmıştır. Serbest basınç deneyi sonucunda en iyi serbest basınç mukavemeti değerini veren karışım oranları (%0, %5 ;0-2mm, %5;2-4mm, %10;0-2mm, %10; 2-4mm) belirlenmiştir. Bu karışımlar ile hazırlanan numuneler üzerinde donma-çözülme deneyleri yapılmış ve donma çözülme sonrası serbest basınç mukavemet değerleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, e-atık katkılı polimer kazıkların yalnızca yapısal yeterliliğe değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirliğe de katkı sağlayabileceğini göstermektedir.</p>
Panteizm ve Kötülük Problemi
No full text<p>Panteizm, Tanrı ile doğanın özdeş olduğunu savunan hem dinî hem felsefi yönleri bulunan, tek bir tanımı olmayan geniş ve çok yönlü bir düşünce sistemidir. Tarih boyunca Doğu ve Batı’daki çeşitli felsefelerde ve dinlerde panteist unsurlar görülmüş, özellikle Spinoza gibi filozoflar tarafından sistematik hâle getirilmiştir. Panteizmde Tanrı evrenden ayrı düşünülmediği gibi Tanrı’nın, doğa ve evrenin kendisi olduğu düşünülür. Bu bağlamda panteizmde birlik, içkinlik, monizm ve determinizm gibi kavramlar ön plandadır.</p>
<p>Panteizm zaman zaman teizme yakın görülse de Tanrı’nın irade, bilgi ve kudret sahibi bir varlık olarak kabul edilmemesi, onu teizmden ayırır. Kötülük problemi bağlamında panteizm, teistik anlayıştan farklı açıklamalar sunar.</p>
<p>Kötülük problemi, özellikle Tanrı’nın varlığı ile kötülüğün nasıl bağdaştırılabileceği sorusunu içerir. Bu sorun teizmde, Tanrı’nın iyiliği, kudreti ve adaletiyle çelişen bir mesele olarak görülürken; panteizmde bu durum, farklı bir biçimde ele alınır çünkü panteizmde Tanrı, zat ve irade sahibi bir varlık değildir. Panteizme yöneltilen en temel eleştiri onun monist yapısıdır. Buna göre, Tanrı ve doğanın özdeşliği, kötülüklerin doğrudan Tanrı’da veya doğasında yer alması anlamına gelir ve bu Tanrı’yı “kötü” kılabilir. Diğer bir eleştiri ise onun determinizmi savunmasıdır. Bu düşünce temelde özgür iradeye yer vermediği için insanın ahlaki eylemlerinden sorumlu tutulamamasına yol açar.</p>
<p>Spinoza gibi panteistler, iyi ve kötüyü insan zihninin ve bilgisizliğinin ürünü olan göreli kavramlar olarak görür. Ona göre kötülük, evrendeki olaylara insanın kendi çıkarı açısından verdiği bir isimden ibarettir ve nesnel bir gerçekliği yoktur. Evren, zorunluluk yasalarına göre işler; her şey olması gerektiği gibi olur. Bu durumda özgür irade de bir illüzyondur ve dolayısıyla insan ve Tanrı “başka türlü davranamaz.” Bu determinist yaklaşım, insanın ahlaki sorumluluğunu da sorgulatır.</p>
<p>Panteist düşüncenin kötülüğün illüzyon olduğu teorisine bazı eleştiriler yapılmıştır. İlk olarak, teorinin kendi içinde çelişkili olduğu söylenebilir. Buna göre, eğer kötülük gerçek değilse o zaman her şeyin hakiki ve bozulmamış iyiliğini bizden saklayan yanılsamanın (illüzyon) kendisi de kesinlikle bir kötülük olarak görülmelidir ki bu durumda, kötülük gerçektir. Burada kötülüğün gerçek dışı olduğu tezi, kendi yanlışlığını ima eder. Bir diğer eleştiri ise, panteist teorinin genel tecrübelere aykırı olmasıdır. Kötülüğe ilişkin bu iddia gerçek hayatta yaşadığımız ya da karşılaştığımız durumları göz önüne aldığımızda sezgilere aykırı görünmektedir. Mesela, aklı başında bir kimsenin açlıktan veya şiddetli bir depremde göçük altından çocuğu ölen bir anneye aslında bunun bir illüzyon olduğunu söylemesinin zor olduğu açıktır. Üçüncü bir eleştiri ise ahlaki eylemlerin temelini sarstığı şeklindedir. Kötülüğün olmadığını söylemenin söylenecek en kötü şey olduğu iddia edilir. İyi ve kötüyü birbirinden ayırmayan panteist düşüncenin nihayetinde değerlerin ayrımını da ortadan kaldırdığı açık bir şekilde görünür. Son eleştiri ise ibadetleri anlamsız hâle getirmesidir. Panteist düşüncede, Doğa’ya veya ilahi Birliğe saygı gösterilmesine olanak sağlanırken ibadete, duaya veya Tanrı ile insan arasındaki herhangi bir kişisel ilişkiye yer olmadığı açıktır.</p>
Prediction of colour strength in environmentally-friendly dyeing of polyester fabric with madder using supercritical carbon dioxide
No full text<p>The textile industry is one of the significant reasons for global water pollution, with dyeing processes being particularly environmentally detrimental. Researchers have explored alternative approaches to address this issue, such as using natural dyes, supercritical fluids and so forth. In addition to environment-friendly approaches, reducing the number of experiments in studies, accurate production straightaway and using artificial intelligence (AI), one of the technologies of the present and the future that will provide significant support. Reaching clearer results with AI technology will not necessarily contribute to environment-friendly technologies. However, AI techniques, including artificial neural networks (ANNs) and adaptive neuro fuzzy interface system (ANFIS) were employed to predict the colour strength (K/S) of the dyed fabric based on process parameters. A comprehensive experimental design involving pressure, temperature, and time variations was conducted, and the results were analysed using multi-factor analysis of variance (MANOVA). The study demonstrates that supercritical carbon dioxide (scCO2) dyeing with madder on polyester fabric is a promising and environmentally friendly approach. Additionally, the optimised ANN and ANFIS models, aided by genetic algorithms (GAs), exhibit high predictive accuracy (less than 3%), providing insights into the impact of process parameters on colour strength. This research underscores the potential of AI-driven automation in textile dyeing, offering solutions for dye formula prediction, colour matching, and defect detection, reducing the need for human intervention in these processes.</p>
"Let the Kids Go, I Die": the Experiences of Older Adults Who Survived the Earthquakes in Türkiye Through Intersectional Perspective
No full text<p>This qualitative study explores the experiences of older adult earthquake survivors in T & uuml;rkiye, focusing on the intersectional challenges they faced after the earthquake of 6 February 2023. Older adults often have multiple vulnerabilities, such as age-related physical limitations, socioeconomic status, health conditions, and social isolation, which exacerbate their risks and needs during disasters. Using semi-structured interviews with 22 participants from different affected regions, this qualitative descriptive study sheds light on their problems with mobility, access to basic needs, and psychological distress. Using an intersectional framework, it explores how factors such as independence in transport, housing conditions, and family structure influence their experiences. The research emphasizes the importance of tailoring emergency response systems to address these unique challenges, including housing, healthcare, and psychosocial support. The findings show that older adults face both immediate physical and psychological challenges as well as long-term adaptation difficulties, emphasizing the need for comprehensive, inclusive disaster preparedness and response strategies. This study contributes to the literature by detailing the intersectional experiences of older earthquake survivors and advocating for policies and practices that ensure equitable support and resource allocation and ultimately promote more resilient communities.</p>
Effect of particle size and replacement ratio on mechanical performance of cementitious mortar containing ground recycled acrylonitrile butadiene styrene (GRABS) waste plastics
No full text<p>While waste plastics have been used as a natural sand aggregate replacement in cementitious mortar as a sustainable option to mitigate global accumulation of plastic waste in landfills, fundamental mechanical properties like compressive, tensile, and shear must be known to advance design and practical application of these cementconcrete composites as suitable building construction materials. Experimental testing is conducted to reveal to what extent the cementitious composite properties are altered, thereby influencing their overall mechanical performance, when both ungraded and graded ground recycled acrylonitrile butadiene styrene (GRABS) plastic are employed as substitutes for natural aggregates. The novelty of this research lies in its pioneering investigation to quantify the effects of varying particle sizes and volume fractions of waste plastics acquired through mechanical recycling and their influences on the mechanical properties of mortars containing plastics as a composite material. The results from fresh and hardened material properties are compared to conventional mortar properties to examine the impact of various GRABS particle sizes and volume fractions on the overall material strength. While replacing sand with waste plastic generally reduced mechanical properties, the resulting mixes still met the minimum compressive strength (4060 psi [28 MPa]) as per ASTM C150 standards for Portland cement. Notably, graded plastic particles with sizes less than 0.024 in [0.6 mm] demonstrated an overall improvement in mechanical properties compared to ungraded particles. Failure mechanisms responsible for compressive, tensile, and shear damage development are discussed by analyzing the fracture surfaces, which provide insight into the intricate relationship between waste plastic size and distribution on the mechanical behavior of mortar. The findings indicate that GRABS waste plastics, when combined with sand at appropriate particle sizes and volume fractions, have the potential to create tailored mixes to meet minimum mix design standards for construction applications.</p>
Novel Tricyclo[4.2.1]Nonane and Bicyclo[2.2.1]Heptane Derivatives: Synthesis, <i>in Vitro</i> Biological Activities and <i>in Silico</i> Studies
No full text<p>The target benzothiazole derivatives (8a-g) were synthesized starting from norbornene. The addition of dichloroketene to norbornene followed by the reduction of chlorine atoms were synthesized tricyclo[4.2.1.02,5]non-7-en-3-one (4). The condensation of benzaldehyde derivatives with compound 4 were obtained chalcone analogs (6a-g). Finally, benzothiazole derivatives (8a-g) were obtained by the reaction of the chalcone analogs with 2-aminobenzothiol in an acidic medium. The antiproliferative activities of compounds 6a-g and 8a-g were determined against C6 (rat brain tumor) and HeLa (human cervical carcinoma) cell lines using a BrdU cell proliferation ELISA assay with 5-fluorouracil (5-FU) as a standard. In both series, when compared with 5-FU (IC50=3.8 mu M for C6 and 16.33 mu M for HeLa), the most active compounds against C6 cells were 6a and 8g with IC50 values of 14.13 mu M and 29.99 mu M, respectively. With this, 6a, 6e, 6f, and 8b were the most active compounds against HeLa cells with IC50 values of 0.8, 1.21, 19.33 and 18.13 mu M, respectively. Additionally, the SwissADME online web tool was used to predict the physicochemical and ADME properties of the tested compounds. The results showed that all compounds possess promising predicted physiochemical and pharmacokinetic properties and comply with Lipinski's rule of 5, indicating that they are predicted to be orally bioavailable that they possess a predicted bioavailability score of 0.55. Furthermore, in the SwissADME Boiled-Egg chart, all compounds showed high predicted GIT absorption, while compounds 6a-g showed blood-brain barrier (BBB) permeation, and compounds 8a-g did not. Moreover, none of the compounds was (P-gp) substrates. This study investigated the potential interactions between the antiapoptotic proteins Bcl-2, Bcl-xl, Bcl-w, Brag-1, Bfl-1, and Mcl-1 and compounds 6a, 8b, and 8g through molecular docking studies. The findings suggest that these compounds may effectively inhibit antiapoptotic proteins, as evidenced by significant hydrogen bonds and hydrophobic interactions, particularly with Bcl-xl.</p>
HN1 is a novel dedifferentiation factor involved in regulating the cell cycle and microtubules in SH-SY5Y neuroblastoma cells
No full text<p>Hematological and neurological expressed 1 (HN1), encoding a small protein, has been recently explored in different cancers owing to its higher expression in tumor samples as compared to adjacent normal. It was discovered and subsequently named because of its higher expression in hematological and neurological tissues in developing mice. Following discovery, it was considered a neuronal regeneration or dedifferentiation-related gene. However, since then, it has not been characterized in neuroblastoma or differentiated neurons. SH-SY5Y cell line presents a unique model of neuroblastoma often utilized in neurobiology research. In this study, first, we employed bioinformatics analysis along with in vitro evaluation using normal and retinoic acid (RA)-differentiated SH-SY5Y cells to determine the responses of HN1 and its function. The analysis revealed that HN1 expression is higher in neuroblastoma and lower in differentiated neurons and Parkinson's disease as compared to appropriate controls. Since HN1 coexpression network in neuroblastoma is found to be enriched in cell-cycle-related pathways, we have shown that HN1 expression increases in S-phase and remains lower in the rest of the cell cycle phases. Moreover, HN1 expression is also correlated with the microtubule stability in SH-SY5Y cells, which was investigated with nocodazole and taxol treatments. HN1 overexpression increased the ratio of S-type cells (undifferentiated), indicating that it acts as a dedifferentiating factor in neuroblastoma cells. Moreover, cell cycle dynamics also changed upon HN1 overexpression with alternating effects on SH-SY5Y and RA-differentiated (N-type) cells. Therefore, HN1 is a potential cell cycle regulatory element in the development of neuroblastoma or dedifferentiation of neurons, which requires further studies to decipher its mechanistic role.</p>
Anhänge der Dissertation "Förderung der Schreibkompetenz durch künstliche Intelligenz im DaF-Unterrict"
No full text<p>Die hier beigefügten Anhänge bestehen aus Daten, die für meine Doktorarbeit mit dem Titel "Förderung der Schreibkompetenz durch künstliche Intelligenz im DaF-Unterrict" gesammelt wurden, und bilden den Anhangsteil meiner Doktorarbeit.</p>
Dysregulated ribosome quality control in human diseases
No full text<p>Precise regulation of mRNA translation is of fundamental importance for maintaining homeostasis. Conversely, dysregulated general or transcript-specific translation, as well as abnormal translation events, have been linked to a multitude of diseases. However, driven by the misconception that the transient nature of mRNAs renders their abnormalities inconsequential, the importance of mechanisms that monitor the quality and fidelity of the translation process has been largely overlooked. In recent years, there has been a dramatic shift in this paradigm, evidenced by several seminal discoveries on the role of a key mechanism in monitoring the quality of mRNA translation - namely, Ribosome Quality Control (RQC) - in the maintenance of homeostasis and the prevention of diseases. Here, we will review recent advances in the field and emphasize the biological significance of the RQC mechanism, particularly its implications in human diseases.</p>
<p>Ensuring the synthesis of full-length, correctly folded proteins is vital for maintaining homeostasis. If a translating ribosome stalls, the trailing ribosomes collide into it, which if left unresolved leads to deleterious effects on the cell due to the accumulation of protein aggregates. Ribosome Quality Control (RQC) detects the collided ribosomes and removes the aberrant mRNA and nascent peptide. Conversely, dysfunctional RQC or excessive ribosome collisions that overwhelm RQC can lead to proteotoxicity and diseases. image</p>