SDU Institutional Repository (SDU University)
Not a member yet
2006 research outputs found
Sort by
«The impact of fintech on healthcare payment processing»
No full textThe relevance of the study lies in the fact that financial technologies, orfintech,are becoming a key tool for transforming traditional financing methods, contributingto increased efficiency, transparency and speed of monetary transactions. The purpose of the study is to study the impact of financial technologies(fintech) on the system of financial support and financing of healthcare, aswellastoidentify the factors that determine the willingness and intention of users tousefintechservices within the framework of the healthcare payment system. The object of the study is the healthcare system of Republic of Kazakhstan.The subject of the study is the processes of applying financial technologies(FinTech) in financing and financial support of medical services. The scientific novelty of the study lies in the comprehensiveanalysisoftheimpact of financial technologies on the processes of financing andfinancial supportof healthcare, taking into account the specifics of digital transformation. The paper examines the theoretical foundations of fintech anditsintegrationinto healthcare, analyzes the current state of healthcare in Kazakhstan, aswellasthelevel of digitalization of medical institutions. Based on a sociological surveyofthepopulation, a quantitative assessment of perception, convenience, trust andsocialinfluences associated with the use of fintech services was carried out. Thetechnologyacceptance model (TAM) and regression analysis were used to process thedata.The main findings of the study show the high potential of usingfinancialtechnologies in the healthcare system, especially with the support of medical workers,reliable digital infrastructure and increased financial literacy of thepopulation.Recommendations have been developed for optimizing financingusingLoRaWANand the Unified System of Payment for Medical Care (USMP). The resultsobtainedare of practical importance for government agencies, medical institutionsanddevelopers of digital solutions in the field of healthcare
Towards an Inclusive Future: Public Administration, Legal Reforms and Education in Kazakhstan
No full textThis study explores how Kazakhstan’s legal and administrative systems shape the implementation of inclusive education. Inclusive education seeks to ensure that all students, including those with disabilities, receive high-quality learning opportunities on the basis of equity and human rights. Using a mixed-methods design, the research combined quantitative data on school accessibility and disability inclusion with qualitative analysis of national and international legislative frameworks. Interviews with education experts further illuminated local implementation challenges and systemic barriers. The findings reveal significant gaps between policy development and practice. While Kazakhstan has endorsed international agreements promoting inclusivity, progress is hindered by centralized governance, limited funding, and persistent cultural stigma, particularly in rural areas. A comparative review of Finland, Germany, and Russia highlights the benefits of decentralization, community involvement, and strong teacher preparation. The study concludes that achieving genuine inclusivity will require clearer and more inclusive legal language, greater local autonomy in education, enhanced teacher training for diverse learners, and the removal of financial and cultural obstacles. These reforms are essential to secure equal rights and fair treatment for all students
Жер ресурстарын ұтымды пайдалануды мемлекеттік бақылау шеңберінде талап қою жұмысы барысында туындайтын құқықтық мәселелер
No full textМақала аясында жер ресурстарын басқарудың және жер қатынастарының реттелуінің негізгі құралдарының бірі болып табылатын жердi ұтымды пайдалануды мемлекеттiк бақылау барысында туындайтын мәселелер қарастырылады. Жалпы, жердi ұтымды пайдалануды мемлекеттiк бақылауды жауапты уәкілетті орган (әрі қарай –уәкілетті орган) лауазымды тұлғалардың, жеке және заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасы жер заңнамаларының, сонымен бірге азаматтармен жер учаскелерiн пайдалану ережелерiнiң сақталуын қамтамасыз етеді. Уәкілетті органға жер қатынастардағы шығарылған заңсыз шешімдердің, оның ішінде жер учаскелерін сатып алу-сату және жалдау мәмілелерін жарамсыз деп тану туралы талап қоюдың күшін жою туралы сотқа талап қою құқығын беру, атап айтқанда, жерді ұтымды пайдалануды және тиімді қорғауды, топырақтың құнарлылығын, табиғи ортаны жақсарту мен сақтауды қамтамасыз етеді, жер заңнамасының міндеттері мен қағидаттарына жауап береді. Алайда, қазіргі таңда әкімшілік және азаматтық сот органдары жер саласындағы заңсыз шешімдердің күшін жою туралы талап қою өз өндірістерінде соттылықтың дұрыс таңдалмауы уәжімен қайтаруда. Осыған орай, уәкілетті орган өзіне жүктелген міндеттерді толыққанды жүзеге асыра алмай жатыр. Автордың зерттеу жұмысы уәкілетті органның талап қоюы қаралуы тиіс сот нысанын анықтауға бағытталады. Сондай-ақ, уәкілетті органға сотқа талап қою тұрғысынан берілген құзыреттіліктер шеңберінде зерттеу жүргізіледі
Bias and Fairness in Automated Loan Approvals: A Systematic Review of Machine Learning Approaches
No full textArtificial intelligence (AI) is increasingly transforming credit approval processes, enabling financial institutions to assess risk more efficiently and at greater scale. As these systems become more embedded in lending decisions, concerns around fairness, bias, and accountability have grown significantly. Many of these concerns stem from the use of historical data, proxy variables, and model optimization choices that can unintentionally reinforce existing social and economic inequalities. This work presents a systematic overview of the types and sources of bias in AI - driven loan approval systems and critically examines how machine learning techniques attempt to address them. It also highlights emerging solutions, including explainable AI, federated learning, human-in-the-loop frameworks, and intersectional fairness approaches. Despite ongoing advancements, unresolved challenges remain - particularly the need for dynamic fairness monitoring and for addressing intersectional biases affecting individuals from multiple marginalized groups. To bridge these gaps, the paper emphasizes the importance of interdisciplinary collaboration among AI developers, regulatory bodies, and social scientists. It advocates embedding fairness as a core design principle in the development and deployment of future AI systems. Overall, this study contributes to the growing effort to develop more transparent, inclusive, and socially responsible financial technologies
Орталық Азия мемлекеттеріндегі неке және отбасы заңнамасыныңбүгінгі хал-ахуалы: кемелдендіру мүмкіндіктері
No full textМақалада автор Орталық Азия елдеріндегі неке және отбасы заңнамасының бүгінгі хал-ахуалына талдау жүргізеді. Конституциялық Сот байламдарының отбасы құқығын дамутыудағы маңызы көрсетіліп, Орталық Азия елдеріндегі Конституциялық Соттардың тәжірибесін зерттеу ұсынылған. Орталық Азия елдеріндегі неке және отбасы заңнамасының ұқсастығы жайлы байлам жасалған. Дегенмен бірқатар бағыттар бойынша Орталық Азия елдерінде әралуан құқықтық реттеудің барлығы да мәлім болды. Мысалы, суррогат аналықтың құқықтық реттелуі. Бұл сауал бойынша аймақтағы елдердің заң шығарушылары бір-біріне кереғар ұстанымда: Қазақстан және Қырғызстанда суррогат аналыққа рұқсат етілсе, Өзбекстан мен Тәжікстан заң шығарушылары бейтарап позиция қалуда, ал Түркіменстан заң шығарушысы бұл конструкцияны адамсаудасына теңестіреді. Суррогат аналыққа қатысты отандық сот практикасынан мысалдар келтірілген. Отандық соттарда қарастырылған жекелеген даулардың негізінде және шетелдік тәжірибені талдау нәтижесінде «суррогат аналық» айналасындағы жағдайдың анау айтқандай қарапайым еместігі жайлы байлам жасалды. Аймақ елдеріндегі заң шығарушылардың ұстанымы қабыспаған келесі бір сауал, бұл некеге тұрушыларды медициналық тексеруден өткеру мәселесі болды. Өзбекстан және Тәжікстан заң шығарушылары некеге тұрушыларға нәтижесі хабарланатын тегін міндетті медициналық тексеруді енгізген. Ал Қазақстан, Қырғызстан және Түркіменстан заң шығарушылары болса, бұл сауалды некеге тұрушылардың еріктеріне қалдырған
Білім беру мекемелерінің қаржылық басқару жүйесін жетілдіру: бюджеттеу және болжау әдістері
Get PDFБұл диссертациялық зерттеу білім беру мекемелерінің қаржылық басқару жүйесін жетілдіруге, соның ішінде стратегиялық бюджеттеу мен студенттерді қабылдауды болжау әдістерін талдауға арналған. Зерттеудің негізгі объектісі – жоғары оқу орындарындағы бюджеттеу тәжірибесі, ал пәні – нөлдік базаға негізделген бюджеттеу (Zero-Based Budgeting), стратегиялық бюджеттеу және болжау модельдерінің тиімділігі. Жұмыстың мақсаты – Z университетінің (атауы құпиялылық мақсатында өзгертілген) қаржылық тәжірибесін мысалға ала отырып, бюджеттеу әдістерінің эволюциясын талдау, олардың артықшылықтары мен кемшіліктерін айқындау және стратегиялық даму мақсаттарына қол жеткізу үшін ресурстарды тиімді бөлу жолдарын ұсыну. Жұмыстың ғылыми жаңалығы – білім беру мекемелерінің қаржылық басқаруында аралас модельдерді (инкременттік, нөлдік база, activity-based және стратегиялық бюджеттеу) интеграциялау тәсілдерін ұсыну, ал практикалық маңыздылығы – университеттердің қаржылық процестерін оңтайландыруға, ресурстарды тиімді пайдалануға және ұзақ мерзімді стратегиялық мақсаттарға қол жеткізуге мүмкіндік беретін ұсыныстарда. Зерттеу нәтижелері Қазақстандағы жоғары оқу орындарының бюджеттеу жүйесін жетілдіруге, қаржылық басқаруда ашықтықты күшейтуге және халықаралық тәжірибелерді бейімдеуге үлес қосады
Персоналдар арасындағы жұмыс процестеріне сандық технологиялардың әсері
Get PDFБұл диссертациялық жұмыс еңбек нарығындағы цифрлық трансформацияның жұмыс процестері мен қызметкерлер арасындағы қарым қатынасқа тигізетін әсерін зерттейді. Зерттеудің негізгі мақсаты — сандық технологиялардың оң және теріс жақтарын талдап, ұйымдарға тиімді трансформация жүргізуге қатысты ұсыныстар беру.Ұйымдардағы жұмыс процестері және персоналдар арасындағы өзара іс-қимыл. Осы процестерге сандық технологиялардың әсері. Сандық технологиялар, мысалы, бұлттық сервистер, мессенджерлер (WhatsApp, Telegram) және білім беруді басқару платформалары (EDUpage) арқылы жұмыс өнімділігі артады. Олар рутиналық тапсырмаларды автоматтандырып, уақытты үнемдейді, сондай-ақ ақпарат алмасуды жеделдетеді. Командалық жұмыс пен коммуникацияның тиімділігі артып, географиялық кедергілер жойылады. Сонымен қатар, инновация мен шығармашылықты дамытуға жаңа мүмкіндіктер туады. Цифрлық трансформация бірқатар қиындықтарды да тудырады. Оларға персоналдың технологиялық сауатсыздығы мен жаңа дағдыларды меңгерудегі қиындықтар, жұмыс пен жеке өмір арасындағы шекараның бұзылуына байланысты стресс пен шаршау және деректердің құпиялылығына қатысты киберқауіпсіздік мәселелері жатады
The Impact of The Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition on Legal Education: An Analysis of Its Rolein Shaping Future Lawyers
Get PDFThe Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition plays a vital role in the educational path of law students, providing an opportunity to enhance theoretical knowledge and its practical implementation. The main aim of this article is to indicate the influence that Jessup has on future attorneys and lawyers, in terms of development of judicial argumentation, critical thinking and oral advocacy. The methodology covers a survey of participants, which reveals that participants of the Jessup competitions have noticed improvement in their academic life, career path, as well as personal perspectives. Moreover, it claims that particular courses, such as "Legal Writing and Oral Advocacy in International Law," need to be included into the curriculum of universities of Kazakhstan so that the students could meet global requirements for international lawyers. The results indicate the exact percentage of participants from both regional and international rounds, whose professional and academic life were influenced in positive way. This article argues that the Jessup competition not only benefits participants but also plays a vital role in bridging the gap between legal theory and practice, thereby contributing to the evolution of legal education in the world and Kazakhstan
Development of method to analyzefactors of kidney disease by the use of fuzzy logic
Get PDFThe study introduces a new strategy for the analysis of kidney disease parameters based on fuzzy logic.Fuzzy logic is a more accurate way to categorize clinical parameters than statistical analysis because thereis uncertainty and variability in medical data. The data is comprised of an extensive amount of clinicalparameters including age, blood pressure, specific gravity, albumin, sugar, random blood glucose, bloodurea, serum creatinine, sodium, potassium, hemoglobin, packed cell volume, white blood cell count, andred blood cell count.The methodology utilizes fuzzy logic centroid computation to categorize these parameters into low,medium, and high levels to provide a more dynamic and interpretable assessment of renal health. Fuzzymemberships give the current work the capability to discover intricate interrelationships between clinicalvariables, which may have been otherwise unattainable by conventional mean, median, and standarddeviation-based analyses.The findings confirm that fuzzy logic and conventional statistical methods enhance the comprehensionof kidney disease by incorporating intricate interactions between clinical variables. The method is employedto achieve more accurate prediction and diagnostic models, offering insight to be used in kidney diseaseassessment and medical decisions
EFL TEACHERS’ ATTITUDES TOWARDS THE USE OF AI GENERATED LESSON PLANS IN KAZAKHSTAN
Get PDFProlific advancements in the sphere of Artificial Intelligence in Education and Artificial Intelligence, in general, beg the questions of how these technologies could be implemented in the English as a Foreign Language sphere and what English as a Foreign Language teachers’ attitudes towards Artificial Intelligence-generated lesson plans are. In this research paper, the attitudes of Kazakhstani secondary school English as a Foreign Language teachers towards the use of Artificial Intelligence-generated lesson plans have been explored. Through analyzing responses from an online survey, the study identifies several prominent themes that reflect the overall attitudes of teachers towards Artificial Intelligence-generated lesson planning. The study employed qualitative research design and involved 27 participants. Their attitudes were collected via an open-ended questionnaire and analyzed with thematic analysis. The results indicate that AI-generated lesson plans can have a positive impact on student learning outcomes, with the guidance and adjustments made by teachers. However, concerns about automation bias and the lack of personalization in the plans are also identified. The benefits of lesson planning generated by Artificial Intelligence include efficiency, customization, and innovative ideas, while drawbacks include inflexibility in unanticipated situations and a lack of specificity in students' needs. The study concludes that teachers express overall positive attitudes towards the use of Artificial Intelligence-generated lesson plans. According to the results, English as a Foreign Language teachers believe that they offer a range of benefits for teachers and can potentially enhance student learning outcomes when used in conjunction with teacher modifications and adjustments