OpenAccess@KU (Kastamonu University)
Not a member yet
29229 research outputs found
Sort by
Balkan Türklerinin Atatürk Şiirlerinde Ortak Semboller
No full textTürk milleti, Balkan coğrafyasında hâkimiyet sürdüğü altı yüzyıl boyunca bu coğrafyanın kültürü ve sanatı üzerinde derin bir iz bırakmıştır. Türkler ile gayrimüslimler, Osmanlı idaresi altında bu topraklarda yüzyıllar boyu bir arada yaşarlar ancak Fransız İhtilali’nin ardından gayrimüslimlerde gelişen milliyetçilik düşüncesi etkisiyle başlayan ayaklanmalar, Türkler ve gayrimüslimler arasında süregelen huzurun bozulmasına sebep olur. Osmanlı, Balkan Savaşları’nda alınan ağır yenilgi sonucu Meriç Nehri’ne kadarki topraklarını tamamen kaybetse de orada kalan Türkler, varlıklarını sürdürmeye devam ederler. Balkan Türkleri, bu süreçten itibaren bir yandan kültürel kimliklerine sahip çıkarak varlıklarını bu coğrafyada devam ettirirken öte yandan Türkiye’de yaşanan bütün gelişmeleri de yakından izlemişlerdir. I. Dünya Savaşı’nın sonunda Anadolu, İtilaf devletleri tarafından işgal edilmeye başlanır. Balkan Türkleri, bu işgallere karşılık olarak Atatürk’ün önderliğinde başlayan Millî Mücadele sürecinde, Anadolu’da yaşanan bütün gelişmeleri yakından takip ederler. Batı emperyalizmine karşı kazanılan bu tarihî zaferle Atatürk, bağımsızlığını kaybetmiş bütün milletler için bir rol model hâline gelir. Atatürk, bu anlamda Balkan Türkleri için çok değerli bir sembol liderdir. Balkanlardaki Türk şairler, hayranlık duydukları Atatürk için yazdıkları şiirleriyle ona olan sevgilerini, saygılarını, minnetlerini ve şükranlarını her daim ifade etmektedirler. Bu çalışmanın amacı, Balkan Türklerinin Atatürk konulu şiirlerindeki ortak sembolleri tespit etmek ve Balkan coğrafyasında hâkim olan Atatürk algısının şiirlerdeki yansımalarını ortaya koymaktır.https://doi.org/10.47139/balted.167926
OTANTİK LİDERLİĞİN YENİLİKÇİ İŞ DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİSİ: ÇOKLU GRUP ANALİZİ
No full textBu çalışma, çalışanların otantik liderlik algısının yenilikçi iş davranışları üzerinde etkisini tespit etmek için yapılmıştır. Çalışmada bir nicel araştırma yöntemi olan kesitsel araştırma ve kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 310 katılımcı ile gerçekleştirilen araştırmada, katılımcılar Türkiye’nin bir ilinde tekstil sektöründe kalite, üretim ve Ar-ge birimlerinde çalışanlardan oluşmaktadır. Araştırmanın analiz kısmında değişkenler arasında teorik olarak var olduğu düşünülen ilişkilerin, elde edilen veri ile uyumunu belirlemek için yapısal eşitlik modellemesi yapılmış, sonrasında ise gruplar arasındaki farklılıkları tespit etmek için çoklu grup analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların otantik liderlik algısının yenilikçi iş davranışı üzerine etkisinin olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca katılımcıların otantik liderlik algısının yenilikçi iş davranışı üzerine etkisi, demografik değişkenler olan cinsiyete, medeni duruma, çalışma statüsüne ve tecrübeye göre farklılaştığı ortaya konulmaktadır.https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.162281
Afet Yönetiminde Yapay Zekâ Destekli İnsansız Hava Araçlarının Rolü
No full textAfetler, doğa olaylarının veya insan kaynaklı tehlikelerin kontrolsüz biçimde ortaya çıkmasıyla oluşan, geniş çaplı can, mal ve çevre kayıplarına yol açan olaylardır. Depremler, seller, orman yangınları, teknolojik kazalar ve nükleer sızıntılar gibi afetler, hem ani müdahale gerektiren durumlar yaratmakta hem de uzun vadeli sosyal ve ekonomik etkiler doğurmaktadır. Artan kentleşme, iklim değişikliği, nüfus yoğunluğu ve çevresel bozulma gibi etkenler, bu afetlerin hem sıklığını hem de şiddetini artırmaktadır. Bu nedenle, afet yönetiminin yalnızca geleneksel yöntemlere dayalı olarak yürütülmesi artık yeterli olmamakta; yeni nesil teknolojik çözümlerin entegrasyonu kaçınılmaz hâle gelmektedir. Bu çalışma, afet yönetimi süreçlerinde yapay zekâ (YZ) destekli insansız hava araçlarının (İHA) sunduğu katkıları incelemeyi ve bu teknolojilerin farklı afet türlerine göre kullanım olanaklarını çok boyutlu bir perspektifle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada literatür taramasına dayalı nitel yöntem kullanılmış, ulusal ve uluslararası kaynaklar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. YZ destekli İHA’ların afetin hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarında üstlendiği roller; operasyonel avantajlar, sınırlılıklar ve uygulama örnekleri üzerinden ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, bu teknolojilerin özellikle afetin ilk 72 saati gibi kritik zaman diliminde arama-kurtarma, hasar tespiti, malzeme ulaştırma, tehlikeli bölgelere erişim sağlama, gerçek zamanlı veri toplama ve iletişim kurma gibi görevlerde hızlı ve etkili çözümler sunduğunu ortaya koymaktadır. Gerçek zamanlı görüntüleme, hasar tespiti, arama-kurtarma desteği, tehlikeli alanlara erişim, malzeme ulaştırma, iletişim ağlarının kurulması ve riskli bölgelerin haritalanması gibi görevlerde önemli katkılar sunduğu belirlenmiştir. Ayrıca YZ; büyük veri analitiği, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve uzaktan algılama sistemleriyle afet tahmini, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve kaynakların önceliklendirilmesi gibi kritik karar destek süreçlerine entegre olmaktadır. Bu teknolojilerin birlikte kullanımı, afet yönetiminde yalnızca teknik bir kolaylık değil, aynı zamanda stratejik bir paradigma değişimini temsil etmektedir. Çalışma, karar vericilere yönelik somut öneriler geliştirerek politika, eğitim, mevzuat ve teknik kapasite alanlarında çok paydaşlı bir dönüşüm ihtiyacına dikkat çekmektedir.https://doi.org/10.15869/itobiad.170616
Spatiotemporal Assessment of LULC Changes Using Remote Sensing Approaches
No full textThe study examines changes in Land-Use/Land-Cover (LULC) in the Yenişehir district of Bursa province (Türkiye) between 2020 and 2024. Focusing specifically on the loss of agricultural land due to anthropogenic pressure, the study aims to identify changes in the LULC using remote sensing tools and techniques. In this regard, it aims to contribute to the development of sustainable land use policies. High-resolution Dynamic World dataset generated from Sentinel-2 satellite imagery was employed. The study, which was conducted by using Google Earth Engine (GEE) and ArcGIS Pro, generated annual LULC maps, inter-class transition maps that focus on agricultural land for consecutive years, and annual NDVI maps. As a result, a total of 2% decrease was detected in the crops class, accelerating particularly after 2022. NDVI values also decreased in the same areas, displaying similarity to this result. The findings are generally observed in agricultural land in peri-urban areas and are associated with both anthropogenic pressure and climate change impacts on the agricultural landscape. The study, based on data analyses, emphasizes the importance of ecology-based strategic approaches and demonstrates the need to integrate these approaches into spatial planning. Moreover, it shows the applicability of Dynamic World dataset in short-term monitoring of surface area losses in agricultural areas.https://doi.org/10.56430/japro.177719
Therapeutic potential of young plasma in reversing age-related liver inflammation via modulation of NLRP3 inflammasome and necroptosis
No full textAbstract The phenomenon of inflammaging, characterized by an increase in low-grade chronic inflammation, is closely associated with diseases related to liver dysfunction. This study investigated daily plasma exchange between 5-week-old and 24-month-old Sprague Dawley rats for 30 days, focusing on protein secondary structures, NLRP3 inflammasome, and necroptosis. Conformation changes in protein secondary structures were identified by infrared spectroscopy-based pattern recognition analysis. Liver biopsies with histochemical and immunohistochemical staining were used to assess molecules associated with inflammation, necroptosis and NLRP3 inflammasome complex. Expression levels of NLRP3 components were determined by qPCR. Enhanced random coils, 310 helices, β-turns, and loop structures were identified in old rats and young rats with old plasma. Young rats and old rats with young plasma displayed higher α-helices and β-sheet structures. Young rats with old plasma showed increased NLRP3, ASC, caspase-1, IL-1β, and IL-18 mRNA levels, indicating an inflammatory response. Whereas old rats with young plasma exhibited lower inflammation levels. Histological evaluations revealed that young rats receiving aged plasma showed significantly increased levels of NLRP3, ASC, caspase-1, IL-1β, TNF-α, VEGFR2, RIPK1, and MLKL immunoreactivity, whereas decreased immunoreactivity in aged rats receiving young plasma. These findings suggest that young plasma reduces NLRP3 inflammasome activation and necroptosis in aged rats.https://doi.org/10.1007/s10522-025-10260-9https://doi.org/10.2139/ssrn.5133035http://dx.doi.org/10.1007/s10522-025-10260-9https://avesis.yyu.edu.tr/publication/details/e059b3e3-b4e7-4319-aaf8-961ceae61b76/oaihttps://hdl.handle.net/20.500.12639/754
Examination of botanical gardens as urban green and open spaces in terms of ecosystem services: The case of Iasi Botanical Garden, Romania
No full textBackground and Aims Modern cities are faced with rapidly increasing environmental-urban problems. This situation has further enhanced the need for public green spaces where urban residents can reconnect with nature. After the COVID-19 pandemic especially, urban residents' dependence on urban green and open spaces has become essential for both physical and psychological well-being. In this context, botanical gardens are some open spaces where urban recreation activities can be carried out. Botanical gardens allow for many cultural and social activities. In this respect, botanical gardens also serve ecosystem services. Because cultural ecosystem services, which are a subclass of ecosystem services, are services that increase human well-being, contribute socially, and are not easily quantifiable economically. In addition to these benefits, they can also affect climate dynamics. Botanical gardens often represent crucial ecological elements of the urban structure. Provisioning habitats for some species in urban areas is one of the other benefits of botanical gardens for ecosystem services. Methods The Anastasie Fătu Botanical Garden was analyzed. Through on-site observation and visual documentation, the services provided by ecosystem services and urban green and open space planning were examined. Results The Botanical Garden, consistently contributes to nature protection and human well-being through ecosystem services. The contributions to education and recreation underline the significance of botanical gardens and this result coincides considerably with earlier studies. Conclusion It was determined that the example area primarily provides cultural ecosystem services within the framework of green and open urban area. Activity-based suggestions were developed in terms of ecosystem services.https://doi.org/10.53516/ajfr.168480
Decoding Chemical Profiles, Biological Functions, and Medicinal Properties of Liquidambar orientalis Extracts Through Molecular Modeling and Bioinformatic Methods
No full textABSTRACTLiquidambar orientalis, the Anatolian sweetgum tree, is a relict and endemic species in Southwestern Turkey, traditionally used for therapeutic purposes. Our study comprehensively evaluated the therapeutic potential of L. orientalis extracts from its aerial parts to maximize bioactive compound extraction using methanol, ethyl acetate, and water as solvents. The methanolic extract exhibited the highest phenolic (73.04 ± 3.94 mg gallic acid equivalent [GAE]/g) and flavonoid content (48.86 ± 0.76 mg rutin equivalent [RE]/g), demonstrating superior antioxidant activity in 2,2‐diphenyl‐1‐picrylhydrazyl (DPPH) (256.61 ± 1.70 mg Trolox equivalent [TE]/g), 2,2′‐azinobis‐(3‐ethylbenzothiazoline‐6‐sulfonic acid) (ABTS) (308.41 ± 3.14 mg TE/g), and cupric ion–reducing antioxidant capacity (CUPRAC) (411.13 ± 8.48 mg TE/g) assays. It also showed significant enzyme inhibition for acetylcholinesterase (4.43 ± 0.09 mg galanthamine equivalent [GALAE]/g), tyrosinase (149.16 ± 1.14 mg kojic acid equivalent [KAE]/g), amylase (0.93 ± 0.02 mmol acarbose equivalent [ACAE]/g), and glucosidase (1.60 ± 0.01 mmol ACAE/g), suggesting potential applications in neurodegenerative disease management, skincare, and diabetes treatment. Furthermore, methanol and water extracts displayed promising antimicrobial activity due to phenolic compounds such as chlorogenic acid and methyl‐3‐O‐caffeoyl quinate. The methanolic extract exhibited potent anticancer effects against lung cancer (A549) cells, with significant reductions in cell viability and induction of autophagy. The aqueous extract showed remarkable efficacy against prostate cancer (PC3) cells, modulating apoptosis markers. Breast cancer cells (MDA‐MB‐231) exhibited differential responses, with ethyl acetate extract promoting apoptosis and water extract–enhancing autophagy. Furthermore, molecular docking and dynamics simulations provided additional evidence supporting the therapeutic potential of key phytochemicals from L. orientalis, particularly afzelin and epigallocatechin, against cancer‐related targets and bacterial enzymes. Overall, this study fills a gap in understanding the enzyme inhibitory and diverse anticancer effects of L. orientalis extracts, highlighting its potential multi‐targeted therapeutic applications, particularly in cancer therapy.https://doi.org/10.1002/fft2.545https://doaj.org/article/7d30e908172f41058578067d5af7a3d5https://hdl.handle.net/11564/85901
Snow cover detection using remote sensing techniques over different climate zones of Türkiye
No full textSnow-covered land surfaces can be easily mapped using remote sensing technologies. Accurate estimation of snow cover on the land surface allows for the construction of water resource management today. Using Landsat TM/ETM + satellite images, this study tried to assess how much snowfall covered the soil in Trabzon, Gümüşhane, and Bayburt provinces between 1999 and 2023. Satellite images were classified into three categories using the ERDAS 9.1 TM software. These classes are classified as snow-covered surfaces, other places, and data loss (cloud-shadow). When performing image analysis, it was important to verify that the cloudiness rate in the images was less than 15%. Images with cloudiness rates of more than 15% were not used. Seasonal and annual trend analysis of snow-covered areas (SCA) over three distinct regions (Trabzon, Gümüşhane, and Bayburt) were examined using the Mann-Kendall test. When three distinct study regions were examined together, Bayburt had the highest SCA rate, followed by Gümüşhane and Trabzon. In all three fields, the highest SCA was recorded in 2000, while the lowest SCA was recorded in 2017. The trends noticed that SCA on both annual and seasonal scales did not reach the statistical significance level of 0.05. Although snowfall in Trabzon, Gümüşhane, and Bayburt was beneficial in the autumn and spring seasons, no statistically significant association was found. The research concluded that the existing data are inadequate to make any statements on the impact of global warming in the area. However, the study figured out that satellite data may be effectively used to identify snowy places as a result of the study. Comparable investigations need to be undertaken in regions with varying climates, utilizing diverse remote sensing data and classification methodologies.https://doi.org/10.1038/s41598-025-07158-4http://dx.doi.org/10.1038/s41598-025-07158-
Lezzetin görselliği: Foodstagramming kavramına yönelik yapılan araştırmalar üzerine bir inceleme
No full textÇalışma “Foodstagramming” olgusunun ve küresel literatürdeki yerinin sistematik bir biçimde incelenmesi ve Türkçe literatüre kazandırılması amacıyla tasarlanmıştır. SCOPUS ve Web of Science (WOS) veri tabanları kullanılarak "foodstagramming" anahtar kelimesi ile yapılan taramalar sonucunda, SCOPUS'ta dokuz, WOS'ta 11 çalışma bulunarak toplamda 20 çalışma belirlenmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde 10 makalenin her iki veri tabanında da tarandığı belirlenmiş ve ikinci kez tekrarlayan makaleler çalışmadan çıkarılmıştır. Geriye kalan 11 makalenin konu ile doğrudan ilgili olduğu elde ettikleri sonuçlar, ilişkilendirilen kavramlar ve uygulanan analizlerin incelenmesi sonucunda tespit edilerek araştırma kapsamına alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre, “Foodstagramming” olgusunun akademik çalışmalarda öneminin arttığı anlaşılmakla beraber Türkçe literatüre kazanımı açısından bir tanım eksikliği olduğu gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın sonuç bölümünde “Foodstagramming” terimi için bir tanım geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında incelenen araştırmalardan elde edilen bulgular, “Foodstagramming” olgusunun farklı boyutlarıyla ele alınabileceğini ve bu alanda kullanılabilecek yöntemlerin çeşitliliğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, literatürdeki eksikliklerin giderilmesine ve “Foodstagramming” olgusunun farklı disiplinler açısından ele alınarak akademik literatüre katkı sağlanmasına yönelik çok yönlü çalışma önerileri geliştirilmiştir.https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1510652https://dergipark.org.tr/tr/pub/tourismandrecreation/issue/93330/151065
Prof. Dr. Mustafa Öztürk: Bir Akademik Mirasın İzinde
No full textProf. Dr. Mustafa Öztürk (1953-2024), Türkiye'de Annales Okulu'nun sosyo-ekonomik tarih anlayışına en yakın temsilcilerden biridir. Öztürk’ün bilimsel yaklaşımı, belge merkezli tarihçilik anlayışına dayanmış, özellikle Osmanlı şehir ve iktisat tarihi konularındaki özgün katkılarıyla dikkat çekmiştir. Ayrıca, tarih felsefesine olan ilgisi ve çok disiplinli yaklaşımı, tarihçiliğin kuramsal ve metodolojik boyutlarında önemli etkiler yaratmıştır. Orta Doğu bölgesi ile kurduğu akademik bağlantılar sayesinde, Türk ve Arap akademik çevreleri arasında bilgi alışverişinin önünü açmıştır. Bu makalede, Prof. Dr. Mustafa Öztürk’ün tarih yazımına katkılarının analiz edilmesi ve akademik mirasını değerlendirmesi amaçlanmıştır. Yetiştirdiği kuşaklar, kurduğu akademik gelenek ve kurumsal katkılarına da odaklanılarak Öztürk’ün Türk akademik tarihçiliğine olan etkileri incelenmiştir.https://doi.org/10.55089/yyuvasad.170193