Studia Ukrainica Posnaniensia
Not a member yet
456 research outputs found
Sort by
СУЧАСНА СИНТАКСИЧНА СЕМАНТИКА: ФУНКЦІЙНО-СТРУКТУРНІ ВИЯВИ
The article focuses on the peculiarities of syntactic semantics of a sentence, its denotative signifi cant meaning; also the status of the communicative and pragmatic meanings of a sentence has been established. The dynamics of the main concepts of syntactic semantics has been revealed and the correlation between sentence syntactic semantics has been established.W artykule zostały rozpatrzone cechy syntaktycznej semantyki zdania z uwzględnieniem osobliwości jego znaczenia denotatywnego i sygnifi katywnego, następnie zostały scharakteryzowane prawidłowości ujawniania referencyjnej semantyki zdania, a także został określony status komunikatywnego i pragmatycznego znaczenia zdania. Zaprezentowana została dynamika najważniejszych koncepcji semantyki syntaktycznej, a także ustalono relacje między syntaktyczną semantyką zdania a napełnieniem leksykalnym.W artykule zostały rozpatrzone cechy syntaktycznej semantyki zdania z uwzględnieniem osobliwości jego znaczenia denotatywnego i sygnifi katywnego, następnie zostały scharakteryzowane prawidłowości ujawniania referencyjnej semantyki zdania, a także został określony status komunikatywnego i pragmatycznego znaczenia zdania. Zaprezentowana została dynamika najważniejszych koncepcji semantyki syntaktycznej, a także ustalono relacje między syntaktyczną semantyką zdania a napełnieniem leksykalnym
НЕВЕРБАЛЬНА КОМУНІКАЦІЯ В ПАРЕМІЯХ: ПРАГМАТИКА МОВЧАННЯ
The pragmatics of being silent is closely connected with the pragmatics of speech. Paremia as an non-communicative unit represents silence as a zero speech act. The article focuses on the analysis of parameters of non-verbal communication that motivate behaviour of a person.Pragmatyka milczenia jest nierozerwalnie powiązania z pragmatyką mówienia. W paremiach, jako jednostkach komunikacji językowej, milczenie rozpatrywane jest jako zerowy akt procesu mówienia. W artykule przeanalizowane zostały parametry komunikacji niewerbalnej motywujące zachowanie komunikacyjne człowieka.Pragmatyka milczenia jest nierozerwalnie powiązania z pragmatyką mówienia. W paremiach, jako jednostkach komunikacji językowej, milczenie rozpatrywane jest jako zerowy akt procesu mówienia. W artykule przeanalizowane zostały parametry komunikacji niewerbalnej motywujące zachowanie komunikacyjne człowieka
ОБРАЗ ЖІНКИ В ОЦІННИХ ФРАЗЕОЛОГІЧНИХ ОДИНИЦЯХ УКРАЇНСЬКОЇ МОВИ: ГЕНДЕРНИЙ АСПЕКТ
The article focuses on the analysis of peculiarities of a woman characteristics in Ukrainian phraseology. The role of stereotype in the process of formation of gender evaluation has been investigated.W artykule dokonano analizy obrazu kobiety w ukraińskiej frazeologii. Zbadano wpływ stereotypu na kształtowanie się kategorii oceny.W artykule dokonano analizy obrazu kobiety w ukraińskiej frazeologii. Zbadano wpływ stereotypu na kształtowanie się kategorii oceny
ВИЯВ НЕГАТИВНИХ ЕМОЦІЙ В УКРАЇНСЬКІЙ, РОСІЙСЬКІЙ І АНГЛІЙСЬКІЙ ЛІНГВОКУЛЬТУРАХ: МОВЛЕННЄВИЙ ЖАНР ПРОКЛЯТТЯ
The article focuses on the peculiarities of presentation of the speech genreof cursing in Ukrainian, Russian and English linguistic cultures. It has been emphasized that such kind of paremia as cursing verbalizes the communicative law of absorption of negative emotions. Curse words occupy a certain place in a concept fi eld “Confl ict” that has its peculiar structure. Curse words verbalize the consequences of the confl ict as it is expressed in differentlinguistic cultures.W artykule analizowana jest specyfi ka reprezentacji językowego gatunku przekleństwa w ukraińskiej, rosyjskiej i angielskiej wspólnocie lingwokulturowej. Szczególna uwaga została skupiona na tym, iż właśnie taki rodzaj paremii jak przekleństwo, werbalizuje regułę komunikatywną absorbcji negatywnych emocji. Przekleństwo posiada odpowiednie miejsce w polu konceptualnym “Konflikt”, odznaczającym się osobliwą strukturą. Przekleństwa poprzedzają wynik konfliktu oraz są różnorodnie wyrażane w poszczególnych wspólnotach językowych i kulturowych.W artykule analizowana jest specyfi ka reprezentacji językowego gatunku przekleństwa w ukraińskiej, rosyjskiej i angielskiej wspólnocie lingwokulturowej. Szczególna uwaga została skupiona na tym, iż właśnie taki rodzaj paremii jak przekleństwo, werbalizuje regułę komunikatywną absorbcji negatywnych emocji. Przekleństwo posiada odpowiednie miejsce w polu konceptualnym “Konflikt”, odznaczającym się osobliwą strukturą. Przekleństwa poprzedzają wynik konfliktu oraz są różnorodnie wyrażane w poszczególnych wspólnotach językowych i kulturowych
ВІЗІЯ ТВОРЧОСТІ РОМАНА КУПЧИНСЬКОГО В ЛІТЕРАТУРНО-КРИТИЧНІЙ ДУМЦІ
The article is dedicated to the creative work of R. Kupchynskyi, the soldier of Ukrainian Sich, a composer, a poet, a prose writer, a playwright, a publicist, reflected in the works of pre-war and modern literature experts. An attempt to analyze the creative work of the writer, his talent that was formed during World War I and the period between the wars in L’viv and in emigration has been made.Artykuł stanowi próbę analizy twórczości Romana Kupczyńskiego, żołnierza Ukraińskiej Dywizji Strzelców Siczowych, kompozytora, barda, poety, pro zaika, dramaturga, publicysty i felietonisty w oparciu o prace przedwojennych i współczesnych literaturoznawców. Podjęta została również próba systematycznego ujęcia twórczości pisarza, różnorodnej palety jego talentów, dojrzewającej na frontach I wojny światowej, w okresie międzywojennym we Lwowie oraz na emigracji.Artykuł stanowi próbę analizy twórczości Romana Kupczyńskiego, żołnierza Ukraińskiej Dywizji Strzelców Siczowych, kompozytora, barda, poety, pro zaika, dramaturga, publicysty i felietonisty w oparciu o prace przedwojennych i współczesnych literaturoznawców. Podjęta została również próba systematycznego ujęcia twórczości pisarza, różnorodnej palety jego talentów, dojrzewającej na frontach I wojny światowej, w okresie międzywojennym we Lwowie oraz na emigracji
МОВНА ОРГАНІЗАЦІЯ ВНУТРІШНЬОГО ПОРТРЕТА ЛЮДИНИ (НА МАТЕРІАЛІ ЩОДЕННИКА М. ГАЛАБУРДИ-ЧИГРИН)
The article deals with the author’s semantic and axiological-evaluative modeling of a psychological portrait of a person in the diary discourse of M. Halaburda-Chygryn. The text-building productivity of such nominations as heart, soul, eyes in the function of concretizers of the person’s mental-and-emotional condition has been traced. Functionality of the nominations of emotions and feelings (loneliness, peace of mind, pain) has been analysed. The actuality of patriotism as a dominant trait of portraying the characters has been accentuated.W artykule zaprezentowane zostały osobliwości autorskiego semantycznego i aksjologiczno-wartościującego formowania portretu psychologicznego człowieka w dyskursie dziennika M. Hałaburdy-Czyhryn. W funkcji konkretyzatorów stanu psychiczno-emocjonalnego nakreślona została tekstowotwórcza produktywność nominacji serce, dusza, oczy. Przeanalizowano funkcjonalność nominacji w odniesieniu do oznaczania stanu przeżywania, odczuć (samotność, spokój, ból). Zaakcentowana została również aktualność patriotyzmu jako naznaczonej etnicznie i kulturowo dominanty w procesie portretowania postaci.W artykule zaprezentowane zostały osobliwości autorskiego semantycznego i aksjologiczno-wartościującego formowania portretu psychologicznego człowieka w dyskursie dziennika M. Hałaburdy-Czyhryn. W funkcji konkretyzatorów stanupsychiczno-emocjonalnego nakreślona została tekstowotwórcza produktywność nominacji serce, dusza, oczy. Przeanalizowano funkcjonalność nominacji w odniesieniu do oznaczania stanu przeżywania, odczuć (samotność, spokój, ból). Zaakcentowana została również aktualność patriotyzmu jako naznaczonej etnicznie i kulturowo dominanty w procesie portretowania postaci
УКРАЇНІЗМИ-ІСТОРИЗМИ В СУЧАСНІЙ РОСІЙСЬКІЙ ЛІТЕРАТУРНІЙ МОВІ
In modern literary Russian a certain group of Ukrainian borrowings may be traced: these are borrowings that penetrated into Russian from Ukrainian. These words nominate cultural concepts of Ukrainian linguistic culture, that is represented by historisms.We współczesnym literackim języku rosyjskim można wyodrębnić grupę zapożyczeń, które weszły do tego języka z języka ukraińskiego jako języka pośrednika. Wyrazy te określane są mianem kulturowych konceptów lingwokultury ukraińskiej, reprezentujących obecnie historyzmy we współczesnym literackim języku rosyjskim.We współczesnym literackim języku rosyjskim można wyodrębnić grupę zapożyczeń, które weszły do tego języka z języka ukraińskiego jako języka pośrednika. Wyrazy te określane są mianem kulturowych konceptów lingwokultury ukraińskiej, reprezentujących obecnie historyzmy we współczesnym literackim języku rosyjskim
ФЕНОМЕН МОВИ В РОЗУМІННІ І. ФРАНКА (НА МАТЕРІАЛІ ПОЛЬСЬКОМОВНОЇ СТАТТІ В ЧАСОПИСІ „ZIARNO”)
The article focuses on the analysis of І. Franko’s reasonings concerning the language on the columns of Polish periodicals. Clear position of the publicist as for the language functioning has been illustrated basing on the materials of newspaper articles and notes, translated into Ukrainian. The writer’s prospects of the development of modern linguistics have been determined.W artykule zaprezentowane zostały rozważania I. Franki o języku ukraińskim, zamieszczone na łamach czasopism polskich. Na materiale polskich artykułów prasowych, przetłumaczonych na język ukraiński, wyraziście uwypuklone zostało stanowisko pisarza odnośnie funkcjonowania języka. Podkreślono również perspektywiczność postulatów i twierdzeń I. Franki w odniesieniu do współczesnego językoznawstwa.W artykule zaprezentowane zostały rozważania I. Franki o języku ukraińskim, zamieszczone na łamach czasopism polskich. Na materiale polskich artykułów prasowych, przetłumaczonych na język ukraiński, wyraziście uwypuklone zostało stanowisko pisarza odnośnie funkcjonowania języka. Podkreślono również perspektywiczność postulatów i twierdzeń I. Franki w odniesieniu do współczesnego językoznawstwa
КРІЗЬ ПРИЗМУ ІМАГОЛОГІЇ: УКРАЇНСЬКО-ПОЛЬСЬКІ ВІДНОСИНИ В УКРАЇНСЬКОМУ ЛІТЕРАТУРНО-КРИТИЧНОМУ ДИСКУРСІ КІНЦЯ ХІХ — ПОЧАТКУ ХХ СТОЛІТТЯ
The article focuses on the perception of Poland as the basis of Ukrainian-Polish relations issued by literary critical reports made by the Ukrainian authors in the ХIХth — beginning of the ХХth century, such as I. Franko, M. Evshan, D. Dontsov, and the others. A certain reaction caused by Ukrainian national formation has been observed.W artykule na materiale literacko-krytycznych wypowiedzi autorów ukraińskich końca XIX — początku XX wieku, m. in. Iwana Franki, Mykoły Jewszana, Dmyt ra Doncowa oraz innych, próbie analizy poddana została recepcja Polski rozpatrywanej jako podstawa stosunków polsko-ukraińskich. Rozpatrywana jest reakcja na w/w jako na złożoną konstrukcję dyskursywną, w której odnotowany został ruch poszczególnych elementów składowych, spowodowany kształtowaniem się nacji ukraińskiej.W artykule na materiale literacko-krytycznych wypowiedzi autorów ukraińskich końca XIX — początku XX wieku, m. in. Iwana Franki, Mykoły Jewszana, Dmyt ra Doncowa oraz innych, próbie analizy poddana została recepcja Polski rozpatrywanej jako podstawa stosunków polsko-ukraińskich. Rozpatrywana jest reakcja na w/w jako na złożoną konstrukcję dyskursywną, w której odnotowany został ruch poszczególnych elementów składowych, spowodowany kształtowaniem się nacji ukraińskiej
РЕАЛІЗАЦІЯ СТРАТЕГІЇ ЗДІЙСНЕННЯ ВПЛИВУ В КОНСТРУКЦІЯХ ЗІ ЗНАЧЕННЯМ ПРЕФЕРЕНЦІЙНОСТІ
The article focuses on the conditions of the realization of influence in constructions expressing preference. Peculiarities of communicative structure of speech acts such as request, advice, suggestion have been revealed.Treścią artykułu są warunki realizacji strategii wpływu w werbalnych konstrukcjach z semantyką preferencji takich chwytów taktycznych, jak prośba, porada, oferta.Treścią artykułu są warunki realizacji strategii wpływu w werbalnych konstrukcjach z semantyką preferencji takich chwytów taktycznych, jak prośba, porada, oferta