Studia Ukrainica Posnaniensia
Not a member yet
456 research outputs found
Sort by
МИХАЙЛО КОЦЮБИНСЬКИЙ ТА ВОЛОДИМИР ВИННИЧЕНКО: В ПОШУКАХ СПІЛЬНОГО ЗНАМЕННИКА
Get PDFThe author has made an attempt to trace the way Mykhailo Kotsiubynsky and Volodymyr Vynnychenko responded to the colonial atmosphere in the Russian Empire of the turn of the century, using the perspective of language and power. Their literary texts were therefore interpreted as a form of dialogue with the imperial center or the response to the conditions of functioning which the center dictated to its Ukrainian colony.Автор здійснив спробу простежити, яким чином Михайло Коцюбинський та Володимир Винниченко за допомогою актуалізації чинників „влада” й „мова” реагували на колоніальну атмосферу Російської імперії на зламі століть. Їхні літературні тексти прочитані як форма діалогу з імперським центром, або ж як своєрідна відповідь на умови існування, які центр диктував своїй українській колонії.Автор здійснив спробу простежити, яким чином Михайло Коцюбинський та Володимир Винниченко за допомогою актуалізації чинників „влада” й „мова” реагували на колоніальну атмосферу Російської імперії на зламі століть. Їхні літературні тексти прочитані як форма діалогу з імперським центром, або ж як своєрідна відповідь на умови існування, які центр диктував своїй українській колонії
МОВНА ОСОБИСТІСТЬ СУЧАСНОГО ЕКОНОМІСТА
Get PDFSome aspects of language, terminology, communicative-pragmatic, textual, discursive competences expressions of linguistic identity of economists are presented in the article. It outlines the impact of an economist’s personality traits as a mentor on the formation of a linguistic beginner’s identity.W artykule zanalizowane zostały poszczególne aspekty kompetencji językowej, terminologicznej, komunikacyjno-pragmatycznej, tekstowej oraz dyskursywnej składające się na osobowość językową specjalisty z zakresu ekonomii. Zaakcentowany został również wpływ cech osobowościowych ekonomisty jako mentora na formowanie się językowej osobowości początkujących adeptów ekonomii.W artykule zanalizowane zostały poszczególne aspekty kompetencji językowej, terminologicznej, komunikacyjno-pragmatycznej, tekstowej oraz dyskursywnej składające się na osobowość językową specjalisty z zakresu ekonomii. Zaakcentowany został również wpływ cech osobowościowych ekonomisty jako mentora na formowanie się językowej osobowości początkujących adeptów ekonomii
МЕТАФОРИЗАЦІЯ ЯВИЩ ПРИРОДИ В ПОЕТИЧНІЙ МОВОТВОРЧОСТІ БОРИСА ОЛІЙНИКА
Get PDFThe paper is devoted to the analysis of natural phenomena involved in the formation of verbal and poetic images. The author singles out symbolic meanings of natural phenomena, investigates the specifi city of their image-defi ning features in Borys Oliynyk’s poetic texts. The specifi c features of Borys Oliynyk’s metaphors are outlined; an attempt of linguistic metaphorical interpretation of units denoting natural phenomena is made.Artykuł poświęcony jest analizie zjawisk przyrody, ktόre wpłynęły na kształtowanie języka poetyckiego utworów Borysa Olijnyka. Wyrόżniono znaczenie symboliczne zjawisk przyrody, zbadano specyfikę ich funkcjonowania w tekstach poetyckich ukraińskiego pisarza. Ponadto ukazano cechy charakterystyczne metafor wykorzystanych w utworach Borysa Olijnyka, poczyniono prόbę interpretacji lingwistycznej jednostek metaforycznych dla oznaczania zjawisk przyrody.Artykuł poświęcony jest analizie zjawisk przyrody, ktόre wpłynęły na kształtowanie języka poetyckiego utworów Borysa Olijnyka. Wyrόżniono znaczenie symboliczne zjawisk przyrody, zbadano specyfikę ich funkcjonowania w tekstach poetyckich ukraińskiego pisarza. Ponadto ukazano cechy charakterystyczne metafor wykorzystanych w utworach Borysa Olijnyka, poczyniono prόbę interpretacji lingwistycznej jednostek metaforycznych dla oznaczania zjawisk przyrody
РОЛЬ ПОЛЬСЬКИХ ЗАПОЗИЧЕНЬ У ФОРМУВАННІ МОВНОЇ КАРТИНИ СВІТУ УКРАЇНЦІВ (НА МАТЕРІАЛІ УКРАЇНСЬКИХ ПИСЕМНИХ ПАМ’ЯТОК XVI–XVII СТ.)
Get PDFLinguists’ great interest to the problem of borrowing lexical polonisms and their adaptation into the system of a language-recipient is caused by their wide use in Ukrainian literature of the XVI-XVIIth centuries. Discovered Ukrainian sources of the researched period demonstrate ideographic divercity of Polish lexical borrowings that allows modeling the structure of language mapping of the world, solving the problem whether borrowings enrich the structure of language concepts or just vary the means of conceptual expressions that were formed in the past and already exist in the language.Wzmożone zainteresowanie badaczy zagadnieniem polskich zapożyczeń leksykalnych oraz ich adaptacji do systemu języka-odbiorcy jest w znacznym stopniu uwarunkowane dużą liczbą takich zapożyczeń w ukraińskich zabytkach pisanych XVI–XVII w. Przeanalizowane ukraińskie zabytki pisane wskazanego okresu demonstrują ideograficzną różnoplanowość polskojęzycznych zapożyczeń leksykalnych, umożliwiających modelowanie struktury językowego obrazu świata. Ważnym aspektem powyższej analizy jest ocena roli omawianych zapożyczeń: czy poszerzają one strukturę pojęciową języka, czy raczej poszerzają zasoby wyrażania obecnych w języku, lecz wcześniej już ukształtowanych pojęć.Wzmożone zainteresowanie badaczy zagadnieniem polskich zapożyczeń leksykalnych oraz ich adaptacji do systemu języka-odbiorcy jest w znacznym stopniu uwarunkowane dużą liczbą takich zapożyczeń w ukraińskich zabytkach pisanych XVI–XVII w. Przeanalizowane ukraińskie zabytki pisane wskazanego okresu demonstrują ideograficzną różnoplanowość polskojęzycznych zapożyczeń leksykalnych, umożliwiających modelowanie struktury językowego obrazu świata. Ważnym aspektem powyższej analizy jest ocena roli omawianych zapożyczeń: czy poszerzają one strukturę pojęciową języka, czy raczej poszerzają zasoby wyrażania obecnych w języku, lecz wcześniej już ukształtowanych pojęć
АКТУАЛІЗАЦІЯ ФРАЗЕОЛОГІЧНИХ ОДИНИЦЬ У ДІАЛЕКТНОМУ ТЕКСТІ
Get PDFThe article describes the peculiarities of the use of phraseological units in modern dialectal texts of south-western dialect. In particular, the analysis of phraseological units on the basis of dialectal texts identifi es either these units are of early non-fi xed origin or are realized as phraseological units with different contextual meanings, as different actualizations of semantic and emotive schemes of the plane of expression. The noteworthy fact is that the level of language competence of a dialect speaker and the additional information about the speech reality are analyzed on the basis of phraseology.W artykule opisano osobliwości użycia jednostek frazeologicznych (frazemów) we współczesnych tekstach gwarowych południowo-zachodniego narzecza. Analiza frazemiki na podstawie tekstów gwarowych może ujawnić zarówno nieutrwalone wcześniej jednostki, jak i realizację odrębnych frazemów w sytuacjach kontekstualnych z różnym znaczeniem, odmienną aktualizacją pojęciowego oraz emotywnego planu wyrażania. Szczególnie cennym wydaje się fakt, iż na tle frazeologii ujawnia się poziom kompetencji językowej nosiciela gwary.W artykule opisano osobliwości użycia jednostek frazeologicznych (frazemów) we współczesnych tekstach gwarowych południowo-zachodniego narzecza. Analiza frazemiki na podstawie tekstów gwarowych może ujawnić zarówno nieutrwalone wcześniej jednostki, jak i realizację odrębnych frazemów w sytuacjach kontekstualnych z różnym znaczeniem, odmienną aktualizacją pojęciowego oraz emotywnego planu wyrażania. Szczególnie cennym wydaje się fakt, iż na tle frazeologii ujawnia się poziom kompetencji językowej nosiciela gwary
ПЕРЕКЛАДИ БІБЛІЇ ТА ЇХНЯ РЕЦЕПЦІЯ У ТВОРАХ ТАРАСА ШЕВЧЕНКА
Get PDFThe history and the infl uence of the Bible translations on the developmentof literary Ukrainian language is analyzed; this infl uence found its realization in the direct enrichment of the religious and church vocabulary, as well as in the language reception of the fi ction literature. The infl uence of the Bible translations on the formation of the idiostyle of T. Shevchenko is under study. The aesthetic reception of the incunabula in the poet’s works is analyzed.W artykule przeanalizowano historię i wpływ przekładów Biblii na rozwój ukraińskiego języka literackiego, szczególnie na kształtowanie idiostylu T. Szewczenki. Ponadto zwrócono uwagę na estetyczną percepcję inkunabułów w twórczości poety.W artykule przeanalizowano historię i wpływ przekładów Biblii na rozwój ukraińskiego języka literackiego, szczególnie na kształtowanie idiostylu T. Szewczenki. Ponadto zwrócono uwagę na estetyczną percepcję inkunabułów w twórczości poety
СТРАТЕГІЇ ПИСЬМА В УКРАЇНСЬКІЙ ЕМІГРАЦІЙНІЙ ПОЕЗІЇ: БОГДАН РУБЧАК VS ЮРІЙ ТАРНАВСЬКИЙ
Get PDFThe article analyzes selected aspects of poetry language renovation in the works by members of the New York Group. The author considers the causes of the conflict between traditional and modernist poetry, examines new means of expression and aesthetics creation, investigates the influence of prominent philosophic and linguistic ideas in works of the New York Group.W artykule zostały poddane analizie aspekty unowocześniania języka poetyckiego w twórczości członków Grupy Nowojorskiej. Na podstawie tekstów Bohdana Rubczaka i Jurija Tarnawskiego autor bada przyczyny konfliktu między poezją tradycyjną a modernistyczną, poszukiwania indywidualnych środków ekspresji oraz tworzenie nowej estetyki. Odrębna uwaga została poświęcona także wpływom, które wywarły na twórczości poetów Grupy Nowojorskiej ważne idee filozoficzne oraz lingwistyczne.W artykule zostały poddane analizie aspekty unowocześniania języka poetyckiego w twórczości członków Grupy Nowojorskiej. Na podstawie tekstów Bohdana Rubczaka i Jurija Tarnawskiego autor bada przyczyny konfliktu między poezją tradycyjną a modernistyczną, poszukiwania indywidualnych środków ekspresji oraz tworzenie nowej estetyki. Odrębna uwaga została poświęcona także wpływom, które wywarły na twórczości poetów Grupy Nowojorskiej ważne idee filozoficzne oraz lingwistyczne
ІНТЕРТЕКСТУАЛЬНІСТЬ ДРАМИ СПИРИДОНА ЧЕРКАСЕНКА ЦІНА КРОВІ
Get PDFThis article deals with the analysis of the intertextuality of the drama Blood Price by S. Cherkasenko, a Ukrainian modernist writer. The artist’s innovation in understanding the Gospel story about Judas Iscariot is traced. In the drama there are revealed cultural influences, associations, traces of “other texts”, the features of the author’s understanding of the phenomenon of betrayal is examined.W artykule poddano analizie intertekstualność dramatu Cena krwi S. Czerkasenki, ukraińskiego pisarza-modernisty. Śledzi się pionierstwo artysty w interpretacji ewangelicznej fabuły o Judaszu. W dramacie okazuje się kulturalne wpływy, asocjacje, ślady „cudzych tekstów”, a także właściwości odautorskiego rozumienia zdrady.W artykule poddano analizie intertekstualność dramatu Cena krwi S.Czerkasenki, ukraińskiego pisarza-modernisty. Śledzi się pionierstwo artysty w interpretacji ewangelicznej fabuły o Judaszu. W dramacie okazuje się kulturalne wpływy, asocjacje, ślady „cudzych tekstów”, a także właściwości odautorskiego rozumienia zdrady
ХАРАКТЕРНИЦТВО ЯК УКРАЇНСЬКИЙ НАЦІОНАЛЬНИЙ ФЕНОМЕН (НА МАТЕРІАЛІ РОМАНУЮ. МУШКЕТИКА ПОГОНЯ)
Get PDFThe article is devoted to investigating the artistic embodiment of the Cossack character phenomenon in the novel Pogonya by Mushketyk. The typological comparison of the Cossack character image in the novel by Mushketyk is shown on the basis of other literary works.Artykuł poświęcony został artystycznej realizacji fenomenu charakteru kozackiego w powieści Jurija Muszketyka Pogoń. Typologiczne zestawienie postaci kozaka w powieści Muszketyka zostało ukazane na tle innych utworów literackich.Artykuł poświęcony został artystycznej realizacji fenomenu charakteru kozackiego w powieści Jurija Muszketyka Pogoń. Typologiczne zestawienie postaci kozaka w powieści Muszketyka zostało ukazane na tle innych utworów literackich
У „ХОЛОДНИХ ПОТОКАХ НЕЗ`ЯСОВАНОСТІ”. НА ПЕРЕТИНІ ХУДОЖНІХ СВІТІВ НОВЕЛ ХУЛІО КОРТАСАРА Й ВАСИЛЯ ҐАБОРА
Get PDFThis article includes a comparative analysis of the small prose of an outstanding representative of magic realism – Argentina’s Julio Cortázar and “magic short-stories” of the Ukrainian prose writer Vasil Gabor. Basing on the selected works by Cortázar and Gabor, the article embraces determination of common features connecting the poetics of the works by both writers, including so called “neo-fantasy”, conditioning the presence of the remaining features, such as: the attempt to probe into the surface of the reality, usually with the lack of any fantastic themes, oneirism, atmosphere of fear, anxiety and tension, introduction of themes of chase/escape, labyrinth/trap, as well as characteristic landscape to highlight the main conflict of the work, surprising culminating points, existential dimension, sometimes also the political implication of the work, etc. These features make short-story writing of both Cortázar and Gabor perfectly fitting into the genre of the literature searching for the deep, hidden layer of reality.W artykule dokonana została analiza porównawcza małej prozy wybitnego przedstawiciela realizmu magicznego – Argentyńczyka Julio Cortázara oraz „magicznej nowelistyki” ukraińskiego prozaika Wasyla Gabora. Na przykładzie wybranych tekstów Cortázara i Gabora określono cechy wspólne, łączące poetykę utworów obu pisarzy, w tym tzw. „neofantastykę”, warunkującą obecność cech pozostałych, takich jak: próba wniknięcia pod powierzchnię rzeczywistości, najczęściej przy braku jakichkolwiek fantastycznych motywów, oniryczność, nastrój grozy, niepokoju i napięcia, wprowadzenie motywów pogoni/ucieczki, labiryntu/pułapki, jak również charakterystycznego pejzażu dla uwypuklenia głównego konfliktu utworu, zaskakujące puenty, egzystencjalny wymiar, niekiedy też polityczny podtekst tekstu i in. Cechy owe sprawiają, iż zarówno nowelistyka Cortázara, jak i Gabora doskonale wpisuje się w nurt literatury poszukującej głębokiego, ukrytego dna rzeczywistości.W artykule dokonana została analiza porównawcza małej prozy wybitnego przedstawiciela realizmu magicznego – Argentyńczyka Julio Cortázara oraz „magicznej nowelistyki” ukraińskiego prozaika Wasyla Gabora. Na przykładzie wybranych tekstów Cortázara i Gabora określono cechy wspólne, łączące poetykę utworów obu pisarzy, w tym tzw. „neofantastykę”, warunkującą obecność cech pozostałych, takich jak: próba wniknięcia pod powierzchnię rzeczywistości, najczęściej przy braku jakichkolwiek fantastycznych motywów, oniryczność, nastrój grozy, niepokoju i napięcia, wprowadzenie motywów pogoni/ucieczki, labiryntu/pułapki, jak również charakterystycznego pejzażu dla uwypuklenia głównego konfliktu utworu, zaskakujące puenty, egzystencjalny wymiar, niekiedy też polityczny podtekst tekstu i in. Cechy owe sprawiają, iżzarówno nowelistyka Cortázara, jak i Gabora doskonale wpisuje się w nurt literatury poszukującej głębokiego, ukrytego dna rzeczywistośc