Studia Ukrainica Posnaniensia
Not a member yet
456 research outputs found
Sort by
ЖАНРОВА КВАЛІФІКАЦІЯ МОВНОЇ ОСОБИСТОСТІ В ДРАМАТУРГІЧНОМУ ДИСКУРСІ
Get PDFGenre structure of drama discourse is presented in the article. Our attention is focused on genre qualifi cation of characters’ speech. A character and their speech presentation are analised as a language personality on the material of plays of modern Ukrainian playwrites. Genre specifi city of characters’ language behaviour forms dramatic text as a hypergenre.Artykuł poświęcony jest opisowi struktury gatunkowej dyskursu dramaturgicznego. W centrum uwagi autorki pozostaje kwalifikacja gatunkowa mówienia bohaterów. Na podstawie utworów współczesnych ukraińskich dramatopisarzy przeanalizowano sposób mówienia bohatera sztuki jako osobowości językowej. Specyfi ka gatunkowa zachowania językowego postaci literackich kształtuje tekst dramatyczny jako hipergatunek.Artykuł poświęcony jest opisowi struktury gatunkowej dyskursu dramaturgicznego. W centrum uwagi autorki pozostaje kwalifikacja gatunkowa mówienia bohaterów. Na podstawie utworów współczesnych ukraińskich dramatopisarzy przeanalizowano sposób mówienia bohatera sztuki jako osobowości językowej. Specyfi ka gatunkowa zachowania językowego postaci literackich kształtuje tekst dramatyczny jako hipergatunek
ЛЕКСИКО-СЕМАНТИЧНЕ ПОЛЕ „ПАТРІОТ” У ПУБЛІЦИСТИЦІ МИХАЙЛА КОЦЮБИНСЬКОГО
Get PDFArt publicism is characterized by the direct interference into the life of the society. The subject of the investigation is the analysis of Mikhaylo Kotsiubynskiy’s publicism. The article describes the specifi city of the genre of essay and expression of patriotism in it. Using the writer’s works, the author makes an attempt of investigating the lexical-semantic fi eld PATRIOT that is represented by three micro-fi elds, thus the specific lexemes and semes are separated, the use of which helped Mikhaylo Kotsiubynskiy to enrich the investigated field.Publicystyka kulturalna odgrywa ważną rolę w życiu społecznym. Przedmiotem analizy jest publicystyka M. Kociubynskiego. W artykule określono specyfikę stylu szkicu i realizację w nim fenomenu patriotyzmu. Leksykalno-semantyczne pole pojęcia „patriota” w tekstach pisarza reprezentują trzy mikropola, spośród których wyodrębniono wzbogacające je leksemy i semy.Publicystyka kulturalna odgrywa ważną rolę w życiu społecznym. Przedmiotem analizy jest publicystyka M. Kociubynskiego. W artykule określono specyfikę stylu szkicu i realizację w nim fenomenu patriotyzmu. Leksykalno-semantyczne pole pojęcia „patriota” w tekstach pisarza reprezentują trzy mikropola, spośród których wyodrębniono wzbogacające je leksemy i semy
СЛОВОТВІРНІ ІННОВАЦІЇ З ПРЕФІКСОЇДОМ АВТО- ТА ЇХНІ КОГНІТИВНІ ХАРАКТЕРИСТИКИ
Get PDFIn the given research the substantive lexical units with the prefi xoid AUTOare investigated. We have specifi ed the meanings of the prefi xoid AUTO-, defi ned the thematic groups of the investigated derivatives. It has been proved that among the cognitive evaluations the most clearly represented are those, which allow getting accustomed and integrated in the outside world.W artykule przeanalizowano leksemy rzeczownikowe z prefiksoidem „auto-”. Ustalono znaczenie prefi ksoida „auto-”, określono grupy tematyczne, na które dzielą się analizowane derywaty. Stwierdzono, iż spośród kognitywnych cech wskazanych innowacji słowotwórczych najsilniej reprezentowane są te, które umożliwiają orientację w otaczającym świecie i adaptację do niego.W artykule przeanalizowano leksemy rzeczownikowe z prefiksoidem „auto-”. Ustalono znaczenie prefi ksoida „auto-”, określono grupy tematyczne, na które dzielą się analizowane derywaty. Stwierdzono, iż spośród kognitywnych cech wskazanych innowacji słowotwórczych najsilniej reprezentowane są te, które umożliwiają orientację w otaczającym świecie i adaptację do niego
ҐОТИЧНІ ВІДЛУННЯ У МАЛІЙ ПРОЗІ МИХАЙЛА КОЦЮБИНСЬКОГО
Get PDFThe reminiscence of literary Gothicism, that reappeared in the time of neoromanticism becoming, next to neo-Baroque infl uences, a component of the Ukrainian modernism, also appeared in the small prose by Mykhailo Kotsiubynsky. This excellent writer applies Gothic novel convention in his works. He constructs the atmosphere of horror, puts his characters in a critical situation in order to indicate increasing social problems and to intensify the psychologism of his works. He deserves the title of the Ukrainian psychological prose master and a fully modern European author.Reminiscencje gotycyzmu literackiego, które ponownie dały znać o sobie w epoce neoromantyzmu stając się, obok wpływów neobarokowych, częścią składową ukraińskiego modernizmu, pojawiły się również w małej prozie Mychajła Kociubynskiego. Ów znakomity pisarz sięga w swych utworach do konwencji powieści gotyckiej, buduje atmosferę grozy, stawia bohaterów w sytuacji granicznej, by wskazać na narastające problemy społeczne i jednocześnie pogłębić psychologizm utworów, w pełni zasługując na miano mistrza ukraińskiej prozy psychologicznej, twórcy na wskroś nowoczesnego, europejskiego.Reminiscencje gotycyzmu literackiego, które ponownie dały znać o sobie w epoce neoromantyzmu stając się, obok wpływów neobarokowych, częścią składową ukraińskiego modernizmu, pojawiły się również w małej prozie Mychajła Kociubynskiego. Ów znakomity pisarz sięga w swych utworach do konwencji powieści gotyckiej, buduje atmosferę grozy, stawia bohaterów w sytuacji granicznej, by wskazać na narastające problemy społeczne i jednocześnie pogłębić psychologizm utworów, w pełni zasługując na miano mistrza ukraińskiej prozy psychologicznej, twórcy na wskroś nowoczesnego, europejskiego
МОВНА КАРТИНА СВІТУ ФУТБОЛЬНИХ ФАНАТІВ
Get PDFIn this article specifi c realia which are typical for football fans environment have been examined; also vocabulary which denominates the peculiar world of representatives of this subculture has been considered. Language mapping of football fans’ world has been described on the basis of the analysis of specific words refl ecting values which are significant for the members of this social group. The stress has been made on the aspects of verbal self-identifi cation of Ukrainian football fans, especially on differentiation of key notions such as „ultras” and „hooligans”. The pivotal opposition „own — alien” for this football fans group has been analysed, special attention has been paid to nominations which are used by football fans for naming police, stadium securities, referees, football offi cials, etc. It has been found out that the lexemes of the social dialect of Ukrainian football fans were for the most part created due to expansion of semantics of commonly used words of the Ukrainian language and also loanwords from different languages and youth slang.W artykule przedstawiono zarówno specyficzne realia istotne dla środowiska ukraińskich kibiców piłkarskich, jak i specyfi czną leksykę charakterystyczną dla tej subkultury. Językowy obraz świata kibiców omówiono na podstawie analizy słownictwa związanego z wartościami istotnymi dla członków tej grupy. Poczynione uwagi opierały się na aspektach werbalnej samoidentyfikacji kibiców, przede wszystkim na dyferencjacji kluczowych pojęć: „ultras” — „chuligans”. Ponadto przeanalizowano zasadniczą dla językowego obrazu świata kibiców piłkarskich opozycję „swój — obcy”, w której z punktu widzenia kibiców piłkarskich obcy to milicja, ochrona stadionu, sędziowie sportowi, funkcjonariusze futbolu itd. Ustalono, że leksyka w socjolekcie ukraińskich kibiców piłkarskich powstała na bazie semantyki słownictwa ogólnego języka ukraińskiego, a także jest wynikiem zapożyczeń z różnych języków i wpływu slangu młodzieżowego.W artykule przedstawiono zarówno specyficzne realia istotne dla środowiska ukraińskich kibiców piłkarskich, jak i specyfi czną leksykę charakterystyczną dla tej subkultury. Językowy obraz świata kibiców omówiono na podstawie analizy słownictwa związanego z wartościami istotnymi dla członków tej grupy. Poczynione uwagi opierały się na aspektach werbalnej samoidentyfikacji kibiców, przede wszystkim na dyferencjacji kluczowych pojęć: „ultras” — „chuligans”. Ponadto przeanalizowano zasadniczą dla językowego obrazu świata kibiców piłkarskich opozycję „swój — obcy”, w której z punktu widzenia kibiców piłkarskich obcy to milicja, ochrona stadionu, sędziowie sportowi, funkcjonariusze futbolu itd. Ustalono, że leksyka w socjolekcie ukraińskich kibiców piłkarskich powstała na bazie semantyki słownictwa ogólnego języka ukraińskiego, a także jest wynikiem zapożyczeń z różnych języków i wpływu slangu młodzieżowego
ВЕРБАЛІЗАЦІЯ КОНЦЕПТУ СВЯЩЕННОСЛУЖИТЕЛЬ В УКРАЇНСЬКИХ ПАРЕМІЯХ
Get PDFThis article analyzes the specifi c verbalization of the concept CLERIC in Ukrainian paremias recorded in collections issued at different times. It focuses on the means of creating the ironic image of priests of different religious affiliations, a general trend of negative connotations of clergymen.Artykuł analizuje konkretne werbalizacje konceptu „duchowny” w ukraińskich paremiach odnotowanych w zbiorach pochodzących z różnych okresów. Wnioski płynące z powyższej analizy potwierdzają ironiczny obraz kleru różnych wyznań, a także ogólną tendencję do negatywnych konotacji konceptu „duchowny”.Artykuł analizuje konkretne werbalizacje konceptu „duchowny” w ukraińskich paremiach odnotowanych w zbiorach pochodzących z różnych okresów. Wnioski płynące z powyższej analizy potwierdzają ironiczny obraz kleru różnych wyznań, a także ogólną tendencję do negatywnych konotacji konceptu „duchowny”
УКРАЇНСЬКИЙ ІМЕННИК ЯК СИМВОЛ НАЦІОНАЛЬНОЇ САМОБУТНОСТІ
Get PDFThe article considers the phenomenon of national identity and language grammatical stability. The features of the noun, which are crucial for any historical period, are shown. The features of Gender, Number and infl ection are analyzed, linguistic elements that underwent changes in accord to different orthographical systems were determined. It is proved that typical grammatical forms of the noun remain constant despite of various external factors.Niniejszy artykuł dotyczy zjawiska tożsamości narodowej i stabilności gramatycznej języka. Zaprezentowane zostały te cechy rzeczownika, które są kluczowe dla każdego etapu historycznego. Przeanalizowano osobliwości rodzaju, liczby i fleksji, wyróżniono elementy językowe, które zmieniały się odpowiednio do różnych systemów pisowni. Udowodniono, że typowe formy gramatyczne rzeczownika pozostają stałymi pomimo różnych czynników zewnętrznych.Niniejszy artykuł dotyczy zjawiska tożsamości narodowej i stabilności gramatycznej języka. Zaprezentowane zostały te cechy rzeczownika, które są kluczowe dla każdego etapu historycznego. Przeanalizowano osobliwości rodzaju, liczby i fleksji, wyróżniono elementy językowe, które zmieniały się odpowiednio do różnych systemów pisowni. Udowodniono, że typowe formy gramatyczne rzeczownika pozostają stałymi pomimo różnych czynników zewnętrznych
КОНОТАЦІЙНА СЕМАНТИКА І ПРАГМАТИКА ГОЛОСНИХ В УКРАЇНСЬКОМУ ПОЕТИЧНОМУ ДИСКУРСІ ХХ–ХХІ ст.
No full textThe article deals with the structure of phonetic connotations initiated by relevant articulatory-acoustic features of vowels in the Ukrainian poetic discourse of XX–XXI centuries. Connotative semantics and pragmatics of vocal units in artistic and aesthetic speech arises from associative basis and presents text-creating dynamics with pronounced features of national identity.W artykule analizowana jest struktura konotacji fonetycznej inicjowana przez odpowiednie artykulacyjno-akustyczne cechy samogłosek w ukraińskim dyskursie poetyckim XX–XXI wieku. Semantyka konotacyjna i pragmatyka samogłosek w wypowiedzi artystycznej i estetycznej powstaje w wyniku skojarzeń, eksponując dynamikę tekstu z przewagą cech tożsamości narodowej.W artykule analizowana jest struktura konotacji fonetycznej inicjowana przez odpowiednie artykulacyjno-akustyczne cechy samogłosek w ukraińskim dyskursie poetyckim XX–XXI wieku. Semantyka konotacyjna i pragmatyka samogłosek w wypowiedzi artystycznej i estetycznej powstaje w wyniku skojarzeń, eksponując dynamikę tekstu z przewagą cech tożsamości narodowej
ЛІНГВІСТИЧНІ СХЕМИ ІНІЦІАЦІЇ ЧИТАЧА В УКРАЇНОМОВНОМУ ДИСКУРСІ ЖАХІВ
Get PDFThe article is devoted to the problem of text creation and text perception of samples of horror genre in Ukrainian. The analysis of Ukrainian horror texts of the 19th century allowed not only defining and formulating the reader’s initiation schemes but also revealing national specifi city of text creation in this genre. The results of the analysis presuppose further perspectives of these studies within the bounds of one language or comparatively.Artykuł poświęcono problemowi tworzenia i percepcji tekstów hororrów w języku ukraińskim. Analiza tekstów horrorów ukraińskich pisarzy XIX wieku pozwoliła wyodrębnić i przedstawić schematy inicjacji czytelnika oraz wykazać specyfikę narodową tworzenia tekstów tego gatunku. Wnioski płynące z analizy pozwalają określić perspektywy dalszych badań w obrębie jednego języka, jak również w aspekcie porównawczym.Artykuł poświęcono problemowi tworzenia i percepcji tekstów hororrów w języku ukraińskim. Analiza tekstów horrorów ukraińskich pisarzy XIX wieku pozwoliła wyodrębnić i przedstawić schematy inicjacji czytelnika oraz wykazać specyfikę narodową tworzenia tekstów tego gatunku. Wnioski płynące z analizy pozwalają określić perspektywy dalszych badań w obrębie jednego języka, jak również w aspekcie porównawczym
ФРАЗЕОЛОГІЗМИ ТА НЕОФРАЗЕОЛОГІЗМИ В УКРАЇНСЬКОМУ ПОЛІТИЧНОМУ ДИСКУРСІ
Get PDFThe article outlines the usage of phraseological and neo phraseological expressions in the Ukrainian political discourse, which are generated in order to reinforce politicians’ arguments, postulates and proposals, however, too often misused when trying to convince their political opponents. In the article, contemporary neo phraseological expressions, created for the sake of a more persuasive political message, are cited.W artykule przedstawiony został zarys funkcjonowania frazeologizmów i neofrazeologizmów w ukraińskim dyskursie politycznym używanych w celu wzmocnienia znaczenia własnych tez, postulatów, wniosków, a także, by przekonać przeciwnika politycznego. Przytoczono współczesne neofrazeologizmy powstałe w odpowiedzi na potrzebę bardziej przekonującego przekazu politycznego.W artykule przedstawiony został zarys funkcjonowania frazeologizmów i neofrazeologizmów w ukraińskim dyskursie politycznym używanych w celu wzmocnienia znaczenia własnych tez, postulatów, wniosków, a także, by przekonać przeciwnika politycznego. Przytoczono współczesne neofrazeologizmy powstałe w odpowiedzi na potrzebę bardziej przekonującego przekazu politycznego