International Journal of Barrier Free Life and Society
Not a member yet
19 research outputs found
Sort by
Özel Eğitim Öğretmenlerinin Uygulamalı Davranış Analizi Kapsamında Sosyal Becerilere Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi
Bu araştırma, özel eğitim öğretmenlerinin uygulamalı davranış analizi kapsamında sosyal beceri öğretimine ilişkin görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenine göre yürütülen bu araştırma, İstanbul İli Beylikdüzü ilçesinde görev yapmakta olan 27 özel eğitim öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleriyle şekillendirilen katılımcı demografik bilgi formu ve 10 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin büyük çoğunluğu UDA’nın sosyal beceri öğretiminde etkili bir yaklaşım olduğunu belirtmiştir
Factors Predicting Self-Efficacy And Health Literacy In Mothers Of Children With Autism
This is the first study to examine the factors predicting self- efficacy and health literacy in mothers of children with Autism Spectrum Disorder (ASD). This study aimed to identify the factors that predict parental self-efficacy and health literacy among mothers of children with ASD. This cross-sectional study aimed to identify the factors predicting health literacy (HL) and parental self-efficacy among mothers of children with Autism Spectrum Disorder (ASD). Data were collected from 229 mothers using a Child and Parent Descriptive Form, the Health Literacy Scale, and the Parental Competence Scale. Statistical analyses, including Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H tests, and multiple linear regression, were performed using SPSS version 25. The variables of the educational level of the mother, income level, mother%20s weight, smoking, chronic disease in the mother, quality of life, level of difficulty in accessing health, perception of health, degree of ASD, and health literacy significantly predicted parental competence. On the other hand, the variables of the mother%20s age, education level of the mother, family type, level of difficulty in access to health services, level of quality of life, perception of health, and parental self-efficacy significantly predicted health literacy. Parental competence was correlated with a 0.480-point increase in health literacy. There was a positive relationship between parental self-efficacy and health literacy. It is recommended that multidisciplinary interventions that strengthen parental self-efficacy and increase health literacy be implemented to protect and improve the health of children with ASD
Hafif Düzey Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler İçin Geliştirilen Materyallerin Öğrencilerin Ders Sürecine Etkisi
Fen eğitimi, öğrencileri çevredeki dünyayı anlamak ve onunla etkileşime geçmek için gerekli bilgi ve becerilerle donatmayı amaçlayan modern eğitimin kritik bir bileşenidir. Kritik öneme sahip fen eğitiminin önemli bileşenlerinden biride ders materyalleridir. Zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin sıklıkla fen materyallerine erişimde ve bunları anlamada önemli zorluklarla karşı karşıya kaldıkları bilinmektedir. Bu durum öğrencilerin fen ile ilgili konulara ilgisinin azalmasına ve derse katılmalarının önüne geçmektedir. Hafif düzey zihinsel yetersizliği olan bireylerin normal gelişim gösteren öğrencilerden bilişsel farklılıklar gösterdiği de düşünüldüğünde bu öğrencilerin öğrenimi için kendi özellikleri ve ihtiyaçları doğrultusunda materyallerin tasarlanması önem taşımaktadır. Bu araştırmada hafif düzey zihinsel yetersizliği olan öğrenciler için nasıl materyaller kullanılması gerektiği durumunu ortaya koyabilmek adına yöntem olarak durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu üç veli, üç öğretmen ve üç öğrenci olmak üzere toplam dokuz kişi oluşturmaktadır. Çalışmada materyal konusunda öğrencilerin öğretimsel ihtiyaçlarının ortaya konulabilmesi adına öğretmen, veli ve öğrenciler ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmış olup görüşme verileri içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuç olarak, üç boyutlu ders materyallerine, incelemeye fırsat veren ders materyallerine, ölçmeye fırsat veren ders materyallerine, teknoloji destekli ders materyallerine ve posterlere ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda oluşturulan ders materyalleri kullanılarak öğretim yapmanın öğrencilerin ders sürecine ilişkin olumlu etkilerinin olduğu bulunmuştur
Özel Öğrenme Güçlüğü Tanısı Almış Bireylerle Çalışan Öğretmenlerin Bilimsel Dayanaklı Uygulamalar Hakkında Görüşlerinin İncelenmesi
Bu araştırmada, özel öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklarla çalışan öğretmenlerin, ÖÖGli çocukların eğitimlerinde kullandıkları bilimsel dayanaklı uygulamalar hakkındaki görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya İstanbulun ilçelerine bağlı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde görev yapan ve ÖÖG olan çocuklarla çalışan 33 kadın ve 14 erkek olmak üzere toplam 47 öğretmen katılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin bilimsel dayanaklı uygulamalara yönelik olumlu bir yaklaşım sergilemelerine, faydalı bulmalarına ve desteklemelerine rağmen bu uygulamalara yönelik bilgi düzeylerinin düşük ve sınırlı seviyede olduğu aynı zamanda bu uygulamaları çok az sıklıkta kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak ÖÖG olan çocuklarla çalışan öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin desteklenmesi ve eğitim ortamlarında bilimsel dayanaklı uygulamaların kullanımının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Yine bu uygulamalara yönelik hizmet içi eğitimlerinin verilmesi, öğretmenlerin bilimsel dayanaklı uygulamalar hakkında doğru bilgi elde edebilmeleri için bu uygulamaları araştırıp kendilerini geliştirmeleri ve lisans eğitimleri sırasında bu uygulamalara yönelik derslerin verilmesi önerilmektedir
Bu Hayatta Böyle Varım%253A Zihin Yetersizliği Olan Yetişkinlerin Sesi
Zihin yetersizliği olan bireylerin yetişkinlik yaşantılarının nasıl olduğunu incelemek hem okul döneminde yapılacak çalışmaların neler olabileceğini ortaya çıkarmak açısından hem de yetişkinlik dönemlerinde bireylerin yaşantılarının bilinmesi ve buna göre atılacak adımlarda düzenlemeye gidilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada zihin yetersizliği olan yetişkinlerin okul sonrası yaşantılarının nasıl olduğunu, kendi perspektiflerinden belirlemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda, hafif düzeyde zihin yetersizliği olan sekiz yetişkinle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel durum çalışması deseni kullanılmıştır. İlgili alan yazına dayalı olarak oluşturulan görüşme soruları ve araştırmacı günlüğü ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tümevarım analizi kullanılmıştır. Çalışma, hafif düzeyde zihin yetersizliği olan yetişkinlerden kendi hayatlarına ilişkin bilgilerin toplanabildiğini ve onların kendi görüşlerini yansıtmanın mümkün olduğunu göstermektedir. Çalışmada, katılımcıların hayatlarında bir iş yaşantısına sahip olup olmama durumlarının%253B hayat tanımları, sosyal yaşamları ve gelecek beklentileri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, çalışma bulguları zihin yetersizliği olan yetişkinlerin, toplum yaşamına katılmalarını sağlayacak olan sosyal faaliyetler, arkadaşlık ilişkileri geliştirme, boş zamanlarını kaliteli değerlendirme ve istihdam alanlarında desteklenmelerinin gerekliliğini yansıtmaktadır
Türkiyede Özel Eğitim Hizmetlerinin Tarihsel Gelişimi
Özel gereksinimli bireyler için tarihimizdeki gelişmelere baktığımızda, Batı toplumlarının zihinsel yetersizlikten etkilenmiş bireyleri içlerinde şeytan var diye yaktıkları çağlarda Anadoluda özel şifahaneler bulunmakta olduğunu görmekteyiz. Türklerde özel eğitim çalışmalarının başlangıcı aslında çok eskilere dayanmakta olup, İslamiyeti kabul ettikten sonra Türkler tarafından engellilere yönelik birçok kurum oluşturmuş, mağdur insanların buralardan yararlanmaları sağlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, Türk Milli Eğitimi%252339%253Bnin ana hedefleri ve temel ilkeleri doğrultusunda, en başta üniversiteler ve özel eğitim kurum ve kuruluşlarının görüşleri çerçevesinde, özel eğitim gerektiren kişilerin genel ve mesleki eğitim haklarını kullanmalarını sağlamak amacıyla çeşitli düzenlemeler yapmış ve yapmaya devam etmektedir. Bu çalışmada Türkiyedeki özel hizmetlerinin tarihsel gelişimi Osmanlı Döneminden başlanarak, tarihsel sıralama içerisinde, günümüze kadar ele alınmış olup önemli kurum, kuruluş ve kişilere de yer verilerek, yasa ve yönetmelikler çerçevesinde özel eğitim hizmetlerinin Türkiyedeki serüveni sunulmuştur
Engelli Bireyler ve Bakım Veren Ailelerinin Yaşadıkları Zorluklar%253A Sosyal İçerme Perspektifi
Sosyal içerme, özellikle dezavantajlı kişiler için topluma katılım koşullarının iyileştirilmesi bakımından oldukça önemlidir. Bireylerin toplumun dışına itilerek toplumun bir parçası olamadığı, toplumda istedikleri şekilde rol alarak yer alamadığı, ekonomik, politik, kültürel ve sosyal hayata yeterli olarak katılamadığı durumlarda sosyal dışlanmadan söz edilir. Dezavantajlı gruplar içerisinde olan engelli veya özel gereksinimli bireyler ve ailelerinin iyilik hallerinin sağlanması için sosyal içerme olmazsa olmaz bir durumdur. Bu bağlamda, bu derleme makalesinde engelli bireyler ile ailelerine yönelik hizmetlerde gözetilmesi gereken bileşenler, ihtiyaçlar ve yaşanılan zorluklar, ailenin yaşam kalitesi ve bakım verme yükü kavramları ele alınmıştır. Ayrıca, bakım alan birey ve bakım veren aile bireylerinin yaşadıkları zorluklara etki eden kriterler literatürden derlenerek bir matriste özetlenmiştir. Böylece hizmet sunucuların ve araştırmacıların konuyla ilgili bileşenleri farklı katmanları ile değerlendirmesi mümkün olacaktır
Lise Öğrencilerinin Engelli Bireylere Yönelik Tutumlarının İncelenmesi
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin engelli bireylere yönelik tutumlarını demografik değişkenler açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 20 madde ve 4 faktörden oluşan Lise Öğrencilerinin Engelli Bireylere Yönelik Tutum ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin faktörlerinin güvenirlik katsayısı sırası ile 0,81 0.78 0,77 ve 0,62tir. Ölçeğin ilgili boyutundan alınan yüksek puan katılımcıların ilgili boyuta ilişkin tutumunun yüksek olduğu anlamına gelmektedir. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında 4 farklı lisenin 9. 10. 11 ve 12 sınıfında öğrenim gören 978 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sonucu elde edilen bulgular incelendiğinde, lise öğrencilerinin engelli bireylere yönelik tutumları üzerinde cinsiyet değişkeninin en önemli etkiye sahip değişken olduğu, lise öğrencilerin engelli bireylere yönelik tutumları açısından ağaç yapısı oluşturan en önemli değişkenlerin sırasıyla cinsiyet, sınıf düzeyleri, derslerde engellilik hakkında bilgi edinme, engelli tanıdığı olma ve engelliler hakkında bilgi edinme yolları değişkenleri olduğu sonucu elde edilmiştir. Bu ek olarak, erkek öğrenciler arasında engelliler hakkında herhangi bir bilgilendirici ders almayanların engelli bireylere yönelik tutumları, bilgilendirici ders alanlara göre daha etkili olduğu sonucu elde edilmiştir. Buna ek olarak, erkek öğrenciler arasından 9. ve 10. sınıf öğrencileri üzerinde engelli bir tanıdığa sahip olma değişkeni daha etkilidir. Benzer şekilde engelli tanıdığı olan erkek öğrenciler üzerinde engellilik hakkında bilgi edinme değişkeninin daha etkili olduğu belirlenmiştir. 9. 10 ve 11. sınıfta öğrenim gören kadın öğrencilerden engelliler hakkında herhangi bir bilgilendirici ders almayanların engelli bireylere yönelik tutumları, bilgilendirici ders alan öğrencilere göre daha etkili olduğu sonucu elde edilmiştir. Yine Engelliler hakkında herhangi bir bilgilendirici ders almayan kız öğrenciler üzerinde engelli biriyle arkadaş olma isteği değişkeninin daha etkili olduğu belirlenmiştir
Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Öykü Temelli bir Uygulama%253A Güç Kartı Stratejisi
Güç kartı stratejisi, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylerin güçlük yaşadıkları tüm beceri alanlarında gelişmeleri ve davranış sorunlarının azaltılması ya da ortadan kaldırılması için kullanılan öykü temelli uygulamalardan biridir. Bu strateji OSBli bireylerin içinde yaşadıkları çevrede gerçekleşen sosyal durumları anlayabilmeleri ve bu sosyal durumlarda uygun davranışlar sergileyebilmeleri için görsel destek kullanımına dayalı etkili stratejiler arasındadır. Bu çalışma, güç kartı stratejisi ile ilgili kuramsal ve betimleyici bilgileri, uygulama adımlarını ve önerileri içermektedir. Ayrıca bu çalışmanın sonuç kısmında Türkiyedeki OSB tanılı bireylerde güç kartı stratejisinin kullanımında hem araştırmacılara hem de uygulamacılara önerilerde bulunulmuştur
Ebeveynlerin Bağımsız Yaşam ve OSBli Çocuklarının Bağımsız Yaşam Becerileri Hakkındaki Görüşleri
Bu çalışmada OSBli ergen çocuğu olan ebeveynlerin bağımsız yaşam becerileri hakkındaki görüşlerinin ve çocuklarının öncelikli olarak öğrenmesini istedikleri bağımsız yaşam becerilerinin neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya OSBli 15 yaş ve üzerinde ergen çocuğu olan 12 ebeveyn katılmıştır. Ebeveynlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonunda elde edilen veriler tümevarım analizi yoluyla analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonunda toplam 13 tema 69 alt tema belirlenmiştir. OSBli ergen bireylerin ebeveynleri ile yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular ile ilgili araştırmalardan elde edilen bulguların birbiriyle benzerlik ve tutarlılık gösterdiği söylenebilir. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı müfredatı ile de ebeveynlerin OSBli ergen çocukları için öğretilmesini gerekli gördükleri bağımsız yaşam becerilerinin birbiriyle tutarlık gösterdiği görülmüştür. Bu anlamda ebeveyn görüşmelerinden elde edilen bulgular hem ulusal hem de uluslararası alanyazınla karşılaştırılmıştır. İleri araştırmalarda farklı gelişim dönemlerindeki OSBli bireylerin ebeveynleri, kardeşleri, öğretmenleri ile farklı gelişim alanlarına ilişkin görüşmeler gerçekleştirilebilir