National University of Mongolia Scientific Journals
Not a member yet
7194 research outputs found
Sort by
Гуулин аяганд хадгалсан усны цайрын баяжилтыг хугацаанаас хамааруулан рентген флуоресценцийн шинжилгээний аргаар тодорхойлсон үр дүн
No full textAbstract This study investigates the concentration of zinc leached into water stored in a brass pot at room temperature using the X-ray fluorescence (XRF) analysis method. A total of 100 mL of pure water was stored in a brass pot for 16 days. Water samples of 1 mL were taken at 24- or 48-hour intervals, resulting in 12 prepared solutions. XRF analysis showed that the zinc concentration in the control (unexposed) water was 0.5 mg/L, while the water stored in the brass pot exhibited zinc concentrations ranging from 2 to 13 mg/L over the 2–16-day period. Standard zinc solutions of 5 mg/L and 10 mg/L were also analyzed, and concentrations were determined within a 10% uncertainty margin. These findings demonstrate the leaching behavior of zinc from brass containers under ambient conditions
Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын нутгаас шинээр илрүүлсэн Сяньбигийн үеийн дурсгалт газрын мэдээ
No full textДурсгалт газар нь Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын төвөөс хойд зүгт 15 км орчим зайд, сумын нутгийн хойд хэсгээр байрлах Хангайн нуруунаас урагш нуруулдсан хоёр талаараа өргөн ам бүхий Дөмбөн хэмээх уулын хойд үзүүрээр Баруун Шинстэйн амнаас Зүүн Шинстэйн ам руу давах шороон замын хойд талд, хойноос урагш нуруулдсан хамрын орой хэсгийн тэгш дэвсэг дээр гүн жалгын хоёр талаар байрлана
Хүннүгийн амьтны загварт урлаг, түүний онцлог ба бэлгэдэл
No full textЕвразийн эртний нүүдэлчдийн амьдралын хэв маягаас шалтгаалан тэдний гоёл чимэглэл, эд хэрэглэлдээ амьтны дүрс түлхүү оруулж иржээ. Тиймээс ч нүүдэлчдийн урлагийн онцлогийг “амьтны загварт” хэмээн тодорхойлдог. Амьтны загварт олдворууд НТӨ II мянганы дунд болон төгсгөл үеэс эхлэн Евразийн бүс нутагт өргөн тархаж, Хүннүгийн үед ч үргэлжлэн хөгжсөн юм. Энэ өгүүлэлд Хүннүгийн амьтны загварт дүрслэлийн онцлог, Хүннүгийн язгууртны булшнаас илэрсэн адууны тоног хэрэглэл болох алт мөнгөн эдлэл дээр дүрслэгдсэн домгийн амьтдын дүрслэлийн талаар онцлон авч үзэв. Мөн зохиогч Хүннүгийн үеэс язгууртнууд зэрэг зиндаагаа амьтны загварт урлагийн дүрээр төлөөлүүлсэн ялгамжтай тэмдгийг бий болгосон бөгөөд энэ уламжлал нүүдэлчдийн дунд XX зуун хүртэл хадгалагдаж ирсэн хэмээжээ
Дорнод Монголын неолитын үеийн хүний дүрст чулуун “онго”-ын судалгаа
No full textЭнэ өгүүлэлд Хэрлэн голын савд орших Норовлин уулын неолитын булш, Дорнод Монголын тал, хээрийн өмнөд хэсэгт орших Молцог элсний Өлзийтийн булгийн Шар манхан, Цагаан толгойн суурингаас илрүүлсэн хүний нүүрний дүрст чулуун онгыг бүс нутгийн ижил төстэй хэрэглэгдэхүүн, хадны зурагтай харьцуулан авч үзжээ. Зүүн Азийн анчин-түүвэрлэгчдийн дунд өвөг дээдсийг шүтэх шүтлэгтэй холбоотойгоор хүний нүүрний дүрсийг хад чулуунаа урлах явдал палеолитын төгсгөлд буй болжээ. Неолитын үеийн байгаль, цаг уурын таатай нөхцөл, аж ахуйн хөгжилтөөр хүн амын төвлөрөл бүхий суурьшмал амьдралын хэв маяг үүсэж хөгжин, нийгмийн шүтлэгийн хэрэгцээ өсөн нэмэгдсэнээр өвгөдийн шүтлэг, зан үйл, ёслол улам гүнзгийрч өргөн дэлгэрчээ. Энэ үеэс хүний нүүрний дүрслэл шавар урлал, эдлэлд нэвтэрсэн байна. Улмаар тус бүс нутгийн оршин суугчдын ахуй амьдралын хэв маяг, түүхий эдийн чанар, хэрэглээнээс шалтгаалж чулуу, яс, хясаагаар хүний нүүрний дүрс урлах болжээ. Дорнод Монгол, Зүүн хойд Хятад, Алс Дорнодыг бүс нутгийг хамарсан неолитын үеийн соёлын энэ үзэгдэл Зүүн Азийн бүс нутгийн хэмжээнд тархмал нийтлэг шинжтэй боловч орон нутгийн онцлогтой ажээ
Соёо хүрэнгийн ясан эдлэл дээрх сийлмэл зураг
No full textЭнэхүү өгүүлэл нь 2019 онд Монгол-Хятадын хамтарсан “Түйн гол” төслийн археологийн хээрийн судалгааны ажлын явцад Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын нутагт Соёо хүрэнд хийсэн малтлага судалгааны ажлын хүрээнд Хүннүгийн үед холбогдох 2-р булшнаас аргаль, янгирын сүрэг болон уул нуруу, морьтой хүн дүрсэлсэн зохиомжит нарийн сийлбэр зурагтай хоёр ясан эдлэлийн талаар өгүүлэх юм. Уг хоёр ясан эдлэлийг өгүүлэхдээ хөрш зэргэлдээх болон манай орны нутаг дэвсгэрээс олдоод буй үйс, чулуу, яс болон эвэр эдлэл дээр сийлэгдсэн зураасан зураглалуудтай харьцуулан үзэж онцлог болон ялгаатай дүрслэлийг тодруулж харуулахыг зорилоо
Рэндалл коллинзийн жуухизмын социологийн талаарх ойлголт: The credential society
No full textThis article reflects on Collins’ classic work, The Credential Society (Collins, 1979), situating his critique of educational credentialism within broader ‘conflict sociology’ (Collins, 1975). The discussion reappraises Collins’ work in the context of the ‘new credentialism’ and the race, gender and class concerns raised in current debates on higher education. The article characterizes contemporary higher education as being trapped in a Procrustean dynamic: techno-utopianism with job displacement and expansionism with declining public support. Collins attempts to escape the legacy of structural-functionalism through conflict sociology or predictions of systemic crisis. This is contrasted with his contemporary, Herbert Gintis’ eclectic attempt to construct a transdisciplinary social science. The key problem of marketized inequality is linked to the sociology of absences in conflict sociology, and it is argued that inequalities of class, race, gender and coloniality in higher education and credentialism can no longer be ignored
Монголын залуучуудын соёл ба үнэт зүйлсийн ялгаралын социологийн шинжилгээ: Sociological analysis of culture and value differentiation of Mongolian youth
No full textThe transformations taking place in the social and humanitarian sphere since the mid-twentieth century affect primarily the spiritual side, giving rise to serious socio-anthropological and cultural challenges that lead to the weakening of both intergenerational family and clan ties and the weakening of the consolidation of generations and social groups in general. The ongoing processes, defined as the formation of post-industrial societies, are characterized by an increased influence of cultural and personal factors. In modern conditions, culture and in particular the values that form its basis largely determine the changes that occur. It is with the increased influence of culture that the high variability of structural manifestations is associated and must be equally taken into account in the analysis. Along with the collapsing traditional value guidelines, norms and patterns of behavior, social processes are affected by new normative and value attitudes, which gives rise to contradictions both in the development process itself and between bearers of different values. In this context, the need to study the attitude of Mongolian youth towards socio-cultural heritage from the aspect of values and analyze the results of the research is based
Хүүхдэд ээлтэй хотын индекс тооцох аргачлалын oлон улсын туршлага: International experience of methodology for calculating the index of cities child-friendliness
No full textThe purpose of this article is to study concept, theory, basic principles of the child friendly city, and comparing international experiences between their indicators. The theoretical framework of a child-friendly city is based on the idea that changes in city policy, planning and activity will lead to changes in the lives of children. In particular, the cities of underdeveloped and developing countries face a wide range of problems related to Children's Rights, safety and their environment.
Keywords: Child friendly city, theory of Change, Children's Rights, safety, environment, influencing city decisions, participation in social life and family, access to basic services such as health, education, housing.
 
Хоёрдогч хэлбэрийн чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдийн хооллолтын дадал зуршлыг судалсан үр дүнгээс /хэнтий аймаг/ Results of studying the dietary habits of customers with type 2 diabetes /province Khentii/
No full textOver a three-month period, the team – which included reseachers from endocrinologists, doctors from the Health Care Center, nutritionists, other medical specialists, and physical trainers – worked to improve the quality of life for customers with type 2 diabetes and create best practices for preventing complications from the disease. Comprehensive medication management was made possible by incorporating treatment and diagnostics, exercise, and nutrition into this program. The survey comprised participants aged 10-19 years old (2.0%), 30-39 years old (2.0%), 40-49 years old (8.0%), 50-59 years old (35%), 60-69 years old (38%), and over 70 years old (15%) who were overweight or obese in the first, second, and third degrees when defining the weight index. Furthermore, the results of the survey on the eating habits of customers with type 2 diabetes and the influence of enhancing quality of life were presented. 
Эрдэм шинжилгээний бичлэг: нийтлэг шаардлага, загварууд: Academic writing: general requirement, styles
No full textIn the paper “Academic writing: general requirement, styles”, the author analyses current situation of Academic writing at NUM in general in School of Social sciences in particular and promotes idea of policy for standardizing of writing. The author introduces to readers a popular academic writing styles as APA- American Psychological Association, MLA- Modern Linguistic Association and Chicago Style of Academic writing. He analyses experience of universities in developed countries and suggests to approve several writing styles and to adhere to concrete style within one article to standardize writing at the school of social sciences, NUM