National University of Mongolia Scientific Journals
Not a member yet
7194 research outputs found
Sort by
Marital Property and Marriage Contract
No full textAs a wide range of assets, such as real estate, movable property, securities, and dividends, are created in jointly owned property of family members, it is more effective for the court to decide on the basis of voluntary and free agreements rather than strictly regulated by law. Australia and Sweden are considered to be one of the leading countries in the world in terms of regulation of joint family property, and the relationship of joint property per family member as well as the practices regulated by law and contract in these countries, have been studied in comparison with their country's draft Family Law 2023 and the current Family Law 1999. Therefore, regulating this relationship in more detail, as well as regulating it is a spatial law, is goal achieved in terms of legal development in our country.
Гэр бүлийн дундын өмч ба гэрлэлтийн гэрээ
[Товч утга]Гэр бүлийн гишүүний хамтран өмчлөх өмчлөлийн зүйлд үл хөдлөх хөрөнгө, хөдлөх хөрөнгө, үнэт цаас, ногдол хувь зэрэг өргөн хүрээтэй хөрөнгүүд бий болж шүүхээс гэр бүлийн гишүүдийн дундын хөрөнгийн эрхийг хуваарилахдаа зөвхөн хуулиар хатуу тогтоон зохицуулахаас илүү сайн дураараа, чөлөөт зарчмын үндсэн дээр байгуулсан гэрээг үндэслэн шийдвэрлэх явдал үр нөлөө өндөртэй болсоор байна. Австрали болон Швед улсууд нь гэр бүлийн дундын эд хөрөнгийг зохицуулах зохицуулалтаараа дэлхийд тэргүүлэх орнуудын нэг гэж тооцогддог бөгөөд эдгээр улсуудын гэр бүлийн гишүүнд ногдох дундын эд хөрөнгийн харилцааг хууль болон гэрээгээр зохицуулсан туршлагыг өөрийн улсын Гэр бүлийн тухай 2023 оны хуулийн төсөл болон одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж буй 1999 оны Гэр бүлийн тухай хуультай харьцуулан судаллаа. Иймд энэхүү харилцааг илүү нарийвчлан журамлахын зэрэгцээ тусгайлсан хууль болгон зохицуулах нь манай улсад эрх зүйн хөгжлийн хувьд хүрэх зорилго болж байна.
[Түлхүүр үг]Дундаа хамтран өмчлөх хөрөнгө, гэр бүлийн өмч, өмчийн эрх, өмчийн хуваарилалт, гэрлэлтийн гэрээ, салалт, дундын өмчийн зохицуулалт, хууль зүйн гэрээ
Examination of Mongolia’s first Constitution (1924) from a legal perspective
No full textThe Constitution of Mongolia as the fundamental source of the country’s statehood and constitutional order. Legal concepts and significance of the Constitution. The drafting and adoption of the first Constitution as a crucial historical event in Mongolia’s development. The first Constitution confirmed Mongolia’s sovereignty and independence. Comparison of legal provisions between the first Constitution, which defined the country’s economy, politics, society, human rights, and freedoms, and the democratic Constitution of 1992. The Constitution’s provisions regarding national defense and state symbols. The importance of these constitutional provisions and their significance.
Анхдугаар Үндсэн хууль (1924)-ийн агуулгыг эрх зүйн үүднээс шинжлэх нь
Их засаг хууль нь Монголын төр, улсын Үндсэн хуулийн эх сурвалж болох тухай. Үндсэн хуулийн тухай эрх зүйн ойлголт, ач холбогдол. Анхдугаар Үндсэн хуулийг боловсруулж баталгаажуулсан нь Монгол Улсын хөгжлийн түүхэн зайлшгүй үйл явдал болох тухай. Анхдугаар Үндсэн хуульд Монгол Улсын бүрэн эрхт байдал, тусгаар тогтнолыг баталгаажуулсан нь. Улс орны эдийн засаг, улс төр, нийгмийн болон хүний эрх, эрх чөлөөг тодорхойлсон Анхдугаар Үндсэн хууль, 1992 оны ардчилсан Үндсэн хуулийн заалтуудын эрх зүйн зарим харьцуулалт. Улс орны аюулгүй байдлыг хангах, батлан хамгаалах тухай, төрийн бэлгэ тэмдгийн тухай Үндсэн хуулийн заалтууд, тэдгээрийн ач холбогдол.
Түлхүүр үг: Үндсэн хууль, тусгаар тогтнол, эдийн засаг, улс төр, нийгэмшлийн үндэс, төрийн байгуулал, иргэдийн эрх, эрх чөлөө, сонгуулийн эрх
The Right to Engage Private Enterprise under the Constitution and the Challenges within its Legal Framework
No full textMore than thirty years have passed since Mongolia transitioned to a market economy. In this context, the Constitution of Mongolia guarantees the right and freedom to engage in private economic activity under Article 16.4, establishing a constitutional foundation for civil and commercial relations. To ensure the realization of this constitutional right and freedom, Mongolia has adopted and implemented a number of fundamental laws within the framework of commercial forms, including the Act on Enterprises of 1991, the Act on Partnerships and Companies of 1995, and the Act on Companies of 1999, as well as within the sphere of commercial transactions through the Civil Code of 1994 and the revised Civil Code of 2002. As a result, commercial activity has expanded rapidly: gross domestic product has increased by approximately fifteen to sixteen times, and the total number of companies, partnerships, and individual traders has exceeded 100,000. Nevertheless, significant challenges persist within the legal framework intended to safeguard the right and freedom to conduct private economic activity. In terms of commercial forms, first, the legal status of individual traders has not been formally recognized or adequately regulated; second, partnerships, as the primary form of closely held joint business forms, have largely disappeared in practice; and third, although 99.8% of all operating companies and approximately 90% of the top 100 enterprises are organized as limited liability companies, the current Act on Companies remains predominantly oriented toward regulating public joint-stock companies. Furthermore, in the area of commercial transactions, the legal framework does not sufficiently reflect key concepts aimed at ensuring transactional security, such as types of commercial agents (e.g., managers, sales representatives) and the doctrine of apparent authority. As a result, contractual trust has weakened and transaction costs in the market have increased significantly. By contrast, in countries with highly developed market economiessuch as Germany, France, Japan, and South Korea—the legal regulation of commercial forms encompassing individual merchants, partnerships, and companies has been well established. In addition, these jurisdictions have developed comprehensive systems of commercial representation and have codified the concept of apparent authority to enhance the reliability of commercial transactions. Accordingly, in order to effectively realize the constitutionally guaranteed right and freedom to engage in private economic activity in Mongolia, it is necessary to improve the regulation of commercial forms and commercial transactions by drawing on the experience of countries with advanced market economies.
Үндсэн хууль дахь хувийн аж ахуй эрхлэх эрх, түүний эрх зүйн орчны хүрээнд тулгамдаж буй асуудал
Монгол Улс нь олон хэвшил бүхий зах зээлийн эдийн засгийн харилцаанд шилжсэнээс хойш 30 гаруй жил өнгөрчээ. Улмаар хувийн аж ахуйн эрхлэх эрхийг Үндсэн хуулийн арван зургаадугаар зүйлийн 16.4-т баталгаажуулсан. Өнөөг хүртэлх хугацаанд хувийн аж ахуйн эрхлэх эрхийг хангах үүднээс зохион байгуулалтын хэлбэрийн хүрээнд 1991 оны Аж ахуйн нэгжийн тухай хууль, 1995 оны Нөхөрлөл компанийн тухай хууль, 1999 оны Компанийн тухай хууль, арилжааны гэрээ хэлцлийн хүрээнд 1994 оны Иргэний хууль, 2002 оны Иргэний хууль зэрэг суур хуулиудыг баталж, мөрдүүлжээ. Үүний үр дүнд худалдаа арилжааны цар хүрээ хурдацтай нэмэгдэж, дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (цаашид, ДНБ)-ий хэмжээ 1990 оноос хойш өнөөг хүртэл 15-16 дахин өссөн бол компани, нөхөрлөл, хувиараа арилжаа эрхлэгчдийн тоо нийлээд 100,000 давсан байна. Гэсэн хэдий ч, хувийн аж ахуй эрхлэх эрхийг хангах хүрээнд дараах асуудлууд тавигдсан хэвээр байна. Нэгдүгээрт, арилжааны гэрээ хэлцлийн хүрээнд гэрээний баталгаат байдлыг хангахад чиглэсэн тусгайлсан хууль тогтоомж, арилжааны төлөөллийн төрлүүд(manager, salesman etc.,), илэрхий бүрэн эрх(apparent authority)-ийн сургаал бүрдээгүйтэй холбоотойгоор гэрээний итгэл буурч, зах зээл дээр хэлцлийн зардал(transaction cost) үлэмж хэмжээгээр нэмэгдсэн. Хоёрдугаарт, зохион байгуулалтын хэлбэрийн хүрээнд хувиараа арилжаа эрхлэгчийн статусыг хүлээн зөвшөөрөөгүй, нөхөрлөлийн хэлбэрийн практик хэрэглээ бэхжээгүй, Компанийн хуулийн зохицуулалт хөрсөндөө буугаагүй буюу бодит байдалд нийцээгүй. Гуравдугаарт, хувийн аж ахуйн үйл ажиллагаанд төр хөндлөнгөөс оролцох үзэгдэл гарсаар байна. Харин зах зээлийн эдийн засаг өндөр хөгжсөн Герман, Франц, Япон, Солонгос зэрэг улсад хувийн аж ахуйн эрхлэх эрхийг хангах үүднээс арилжааны гэрээ хэлцэлд холбогдох тусгайлсан хэм хэмжээ, хууль тогтоомжийг баталж мөрдүүлсэн байхаас гадна, зохион байгуулалтын хэлбэр болон аж ахуйн өөрийгөө засаглах эрхийг баталгаажуулахад онцгойлон анхаардаг байна.
Түлхүүр үг: Хувийн аж ахуй эрхлэх эрх, гэрээний чөлөөт байдал, гэрээний баталгаатай байдал, гэрээний итгэл, хэлцийн зардал
Guarantees of Environmental Rights in the Constitution and Their Characteristics
No full textThis article will clarify the relevant provisions of the Mongolian Constitution, adopted on January 16, 1992, that guarantee environmental rights, and will then elaborate on the specifics of these rights as reflected in the Constitution. For example, this article explains that the Mongolian Constitution, in guaranteeing environmental rights, addresses three legal aspects: 1) the fundamental rights of citizens; 2) the sacred obligations of citizens; and 3) the obligations of the state. Additionally, the aspect of ensuring environmental rights as a procedural right was introduced through the amendments to the Constitution of Mongolia, adopted on November 14, 2019.
Үндсэн хууль дахь хүрээлэн байгаа орчны эрхийн баталгаа, түүний онцлог
Энэхүү өгүүлэлд 1992 оны 1 дүгээр сарын 13-ны батлагдсан Монгол Улсын Үндсэн хуульд хүрээлэн байгаа орчны эрхийн баталгааг бүрдүүлсэн холбогдох зүйл заалтыг тодруулах, улмаар тус эрхийг Монгол Улсын Үндсэн хуульд тусгасан онцлогийн талаар дэлгэрүүлэн авч үзэх болно. Тухайлбал, Монгол Улсын Үндсэн хуульд хүрээлэн байгаа орчны эрхийн баталгааг бүрдүүлэхдээ 1) иргэний үндсэн эрх; 2) иргэний журамт үүрэг; 3) төрийн хүлээх үүрэг гэсэн гурван талаас нь хуульчилсан онцлогтой болохыг энэхүү илтгэлд өгүүлсэн болно. Мөн хүрээлэн байгаа орчны эрхийн баталгааг бүрдүүлэхдээ хүрээлэн байгаа орчны эрхийг процессын шинжтэй эрх болох талаас нь баталгааг бүрдүүлэх тухай үзэл санаа 2019 оны 11 дүгээр сарын 14- ний өдөр батлагдсан Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтийн хүрээнд хийгдсэн онцлогтой.
Түлхүүр үг: Хүрээлэн байгаа орчин, байгаль орчин, эрүүл, аюулгүй орчин
Орон сууцны үнийг таамаглахад сургуулийн байршлын нөлөөллийг машин сургалтын арга ашиглан судлах нь
No full textӨнөөгийн өрсөлдөөнт зах зээлд орон сууцны үнэ цэнийг тодорхойлохдоо дан ганц зардалд тулгуурланүнэлэхээс гадна барилгын бүтээц, өрөөний зохион байгуулалт, байрлал, хэрэглэгчийн амьдралын хэв ма-яг, санхүүгийн үнэ цэн гэх мэт бусад хүчин зүйлсийг харгалзан үздэг болсон. Эдгээр хүчин зүйлсийн нэгнь сургууль юм. Олон улсад сургуулийн чанар болон байршил нь орон сууцны үнэд нөлөөлж буй олонсудалгаанууд байдаг. Харин манай улсын хувьд орон сууцны үнийг таамаглах судалгааны ажил тэр дун-даа сургуулийн байршлын нөлөөг судалсан ажил байдаггүй тул бид энэхүү ажлаар сургуулийн байрлалУлаанбаатар хотын орон сууцны үнэд хэрхэн нөлөөлж буйг машин сургалтын арга ашиглан судлахыг зо-рилоо. Тодруулбал бид үл хөдлөхийн мэргэжлийн байгууллагаас хүлээн авсан 61106 өрхийн, 418 төслийнорон сууцны өгөгдөл дээр ойролцоох 242 улсын сургууль, 65 хувийн сургуулийн байршлын координа-тыг цуглуулж, хамгийн ойр сургууль хүртэлх зайг тооцоолсон. Ингээд үл хөдлөх хөрөнгийн мэргэжлийнбайгууллагаас авсан 25 онцлог шинж чанар бүхий өгөгдөл дээр нэмэлтээр сургуулийн зай, замын хөдөл-гөөний бүсчлэл, инфляц, барилгын зардлын индекс зэрэг өгөгдөл цуглуулж түгээмэл хэрэглэгддэг машинсургалтын аргуудыг ашиглан орон сууцны үнийг таамагласан. Туршилтын үр дүнгээс харахад онцлогшинж чанарууд нэмэгдэхэд алдааны үзүүлэлт багассан бөгөөд ялангуяа сургуулийн зайн мэдээлэл оронсууцны үнийг тооцоолоход чухал ач холбогдолтой болох нь батлагдсан. Машин сургалтын аргуудын хувьдXGBoost болон Random Forest аргууд нь хамгийн сайн гүйцэтгэлийг үзүүлсэн
Effect of particle size on the fabrication of copper-based nanocomposites via planetary ball mill with DEM simulation
No full textTo improve the properties of copper, a copper-based nanocomposite was fabricated using carbon nanotubes (CNTs), with copper powder produced by Steppe Powder LLC. Copper powders with two different raw particle sizes (70 µm and 110 µm) were selected, and various milling parameters, including milling time (1, 3, 6, and 12 hours), rotational speed (100, 300, and 500 rpm), and ball size (5 mm, 10 mm), were adjusted to compare the resulting composite materials. A scanning electron microscope (SEM) was used to analyze particle size and morphology, while a particle size analyzer (PSA) was employed to determine the particle size distribution. A field emission scanning electron microscope (FE-SEM) was used to examine the dispersion of CNTs on the copper particles. Additionally, the discrete element method was applied to study the milling mechanism in the ball milling machine. The results indicated that for a rotational speed of 300 rpm, increasing the milling time led to the flattening and growth of the composite particles, whereas at 500 rpm, longer milling times resulted in more flattened and significantly reduced particle sizes. Regarding CNT dispersion, at 300 rpm with a milling duration of 12 hours, CNTs were weakly attached to the copper surface. In contrast, at 500 rpm for 12 hours, CNTs were successfully embedded into the surface of the copper particles
Applying International Land Readjustment Practices into Ger Area Redevelopment: A Case Study of the 35th Khoroo, Bayanzurkh District, Ulaanbaatar: Гэр хорооллын газрыг дахин зохион байгуулах олон улсын туршлагыг дахин төлөвлөлтөд ашиглах нь: Улаанбаатар хотын Баянзүрх дүүргийн 35-р хорооны жишээн дээр
No full textGer areas in Ulaanbaatar face significant challenges in infrastructure, land use, and tenure security. Land readjustment (LR) is a collaborative land development tool that could facilitate ger area redevelopment by pooling fragmented plots, providing infrastructure, and equitably reallocating land to owners. This study examines international LR models and experiences – including cases from Japan, Germany, Turkey, Serbia, and Taiwan – to derive insights for the Mongolian context. Key features such as legal frameworks, land contribution ratios, stakeholder participation, and value capture mechanisms are compared. The methodology combines a literature-based comparative analysis with an empirical case study of Bayanzurkh District’s 35th khoroo (BZD 35) in Ulaanbaatar. In BZD 35, a pilot project applies LR principles to reorganize ~66.7 hectares of ger area land, addressing fragmented ownership deficits. Results include an integrated plan for new roads, service networks, and re-parceled residential plots, achieved through land pooling contributions from existing landholders. International best practices – from Japan’s consensus-driven approach to Turkey’s legislated land contribution and Taiwan’s cost-equivalent land method – inform a proposed hybrid LR model for Mongolia. The discussion highlights how a tailored LR approach could improve ger area redevelopment outcomes, given Mongolia’s legal and social context. The study concludes that land readjustment, if adapted appropriately, offers a viable, inclusive, and self-financing mechanism for sustainable ger area upgrading in Ulaanbaatar
Дизель түлшний зах зээлийн судалгаа: П.Лхамсүрэн
No full textDue to its inland, landlocked location and its shared borders with just two neighbours, Mongolia's foreign trade is highly dependent on these two countries. This is one of the factors impeding economic expansion. Owing to Mongolia's abundance of natural resources, over 90% of its exported goods are raw materials that come from mining. Thus, it pursues a policy of expanding and diversifying exports of mining and agriculture products with a comparative advantage based on its unique traits. Mongolia's economic security and prosperity are expected to be threatened by certain products that are entirely imported. Thus, one of those products—the market for diesel fuel—is taken into account in this analysis.As a result of pandemics that have spread over the globe in recent years, nations have placed a higher priority on the health and safety of their citizens. This has had a detrimental impact on our nation's economy by interfering with regular international trade, transportation, and logistics. Uncertainty in foreign trade is further exacerbated by military conflicts, international political misunderstandings, and the possibility of war.Currently, Mongolia imports all of the oil products it requires. In past years, 99 percent of it was supplied by the Russian company "Rosneft." Currently, "Rosneft" provides 60 percent, other Russian enterprises supply 33 percent, China provides 5 percent, and other countries, including the Republic of Korea, provide the remaining 2 percent1.Due to Mongolia's total reliance on foreign sources for its fuel, changes in supply, exchange rates, and global oil prices could result in shortages of fuel and fluctuations in wholesale and retail prices, which could have a detrimental effect on the stability of our nation's economy. Thus, it is imperative to determine the economic impact of the diesel fuel market, mitigate its adverse effects, develop a methodology for calculating them, and take preventative measures.This is consequence of the fact that the main economic sectors of our nation—mining, transportation, construction, agriculture, and foreign trade—all rely on consumption of diesel fuel, which has an impact on the output and production of these sectors.As imports increase, there is a higher probability of becoming dependent on other nations. The purpose of this research is to elucidate the manners in which Mongolia's 100% import of diesel fuel impacts the nation's domestic market and production. Concurrently, a dynamic model was developed that analysed the diesel fuel consumption for each of the primary economic sectors in Mongolia, which include mining, roads, construction, agriculture, and so forth
АВЛИГЫН ЭСРЭГ ТЭМЦЭХЭД ОЛОН НИЙТИЙН МЭДЭЭЛЛИЙН ХЭРЭГСЛИЙН ҮҮРЭГ
No full textThe manifestations of corruption damage the image of each country, so the issue of combatting terrorism is of state significance. The authors reveal the role of mass media as civil society institutions, its specificity in dealing with the problem. The author developed the conditions of increasing the effectiveness of mass media in combatting corruption
ИНФОТЕЙНМЕНТ НЭВТРҮҮЛГИЙН ОНЦЛОГ ТОГЛООМЖУУЛАЛТЫН АРГААР ИЛРЭХ НЬ
No full textThis paper presents the discursive, normative construction of gamification within infotainment. The idea of infotainment is to present information and knowledge in an interesting, attractive and understandable format for a wide audience. Instead of simply listing dry facts, infotainment seeks to use various forms of entertainment, such as games, shows, animation, comedy, etc., to make the information more attractive and memorable