Scientific Journals of Osh State University
Not a member yet
1820 research outputs found
Sort by
ФЕНОМЕН АССОНАНСА В ЭПИЧЕСКОМ ЯЗЫКЕ (ПО МОТИВАМ ЭПОСА «МАНАС» С. ОРОЗБАКОВА)
No full textAssonance is a phenomenon associated with vowel sounds, and it appears at the beginning of lines of poetry or sentences in prose works, giving the verse or text a special musicality. Especially in the version of the "Manas" epic by S. Orozbakov, from small episodes to descriptions of large-scale events, the methods of using linguistic means create diversity. Among such poetic techniques are sound repetitions, harmonies, similarities, lexical repetitions, their frequent occurrence, morphological identical structures, and syntactic parallelism in the phenomena of alliteration and assonance. Identifying these on a scientific theoretical basis is an urgent issue. Therefore, the article discusses and investigates the phenomenon of assonance based on the materials of the "Manas" epic as told by S. Orozbakov.Ассонанс үндүү тыбыш менен байланышкан көрүнүш жана ал ыр саптарынын, прозалык чыгармаларда сүйлөмдөрдүн башында келип, ырга, же текстке өзгөчө музыкалуулук берет жана башка тилдик каражаттар менен айкашта туруп, поэтикалык, же прозалык чыгармалардын образдуулугун, эмоционалдык-эстетикалык деңгээлин, таасирдүүлүгүн жогорулатуу мүмкүнчүлүгүнө ээ. Бул фонетикалык кубулуштар айрыкча «Манас» эпосунда өтө жыш, орошон колдонулуп, манасчынын жөндөмдүүлүгүн, талант чеберчилигин аныктоочу, сыпаттоочу көрүнүш катары да бааланат. Эпосто ассонанс колдонулбаган учурду жолуктура албайбыз. Анткени, эпос тилинде тыбыштарды кайталап колдонуу мүнөздүү көрүнүштөрдөн. Мындай шартта, көркөм тексттик мазмундун түшүнүктүүлүгү, жеткиликтүүлүгү, таасирдүүлүгү, айтканга жеңилдиги, эске сактап калууга ыңгайлуулугу артат. Аллитерация, ассонанс кубулуштарынын жалпы эле фоностилистикалык каражаттардын биримдүүлүк процессинин жүрүшү табигый көрүнүштүн картинасын тартуулайт. Эпос тилиндеги тыбыштардын кайталанышын поэтикалык салт катары баалайбыз. Өзгөчө С. Орозбаковдун вариантындагы «Манас» эпостун кичине эпизоддорунан тартып, ири көлөмдүү окуялардын сүрөттөлүшүндө тилдик каражаттардын колдонулуш ыкмалары ар түрдүүлүктү жаратып турат Мындай поэтикалык ыкмалардын ичинде аллитерация, ассонанс кубулушундагы тыбыштык кайталоолор, үндөшүүлөр, окшошуулар, лексикалык кайталоолор, алардын байма-бай учурашы, морфологиялык бирдей түзүлүштөр, синтаксистик параллелизмдер камтылган. Буларды илимий теориялык негизде аныктап чыгуу актуалдуу маселелерден болуп саналат. Ошондуктан, макалада С.Орозбаковдун айтуусундагы «Манас» эпосунун материалдарынын негизинде ассонанс кубулушу жөнүндө сөз болуп, териштирүү жүргүзүлдү.Ассонанс – это явление, связанное с гласными звуками, и оно появляется в начале стихотворных строк или предложений в прозаических произведениях, придавая стиху или тексту особую музыкальностьОсобенно в версии эпоса «Манас» С. Орозбакова, от небольших эпизодов до описаний масштабных событий, способы использования языковых средств создают разнообразие. Среди таких поэтических приемов – звуковые повторы, гармонии, сходства, лексические повторы, их частое появление, морфологические идентичные структуры и синтаксический параллелизм в явлениях аллитерации и ассонанса. Определение этого на научно-теоретической основе является актуальной проблемой. Поэтому в статье рассматривается и исследуется явление ассонанса на основе материалов эпоса «Манас» в исполнении С. Орозбакова
ГИДРОХИМИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ ПРИРОДНЫХИСТОЧНИКОВ ТАШ БУЛАК И ТАМЧЫ БУЛАК: ДЛЯ ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ УСТОЙЧИВОСТИ
No full textThe article presents the ecological state of the chemical properties of the waters of the Tash-Bulak and Tamchy-Bulak springs, which are used for domestic and medicinal purposes by residents of the village of Terek in the Alayku Valley. Among water resources, groundwater takes the leading place for water treatment purposes. One of the leading areas of water use is improving the quality of drinking water due to better protection of spring waters from various types of pollution compared to surface waters.Groundwater in the form of a spring in the Alaikuu valley is actively used by the local population for these purposes. It should be noted that the water from the springs is used by village residents to satisfy universal drinking needs, as well as for balneological purposes under a decentralized water use system. Currently, there are about 100 underground natural springs in the village area. People travel to the spring to drink and try to recover from various diseases.The distribution of microcomponents in groundwater in the study area has not been studied in practice. A modern analytical base with highly sensitive analysis methods, new analytical methods and instruments makes it possible to obtain information about the chemical composition and mineralization of waters of various geochemical types by determining the various contents of elements in waterМакалада Алайкуу аймагындагы Терек айыл эли ичүүчү максатта жана дарылык максатта колдонуучу Таш Булак жана Тамчы Булак суу булактарынын химиялык касиетинин экологиялык абалы берилет. Суу ресурстарынын ичинен жер астындагы суулар ар кандай пайдаланып суу иштетүү максаттарында колдонулууда алдыңкы орунду ээлейт. Сууну пайдалануунун алдыңкы багыттарынын бири булгануунун ар кандай түрлөрүнөн булак сууларынын жер үстүндөгү сууга салыштырмалуу жакшыраак корголгондугуна байланыштуу ичүүчү суунун сапатынын жогорулугу болуп саналат. Алайкуу өрөөнүндөгү булак түрүндөгү жер астындагы суулар жергиликтүү калк тарабынан бул максаттарга активдүү пайдаланылууда. Белгилей кетчү нерсе, булактардын суусун айыл тургундары ичүү үчүн жалпы адамзаттык керектөөлөрдү канааттандыруу үчүн да, борборлоштурулбаган суу пайдалануу системасы менен бальнеологиялык максаттарда да пайдаланышат.Учурда Алайкуунун аймагында 100 гө жакын жер астынан чыгуучу табигый булак бар. Эл булакка барып эс алып, ар кандай ооруларды айыктырууга аракет кылышат.Изилдөөчү аймактын жер астындагы сууларындагы микрокомпоненттердин таралышы иш жүзүндө изилдене элек. Жогорку сезгич талдоо методдору, жаңы аналитикалык ыкмалары жана приборлору бар заманбап аналитикалык база суулардагы элементтердин ар кандай деңгээлдерин аныктоо менен ар кандай геохимиялык типтеги суулардын химиялык курамы жана минералдашуусу жөнүндө маалыматтарды алууга мүмкүндүк беретВ статье представлено экологическое состояние химических свойств вод источников Таш-Булак и Тамчы-Булак, которые используются в бытовых и лечебных целях жителями села Терек Алайкууской долины. Среди водных ресурсов ведущее место в целях водоподготовки занимают подземные воды. Одним из ведущих направлений водопользования является повышение качества питьевой воды за счет лучшей защиты родниковых вод от различных видов загрязнений по сравнению с поверхностными водами.Подземные воды в виде родника в долине Алайкуу активно используются местным населением для этих целей. Следует отметить, что вода источников используется жителями села для удовлетворения общечеловеческих потребностей в питье, а также в бальнеологических целях при децентрализованной системе водопользования.В настоящее время в районе села насчитывается около 100 подземных природных источников. Люди едут к источнику, чтобы использовать для питья и попытаться вылечиться от различных болезней.Распределение микрокомпонентов в подземных водах исследуемой территории на практике не изучено.Современная аналитическая база с высокочувствительными методами анализа, новыми аналитическими методами и приборами позволяет получать информацию о химическом составе и минерализации вод различных геохимических типов путем определения различного содержания элементов в вод
СЕРНОКИСЛОТНАЯ ПЕРЕРАБОТКА КАОЛИНА АНГРЕНСКОГО МЕСТОРОЖДЕНИЯ
No full textThe article studies the processes of sulfuric acid processing of kaolin from the Angren deposit. In order to develop a technology for producing a coagulant - aluminum sulfate from kaolin, the decomposition of aluminosilicate clay pre-moistened with concentrated sulfuric acid was studied, and a process flow chart for obtaining the product was developed. For the study, kaolin from the Angren deposit was used with the following composition (mass.%): Al2O3=21,73, Fe2O3=1,68, SiO2=65,2, TiO2=0,4, СаО=0,4, MgO=0,65, R2O=0,8, SO3=0,6, п.п.п.= 8,5 Kaolin was calcined at a temperature of 400 °C to 800 °C for 60-120 minutes, determining weight loss. The cake was decomposed with 60% sulfuric acid for 60 minutes at a temperature of 80 °C and a sulfuric acid rate of 100% of the stoichiometry for binding Al2O3 to Al2(SO4)3. The maximum degree of aluminum extraction is noted at a sulfuric acid concentration of 60%. In this case, the degree of aluminum extraction is 97.1%, and iron 82.5%. The conducted studies on the decomposition of calcined kaolin at a temperature of 650-700 °C for 1 hour showed the possibility of obtaining an aluminum sulfate solution with an extraction rate during leaching of at least 96.0%. The optimal technological parameters for extracting aluminum from kaolin with sulfuric acid are an acid concentration of 60%, a rate of 100%, a temperature of at least 80 °C, and a process duration of at least 1 hourМакалада Ангрен кенинен алынган каолинди күкүрт кислотасы менен иштетүү процесси изилденет. Каолинден коагулянт — алюминий сульфатын алуу технологиясын иштеп чыгуу максатында, концентралданган күкүрт кислотасы менен алдын ала нымдалган алюмосиликаттуу чопонун ажыроо процесси изилденип, продуктуну алуунун технологиялык схемасы сунушталган. Изилдөө үчүн Ангрен кенинин каолини колдонулган, анын курамы (салм. %): Al₂O₃ – 21,73, Fe₂O₃ – 1,68, SiO₂ – 65,2, TiO₂ – 0,4, СаО – 0,4, MgO – 0,65, R₂O – 0,8, SO₃ – 0,6, жоготуулар – 8,5. Каолин 400°Сден 800°Сге чейинки температурада 60–120 мүнөт аралыгында кальциленип, салмак жоготуулары аныкталган. Алынган торт 60% концентрациядагы күкүрт кислотасы менен 80°С температурада 60 мүнөт бою иштетилген. Ал жерде Al₂O₃ менен Al₂(SO₄)₃ байланышын камсыздоо үчүн кислотанын нормасы стехиометрия боюнча 100% түзгөн. Алюминийди алуу даражасы 60% концентрациядагы күкүрт кислотасы колдонулганда эң жогору болуп, 97,1% түзгөн, ал эми темир — 82,5%. Каолинди 650–700°С температурада 1 саат бою кальцилеп, андан кийин ыдыратуу аркылуу алюминий сульфатынын эритмесин 96,0%дан кем эмес экстракциялык деңгээл менен алуу мүмкүнчүлүгү аныкталган. Каолинден алюминийди күкүрт кислотасы менен алуудагы оптималдуу технологиялык параметрлер: кислотанын концентрациясы — 60%, нормасы — 100%, температура — 80°Сден кем эмес, процесс узактыгы — 1 сааттан кем болбошу керекВ статье изучена процессы сернокислотная перерабока каолина Ангренского месторождения. С целью разработки технологии получения коагулянта - сульфата алюминия из каолина, изучено разложение алюмосиликатной глины, предварительно увлажненной концентрированной серной кислотой, и разработана технологическая схема получения продукта. Для исследования использован каолин Ангренского месторождения состава (масс. %): Al2O3=21,73, Fe2O3=1,68, SiO2=65,2, TiO2=0,4, СаО=0,4, MgO=0,65, R2O=0,8, SO3=0,6, п.п.п.= 8,5. Каолин прокаливали при температуре от 400ОС до 800ОС в течение 60-120 минут, определяя потери веса. Спек разлагали 60%-ной серной кислотой в течение 60 минут при температуре 80ОС и норме серной кислоты 100% от стехиометрии для связывания Al2O3 в Al2(SO4)3. Максимальная степень извлечения алюминия отмечается при концентрации серной кислоты 60%. При этом степень извлечения алюминия составляет 97,1%, а железа 82,5%. Проведенные исследования по разложению прокаленного каолина при температуре 650-700ОС в течение 1 часа показали возможность получения раствора сульфата алюминия со степенью извлечения при выщелачивании не менее 96,0%. Оптимальными технологическими параметрами извлечения алюминия из каолина серной кислотой являются концентрация кислоты 60%, норма 100%, температура не ниже 80ОС, продолжительность процесса не менее 1 час
ОБЗОР ЗАРУБЕЖНОЙ НАУЧНОЙ ЛИТЕРАТУРЫ ПО ЛЕГКОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ
No full textThe development of light industry raises the issue of creating mechanisms for the sustainable development of industries that support the production of consumer goods. Therefore, the implementation of strategic management mechanisms in light industry and ensuring sustainable development are key components of the country\u27s successful industrial development. The relevance of this research topic lies in the need to effectively address the challenges of light industry development in Kyrgyzstan through comprehensive research, taking into account or utilizing international scientific experience on these issues. Addressing the country\u27s most important social issues is linked to the sustainable development of light industry. Today, light industry is a rapidly growing sector of the economy. At the same time, it faces many challenges (export, etc.).Жеңил өнөр жайын өнүктүрүү күн тартибине эл керектөөчү товарларды чыгарууну камсыз кылуучу тармактарды туруктуу өнүктүрүүнүн механизмдерин түзүү маселесин коюп жатат. Мунун ичинде жеңил өнөр жай тармагында стратегиялык башкаруу механизмдерин киргизүү жана туруктуу өнүгүүнү камсыз кылуу өлкөнүн ийгиликтүү индустриалдык өнүгүүсүнүн негизги компоненттеринин бири болуп саналат. Изилдөө темасынын актуалдуулугу Кыргызстандын жеңил өнөр жайын өнүктүрүү маселелерин натыйжалуу чечүүнүн зарылчылыгында ар тараптуу изилдөөлөрдү жүргүзүү, бул маселелер боюнча чет элдик илимий тажрыйбаларды эске алуу же колдонуу менен саналат. Өлкөнүн эң маанилүү социалдык проблемаларын чечүү жеңил өнөр жайынын туруктуу өнүгүшүнө байланыштуу. Бүгүнкү күндө жеңил өнөр жайы – тез темп менен өнүгүп жаткан экономика сектору. Ошол эле мезгилде анын алдында көптөгөн проблемалар (экспорттук ж.б.) туратРазвитие легкой промышленности ставит на повестку дня вопрос создания механизмов устойчивого развития отраслей, обеспечивающих производство потребительских товаров. В этой связи внедрение механизмов стратегического управления в легкой промышленности и обеспечение устойчивого развития является одним из главных компонентов успешного промышленного развития страны. Актуальность темы исследования заключается в необходимости эффективного решения проблем развития легкой промышленности в Кыргызстане путем проведения комплексных исследований, с учетом или использованием зарубежного научного опыта по этим вопросам. Решение важнейших социальных проблем страны связано с устойчивым развитием легкой промышленности. Сегодня легкая промышленность является быстро развивающимся сектором экономики. В то же время она сталкивается со многими проблемами (экспорт и др.)
АНАЛИЗ ПОТЕНЦИАЛА ШОС В СИСТЕМЕ ГЛОБАЛЬНОГО УПРАВЛЕНИЯ
No full textGlobal dynamics are undergoing rapid changes. There is a shift in global politics and economics towards leadership and empowerment. The phenomenon of global reversion is recurring in world history. Despite the emergence of a global system of intergovernmental relations over the past sixty years, it is becoming increasingly inadequate to address the challenges and concerns of the 21st century. This necessitates fundamental transformations, which may lead to the establishment of a new global architecture, departing from the existing one. There is an elevation of the roles of economic and political actors in Asia, Africa, and Latin America. One of the influential forces in Eurasia is considered to be the Shanghai Cooperation Organization.This analysis aims to explore the complexity of the current global governance system, particularly the interaction of the SCO\u27s transregional leadership with the complex dynamics of its transregional membership and the ongoing reformulation of the architecture currently in place. It identifies opportunities to enhance the objectivity of its service potential through reform efforts that align with the current geopolitical landscape.Биз бүгүн эл аралык мамилелер системасынын трансформациялануусунун белгилүү бир этабында жашап, Вестфаль моделинин кризисине күбө болуудабыз. ХХI кылымда адамзаттын жашоосуна коркунуч жараткан жаңы чакырыктар жана коркунучтар пайда болууда. Эл аралык мамилелерде туруктуулукту жана тең салмактуулукту жараткан система калыптана элек. Биполярдык мезгилде түзүлгөн глобалдык башкаруунун институттарынын механизмдери учурдагы болуп жаткан көрүнүш, окуяларга обьективдүү баа берип, убагында чечим кабыл алуудагы кризиси көрүнүүдө.Бул изилдөө ШКУнун трансрегионалдык уюм катары калыптануусуна жана Глобалдык башкаруу институту катары учурдагы курулуп жаткан дүйнөлүк тартиптин архитектурасын реформалоо жаатында кызматташуу потенциалын объективдүү талдоо мүмкүнчүлүгүн берет.Мир стремительно и необратимо меняется. Турбулентность и напряжение в глобальной политике и экономике продолжают нарастать. Привычный международный порядок необратимо уходит в историю. Сложившаяся почти восемьдесят лет тому назад система международных отношений, не выдержав множащихся комбинированных вызовов и угроз ХХI века, вошла в эпоху трансформации фундаментального характера, что дало дополнительное ускорение процессу строительства новой глобальной архитектуры управления на основе повышения роли экономических и политических центров в Азии, Африке и Латинской Америке. Одним из таких влиятельных центров силы в Евразии является Шанхайская организация сотрудничества. Данное исследование предоставляет возможность комплексно рассмотреть деятельность трансрегионального партнерства ШОС в ныне существующей системе глобального управления и объективно проанализировать потенциал сотрудничества стран-участниц трансрегионального сообщества ШОС в области реформирования архитектуры современной системы глобального управления
СОТРУДНИЧЕСТВО СТРАН СНГ В ПРОТИВОДЕЙСТВИИ ТЕРРОРИЗМУ
No full textThe article examines the cooperation of the Commonwealth of Independent States (CIS) countries in countering terrorism. The research highlights the role of the CIS Anti-Terrorism Center, the Collective Security Treaty Organization (CSTO), and the Shanghai Cooperation Organization (SCO) in maintaining regional security. The influence of local Islamic organizations, as well as the use of artificial intelligence and digital technologies in preventing extremism and radicalization, are analyzed.Макалада КМШ өлкөлөрүнүн терроризмге каршы күрөшүү боюнча кызматташтыгы каралат. Изилдөөдө КМШнын антитеррордук борборунун ишмердүүлүгү, УДКБнын жана ШКУнун ролу, ошондой эле ислам уюмдарынын жана жаңы технологиялардын, анын ичинде жасалма интеллекттин таасири талданат. Автор КМШ өлкөлөрүнүн коопсуздукту камсыз кылуудагы интеграциялык аракеттеринин маанисин белгилейт.В статье рассматривается многоуровневое сотрудничество стран Содружества Независимых Государств (СНГ) в борьбе с терроризмом. Особое внимание уделено деятельности Антитеррористического центра СНГ, роли Организации договора о коллективной безопасности (ОДКБ) и влиянию Шанхайской организации сотрудничества (ШОС) на безопасность в Центральной Азии. Также исследуется роль исламских организаций и использование цифровых технологий, включая искусственный интеллект, в предотвращении радикализации и экстремизма
К ВОПРОСУ О ПРАВОВОЙ АДАПТАЦИИ КОРПОРАТИВНЫХ ОБРАЗОВАНИЙ В СОВРЕМЕННЫХ УСЛОВИЯХ КР (НА ПРИМЕРЕ ОАО «НАЦИОНАЛЬНАЯ ЭЛЕКТРИЧЕСКАЯ СЕТЬ КЫРГЫЗСТАНА»)
No full textThis article presents an analysis of a significant topic in corporate law. In the context of macroeconomic instability and increasing natural and man-made risks in the Kyrgyz Republic, the issues of legal adaptation of corporate entities to emergency situations have become particularly relevant. Using the example of JSC "National Electric Grid of Kyrgyzstan," the authors analyze the current legislation, concluding that there is a normative framework that ensures a comprehensive approach to the resilience of economic entities. Based on the provisions of the Laws of the Kyrgyz Republic "On Electric Power Industry" and "On the Protection of the Population and Territories from Natural and Man-Made Emergencies," the authors examine specific legal mechanisms for restoring damaged property, procedures for damage assessment and planning of recovery measures, as well as the distribution of responsibility between the state and asset owners. Particular attention is given to the role of corporate governance in the adaptation processes through the development of sustainable development programs, investment and crisis management plans, and the improvement of internal regulatory documentation of enterprises. The authors conclude that the legal system of the Kyrgyz Republic creates conditions for the formation of sustainable models of corporate behavior aimed at reducing the vulnerability of power grid companies and increasing the effectiveness of crisis management.Бул макалада авторлор корпоративдик укуктун маанилүү темаларынын бири боюнча талдоо жүргүзүштү. Кыргыз Республикасындагы макроэкономикалык туруктуулуктун жоктугу жана табигый жана техногендик коркунучтардын күчөшү шартында, корпоративдик түзүмдөрдүн өзгөчө кырдаалдарга укуктук адаптациясы маселелери өзгөчө актуалдуулукка ээ болууда. «Кыргыз Республикасынын Улуттук электр тармагы» ачык акционердик коомунун мисалында учурдагы мыйзамдар талданып, чарбалык субъекттердин туруктуулугун камсыздоодо комплекстүү мамиле түзүүчү нормалар бар экендиги аныкталды. Кыргыз Республикасынын «Электроэнергетика жөнүндө» жана «Табигый жана техногендик өзгөчө кырдаалдардан калкты жана аймактарды коргоо жөнүндө» мыйзамдарынын негизинде авторлор жараат алган мүлктү калыбына келтирүү укуктук механизмдерин, зыянды баалоо жана калыбына келтирүү чараларын иштеп чыгуу процедураларын, ошондой эле мамлекет менен активдердин ээлеринин жоопкерчилигин бөлүштүрүүнү караштырышты. Корпоративдик башкаруунун ролуна өзгөчө көңүл бурулуп, туруктуу өнүгүү программаларын, инвестициялык жана кризистик пландарды иштеп чыгуу аркылуу адаптациялык процесстердин ишке ашышы жана ишканалардын ички ченем-негиздерин өркүндөтүү маселелери каралды. Авторлор Кыргыз Республикасынын укуктук системасы энергетикалык тармак компанияларынын туруктуулугун төмөндөтүүдөн коргоо жана кризистик башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатуу үчүн туруктуу корпоративдик жүрүм-турум моделдерин түзүүгө шарттарды түзөрүн жыйынтыкташты..В данной статье авторами проведен анализ одной из важных тем в корпоративном праве. В условиях макроэкономической нестабильности и усиления природных и техногенных рисков в Кыргызской Республике особую актуальность приобретают вопросы правовой адаптации корпоративных структур к чрезвычайным ситуациям. На примере ОАО «Национальная электрическая сеть Кыргызстана» проведён анализ действующего законодательства, который позволяет сделать вывод о наличии нормативной базы, обеспечивающей комплексный подход к устойчивости хозяйствующих субъектов. На основе норм Законов Кыргызской Республики "Об электроэнергетике", "О защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера" авторами рассмотрены отдельные правовые механизмы восстановления повреждённого имущества, процедуры оценки ущерба и проектирования восстановительных мероприятий, а также распределение ответственности между государством и собственниками активов. Отдельное внимание уделено роли корпоративного управления в адаптационных процессах через разработку программ устойчивого развития, инвестиционных и антикризисных планов, а также совершенствование внутренней нормативной базы предприятий. Авторами сделан вывод о том, что правовая система Кыргызской Республики создаёт условия для формирования устойчивых моделей корпоративного поведения, направленных на снижение уязвимости энергосетевых компаний и повышение эффективности антикризисного управления
ОБЕСПЕЧЕНИЕ ГЕНДЕРНОГО РАВЕНСТВА – ПРИОРИТЕТНОЕ НАПРАВЛЕНИЕ СТРАТЕГИИ НОВОГО УЗБЕКИСТАНА
No full textThis article is devoted to the analysis of the role of the gender strategy in the process of forming the New Uzbekistan and the objective foundations and subjective conditions of ensuring gender equality in the country. It covers issues such as creating equal opportunities and rights for the participation of men and women in social and political life, ensuring gender equality for all women, protecting against violence, ending human trafficking, developing gender education, social protection, and ensuring a healthy lifestyle.Бул макалада Жаңы Өзбекстанды курууда гендердик стратегиянын ролу жана өлкөдө гендердик теңчиликти камсыз кылуунун объективдүү негиздери жана субъективдүү шарттары талданат. Анда эркектер менен аялдардын коомдук жана саясий жашоого катышуусу үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү жана укуктарды түзүү, бардык аялдар үчүн гендердик теңчиликти камсыз кылуу, зомбулуктан коргоо, адам сатууну токтотуу, гендердик билим берүүнү өнүктүрүү, социалдык коргоо жана дени сак жашоо образын жайылтуу сыяктуу маселелер камтылган.Данная статья посвящена анализу роли гендерной стратегии в процессе построения Нового Узбекистана и объективных основ и субъективных условий обеспечения гендерного равенства в стране. Он охватывает такие вопросы, как создание равных возможностей и прав для участия мужчин и женщин в общественной и политической жизни, обеспечение гендерного равенства для всех женщин, защита от насилия, прекращение торговли людьми, развитие гендерного образования, социальной защиты и обеспечения здорового образа жизни
ЖЕНЩИНЫ И СОЦИАЛЬНАЯ ЗАЩИТА В РЕГИОНАХ КЫРГЫЗСТАНА
No full textThis article analyzes the status of women in the social protection system in the regions of the Kyrgyz Republic. Based on a study of the legal framework, statistical data, and regional characteristics, it examines key factors determining women\u27s social vulnerability, including limited access to social services, low awareness, economic instability, and gender inequalities. Particular attention is paid to differences between urban and rural areas, which affect the availability of benefits, healthcare, employment, and crisis support. The article also identifies the challenges faced by women affected by internal and external migration. Based on this analysis, recommendations are proposed for improving social support systems, developing regional social services, and enhancing the effectiveness of gender-responsive public policy.Макала Кыргыз Республикасынын аймактарындагы социалдык коргоо системасында аялдардын абалын талдоого арналган. Нормативдик-укуктук базаны, статистикалык маалыматтарды жана аймактык өзгөчөлүктөрдү изилдөөнүн негизинде аялдардын социалдык алсыздыгын аныктаган негизги факторлор каралат. Аларга социалдык кызматтарга жеткиликтүүлүктүн чектелиши, маалыматтын жетишсиздиги, экономикалык туруксуздук жана гендердик теңсиздиктер кирет. Шаардык жана айылдык аймактардын ортосундагы айырмачылыктарга өзгөчө көңүл бурулуп, алардын жөлөкпулдар менен камсыз болуу деңгээлине, медициналык жардамга жетүүгө, жумуш менен камсыз болууга жана кризистик кырдаалдарда колдоо алууга тийгизген таасири талданат. Ошондой эле ички жана тышкы миграциянын таасирине дуушар болгон аялдардын көйгөйлөрү аныкталган. Жүргүзүлгөн талдоонун негизинде социалдык колдоо системаларын жакшыртуу, аймактык социалдык кызматтарды өнүктүрүү жана гендерге багытталган мамлекеттик саясаттын натыйжалуулугун жогорулатуу боюнча сунуштар берилет.Статья посвящена анализу положения женщин в системе социальной защиты регионов Кыргызской Республики. На основе изучения нормативно-правовой базы, статистических данных и региональных особенностей рассматриваются ключевые факторы, определяющие социальную уязвимость женщин, включая ограниченный доступ к социальным услугам, низкую информированность, экономическую нестабильность и гендерные неравенства. Особое внимание уделено различиям между городскими и сельскими районами, влияющим на уровень обеспеченности пособиями, медицинской помощью, занятостью и поддержкой в кризисных ситуациях. В статье также выявлены проблемы женщин, затронутых внутренней и внешней миграцией. На основе проведённого анализа предложены рекомендации по улучшению систем социальной поддержки, развитию региональных социальных служб и повышению эффективности гендерно-ориентированной государственной политики
РОЛЬ ИСКУССТВА В ПРОЦЕССЕ СОЦИАЛИЗАЦИИ ЧЕЛОВЕКА
No full textThis article examines how art not only reflects reality, but also influences it, shaping personality, and how art, through the individual, is a form of social consciousness that restructures the individual’s inner world. In addition, an analysis was conducted which showed that in accordance with the changes in socio-cultural life, deep attention began to be paid to the essence of art and its characteristics. Attention was drawn to those aspects of art that are closely connected with the generalization of people\u27s social experience and the formation of value-normative models of behavior, as well as ways of thinking expressed in symbolic form.Бул макалада искусствонун реалдуулукту чагылдырып эле тим болбостон, ага инсанды калыптандыруу аркылуу таасир тийгизүүсү, адам аркылуу көркөм өнөр индивиддин ички дүйнөсүн кайра түзүүчү коомдук аң сезимдин формасы катары каралды. Андан сырткары социомаданий жашоодогу өзгөрүүлөргө жараша искусствонун маңызына жана анын өзгөчөлүктөрүнө терең көңүл бурула баштагандыгы анализге алынды. Көркөм өнөрдүн маңызы адамдардын коомдук тажрыйбасын жалпылоо жана анын үстүнөн символикалык формада чагылдырылган ой жүгүртүүлөрдүн баалуулуктук-нормативдүү жүрүм-турум үлгүлөрүн, образдарын калыптандыруу менен тыгыз байланышкан жактарына көңүл бурулду.В этой статье рассматривается, как искусство не только отражает реальность, но и влияет на нее, формируя личность, и как искусство, через человека, является формой социального сознания, которая перестраивает внутренний мир индивида. Кроме того, был проведен анализ, показавший, что в соответствии с изменениями в социокультурной жизни, стало уделяться глубокое внимание сущности искусства и его характеристикам. Внимание было обращено на те аспекты искусства, которые тесно связаны с обобщением социального опыта людей и формированием ценностно-нормативных моделей поведения, а также образов мыслей, выраженных в символической форме