Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Zasady postępowania w sprawach z zakresu działalności gospodarczej unormowane w ustawie Prawo przedsiębiorców
Get PDFThe Act of 6 March 2018: Law on Entrepreneurs regulates the rules connected with undertaking and performing economic activity in a very different way than it was done pursuant to the previously binding Act of 2 July 2004 on Freedom of Economic Activity. The provisions on the procedure concerning the relations between public administration and entrepreneurs are to a large extent a new matter of public economic law. The procedural rules are included in Chapter I: General provisions and Chapter III: Settlement of matters related to economic activity. Some of the rules repeat the general principles of administrative proceedings regulated in the Code of Administrative Procedure (Article 28 of the Act and Article 7b of the Code of Administrative Procedure). In this way, the Act: Law on Entrepreneurs transfers the basic principles (values, ideas) of the Constitution of the Republic of Poland (Article 12) to the area of public economic law. The Act also regulates a number of new rules, including those that express ideas which are included for the first time in the form of binding legal norms. A specific example is the principle of trust in the entrepreneur (Article 10[1]), which articulates a new standard in relations between public administration and the entrepreneur. The regulation of this principle strengthens procedural guarantees for entrepreneurs. Despite the fact that the rules of conduct regulated in the Law on Entrepreneurs do not constitute a coherent set, due to their universal character and the rank and place of this Act in the area of public commercial law, they may serve as a normative basis for procedural public commercial law.Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (u.p.p.) normuje zasady związane z podejmowaniem i wykonywaniem działalności gospodarczej zdecydowanie inaczej, niż czyniła to poprzednio obowiązująca ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Przepisy dotyczące postępowania w relacjach między administracją a przedsiębiorcami stanowią w dużej mierze nową materię publicznego prawa gospodarczego. Zasady procesowe zamieszczone są w rozdz. I: Przepisy ogólne i w rozdz. III: Załatwianie spraw z zakresu działalności gospodarczej. Niektóre z zasad powtarzają zasady ogólne postępowania administracyjnego unormowane w k.p.a. (por. art. 28 u.p.p. i art. 7b k.p.a.). W ten sposób Prawo przedsiębiorców przenosi na płaszczyznę publicznego prawa gospodarczego podstawowe zasady (wartości, idee) Konstytucji RP (np. art. 12). Ustawa ta normuje też szereg nowych zasad, w tym takie, które wyrażają idee ujęte po raz pierwszy w formę obowiązujących norm prawnych. Szczególnym przykładem jest zasada zaufania do przedsiębiorcy (art. 10 ust. 1); wyraża ona nowy standard w relacjach administracja publiczna– przedsiębiorca. Unormowanie tej zasady wzmacnia gwarancje procesowe dla przedsiębiorców. Mimo że zasady postępowania unormowane w Prawie przedsiębiorców nie stanowią spójnego zbioru, to – z uwagi na ich uniwersalny charakter oraz rangę i miejsce tej ustawy w obszarze publicznego prawa gospodarczego – mogą służyć za bazę normatywną proceduralnego publicznego prawa gospodarczego
Uwarunkowania dominacji i podporządkowania w grupach dziewcząt i chłopców – wychowanków zakładów poprawczych
Get PDFThe main aim of this paper is to present the results of research focused on in-group processes among boys and girls located in four semi-open reformatories and one highly restricted facility. The problem of hierarchisation based on both processes of domination and subordination is presented. It characterises juveniles who declare being obedient to underground life principles. The paper also analyses the differences between mechanisms used by girls and boys aimed to maintain or change some hierarchical relations.Celem niniejszego artykułu jest prezentacja wyników badań skoncentrowanych wokół problematyki szeroko pojętych procesów wewnątrzgrupowych zachodzących w grupach dziewcząt i chłopców przebywających w czterech zakładach poprawczych typu półotwartego w Polsce oraz dwóch zakładach poprawczych o wzmożonym nadzorze wychowawczym dla chłopców. W głównej mierze przedstawiono w nim zagadnienie hierarchizacji oparte na procesach dominacji i podporządkowaniu, które cechują relacje badanej młodzieży deklarującej „wyznawanie zasad” tzw. drugiego życia. Przeanalizowano różnice pomiędzy działaniami i mechanizmami stosowanymi przez dziewczęta i chłopców, których celem jest utrzymanie bądź zmiana dotychczasowych relacji hierarchicznych. Do opisu i analizy prezentowanych zjawisk w artykule przyjęto perspektywę interakcjonistyczną Herberta Blumera. Stwarza ona możliwość przybliżenia i wyjaśnienia natury relacji, jakie tworzą się pomiędzy podopiecznymi. Badania zostały oparte na metodach jakościowych, wykorzystano m.in. technikę jawnej obserwacji quasi-uczestniczącej, technikę wywiadu swobodnego zrealizowanego wśród kadry i wychowanków oraz analizę dokumentów wizualnych
Znaczenie klastrów w rozwoju branż
Get PDFCompetition is an indispensable element of business activity; it is also the engine of technological progress and development of industries, regions and countries. However, the ties that are established between entities in the economic reality do not only take the form of competition. This approach has become particularly important in the last fifty years, in the conditions of progressive globalisation, the development of information technologies and the growing role of innovation as a key success factor in business. Paradoxically, the increase in the intensity of competition has led to a greater interest in relationships in which cooperation is intertwined with competition. Recent popularity of the cluster concept indicates that business entities are interested in the phenomenon of simultaneous cooperation and competition as an effective business strategy. The aim of this article is to answer the question whether it is possible to assume that clusters play a positive role in the development of industries. The research presented in the article is qualitative and is based on literature studies. The first part of the article presents the industry as a meso-economic research unit. The authors consider a cluster as an element of industry’s operation. The most important benefits of cluster operations are indicated. In the light of the literature studies presented, it can be concluded that a positive impact of clusters on the industry does exist, but the definition of boundary conditions, which must be met in order for these effects to be realistically felt, requires further research.Rywalizacja jest nieodzownym elementem działalności przedsiębiorstw; stanowi także motor postępu technologicznego oraz rozwoju branż, regionów i państw. Jednakże więzi, jakie nawiązywane są pomiędzy podmiotami w rzeczywistości gospodarczej nie przybierają wyłącznie formy konkurencji. Podejście to stało się szczególnie istotne w ostatnich pięćdziesięciu latach, w warunkach postępującej globalizacji, rozwoju technologii informacyjnych oraz rosnącej roli innowacji jako kluczowego czynnika sukcesu w działalności gospodarczej. Paradoksalnie wzrost natężenia rywalizacji doprowadził do wzrostu zainteresowania relacjami, w których partnerstwo przeplata się z konkurencją. Jednym z przejawów zainteresowania podmiotów gospodarczych zjawiskiem jednoczesnej kooperacji i rywalizacji, jako skutecznej postawy strategicznej, jest rozwój koncepcji klastrów. Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy istnieją przesłanki pozwalające założyć, że klastry odgrywają pozytywną rolę w rozwoju branż. Przedstawione w artykule badania mają charakter badań jakościowych, wtórnych i polegają na studiach literaturowych. W pierwszej części artykułu przedstawiono branżę jako mezoekonomiczną jednostkę badawczą. W dalszej kolejności w rozważaniach skoncentrowano się na klastrze jako elemencie funkcjonowania branży. Następnie wskazano najważniejsze korzyści płynące z działalności klastrów. W świetle przeprowadzonych studiów literaturowych można uznać, że wpływ klastrów na branżę istnieje, jednak określenie warunków brzegowych, jakie muszą zostać spełnione, aby skutki te były realnie odczuwalne, wymaga dalszych badań
Własność komunalna a własność wspólna z perspektywy socjologicznej
Get PDFThe sociological perspective in ownership analysis adopted by the author is neither the only one nor a dominant one in sociology. It refers to Stanisław Kozyr-Kowalski’s ownership theory according to which ownership means a free (i.e. unpaid) benefit from an object, no matter what the legal property status of the beneficiary. Communal ownership is a form of common ownership of which two sociologically valuable theories are presented in the paper. One, known as the property rights theory, makes a sociologically significant distinction between communal property and public (state) property. While the former is a property of resources that any member of the group can use without limits, the latter is a property of scarce resources, the use of which is regulated by specially nominated bodies. The other theory presented in the paper is Florian Znaniecki’s theory of municipal ownership. Its merit lies in emphasising the fact that common ownership means making group values freely accessible to its members. Using municipal ownership as an example he shows that fees charged by the city officers or municipally run institutions do not serve to multiply the profit of the city but only to cover the costs of services performed for the town dwellers. The principal weakness of both theories, according to the author of the paper, is closing the analysis on the level of public ownership (general or group), neglecting (i) the process of actual privatising its elements by private economic subjects, (ii) the process of monopolising its elements by smaller groups of city dwellers. Both are analysed in the last part of the paper.Przedstawiona w artykule socjologiczna perspektywa spojrzenia na własność nie jest jedyną możliwą ani dominującą w socjologii. Odwołuje się ona do teorii własności zaproponowanej przez Stanisława Kozyra-Kowalskiego, która przez własność rozumie stosunek gratisowego korzystania z obiektu, niezależnie od prawnego statusu własnościowego korzystającego. Własność komunalna jest jedną z form własności wspólnej, której dwie socjologicznie doniosłe teorie przedstawiono w artykule. Pierwsza z nich, znana jako teoria praw własności, dokonuje wartościowego socjologicznie rozróżnienia własności wspólnotowej i własności publicznej (państwowej), jako własności zasobów, z których każdy członek grupy może korzystać w dowolnym zakresie, oraz własności zasobów ograniczonych, z których korzystanie regulowane jest przez specjalnie do tego powołane ciała. Drugą prezentowaną teorią jest teoria własności komunalnej Floriana Znanieckiego. Jej zasługą jest uwypuklenie faktu, że własność wspólna charakteryzuje się gratisowym udostępnianiem wartości grupy jej członkom. Na przykładzie własności miejskiej pokazuje on, że opłaty pobierane na rzecz miasta przez jego urzędników lub zarządzane przez miasto instytucje nie mają na celu powiększania zysku miasta, lecz jedynie pokrycie kosztów świadczonych mieszkańcom usług. Za główną słabość obu teorii autor artykułu uznaje zakończenie analizy na poziomie własności publicznej (ogólnej lub grupowej) i nieuwzględnienie 1) procesów faktycznej prywatyzacji elementów tej własności przez prywatne podmioty ekonomiczne, 2) monopolizacji elementów tej własności przez mniejsze grupy obywateli miasta. Oba te procesy są przedmiotem analizy w ostatniej części artykułu
O ZAPOBIEGANIU KRYZYSOM W STREFIE EURO
Get PDFThis paper focuses on crisis prevention in the Eurozone. I start, however, with the management of the current crisis, focusing on its main weaknesses and on its potential conflicts with crisis prevention. I then distinguish between two types of crises: the financial-fiscal and the fiscal-financial, and discuss their proximate and underlying causes. Based on the analysis, I discuss to what extent the initiatives taken so far have removed the root causes of both types of crisis.Artykuł koncentruje się na zapobieganiu kryzysom w strefie euro. Zaczynam jednak od zarządzania obecnym kryzysem, koncentrując się na jego głównych słabościach i potencjalnych kolizjach z działaniami zapobiegającymi kryzysom. Następnie rozróżniam dwa rodzaje kryzysów: finansowo-fiskalny i fiskalno-finansowy, oraz omawiam ich bezpośrednie i główne przyczyny. Opierając się na tej analizie, pokazuję, w jakim stopniu podjęte dotychczas działania usunęły źródła obydwu typów kryzysu
Czemu służy program Rodzina 500 plus? Analiza celów polityki publicznej i polityki partyjnej
Get PDFThe paper analyses the legislation, media communication and the planned evaluation of the ‘Family 500+” Programme conducted in order to identify its goals as part of the public policy. Seven identified goals have been compared with the objectives of Poland’s leading party’s politics. From the public policy viewpoint, due to unclear goals of the programme, its effectiveness and efficiency are impossible to assess. Yet, from the party’s politics perspective, the transfer is well-calibrated to be politically safe with the ruling party serving as its guarantor.Artykuł analizuje legislację, komunikację medialną oraz zaplanowany sposób ewaluacji programu „Rodziny 500 plus”, aby zidentyfikować jego cele jako polityki publicznej. Wyróżnia siedem celów, które porównuje z celami polityki partyjnej. Z punktu widzenia jakości polityki publicznej słabością programu jest brak konsekwencji w kwestii tego, co program zamierza osiągnąć. Sprawia to, że zarówno skuteczność, jak i opłacalność polityki są niemożliwa do ocenienia, ponieważ nie jest jasne, co byłoby sukcesem. Jednakże z punktu widzenia polityki partyjnej rozległe i elastyczne cele są bezpieczniejsze politycznie i skuteczniejsze wizerunkowo
Nadpłata podatku powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego
Get PDFThe paper concerns the concept of overpayment made as a result of a judgment delivered by the Constitutional Tribunal in reference to Article 72 and 74 of the Tax Ordinance Act. Although the doctrine and the judicature of administrative courts view overpayment under Article 74 as stemming from Article 72 of the Tax Ordinance Act, there are certain distinct features of the two. Taking into consideration the potential effects of the judgment of the Polish Constitutional Tribunal, a tax paid when the legal footing of this tax was in existence is considered as being due at the date of payment. A distinction is made between overpayment stemming from article 74 and overpayment stemming from article 72. The latter features a lack of legal footing for tax payment. This distinction also has further implications and consequences.Artykuł poświęcony jest analizie pojęcia „nadpłata powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego”, w tym w szczególności różnicy między nadpłatą z art. 72 Ordynacji podatkowej (o.p.) i nadpłatą z art. 74 o.p. Brak rozróżnienia istoty obu nadpłat powoduje poważne trudności w określeniu ich skutków, co widoczne jest obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ponieważ brak definicji „nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TK”, próba wskazania jej natury prawnej wymaga przede wszystkim uwzględnienia skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego, określonych w art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP. Z powołanych przepisów Konstytucji wynika, że w polskim porządku prawnym wyroki Trybunału mają charakter konstytutywny i działają ex nunc, a więc wywołują skutek na przyszłość. Oznacza to, że do chwili ogłoszenia przepis uznany za niekonstytucyjny obowiązywał w systemie prawa i wywierał skutki prawne. W konsekwencji wynika z tego, że podatek uiszczony na podstawie przepisu, którego zgodność z Konstytucją zakwestionował Trybunał, był w momencie zapłaty podatkiem należnym. Nie można zatem uznać, że – tak jak w wypadku nadpłaty z art. 72 o.p. – mamy do czynienia ze świadczeniem nienależnym, uiszczonym bez podstawy prawnej. Wręcz przeciwnie: podstawa taka istniała, korzystała z domniemania konstytucyjności i nie odpadła z mocą wsteczną. Artykuł 74 o.p., który w zakresie pełnionych funkcji stanowi realizację art. 190 ust. 4 Konstytucji RP na gruncie Ordynacji podatkowej, stanowi podstawę odrębnego roszczenia o zwrot uiszczonego podatku
MIGRANICI POMIĘDZY DWIEMA KULTURAMI I POMIĘDZY DWIEMA STRATEGIAMI ADAPTACYJNYMI
Get PDFThe paper presents factors that lead to adaptive strategies which can be located on the continuum between isolation (ethnic enclaves) and assimilation in host countries. Adaptive strategies of migrants and their integration in host countries depend on: type of migration; origins of migration, kind of migration: family, group, individual, students, employees; qualifications of migrants; short- and long-term migration, etc. These strategies also depend on effective protection of human rights in host countries’ social policy and civil practice. By analysing and comparing the adaptive strategies utilised by different types of migrant in different host countries and coupling their choice with the actual social policy defining the scope of socio-cultural integration, it is possible to identify the objective and subjective factors that influence a successful model of a social or socio-cultural integration.W opracowaniu przedstawiono czynniki prowadzące do strategii adaptacyjnych, które mogą być ulokowane w kontinuum pomiędzy izolacją (enklawy etniczne) i asymilacją migrantów w krajach goszczących. Strategie adaptacyjne migrantów i ich integracja w krajach przyjmujących zależą od: typu migracji, źródeł migracji, rodzajów migracji (rodzinna, grupowa, indywidualna), kategorii osób migrujących (studenci, pracownicy), kwalifikacji migrantów, czasu trwania migracji (krótko- i długoterminowa) itp. Strategie zależą również od skutecznej ochrony praw człowieka w krajach przyjmujących, polityki społecznej i praktyki obywatelskiej. Analizując i porównując adaptacyjne strategie wykorzystywane przez różnego rodzaju imigrantów w różnych krajach przyjmujących oraz łącząc ich wybory z rzeczywistą polityką społeczną określającą możliwy zakres integracji społeczno-kulturowej, można wskazać obiektywne i subiektywne czynniki wpływające na satysfakcjonujący model społecznej lub społeczno-kulturowej integracji
70 lat Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka – pomnik czy żywy dokument?
Get PDFThe article poses a question about the current meaning of the Universal Declaration of Human Rights. The starting point is the analysis of the legitimacy of the Declaration, which leads to the conclusion that the support for it has not been eroded by the passage of time, but has indeed gained strength. The Declaration\u27s message on the universality of human rights is taken from the perspective of the controversy surrounding this principle during the drafting process and in the light of the subsequent debates related to the Second World Conference on Human Rights in Vienna in 1993. The Declaration and Programme of Action not only stressed that the universal nature of human rights is beyond question, but also pointed to the importance of national and regional specificities, and various historical, cultural and religious conditions that, however, do not relieve states, regardless of their political, economic and cultural systems, of the obligation to promote and protect all human rights. The InterAction Council\u27s initiative to develop a Universal Declaration of Human Responsibility is presented as an attempt to reconcile different doctrinal and political positions with regard to the universality of human rights. The conclusion of these considerations is the expectation that the already visible tendency to absorb various philosophical, doctrinal and cultural traditions in order to enrich human rights justifications will prevail over attempts to question the universality of rights in the name of regional or other distinctions. The Universal Declaration was also a testimony to the holistic approach to human rights, encompassing economic, social, cultural, as well as personal and political rights. The subsequent winding road in attitudes to the two main categories of rights at the international arena ultimately led to the return of the spirit and letter of the Declaration and the recognition of equality of all rights in the legal and institutional-procedural dimensions. Various aspects of the Declaration\u27s binding force and related controversies have been presented in the context of its status as a resolution of the UN General Assembly, as an interpretation of the UN Charter, as customary law and jus cogens, and the concept of so-called UN law. The last part attempts to justify why the Declaration should be seen as a living document.Artykuł stawia pytanie o obecne znaczenie Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Punktem wyjścia jest analiza legitymizacji Deklaracji, która prowadzi do wniosku, że poparcie dla niej nie tylko nie uległo erozji związanej z upływem czasu, a wręcz istotnie zyskało na sile. Przesłanie Deklaracji dotyczące uniwersalności praw człowieka jest ujęte z perspektywy kontrowersji wokół tej zasady podczas redagowania jej tekstu i w świetle późniejszych debat związanych z II Światową Konferencją Praw Człowieka w Wiedniu w 1993 r. Ta ostatnia nie tylko podkreśliła, że uniwersalny charakter praw człowieka jest poza dyskusją, ale również wskazała na znaczenie specyfiki narodowej i regionalnej oraz różnych uwarunkowań historycznych, kulturowych i religijnych, które jednak nie zwalniają państw – niezależnie od ich systemów politycznych, gospodarczych i kulturowych – z obowiązku promowania i ochrony wszystkich praw człowieka. Inicjatywa InterAction Council zmierzająca do opracowania Powszechnej Deklaracji Odpowiedzialności Człowieka jest przedstawiona jako próba pogodzenia różnych stanowisk doktrynalnych i politycznych w odniesieniu do uniwersalności praw człowieka. Konkluzją tych rozważań jest oczekiwanie, że już widoczna tendencja do absorbowania rozmaitych źródeł filozoficznych, doktrynalnych, a także tradycji kulturowych dla wzbogacania uzasadnień praw człowieka będzie przeważać nad próbami kwestionowania uniwersalności praw w imię regionalnych lub innych odrębności. Powszechna Deklaracja była również świadectwem holistycznego podejścia do praw człowieka, obejmującego prawa gospodarcze, socjalne i kulturalne oraz prawa osobiste i polityczne. Późniejsze meandry stosunku do obu głównych kategorii praw na arenie międzynarodowej doprowadziły ostatecznie do powrotu ducha i litery Deklaracji oraz do uznania równości wszystkich praw w wymiarze prawnym i instytucjonalno-proceduralnym. Rozmaite aspekty mocy wiążącej Deklaracji i odnoszące się do nich kontrowersje zostały przedstawione w kontekście jej statusu jako rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, jako interpretacji Karty ONZ, jako prawa zwyczajowego i ius cogens oraz koncepcji tzw. prawa ONZ. W ostatniej części podjęto próbę uzasadnienia, dlaczego Deklaracja powinna być postrzegana jako dokument żywy