Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Przejrzystość finansów publicznych a kształtowanie aktywnych postaw obywatelskich
Get PDFThe discussion presented in this article aims to analyse the impact that the transparency of public finance (i.e. reliable means of providing information) has on the shaping of an active citizenship in society. The analysis was based on the critical question of how the public authority should inform citizens on the processes of collecting and spending public funds. Two aspects have been taken into account: (i) the complicated nature of public finances and (ii) the varying educational backgrounds of recipients of whom society is made of. The authors claim that the principle of transparency of public finance (i.e. informing citizens on public funding) has been inadequately implemented and may not be comprehensible from the point of view of its social addressees. In Poland, the principle of financial transparency is currently primarily focused on a relatively welleducated, well-informed citizen, although its social aspect is not entirely ignored by the doctrine. The authors believe that the manner of reporting on public funds or the State finances should be adjusted to the educational level of the widely understood public who constitute the electorate of the public authority in power. This paper is a part of an extensive research initiated by the authors, which examines the role of moral values in distributing public resources by the authorities. Non-reactive (non-empirical) research methods have been applied with a focus on the literature review, including legislative acts currently in force in Poland.Celem niniejszego artykułu jest analiza oddziaływania zasady przejrzystości finansów publicznych, tj. rzetelnego informowania o tych finansach, na kształtowanie i zmianę postaw obywatelskich. Wynika on z niezwykle istotnego, naszym zdaniem, problemu: w jaki sposób władza publiczna powinna informować o procesach gromadzenia i wydatkowania środków publicznych, mając na uwadze z jednej strony skomplikowaną materię finansów publicznych, z drugiej zaś – różnorodnych, pod względem wykształcenia, odbiorców tworzących ogół społeczeństwa? Autorzy stawiają hipotezę, że dotychczasowy sposób realizacji zasady przejrzystości finansów publicznych, a więc sposób przekazywania informacji o tych finansach jest niewłaściwy (niezrozumiały) z punktu widzenia społecznego (adresata). Obecnie w Polsce zasada ta jest głównie skoncentrowana na mniej lub bardziej profesjonalnym odbiorcy, choć jej aspekt społeczny jest dostrzegany przez doktrynę. Zdaniem autorów informowanie o sprawach finansowych państwa powinno odbywać się stosownie do wykształcenia adresatów, będących przecież mocodawcą władzy publicznej. Niniejsza publikacja jest częścią zainicjowanych przez autorów szerokich badań nad rolą wartości moralnych w dystrybucji środków publicznych przez rządzących. W artykule zostały wykorzystane niereaktywne (nieempiryczne) metody badawcze skupiające się na analizie literatury i regulacji prawnych obowiązujących w Polsce
Reguła wyłączności polskiego ustawodawstwa karnego skarbowego w zakresie typizacji czynu zabronionego jako ,,przestępstwa skarbowego’’ lub ,,wykroczenia skarbowego’’
Get PDFThe rule of exclusivity of fiscal criminal legislation in the area of standardisation of a prohibited act as a ‘fiscal offence’ or ‘fiscal petty crime’ has been a traditional normative regulation of fiscal criminal law since 1926. It is one of the specifics of that law. Despite the fact that the above rule is in force and binding, there occur problems related to the location of this category of prohibited acts in legislative practice. Whether a certain prohibited act is classified as a fiscal offence or a fiscal petty crime is decided by the legislator who locates a given act in the Detailed Part of the Fiscal Penal Code. Acts that have been included in that part of the Fiscal Penal Code are either fiscal offences or fiscal petty crimes while all other acts, not included in that part, are either common offences or common petty crimes. In practice this means that Articles 1-53 of the Fiscal Penal Code apply only to fiscal offences and fiscal petty crimes referred to in the Detailed Part of the Fiscal Penal Code. A further analysis leads to a conclusion that the provisions of the Fiscal Penal Code cannot be divided and transferred to the Criminal Code regulations and the Code of Petty Crimes. The rule of exclusivity of fiscal criminal legislation in the area of standardisation of a prohibited act as a ‘fiscal offence’ or ‘fiscal petty crime’ is a well-founded and indispensable regulation of fiscal criminal law.Reguła wyłączności ustawodawstwa karnego skarbowego w zakresie typizacji czynu zabronionego jako „przestępstwa skarbowego” lub „wykroczenia skarbowego” jest tradycyjnym rozwiązaniem normatywnym prawa karnego skarbowego od 1926 r. Jest to jedna z swoistości prawa karnego skarbowego na tle prawa karnego powszechnego (pospolitego). Pomimo obowiązywania reguły wyłączności ustawodawstwa karnego skarbowego w zakresie typizacji czynu zabronionego jako „przestępstwa skarbowego” lub „wykroczenia skarbowego”, w praktyce legislacyjnej pojawiają się problemy związane z lokalizacją tej kategorii czynu zabronionego. O zaliczeniu danego typu czynu zabronionego do kategorii przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego decyduje normodawca, lokalizując ten typ czyn zabronionego w części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego. To, co jest w części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego, jest przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym, a to, co jest poza Kodeksem karnym skarbowym, jest przestępstwem powszechnym lub wykroczeniem powszechnym. W praktyce oznacza to, że przepisy art. 1-53 k.k.s stosuje się tylko do przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych z części szczególnej k.k.s. Analiza przeprowadzona przez autora prowadzi także do wniosku, że rozparcelowanie przepisów Kodeksu karnego skarbowe (do Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń) nie jest możliwe do przeprowadzenia. Reguła wyłączności ustawodawstwa karnego skarbowego w zakresie typizacji czynu zabronionego jako „przestępstwa skarbowego” lub „wykroczenia skarbowego” jest rozwiązaniem normatywnym zasadnym i niezbędnym na gruncie ustawodawstwa karnego skarbowego
Nadzór na podstawie ryzyka jako metoda nadzoru administracyjnego
No full textOne of the significant functions performed by public administration is public supervision over a specified area of social life. Administrative supervisory authorities are given a range of competences for supervision purposes and subsequently decide how to perform them. Supervisory organs create methodologies of exercising their powers and seek optimal methods that will allow them to achieve objectives. Supervisors are often confronted with situations where areas under their supervision are very broad while the resources, especially human resources, that are available to them are insufficient to adequately and effectively cover all the supervised subjects. In such a situation the authority may exercise its powers only selectively and the method of execution of competences becomes a key issue. This paper presents one of such methods developed in practice and used in administrative supervision. It is a risk-based supervision (RBS) method and its genesis, context and nature as well as practical applications – current and potential are presented.Jedną z istotnych funkcji realizowanych przez administrację publiczną jest funkcja nadzoru nad określonym obszarem życia społecznego. Organy nadzoru administracyjnego otrzymują rozmaite kompetencje służące sprawowaniu tego nadzoru, a następnie same decydują, jak będą je wykonywać. Organy samodzielnie zatem wypracowują metodologię wykonywania tych kompetencji i szukają optymalnej metody realizacji wyznaczonych im celów. Często organy nadzoru stają wobec sytuacji, w której obszary podlegające ich nadzorowi będą bardzo rozległe w sensie merytorycznym lub podmiotowym, a zasoby, przede wszystkim ludzkie, przyznane do wykonywania nadzoru, będą niewystarczające do całkowitego czy bardzo szerokiego objęcia czynnościami nadzorczymi obszarów powierzonych pieczy organów. W takich sytuacjach organ może wykonywać swoje kompetencje wyłącznie selektywnie, a metoda ich wykonywania staje się kluczową kwestią. Niniejszy tekst przedstawia jedną z takich metod opracowaną w praktyce i coraz powszechniej stosowaną w nadzorze administracyjnym – metodę nadzoru na podstawie ryzyka (NPR). W tekście została omówiona geneza powstania tej metody, jej kontekst oraz istota, a także praktyczne zastosowania – aktualne i potencjalne
Organizacje partnerskie na jednym obszarze turystycznym – problemy i wyzwania
Get PDFThe number of partnership structures in tourism (such as destination marketing organisations; tourist unions, tourist agreements, local activity groups) has been recently rising in Poland. Their establishment is often chaotic and not coordinated with other partnership organisations operating in the area. As a result, activities undertaken in cooperation by these organisations are not always effective and efficient as they are often double efforts and lead to unjustified competition. In the paper problems that frequently arise when different tourist organisations operate in the same area have been presented and an attempt has been made to identify the reasons for that.W ostatnich latach wzrosła i nadal wzrasta Polsce liczba organizacji partnerskich działających na rzecz rozwoju turystyki (lokalne/regionalne organizacje turystyczne, związki/porozumienia międzygminne, lokalne grupy działania itp.). Jednak ich powstawanie często jest procesem chaotycznym i nieskoordynowanym z innymi funkcjonującymi na danym obszarze strukturami partnerskimi. W konsekwencji działania podejmowane we współpracy nie zawsze są efektywne i skuteczne, ponieważ mogą prowadzić do powielanie wysiłków i nieuzasadnionej konkurencji. W artykule zidentyfikowano i scharakteryzowano problemy związane z funkcjonowaniem na jednym obszarze różnych organizacji partnerskich działających na rzecz rozwoju turystyki. Autorka podjęła także próbę wskazania przyczyn zidentyfikowanych problemów
Przeciwdziałanie skutkom bezrobocia ludności napływowej jako wymiar polityki integracyjnej Polski
Get PDFThe article analyses the legal regulations concerning unemployment benefits for immigrants and presents them as an element of the policy aimed at integrating immigrants in Poland. The access to instruments counteracting the effects of losing employment varies significantly among particular categories of foreigners. The most extensive rights (equal to the rights of Polish citizens) are granted to immigrants with a permanent residence permit and long-term residents of the EU, forced immigrants and migrants from the EU/EFTA member states. However, the heterogeneity of these categories and the variety of grounds for obtaining residence permits lead to the conclusion that the integration policy underlying the regulations for individual groups is characterised by different assumptions and objectives. In the case of permanent immigrants, the assumption of the integration policy is to provide access to the institutions of the welfare state to those whose centre of life interests in Poland is permanently connected with the Polish labour market and the social security system. In the case of forced immigrants, the grounds underlying a policy of providing access to services are humanitarian reasons. The acceptance of these immigrants to the territory of the Republic of Poland is of a charitable nature and cannot be seen in terms of the calculation of financial profits and losses. On the other hand, the shaping of integration policy with regard to access to social benefits for migrants from EU/EFTA member states is a consequence of the need to comply with the EU’s laws, mainly to ensure smooth implementation of the principle of the free movement of workers. However, the largest category of immigrants in Poland are short-term immigrants who come to Poland with a seasonal work permit in combination with a system of declarations and who are not covered by the unemployment protection system, and who are expected to leave the country following the completion of work.Artykuł analizuje regulacje prawne dotyczące świadczeń dla imigrantów z tytułu bezrobocia, ukazując je jako element polityki integracji imigrantów w Polsce. Poszczególne kategorie cudzoziemców mają bardzo zróżnicowany dostęp do instrumentów przeciwdziałania skutkom utraty zatrudnienia. Najszersze uprawnienia (zrównane z prawami obywateli polskich) mają imigranci z zezwoleniem na pobyt stały i rezydenci długoterminowi UE, imigranci przymusowi oraz imigranci z państw UE/ EFTA. Heterogeniczność tych kategorii, różnorodność podstaw uzyskiwania praw pobytowych skłania jednak do wniosku, że polityka integracji leżąca u podłoża przepisów wobec poszczególnych grup charakteryzuje się różnymi założeniami i celami. W przypadku imigrantów permanentnych założeniem polityki integracji jest zapewnienie dostępu do instytucji państwa dobrobytu osobom, które w Polsce mają ośrodek interesów życiowych, są trwale powiązane z polskim rynkiem pracy i systemem zabezpieczeń społecznych. W przypadku imigrantów przymusowych uzasadnieniem polityki umożliwiającej dostęp do świadczeń są względy humanitarne. Przyjęcie takich osób na terytorium RP ma charakter charytatywny i nie może być postrzegane w kategoriach kalkulacji finansowych zysków i strat. Z kolei ukształtowanie polityki integracyjnej w zakresie dostępu do świadczeń społecznych imigrantów z państw UE/ EFTA wynika z konieczności przestrzegania porządku unijnego, w szczególności zapewnienia bezproblemowej realizacji zasady swobodnego przepływu pracowników. Najliczniejszą kategorią imigrantów w Polsce są jednak imigranci krótkoterminowi przybywający w ramach zezwoleń na pracę sezonowa oraz systemu oświadczeń, którzy nie są włączeni do systemu ochrony przed bezrobociem oraz od których oczekuje się wyjazdu po wykonaniu pracy
Zasady prawa ochrony dziedzictwa kultury – propozycja katalogu
Get PDFAmong the whole set of legal norms, norms that are legal principles are of particular importance. The attribute that gives a legal norm the status of a principle of law is its importance for the legal system. An important division of legal principles introduces a distinction between the principles formulated directly in the legal text (explicit principles), the principles interpreted from the legal text, although not explicitly expressed in the legal text (implicit principles), and the principles of law not expressed in legislative acts but constituting an element of legal culture (second-degree implicit principles). The law on the protection of cultural heritage is now considered to be a comprehensive branch of law, and one of the basic criteria for separating a branch of law is the possession of own principles of law, a criterion which is satisfied in relation to the catalogue of principles presented in the article, with the guiding principle being the principle of cultural heritage protection interpreted under Articles 5 and 6 of the Constitution of the Republic of Poland. Among other principles of the law on the protection of cultural heritage the following can be distinguished in particular (with the reservation that the catalogue presented in the article has an open character): the principle of access to monuments, the principle of social utility of monuments, the principle of access to information, the principle of control over the state of preservation of monuments, the principle of integrity of the monument, the principle of sustainable development, the principle of cultural heritage management, the principle of change in the usable value of the cultural heritage over time, the principle of financing by the monument holder, the principle of financing from public resources, principles of property protection, the principle of proportionality, the state control over the trading in monuments and the principle of the control of exporting historic objects abroad.Pośród całego zespołu norm prawnych szczególne znaczenie mają normy będące zasadami prawa. Cechą nadającą normie prawnej status zasady prawa jest jej doniosłość dla systemu prawa. Ważny podział zasad prawa wprowadza rozróżnienie na: zasady wprost sformułowane w tekście prawnym (zasady explicite), zasady wyinterpretowywane z tekstu prawnego, choć wprost niewyrażone w tekście prawnym (zasady implicite), zasady prawa niewyrażone w aktach prawodawczych, a stanowiące składnik kultury prawnej (zasady implicite drugiego stopnia). Prawo ochrony dziedzictwa kultury jest dziś uznawane za tzw. kompleksową gałąź prawa, a jednym z podstawowych kryteriów wydzielania gałęzi prawa jest posiadanie własnych zasad prawa, które to kryterium jest spełnione wobec katalogu zasad przedstawionych w artykule, z zasadą naczelną, jaką jest wyinterpretowana z art. 5 i 6 Konstytucji RP zasada ochrony dziedzictwa kultury. Wśród innych zasad prawa ochrony dziedzictwa kultury wyróżnić można w szczególności następujące (zastrzegając, że katalog zaprezentowany w artykule ma charakter otwarty): zasada dostępu do zabytków, zasada społecznej użyteczności zabytków, zasada dostępu do informacji, zasada kontroli stanu zachowania zabytków, zasada integralności zabytku, zasada zrównoważonego rozwoju, zasada zarządzania dziedzictwem kultury, zasada zmiany wartości użytkowej dziedzictwa kultury w czasie, zasada finansowania przez posiadacza zabytku, zasada finansowania ze środków publicznych, zasady ochrony własności, zasada proporcjonalności, zasada kontroli państwa nad obrotem zabytkami oraz zasada kontroli wywozu zabytków za granicę
O dwóch odmianach wzorców osobowych w prawie karnym
Get PDFThe article is an attempt to determine whether the reasonable man standard used in criminal law constitutes a uniform category. The author concludes that this figure is applied on two basic levels: (i) to determine the perpetrator’s consciousness of actus reus, and (ii) to define the duty of care, including reasonable foreseeability. This observation makes it possible to distinguish two basic types of the aforementioned standard, which differ from each other not only in the subject of the reference but also in their internal structure.Artykuł stanowi próbę określenia, czy stosowane w prawie karnym wzorce osobowe stanowią kategorię jednolitą. Autor dochodzi do wniosku, że figury te stosowane są na dwóch zasadniczych płaszczyznach: do ustalenia stanu faktycznego w zakresie stanu świadomości sprawcy czynu zabronionego oraz do określenia wymaganego od niego standardu postępowania w stosunku do dobra prawnego (co dotyczy również powinności przewidzenia określonych stanów rzeczy). Spostrzeżenie to pozwala na wyróżnienie dwóch zasadniczych odmian wzorców osobowych – wzorca rekonstrukcyjnego oraz wzorca optymalizacyjnego (normatywnego), które różnią się od siebie nie tylko przedmiotem odniesienia, ale i wewnętrzną konstrukcją
Innowacyjność, produktywność i konkurencyjność gospodarki a międzynarodowa współpraca gospodarcza
Get PDFThe main objective of the study is to identify, review and assess the possible relationship between innovation, productivity and competitiveness of the economy and international economic cooperation. The implementation of four specific objectives is subordinated to this purpose. The first goal is to identify and record possible channels of mutual influence between the variables studied. The second goal is to qualify individual channels of influence to various theoretical concepts occurring in the literature. The next third goal is to review the results of empirical research on the links between innovation, productivity and competitiveness and international economic cooperation, along with their reference to the themes appearing in the literature on the subject. Finally, the fourth goal is to outline the practical implications of the considerations carried out: to present a set of recommendations for economic policy.Głównym celem opracowania jest identyfikacja oraz dokonanie przeglądu i oceny możliwych związków pomiędzy innowacyjnością, produktywnością i konkurencyjnością gospodarki a międzynarodową współpracą gospodarczą. Podporządkowana temu jest realizacja czterech celów szczegółowych. Pierwszym celem jest identyfikacja i zewidencjonowanie możliwych kanałów obustronnego wpływu pomiędzy badanymi zmiennymi. Drugim celem jest zakwalifikowanie poszczególnych kanałów wpływu do różnych występujących w literaturze koncepcji teoretycznych. Wreszcie trzeci cel to dokonanie przeglądu wyników badań empirycznych dotyczących związków innowacyjności, konkurencyjności i międzynarodowej współpracy gospodarczej wraz z ich odniesieniem do wątków występujących w literaturze przedmiotu. Kolejnym czwartym celem jest zarysowanie implikacji praktycznych przeprowadzonych rozważań czyli przedstawienie zestawu rekomendacji dla polityki gospodarczej
Judykatura a proceduralne aspekty prawa
Get PDFThe purpose of this paper is to discuss the role that judges may play in the field of procedural law. The considerations are based on opinions delivered by judges of the Supreme Court and the Supreme Administrative Court and presented in published reasons for resolutions or decisions of these courts. The analysis covered, predominantly, judicial decisions contained in the last recent court annuals in the presumption that previous solutions and judgments are relevant and apply to current problems of procedural law application. The results of the research suggest an increased role of judges in procedural law, whose jurisdiction widens and leads, in consequence, to greater repetitiveness of procedures. However, the very effectiveness and efficiency of recognising cases continues to pose difficulties, the result of which is that judicial discourse remains dominated by organisational or technical problems. These are due to still inadequate legislation on the one hand, and judges’ fixed attitudes to procedural issues, on the other. The maintenance of legitimised behaviour and lack of axiological involvement on the part of judges are conducive to creating communications barriers, which in turn is detrimental to the material functions and purposes of court protection.Zamierzeniem artykułu jest refleksja nad przyczynami i konsekwencjami proceduralizacji prawa. Materiał źródłowy stanowią wypowiedzi sędziów Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, pochodzące z publikowanych uzasadnień uchwał lub orzeczeń tych sądów. Diagnozie poddano przede wszystkim orzecznictwo pochodzące z ostatnich kilku roczników, przyjmując, że jego treść odnotowująca dorobek wcześniejszy obejmuje aktualne problemy stosowania prawa procesowego. Z przeprowadzonych badań wynikają tezy o wzroście aktywności sędziów w sferze prawa procesowego, skutkujące poszerzaniem jurysdykcji sądowej oraz autonomizowaniem instytucji proceduralnych. Jednak kłopoty ze sprawnością i efektywnością rozpoznawania spraw powodują, że w dyskursie sędziowskim zaczynają dominować problemy organizacyjne lub techniczne. Wynikają one, w ocenie autora, nie tylko z niedostatków prawodawstwa, lecz także z określonej postawy sędziów wobec problemów proceduralnych. Utrwalanie zachowań legitymistycznych oraz brak zaangażowania aksjologicznego sprzyjają tworzeniu barier komunikacyjnych, co w konsekwencji godzi w materialne funkcje i cele ochrony sądowej