Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Programowanie i wdrażanie funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w Polsce, Republice Czeskiej i na Węgrzech – efekty i perspektywy
Get PDFPoland, the Czech Republic and Hungary are the largest beneficiaries among the countries of the so-called great accession. They showed a number of geopolitical and historical similarities, a lower level of development in relation to the EU15, and growing regional disparities. The aim of the article is to assess the effectiveness of implementing cohesion policy funds in these countries with regard to bridging the development gap and disparities between regions. The scope of the analysis covers the programming and management systems of the Structural Funds and the Cohesion Fund in these countries in the periods: 2004–2006, 2007–2013, 2014–2020 and the post-2020 perspective. Changes in the allocation priorities of the EU funds are associated with the centralization of their management systems (especially in Hungary). Limited effects in regional convergence indicate that the main beneficiaries of the cohesion policy are the dynamically developing capital and metropolitan regions, not the least developed ones. Poor representation of the regions’ interests results from a lack of strong public administration and limited financial independence. The basis of the analysis are the programming documents, literature research, and data from Eurostat and the statistical offices of these countries.Wśród państw tzw. wielkiej akcesji największymi beneficjentami polityki spójności są Polska, Republika Czeska i Węgry. Wykazywały one szereg podobieństw uwarunkowanych geopolitycznie i historycznie, niższy poziom rozwoju w relacji do UE-15 oraz rosnące zróżnicowania regionalne. Celem artykułu jest ocena skuteczności implementacji funduszy polityki spójności w kontekście niwelowania ich luki rozwojowej i zróżnicowań między regionami. Obejmuje on porównanie systemów programowania i zarządzania funduszami strukturalnymi i Funduszem Spójności w tych państwach w latach 2004–2006, 2007–2013 i 2014–2020 oraz perspektywę po 2020 r. Zmiany w priorytetach alokacji unijnych funduszy są związane z centralizacją ich systemów zarządzania (zwłaszcza na Węgrzech). Ograniczone efekty w konwergencji regionalnej wskazują, że głównymi beneficjentami polityki spójności są dynamicznie rozwijające się regiony stołeczne i metropolitalne, nie zaś najsłabiej rozwinięte. Słaba reprezentacja interesów regionów wynika z braku oparcia w silnej administracji publicznej i ograniczonej samodzielności finansowej. Podstawą analizy są dokumenty programowe, badania literaturowe, dane Eurostatu i urzędów statystycznych badanych państw
Konstytucyjne ramy kadencyjności organów władzy publicznej
Get PDFThe paper focuses on the issue of the term of office, recognized as the foundation of the functioning of public authorities in a democratic state. The starting point for more detailed considerations is the recognition that the content of the term of office consists of two basic elements – the temporal one, determining the maximum period during which a supervisor or a member of the body can perform a public function, and the stabilizing one, which ensures there is minimal staff turnover during the term of office. From the entirety of the provisions of the Constitution creating the organizational framework of constitutional bodies of public authority, the author derives the thesis on the obligatory nature of the term of office of each body, unless there is a clear legal basis justifying the opposite. However, this does not mean that the constitutional regulations regarding the term of office of individual bodies are shaped according to a uniform pattern. On the contrary, different types of the term of office can be distinguished on the basis of the Constitution. Analysing particular models of the term of office, the author gives practical examples of normative solutions and indicates the consequences resulting from their application. The conclusion presents the view that the term of office is a constitutional structure guaranteeing the authorities a certain latitude or independence in the process of realizing their legal competences. Artykuł koncentruje się wokół problematyki zasady kadencyjności, uznawanej za fundament funkcjonowania organów władzy publicznej w państwie demokratycznym. Punktem wyjścia bardziej szczegółowych rozważań jest obserwacja, że na treść zasady kadencyjności składają się dwa podstawowe elementy: temporalny (polegający na wyznaczeniu maksymalnego okresu wykonywania funkcji publicznej przez piastuna lub członka organu) oraz stabilizacyjny (gwarantujący minimalną trwałość obsady personalnej w okresie trwania kadencji). Z całokształtu przepisów Konstytucji tworzących ramy organizacyjne konstytucyjnych organów władzy publicznej autor wyprowadza tezę o obligatoryjnie kadencyjnym statusie każdego organu, chyba że istnieje wyraźna podstawa prawna uzasadniająca twierdzenie przeciwne. Nie oznacza to jednak, że konstytucyjne regulacje dotyczące kadencji poszczególnych organów lub ich piastunów ukształtowane zostały według jednolitego schematu. Przeciwnie, na gruncie Konstytucji można wyróżnić różne typy kadencji. Analizując konkretne modele kadencyjności, autor podaje praktyczne przykłady konkretnych rozwiązań oraz wskazuje konsekwencje wynikające z ich zastosowania. W konkluzji prezentowany jest pogląd, że zasada kadencyjności jest konstrukcją ustrojową służącą zagwarantowaniu organom pewnej dozy swobody lub niezależności w wykonywaniu przypisanych im kompetencji
Exports and the economic performance of large state-owned enterprises in Poland: evidence from firm-level data
Get PDFThe aim of this paper is to investigate the relation between exports and economic performance, and the extent of state ownership in the largest non-financial enterprises in Poland in 2011–2015. We address the following research questions: (i) What is the share of export companies in the group of the largest non-financial enterprises in Poland in terms of ownership structure (stateowned and privately-owned companies) and sectors? (ii) Are there differences in the economic performance of exporting companies compared to their non-exporting counterparts? Among the largest exporters, state-owned companies and companies from the manufacturing and mining sectors still dominate. Exporting state-owned enterprises have higher productivity than non-exporters, which could be caused by their dominant position on the domestic oligopolistic market. Exporting private-owned companies performed better in the case of ROA and ROE than exporting SOEs. This could be explained by the fact that private companies have a higher efficiency of property management and are expected to pay dividends by their shareholders. The aim of this paper is to investigate the relation between exports and economic performance, and the extent of state ownership in the largest non-financial enterprises in Poland in 2011–2015. We address the following research questions: (i) What is the share of export companies in the group of the largest non-financial enterprises in Poland in terms of ownership structure (stateowned and privately-owned companies) and sectors? (ii) Are there differences in the economic performance of exporting companies compared to their non-exporting counterparts? Among the largest exporters, state-owned companies and companies from the manufacturing and mining sectors still dominate. Exporting state-owned enterprises have higher productivity than non-exporters, which could be caused by their dominant position on the domestic oligopolistic market. Exporting private-owned companies performed better in the case of ROA and ROE than exporting SOEs. This could be explained by the fact that private companies have a higher efficiency of property management and are expected to pay dividends by their shareholders. 
Civil liability for artificial intelligence products versus the sustainable development of CEECs: which institutions matter?
Get PDFThe aim of this paper is to conduct a meta-analysis of the EU and CEECs civil liability institutions in order to find out if they are ready for the Artificial Intelligence (AI) race. Particular focus is placed on ascertaining whether civil liability institutions such as the Product Liability Directive (EU) or civil codes (CEECs) will protect consumers and entrepreneurs, as well as ensure undistorted competition. In line with the aforementioned, the authors investigate whether the civil liability institutions of the EU and CEECs are based on regulations that can be adapted to the new generation of robots that will be equipped with learning abilities and have a certain degree of unpredictability in their behaviour. The conclusion presented in the paper was drawn on the basis of a review of the current literature and research on national and European regulations. The primary contribution that this article makes is to advance the current of the research concerning the concepts of AI liability for damage and personal injury. A second contribution is to show that the current civil liability institutions of the EU as well as the CEECs are not sufficiently prepared to address the legal issues that will start to arise when self-driving vehicles or autonomous drones begin operating in fully autonomous modes and possibly cause property damage or personal injury
Innowacje w ubezpieczeniach komunikacyjnych w Polsce
Get PDFThe purpose of this article is to review and assess the innovations observed in the last twenty years in the national motor insurance sector, targeted at both individual clients and business entities with car fleets, and to determine how they have changed the functioning of the motor insurance market, including trends related to the development of this product in Poland. The study first emphasizes the importance of moving from the concept of product-centricity to customer-centricity, and then discusses various types of innovations related to the functioning of motor insurance, both on the supply and demand sides, and their importance is indicated. The summary of considerations attempts to show possible directions in which this sector may develop in the context of innovative solutions.Celem niniejszego artykułu jest przegląd i ocena obserwowanych na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat innowacji w obszarze krajowego sektora ubezpieczeń komunikacyjnych zarówno kierowanych do klientów indywidualnych, jak i podmiotów gospodarczych posiadających floty samochodowe, oraz określenie, w jaki sposób zmieniają one charakter funkcjonowania rynku ubezpieczeń komunikacyjnych, w tym trendów związanych z rozwojem tego produktu w Polsce. W opracowaniu w pierwszej kolejności podkreślono wagę przejścia od koncepcji produktocentryczności do klientocentryczności, a następnie omówiono różnego typu innowacje związane z funkcjonowaniem ubezpieczeń komunikacyjnych, zarówno od strony podażowej, jak i popytowej, oraz wskazano ich znaczenie. Podsumowanie rozważań stanowi próba pokazania możliwych kierunków rozwoju tego sektora w kontekście rozwiązań innowacyjnych
Środki nadzoru eliminujące wadliwe rozstrzygnięcia organów gminy – próba oceny przyjętych rozwiązań w świetle Europejskiej karty samorządu lokalnego
Get PDFThe democratic rule of law is a feature of local self-government corresponding to the presumptions defined in the European Charter of Local Self-Government (hereinafter: the Charter) Entrusting local self-governments with the performance of public tasks requires that they be subject to supervision to ensure the compliance of its activities with the law. According to the principle of proportionality, any interference with the activities of a self-government requires that the principle of freedom of execution be respected, which calls for the supervision to be restricted to the necessary extent. This paper analyses the compliance of Polish regulations on self-government with the Charter. Generally, the regulations stipulated in the Constitution of the Republic of Poland correspond to the requirements contained in the Charter. However, specific statutory solutions are not in full compliance with the rules specified in Article 8 of the Charter. The elimination of faulty decision from circulation is a measure aimed at ensuring the legality of the actions of a self-government. In the Polish regulations, the application of such measures is limited to infringements resulting in the invalidity of faulty acts. With the exception of budgetary resolutions, the possibility of commune or municipality bodies being able to take self-control measures in the event of infringements that required correction was eliminated, although this exists, for example, in German law. The possibility of applying supervisory measures adequate to the confirmed infringements was not provided. Similarly, the execution of all the aims of supervision was not ensured, in particular the full protection of an individual, or the commune or municipality itself, against the consequences of essential infringements of law by its respective bodies that do not result in invalidity.Demokratyczne państwo prawa cechuje samorząd terytorialny, odpowiadający założeniom zdefiniowanym w Europejskiej karcie samorządu lokalnego (dalej: Karta). Powierzenie mu realizacji zadań publicznych, wymaga sprawowania nad nimi nadzoru zapewniającego zgodność jego działań z prawem. Zgodnie z zasadą proporcjonalności ingerowanie w działania samorządu wymaga poszanowania zasady swobody realizacji jego działań, co przemawia za ograniczeniem nadzoru do niezbędnych rozmiarów. W opracowaniu analizie poddano zgodność polskich regulacji dotyczących samorządu z Kartą. Przyjęte w Konstytucji RP regulacje zasadniczo odpowiadają wymogom sformułowanym w Karcie. Szczegółowe rozwiązania ustawowe jednak nie w pełni realizują zasady sformułowane w art. 8 Karty. Środkiem zapewnić mającym legalność działań samorządu jest eliminowanie z obrotu jego wadliwych rozstrzygnięć. W polskich regulacjach stosowanie tych środków ograniczono do naruszeń prawa skutkujących nieważnością wadliwych aktów. Z wyjątkiem uchwał budżetowych wykluczono możliwość podejmowania przez organy gminy znanych np. w prawie niemieckim, działań autokontrolnych na wypadek naruszeń prawa wymagających korekty. Nie zapewniono możliwości stosowania środków nadzorczych adekwatnych do stwierdzonych naruszeń prawa. Nie zapewniono także realizacji wszystkich celów nadzoru, a zwłaszcza pełnej ochrony jednostki, a także samej gminy przed konsekwencjami istotnych, nieskutkujących nieważnością naruszeń prawa przez jej organy
Trzydzieści lat funkcjonowania samorządu terytorialnego – nauka prawa administracyjnego wobec reform ustrojowych. Zagadnienia wprowadzające
Get PDFThe reforms carried out in 1990, which included the reactivation of local self-government, constituted one of the most important elements of the systemic transformation in our country. They were also an important element of the reform measures undertaken to implement the three main goals of the political transformation after 1989: democracy, the free market and decentralization. The postulate of restoring local self-government was included in the Solidarity programme in 1981, and it was the subject of renewed focus during the Round Table talks in 1989. Among the supporters and propagators of this idea in the anti-communist opposition were representatives of the study of administrative law, who envisioned the creation of a completely new institution that would not be indebted to the communist regime. It was therefore assumed that the old system of local authorities had been rejected. The self-government reform carried out in 1990 was at the same time a powerful shock to the study of systemic administrative law, which lost its subject of research, namely the issues of national councils, which from then on were treated only in the context of ‘negative experiences’. The reactivation of the local self-government in 1990 was accompanied by discussions and disputes on the concept of its essence, basic political assumptions and detailed rules of functioning. However, the reform did not come to an end in 1990, as local government law is characterized by a significant dynamic of changes concerning specific solutions, which is reflected in numerous amendments to local government laws. Subsequent reforms were accompanied by the activities of experts in the field of administrative law. At the same time, one should note significant development in the study of administrative law with regard to the consideration of local self-government issues.Przeprowadzone w 1990 r. reformy obejmujące reaktywowanie samorządu terytorialnego stanowiły jeden z najważniejszych elementów przemian ustrojowych w naszym kraju i były one istotnym elementem działań reformatorskich w ramach realizacji trzech głównych celów transformacji ustrojowej po roku 1989: demokracja, wolny rynek, decentralizacja. Postulat przywrócenia samorządu terytorialnego znalazł się w 1981 r. w programie Solidarności i powrócono do niego podczas obrad Okrągłego Stołu w 1989. Wśród zwolenników i propagatorów tej idei w opozycji antykomunistycznej byli przedstawiciele nauki prawa administracyjnego, którzy przewidywali stworzenie całkowicie nowej instytucji, niemieszczącej się w ramach ustroju komunistycznego. Zakładano zatem jednoznaczne odrzucenie starego systemu władz lokalnych. Przeprowadzona w 1990 r. reforma samorządowa stanowiła jednocześnie potężny wstrząs dla nauki ustrojowego prawa administracyjnego, które utraciło swój przedmiot badań w postaci problematyki rad narodowych, traktowanych odtąd wyłącznie w kontekście „negatywnych doświadczeń”. Reaktywowaniu samorządu terytorialnego w 1990 r. towarzyszyły dyskusje i spory wokół koncepcji jego istoty, podstawowych założeń ustrojowych i szczegółowych zasad funkcjonowania. Reforma nie zakończyła się w 1990 r., gdyż prawo samorządowe charakteryzuje się znaczną dynamiką przemian dotyczących konkretnych rozwiązań, co znajduje swój wyraz w licznych nowelizacjach ustaw samorządowych. Kolejnym reformom towarzyszyła działalność ekspertów z zakresu nauki prawa administracyjnego. Jednocześnie odnotować należy znaczny rozwój nauki prawa administracyjnego w zakresie problematyki samorządowej
O przypisywaniu sprawstwa czynu zabronionego w przypadku typów formalnych i typów znamiennych skutkiem w sensie statycznym
Get PDFThe aim of the article is to determine the content of the premises for attributing the perpetration of formal and consequence crimes in a static sense. In the text it is demonstrated that when examining the perpetration of formal types and consequence types in a static sense, a number of elements applied in the process of the so-called objective attribution of a consequence in the dynamic sense can be used. It is also emphasized that within formal and effectual acts in the static sense one can find specific counterparts of the so-called negative reasons for attributing a consequence in the dynamic sense.Celem artykułu jest ustalenie treści przesłanek przypisania sprawstwa przestępstw formalnych i skutkowych w sensie statycznym. W tekście wykazano, że badając sprawstwo typów formalnych i skutkowych statycznych, można używać szereg elementów stosowanych w procesie tzw. obiektywnego przypisania skutku w sensie dynamicznym. Podkreślono również, że w obrębie czynów formalnych i skutkowych w sensie statycznym można odnaleźć swoiste odpowiedniki tzw. negatywnych przesłanek przypisania skutku ujmowanego dynamicznie
Pomiędzy data science a performansem. O niektórych wyzwaniach stojących przed współczesną socjologią
Get PDFThe article is an attempt to describe the state of contemporary sociology and one of the challenges facing our discipline. This challenge is the emergence of data science: an approach that deals in a systematic, quantitative way with the analysis of digitally accumulated unstructured data on human behavior. Importantly, data science analyses do not draw on the achievements of sociology, neither in theories nor in the research methods. However, data science is replacing sociology (and other social sciences) outside the academic world. The paper tries to show how data science differs from other, earlier challenges for sociology.Artykuł jest próbą opisania stanu współczesnej socjologii i jednego z wyzwań stojących przed naszą dyscypliną. Wyzwaniem tym jest pojawienie się data science: tj. podejścia, które w systematyczny, ilościowy sposób zajmuje się analizą gromadzonych cyfrowo nieustrukturyzowanych danych, dotyczących zachowań ludzi. Co ważne, analizy data science nie korzystają z dorobku socjologii ani w odniesieniu do tradycji teoretycznej, ani w odniesieniu do metod badawczych. Zastępują jednak socjologię (i inne nauki społeczne) poza światem akademickim. Tekst próbuje pokazać, czym data science różni się od innych, wcześniejszych wyzwań, przed którymi stała socjologia
Wniosek o zezwolenie na zatrudnienie dziecka – zagadnienia teoretyczne i empiryczne
Get PDFAn application for a permit allowing a child to perform work or other gainful activities is an institution enabling the lawful employment of a person under 16 years of age. This article presents an analysis of theoretical and empirical issues concerning such an application. First, the relationship of the labour inspector with the documents attached to the application is discussed as the most controversial issue related to the issue in question. Then, each element is analysed separately on the theoretical level and is compared with the data that was obtained empirically. Finally, an assessment of the regulation of the requirements that an application for a child employment permit should meet is presented.Wniosek o zezwolenie na podjęcie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko jest instytucją umożliwiającą zgodne z prawem zatrudnienie osoby, która nie ukończyła lat 16. W niniejszym artykule przedstawiona została analiza zagadnień teoretycznych i empirycznych dotyczących wspomnianego wniosku. Najpierw omówiono związanie inspektora pracy dołączonymi do wniosku dokumentami jako najbardziej kontrowersyjną kwestię związaną z analizowaną tematyką. Następnie przeanalizowano oddzielnie każdy z elementów na płaszczyźnie teoretycznej i odniesiono do nich empirycznie uzyskane dane. Na koniec przedstawiono ocenę sposobu uregulowania wymagań, jakie powinien spełniać wniosek o zezwolenie na zatrudnienie dziecka