Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
The territorial impacts of JESSICA projects in municipalities: evidence from the city of Poznań
Get PDFThis paper sets out to explore the contribution of JESSICA projects to enhancing the territorial cohesion of urban areas. We apply a slightly modified TARGET_TIA methodology to assess theterritorial impacts of those projects in the city of Poznań. It is found that the JESSICA projectsbrought about positive territorial effects in deprived urban areas, however, their impacts arequite varied. More exactly, the results demonstrate that projects which most closely addressedthe specific needs of the particular urban areas make the greatest contribution to improving theterritorial cohesion of a city. It is also suggested that the complexity of JESSICA projects shouldhave a higher priority in granting a JESSICA loan.Analiza prowadzona w niniejszym artykule miała na celu wykazanie, w jakim stopniu projekty JESSICA przyczynią się do poprawy spójności terytorialnej obszarów miejskich. W badaniu wykorzystano nieco zmodyfikowaną metodę TARGET_TIA stosowaną do oceny oddziaływania terytorialnego projektów. Badaniu poddano projekty JESSICA zrealizowane w Poznaniu. Wyniki wskazują, że w przypadku wszystkich projektów można dostrzec pozytywne efekty terytorialne, jednak ich oddziaływanie jest znacznie zróżnicowane. Projekty, które były najlepiej dopasowane do specyficznych potrzeb poszczególnych obszarów miejskich, w największym stopniu wypływają na poprawę spójności terytorialnej miasta. Wniosek ten pozwala twierdzić, że owo dopasowanie projektów powinno stanowić wyższy priorytet w procesie przyznawania pożyczki JESSICA
Ochrona zdrowia dziecka i jego rodziny a realizacja obowiązku nauki w sytuacji stanu epidemii
Get PDFThe purpose of this article is to analyze the rights and obligations of parents resulting from the care of the child, limited for the purposes of the research conducted to the issue of protecting the child\u27s health and ensuring its safety. Such a limited duty of care is analyzed in the context of the implementation of compulsory education in the situation of an epidemic caused by the SARS-CoV-2 virus (COVID-19). The issues raised in the article are part of the discussion on the determination of the limits of parents\u27 interference in the necessity for the child to fulfill the compulsory schooling in a situation of an epidemic, when direct contact of a child attending school may cause a significant risk of infection. In a broader sense, the considerations deal with the problem of the child\u27s health safety and family members who are less resistant to disease, assessed in terms of two general clauses: the best interests of the child and the good of the family.Celem niniejszego artykułu jest analiza praw i obowiązków rodziców wynikających z pieczy nad osobą dziecka, ograniczonych na potrzeby prowadzonych badań do kwestii ochrony zdrowia dziecka i zapewnienia mu bezpieczeństwa. Tak zawężony obowiązek pieczy analizowany jest w kontekście realizacji obowiązku szkolnego w sytuacji stanu epidemii spowodowanej wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19). Poruszana problematyka wpisuje się w dyskusję nad ustaleniem granic ingerencji rodziców w konieczność realizacji przez dziecko obowiązku szkolnego w sytuacji stanu epidemii, gdy bezpośredni kontakt dziecka uczęszczającego do szkoły może powodować znaczne ryzyko zakażenia. W ujęciu szerszym rozważania podejmują problem bezpieczeństwa zdrowotnego dziecka i mniej odpornych na zachorowanie członków jego rodziny ocenianych pod kątem dwóch klauzul generalnych: zasady dobra dziecka i zasady dobra rodziny
Digitizing the public administration and safeguarding individual rights: automated decision-making at the intersection of the GDPR and Polish administrative procedure
Get PDFAutomating administrative decision-making through the use of algorithms integrated into administrative procedures constitutes a major goal of both the Polish government and the EU. Notwithstanding the undeniable benefits of automated administrative decision-making, the tentative development of the law regulating administrative procedures in this regard translates into risks to important elements of administrative due process. Although a systematic regulatory approach to automated administrative decision-making is lacking, an analysis of the provisions of the GDPR concerning profiling algorithms and automated decision-making may prove rewarding, given that they may directly affect the procedural rights of parties in proceedings before national authorities. On the other hand, the imprecise language of the GDPR makes it susceptible to interpretations deeply embedded in the hitherto elaborated practices of the Polish administrative procedure. The article analyses the intersection between the GDPR and Polish administrative procedure in order to examine the potential for mutual influences between both frameworks
Postępowanie dowodowe na rozprawie głównej bez udziału oskarżonego w świetle art. 378a Kodeksu postępowania karnego a standardy rzetelnego procesu
Get PDFThe aim of the article is to study a new regulation: the provision of Article 378a of the Code of Criminal Procedure (CCP), introduced with the amendment of 19 July 2019 in the context of fair trial standards. The right to defence, which is also an element of the fair trial standard, is vested in everyone from the moment when criminal proceedings are instituted against them until a final judgment is issued. It is important that the rights of defence must be procedural in order to be real and effective. The study refers to and discusses the following standards: constitutional, EU and Strasbourg, and then analyse the content of Article 378a of the CCP. The considerations lead to the conclusion that the possibility of taking evidence during the justified absence of the accused or his lawyer provided for in Article 378a of the CCP is incompatible with the current standards of a fair trial.Celem artykułu jest przestudiowanie nowej regulacji, tj. przepisu art. 378a k.p.k., wprowadzonego nowelizacją z 19 lipca 2019 r., w kontekście standardów rzetelnego procesu. Prawo do obrony, które jest także elementem standardu rzetelnego procesu, przysługuje każdemu od chwili wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego aż do wydania prawomocnego wyroku. Istotne jest, że prawo do obrony musi być zagwarantowane proceduralnie po to, aby miało charakter realny i efektywny. W opracowaniu powołane i omówione zostały standardy: konstytucyjny, unijny oraz strasburski, a następnie na ich podstawie przeanalizowano treść art. 378a k.p.k. Rozważania prowadzą do wniosku, że przewidziana w art. 378a k.p.k. możliwość przeprowadzenia czynności dowodowych podczas usprawiedliwionej nieobecności oskarżonego lub jego obrońcy jest nie do pogodzenia z obecnie obowiązującymi standardami rzetelnego procesu
Skuteczność skargi na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (w świetle orzecznictwa)
Get PDFThe article analyses the practical functioning of a complaint against excessive length of proceedings before the Polish Supreme Administrative Court. The author analysed the case law of the Supreme Administrative Court in this regard in 2015–2019 as well as statistics relating to complaints and the duration of proceedings before the Court. This analysis leads to the conclusion that such complaints are an ineffective means of protecting the infringed right to be heard within a reasonable time, which is provided for in Article 6 of the European Convention on Human Rights. The problem of long-lasting proceedings before the Supreme Administrative Court is of a systemic and structural nature, and is primarily related to the insufficient number of judges and clerks at the Supreme Administrative Court. The argumentation presented in the stabilized jurisprudence of the Supreme Administrative Court – which dismisses complaints and refers both to the fact that a given case is awaiting examination in the order of the receipt of cases by the Supreme Administrative Court and to the large number of cassation complaints submitted to this court – is not justified in the light of the standards resulting from the jurisprudence of the ECtHR. This is because such arguments lead to the consequences of the organizational and financial shortcomings of the judiciary being transferred to the individual.Artykuł analizuje funkcjonowanie w praktyce skargi na przewlekłość postępowania przed polskim Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA). Autor przeanalizował orzecznictwo NSA w tym zakresie w latach 2015–2019, także pod kątem statystyki uwzględnianych skarg oraz długości trwania postępowania przed NSA. Badania te prowadzą do wniosku, że skarga ta jest nieefektywnym środkiem ochrony naruszonego prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, wynikającego z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Problem długotrwałości postępowania przed NSA ma charakter systemowy i strukturalny, przy czym jest związany przede wszystkim z niewystarczającą liczbą etatów sędziowskich i urzędniczych w NSA. Argumentacja prezentowana w ustabilizowanym orzecznictwie NSA oddalającym skargi na przewlekłość, powołująca się na oczekiwanie danej sprawy na rozpoznanie zgodnie z kolejnością wpływu spraw do NSA i dużą liczbę skarg kasacyjnych wpływających do tego sądu, nie znajduje uzasadnienia w świetle standardów wynikających z orzecznictwa ETPC. Prowadzi bowiem do przerzucenia na jednostkę skutków niewydolności organizacyjnej, kadrowej i finansowej sądownictwa
Czy (i komu) potrzebne są czasopisma naukowe? Kontekst nauk społecznych
Get PDFThe article raises a few issues – essential in the author’s view – which are related to the place of scientific journals in the system of science, with special emphasis laid on the publishing practice of scholars representing the social sciences. The practice of overusing bibliometric indices with which individual journals are assigned – especially in evaluation procedures – is taken into account and subjected to criticism. The author strongly supports DORA (the declaration on research assessment) when it comes to the common practice of replacing peer review with a simpler and more effective procedure of using bibliometric indices (also to assess the performance of individual scholars). When employers (for instance, universities) exert pressure on scientists to obtain points from publications, this results in a number of pathological phenomena: the emergence of predatory journals and the appearance of ‘virtual’ teams of authors only pretending to collaborate. The article ends with the author\u27s recommendations for young scientists on how to design their careers – including how to publish wisely in scientific journals.Badacze zajmują się: (1) prowadzeniem badań naukowych oraz (2) upowszechnianiem ich wyników. Badacze zatrudnieni na uniwersytetach podejmują jeszcze dodatkową aktywność – (3) przekazują intersubiektywną wiedzę naukową (sprawdzone teorie i metody pozyskiwania tej wiedzy) swoim studentom i młodym badaczom, przygotowującym pod ich kierunkiem dysertacje doktorskie. Głównym kanałem przekazywania naukowych treści (wypełnianie przez badaczy obowiązku poddawania społecznej kontroli wytworów ich umysłów) są czasopisma naukowe. Tak jest w matematyce, fizyce, chemii, biologii, naukach medycznych czy w naukach inżynierskich. Tak też – w interesujących autora naukach społecznych – jest w psychologii. Z kolei w naukach humanistycznych (filozofia, historia, literaturoznawstwo itp.) duże znaczenie przypisuje się monografiom naukowym.
Autor rozpatruje problem publikowania osiągnięć naukowych badaczy z obszaru nauk społecznych (ale jego rozważania mają też znaczenie dla klasycznych nauk humanistycznych) w czasopismach i w monografiach na tle dokonanych w Polsce – jego zdaniem - nieudolnie i bez należytego poszanowania tradycji, reform w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego (tzw. ustawa Jarosława Gowina, ministra ds. nauki szkolnictwa wyższego, autoryzującego krytykowaną ustawę).
Autor krytycznie odnosi się do negatywnych konsekwencji społecznych – zwłaszcza dla rozwoju nauki i studiów wyższych w Polsce. Autor krytycznie odnosi się do: (1) uznaniowego (bez racjonalnego uzasadnienia!) wyróżnienia listy wydawców książek naukowych, (2) stworzenia, bez należytej wnikliwości, listy czasopism. Te dwa wykazy stanowią podstawę do przeprowadzanych ewaluacji dorobku naukowego instytucji naukowych i pojedynczych badaczy. To nie mogą być rzetelne oceny.
Zdaniem autora przeliczanie publikacji na punkty prowadzi do zjawiska depersonalizacji ocen osiągnięć naukowych (w wymiarze indywidualnym i instytucjonalnym). Prowadzi też do udziału, zwłaszcza młodych badaczy, w „wyścigu szczurów” (formuła: Publish or Perish) oraz rodzi zjawiska patologiczne w nauce: ghostwriting, guest authorship, plagiarism, self-plagiarism, falsification of data, fabrication of data, publikowanie w predatory journals, publication bias. Środkiem zaradczym może być tylko odejście od „punktowania” publikacji i dokonywanie ocen metodą peer review
Czasopisma nauk społecznych: refleksje w kontekście jubileuszu „Ruchu Prawniczego, Ekonomicznego i Socjologicznego”
Get PDFThe centenary anniversary of Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny is a good time for reflection on the status of social science journals in Poland. The article compares the form and content of the twelfth volume (1932) of RPEiS with today’s academic journals. The major conclusion is that the pre-WWII journal was targeted at the broadly defined milieu of the humanistic intelligentsia, while today’s journals are addressed exclusively to a narrow group of academic specialists. Is there a chance of establishing a social science periodical in Poland that would attract a broader readership, including both scientists and practitioners in the field of the social sciences?Setna rocznica powstania RPEiS jest dobrą okazją do refleksji nad statusem akademickich czasopism nauk społecznych w Polsce. Artykuł zestawia treść i formę dwunastego rocznika RPEiS (z roku 1932) z dzisiejszymi kwartalnikami nauk społecznych. Główny wniosek jest taki, że przedwojenny kwartalnik kierowany był do całego środowiska szeroko rozumianej humanistycznej inteligencji, podczas gdy dzisiejsze czasopisma są nastawione wyłącznie na wąsko wyspecjalizowanych akademików. Czy jest szansa na utworzenie periodyku nauk społecznych, który by wzbudził zainteresowanie szerszych kręgów, tak naukowców jak praktyków
Charakter prawny opłaty dodatkowej za brak odpowiedniego dokumentu przewozu
Get PDFThe article constitutes an attempt to explain the legal nature of the additional fee for the lack of an appropriate transport document. In the first part of the article, the authors consider what legal relationship, if any, connects the carrier with the person who in fact took a place in the means of transport, but did not intend to pay the transport charges. This is the basis for considering more general issues, such as the definition of a declaration of intent. In this context, the authors criticize the latest rulings by the Court of Justice of the European Union regarding the legal situation of a person travelling without a ticket. Then the authors tackle the issue signalled in the title – they attempt to determine the legal nature of the additional fee. To this end, they first review the positions presented in the doctrine to then formulate their own conclusions. First of all, the issue in question requires the boundaries between civil and administrative law to be clarified, and also for some deliberation to be devoted to the purpose of the title fee.Artykuł stanowi próbę wyjaśnienia charakteru prawnego opłaty dodatkowej za brak odpowiedniego dokumentu przewozu. W pierwszej części artykułu autorzy zastanawiają się nad tym, jaki ewentualnie stosunek prawny łączy przewoźnika z osobą, która wprawdzie zajęła miejsce w środku transportowym, lecz nie miała zamiaru uiszczenia należności przewozowych. Stanowi to punkt wyjścia rozważań nad bardziej ogólnymi kwestiami, takimi jak definicja oświadczenia woli. W tym kontekście autorzy krytycznie odnoszą się do najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego sytuacji prawnej osoby podróżującej „na gapę”. Następnie autorzy przechodzą do tytułowej kwestii, czyli próby odpowiedzi na pytanie o charakter prawny opłaty dodatkowej. W tym celu najpierw dokonują przeglądu stanowisk prezentowanych w doktrynie, by w dalszej kolejności sformułować własne wnioski. Wskazane zagadnienie wymaga przede wszystkim doprecyzowania granic między prawem cywilnym a administracyjnym oraz zastanowienia się nad funkcją tytułowej opłaty
Zasada trójpodziału władzy a tak zwane specustawy inwestycyjne konkretnego celu – refleksje w przedmiocie granic pomiędzy stanowieniem a stosowaniem prawa
Get PDFThe article deals with the issues of the increasingly common adoption of the so-called one-off special investment laws. Initially, these exceptional means were sporadically employed, but in recent times their use has become more commonplace (Central Communication Port, the Vistula Spit cut, etc.). The adoption of such laws is juxtaposed with the principle of the separation of powers, which is organically linked to the freedom of the individual and possible violations of this freedom. The study presents the thesis that the acts regulating the implementation of the indicated investments do not meet the characteristics of abstraction. They contain general-specific norms constituting the domain of the executive, not legislation, and consequently they are closer to general acts of law application (general administrative acts) than to normative acts. Their adoption may therefore constitute an abuse of the law, as the implementation of such investments in this manner violates, inter alia, the right to a fair trial. The study mainly uses the comparativelegal method, in particular the rulings of the Czech constitutional court, which twice negated thepossibility of passing incidental laws on a specific case.W artykule poruszano problematykę coraz bardziej powszechnego uchwalania tzw. jednorazowych specustaw inwestycyjnych, która to początkowa sporadyczna praktyka sięgania po te wyjątkowe środki nabrała ostatnimi czasy dynamiki (Centralny Port Komunikacyjny, przekop Mierzei Wiślanej itp.) Uchwalanie takich ustaw jest konfrontowane z zasadą trójpodziału władzy, która jest organicznie powiązana z wolnościowym statusem jednostki i jej ewentualnymi naruszeniami. W opracowaniu zaprezentowano teza, że ustawy normujące realizacje wskazanych inwestycji nie spełniają cechy abstrakcyjności. Zawierają one normy generalno-konkretne stanowiące domenę egzekutywy, a nie legislatywy i w konsekwencji bliżej im do ogólnych aktów stosowania prawa (generalnych aktów administracyjnych) niż do aktów normatywnych. Ich uchwalanie może zatem stanowić przejaw nadużycia prawa, gdyż realizacja takich inwestycji w tym trybie narusza między innymi prawo do sądu. W opracowaniu w istotnej części wykorzystano metodę prawnoporównawczą, w szczególności orzeczenia czeskiego sądu konstytucyjnego, który dwukrotnie zanegował możliwość uchwalania ustaw incydentalnych na konkretny przypadek
Prawo do emerytury a świadczenie pielęgnacyjne – spory i kontrowersje
Get PDFThe article analyses the issue of granting a nursing benefit to a person who has a fixed pension entitlement. The topic is important because it concerns providing material support to people who resign from professional activity to look after a disabled person. Recent discrepancies in the jurisprudence of administrative courts do not allow for an unequivocal assessment of the impact of the established right to a pension on the possibility of acquiring the right to a nursing benefit. Within the same administrative court, different adjudication panels have different views, which does not give citizens a sense of legal certainty. The author analysed the presented views in the case-law and pointed out the possibilities of solving the problem. In the author’s opinion, the legislator does not take into account the changing economic and social situation in the adopted solutions of the relationship between the entitlement to nursing benefit and the entitlement to a retirement pension,which causes controversy in practice. The lack of a legislative initiative in this area means that the courts begin to correct unadjusted provisions in order to issue fair rulings.Przedmiotem artykuły jest analiza problematyki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której ma ustalone prawo do emerytury. Poruszony temat jest istotny ze względu na to, że dotyczy udzielenia materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Powstałe w ostatnim okresie rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych nie pozwalają jednoznacznie ocenić jaki wpływ ma ustalone prawo do emerytury na możliwości nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ramach tego samego sądu administracyjnego różne składy orzekające zajmują odmienne stanowiska, co nie daje obywatelom poczucia pewności prawa. Autorka dokonała analizy prezentowanych w orzecznictwie stanowisk i wskazała możliwości rozwiązania zaistniałego problemu. W ocenie autorki ustawodawca nie uwzględnia zmieniającej się sytuacji ekonomicznej i społecznej w przyjętych rozwiązaniach zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do emerytury, co wywołuje kontrowersje w praktyce. Brak inicjatywy legislacyjnej w tym zakresie powoduje, że sądy, aby wydawać sprawiedliwe orzeczenia, zaczynają poprawiać niedostosowane przepisy