Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Wokół problematyki gatekeeperów w prawniczej komunikacji naukowej
Get PDFThe article addresses selected problems associated with the subjects who have a significant influence on the selection of legal scientific research results that are disclosed, published, delivered to addressees, and which are sometimes treated as confidential and classified. These are tasks thatcan be considered as those of a special selector, or gatekeeper, in juristic scientific communication. Juristic scientific communication is understood in this text as communication between legal scientists, and as communication that is transformed into legal practice. It also encompasses the communication of commissioned research results by scientists to other external stakeholders, and the communication between scientists and the public. The questions posed in this text are as follows: are the paths of legal scholarly communication currently changing and, if so, how? Who has an important or decisive influence on the filtering of legal research results that enter public legal discourse, and who may close certain ‘gates’ and why – given that these factors prevent scholars, practitioners and the public from accessing certain content? Does digital culture have an impact on the phenomena of gates? Does the fact that open scholarly communication (open access) is developing dynamically have any influence on who is a gatekeeper?Przedmiotem artykułu są wybrane problemy podmiotów mających istotny wpływ na wybór tych prawniczych wyników badań naukowych, które są ujawniane, publikowane, dostarczone adresatom, a niekiedy traktowane jako poufne i niejawne. To zadania, które można uznać za zadania specjalnego selekcjonera (gatekeeper) w prawniczej komunikacji naukowej. Prawnicza komunikacja naukowa jest rozumiana w tym tekście jako komunikacja między naukowcami oraz jako komunikacja transformowana do praktyki prawniczej. To także przekazywanie przez naukowców zamawianych wyników badań innym interesariuszom zewnętrznym oraz komunikacja naukowców ze społeczeństwem. Pytania stawiane w tym tekście są następujące: czy i jak zmieniają się obecnie drogi prawniczej komunikacji naukowej? Kto ma ważny albo decydujący wpływ na filtrowanie wyników naukowych badań prawniczych, które trafiają do publicznego dyskursu prawniczego, oraz kto i dlaczego może zamykać niektóre „bramki” (gate), ograniczając albo wykluczając dostęp naukowców, praktyków albo społeczeństwa do określonych treści? Czy i jaki wpływ ma kultura cyfrowa na zjawiska istnienia „bramek”? Czy fakt dynamicznego rozwoju otwartej komunikacji naukowej (open access) ma wpływ na to, kto jest gatekeeprem? Czy wraz z upowszechnianiem Internetu jest mniej punktów selekcji, a może są, ale inne
Implantacja zarodków utworzonych z komórek rozrodczych samotnych kobiet – propozycje przepisów przejściowych
Get PDFAccording to the Polish Infertility Treatment Act, single women do not have access to medically assisted reproduction (MAR). Nevertheless, many single women had taken part in third-party reproduction before the Infertility Treatment Act came into effect. Under the current legal regulations, they are not entitled to have their embryos, which were created from their oocytes and anonymous donors’ semen, implanted. Given that Polish Law prohibits destroying embryos, the embryos will be stored for 20 years and after this time they will be donated to other couples without the single woman’s consent or knowledge. This means that a donor-conceived child will be brought up by non-genetic parents instead of their genetic mother, who wanted to give birth to a child and be responsible for him or her. The aim of this article is to analyse the risks associated with the above problem. The Polish Constitutional Tribunal’s proposal of 18 April 2018 (S 2/18) recommends the consent of the family court to embryo implantation in the cases of single women who took part in third party-reproduction using MAR before it became illegal. In this article I present some weaknesses of this solution and present another proposal which gives a chance to protect the involved parties’ interests, and which is consistent with the current legal regulations.Zgodnie z ustawą o leczeniu niepłodności samotne kobiety nie mają dostępu do medycznie wspomaganej prokreacji. Niemniej jednak wiele samotnych kobiet wzięło udział w procedurach dawstwa heterologicznego zanim ustawa o leczeniu niepłodności weszła w życie. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi nie są one uprawnione do implantacji zarodków, które zostały utworzone z ich komórek rozrodczych oraz z nasienia anonimowych dawców. Mając na względzie, że prawo polskie zakazuje niszczenia zarodków, podlegają one przechowaniu przez dwadzieścia lat, a następnie są przekazywane do dawstwa innej parze bez zgody, a nawet wiedzy samotnej kobiety. Oznacza to, że dziecko poczęte w tych procedurach będzie wychowywanie przez parę, która nie jest z nim genetycznie spokrewniona, zamiast przez samotną matkę, która jest rodzicem genetycznym i chce urodzić oraz wychować dziecko. Celem niniejszego artykułu jest analiza zagrożeń związanych z powyższym problemem. Propozycja Trybunału Konstytucyjnego (postanowienie TK z 18 kwietnia 2018 r., S 2/18) zakłada zgodę sądu opiekuńczego na implantację zarodków w sytuacjach kobiet, które wzięły udział w procedurach MAR zanim stało się to nielegalne. W artykule przedstawione zostają wady takiego rozwiązania oraz zaprezentowana zostaje propozycja, która daje szansę na ochronę interesów zaangażowanych podmiotów oraz spójność z aktualnymi regulacjami prawnymi
Zwolnienia i ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych a zasada sprawiedliwości podatkowej
Get PDFThe tax legislator has a great deal of freedom when shaping the structural elements of taxes, in particular the introduction of tax rebates and exemptions. The catalogue of such breaks and exemptions on personal income tax is very wide and the reasons for their establishment are very diverse. One of the reasons is the need to exclude from taxation revenues that fall within the broadly defined tax base, and do not constitute a financial asset for the taxpayer. Others have the task of correcting the tax base to ensure taxation in accordance with the criterion of the ability to pay rule. They can also have a stimulating or even redistributive character. It is therefore necessary to consider the reasons for introducing such an extensive catalogue of tax exemptions and rebates in personal income tax. It is particularly important to determine whether the assumption of tax income as a determinant of the ability to pay rule can ensure fair taxation, especially without having to make adjustments through tax rebates and exemptions.Ustawodawca podatkowy ma bardzo dużą swobodę w kształtowaniu elementów konstrukcyjnych podatków, w tym zwłaszcza wprowadzania ulg i zwolnień podatkowych. W podatku dochodowym od osób fizycznych ich katalog jest bardzo szeroki. Przyczyny ich ustanawiania są bardzo zróżnicowane. Jedną z nich jest konieczność wyłączania z opodatkowania przychodów, które mieszczą się w szeroko ujętej podstawie opodatkowania, a nie stanowią przysporzenia majątkowego dla podatnika. Inne mają za zadanie korektę podstawy opodatkowania w celu zapewnienia opodatkowania według kryterium zdolności płatniczej. Mogą one także mieć charakter stymulacyjny bądź redystrybucyjny. Należy zatem zastanowić się, jakie są przyczyny wprowadzania tak rozległego katalogu zwolnień i ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych. Szczególnie istotne jest ustalenie, czy przejęcie dochodu podatkowego jako wyznacznika zdolności płatniczej może zapewnić sprawiedliwe opodatkowanie, zwłaszcza bez konieczności dokonywania korekt poprzez ulgi i zwolnienia podatkowe
Rekomendacja Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk w sprawie ujawniania konfliktu interesów w prawniczych publikacjach naukowych
Get PDFThe recommendation of the Committee of Legal Sciences of the Polish Academy of Sciences regarding the disclosure of conflicts of interest in legal science publicationsRekomendacja Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk w sprawie ujawniania konfliktu interesów w prawniczych publikacjach naukowyc
Granice obowiązku gwaranta wykonującego zawód lekarza
Get PDFThe article deals with the issue of the limits of the obligation of the guarantor, i.e. the person who is under a specific legal obligation to prevent a criminal effect, on the basis of substantive criminal law. The author considers whether the limits of this obligation are in any way limited with regard to a person performing the profession of a doctor. For this purpose, she analyses the provisions of the Act on the Professions of a Doctor and Dentist and the Code of Medical Ethics and the provisions of the Penal Code. Then, referring to the achievements of the criminal law doctrine, she distinguishes particular types of risk. The article ends by providing an answer to the question of whether the doctor is obliged to save the health or life of the patient if this involves exposure to personal danger.is under a specific legal obligation to prevent a criminal effect, on the basis of substantive criminal law. The author considers whether the limits of this obligation are in any way limited with regard to a person performing the profession of a doctor. For this purpose, she analyses the provisions of the Act on the Professions of a Doctor and Dentist and the Code of Medical Ethics and the provisions of the Penal Code. Then, referring to the achievements of the criminal law doctrine, she distinguishes particular types of risk. The article ends by providing an answer to the question of whether the doctor is obliged to save the health or life of the patient if this involves exposure to personal danger.Artykuł dotyczy problematyki granic obowiązku gwaranta, czyli osoby, na której ciąży prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi przestępnemu na gruncie prawa karnego materialnego. Autorka rozważa, czy granice tego obowiązku są w odniesieniu do osoby wykonującej zawód lekarza w jakikolwiek sposób limitowane. W tym celu poddaje analizie przepisy ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz Kodeksu etyki lekarskiej oraz przepisy Kodeksu karnego. Następnie, odwołując się do dorobku doktryny prawa karnego, wyróżnia poszczególne rodzaje ryzyka. Zakończenie artykułu stanowi odpowiedź na pytanie, czy lekarz ma obowiązek ratowania zdrowia lub życia pacjenta z narażeniem się na niebezpieczeństwo osobiste
Czasopismo prawnicze 2.0: racjonalna ewolucja czy wymuszona rewolucja?
Get PDFThe Law on Higher Education and Science adopted by the Polish parliament in July 2018 made extensive changes to the model of the institutional evaluation of research. The evaluated output consists mainly of papers published in scientific journals. In principle, the journals eligible for the evaluation procedure are those indexed in Scopus or WoS. The official Polish ranking of journals should reflect the metrics from these databases. The statutory enlargement of bibliometric data on the evaluation of legal papers constitutes a fundamental breach in the history of Polish legal journals. The article deals with a few questions: how representative is the application of the bibliometrics for legal publications? Is the Polish ranking of legal journals consistent with the evaluation practices in other countries? What is unique in the caesura in the history of Polish legal journals marked by the law from 2018, when compared to earlier turning points in this history? What recommendations to change the evaluation legal journals in Poland are justified? The author sees the evaluation of legal journals focused on Scopus and WoS as an unwanted revolution. Using comparative, historical and pragmatical arguments, he recommends the transformation of the revolution into evolutive modifications. This reasonable evolution should be based on two things. Firstly, replacing bibliometric evaluation with expert evaluation. Secondly, more legal journals should be eligible in the evaluation process: journals indexed in ERIH+ and HeinOnline, and journals included in the official journal lists of countries other than Poland, should be taken into account.Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z lipca 2018 (ustawa 2.0) wprowadziła istotne zmiany ewaluacji jakości badań naukowych. Największy wpływ na wynik tej oceny mają publikacje naukowe. Zasadą jest, że uwzględnia się artykuły w czasopismach indeksowanych w bazach Scopus lub Web of Science. Liczba punktów przypisanych czasopismom w wykazie ogłoszonym przez ministra jest uzależniona od wyliczeń bazy co do oddziaływania pisma. Rozciągnięcie tych kryteriów bibliometrycznych na czasopisma prawnicze było przełomem w ich dziejach. W artykule podjęte zostały pytania: w jakiej mierze reprezentatywne jest stosowanie kryteriów bibliometrycznych do oceny czasopism prawniczych? Czy ogłoszony przez ministra wykaz i ranking czasopism prawniczych jest podobny do instrumentów i praktyk ewaluacyjnych w innych krajach? Co jest wyjątkowego w cezurze wyznaczonej przez ustawę 2.0 w historii polskich czasopism prawniczych względem wcześniejszych cezur w tych dziejach? Jakie zmiany w zakresie uwzględniania czasopism prawniczych w ewaluacji nauki są uzasadnione? Przypisanie kluczowej roli bazom Scopus i WoS autor ocenia jako wymuszoną rewolucję. Stosując metodę porównawczą, historyczną i argumenty pragmatyczne, autor formułuje postulaty zmierzające do przekształcenia tej rewolucji w pożądaną zmianę ewolucyjną. Kluczowe dla niej powinno być pełne poszerzenie zakresu czasopism prawniczych uwzględnianych przy ewaluacji o włączone do baz ERIH PLUS , HeinOnline lub zagranicznych oficjalnych wykazów czasopism wykorzystywanych do oceny badań naukowych, a także całkowite zastąpienie przy ocenie prestiżu czasopism prawniczych kryteriów bibliometrycznych przez ocenę ekspercką
Aktualne problemy czasopism naukowych w Polsce
Get PDFScientific journals are and probably will remain the key research communication channel. In the social sciences and humanities, journals will not eliminate or marginalize books (monographs). Although measuring research results by means of lists and points is probably necessary, attempts should be made to at least counteract the downsides of running after points and impactitis. Publishing in prestigious international journals in English is important for participation in international research, but good journals in Polish should also be supported, especially those focused on the social sciences and humanities and addressing issues associated with culture and society. There are no strong arguments for the bureaucratic assigning of scientific disciplines to journals on the Minister’s list, and multidisciplinary journals should be supported. Open access to scientific journals has advantages, but it raises concerns about equal access of authors from poorer countries, and about quality. The joint efforts of researchers, publishers and governments are needed to fight against the pathology of predatory journals. Scientific journals in the field of the social sciences and humanities could accept shorter, concise texts, taking the role of books in these sciences into account.Czasopisma naukowe są i zapewne pozostaną podstawowym kanałem komunikacji naukowej. W naukach społecznych i humanistycznych nie wyeliminują one jednak ani nie zmarginalizują książek (monografii). Uznając konieczność pomiaru efektów badań naukowych w postaci list i punktów, należy dążyć przynajmniej do osłabienia negatywów zarówno punktozy, jak i impaktozy. Publikowanie w prestiżowych anglojęzycznych międzynarodowych czasopismach jest ważne dla udziału w międzynarodowej nauce, niemniej jednak – zwłaszcza w odniesieniu do nauk humanistycznych i społecznych, dotyczących kultury i społeczeństwa – należy wspierać dobre czasopisma w języku polskim. Brak wyraźnych argumentów za biurokratycznym przypisywaniem dyscyplin naukowych do czasopism na ministerialnej liście, a wielodyscyplinarne czasopisma powinny być wspierane. Otwarty dostęp do czasopism naukowych ma zalety, ale budzi obawy o równość dostępu autorów z mniej zamożnych krajów oraz o jakość. Drapieżne czasopisma, jako zjawisko patologiczne, należy zwalczać wspólnym wysiłkiem środowiska naukowców, wydawców i państwa. Czasopisma naukowe w dziedzinach nauk społecznych i humanistycznych mogłyby przyjmować krótsze, syntetyczne teksty, zważywszy na rolę monografii w tych naukach
Mieszkalnictwo socjalne w Polsce w procesie zmian
Get PDFThe subject of this paper is council housing, as part of social housing in contemporary Poland. The goal of council housing is to deliver affordable homes to households with an income too low to allow for access to social housing or to rent a home on the open market. The provision of such assistance, which currently may take two forms of tenancy, is the municipalities’ own task. Currently, Poland is introducing changes in law which grant more flexibility to municipalities in terms of how homes used for the purpose of tenancy on social terms are created and how the existing housing stock is managed. These changes accompany the transformation of housing policy from a selective model in broad version to a selective model in narrow version (such in which housing assistance is addressed to low-income households only). So far, the National Housing Programme, adopted by the Government in 2016, has failed to bring measurable effects of increasing the supply of social homes or improving the provision of housing assistance to low- and very lowincome households. Nonetheless, the implemented projects have considerable potential to bring beneficial changes for social groups with low incomes, both within social and council housing.Przedmiotem artykułu jest mieszkalnictwo socjalne we współczesnej Polsce, będące sektorem mieszkalnictwa społecznego. Celem mieszkalnictwa socjalnego jest udostępnianie mieszkań dla gospodarstw domowych o dochodach zbyt niskich, aby uzyskać dostęp do mieszkań społecznych lub najmowanych na rynku. Udzielanie pomocy w ramach dwu stosowanych obecnie form najmu jest zadaniem własnym gmin. Obecnie w Polsce wprowadzane są zmiany prawa dające gminom większą swobodę w wyborze sposobu tworzenia zasobu mieszkań wykorzystywanych do najmu na warunkach socjalnych i w gospodarowaniu zasobami już posiadanymi. Zmiany te współwystępują ze zmianami modelu polityki mieszkaniowej od modelu selektywnego w wersji szerokiej do modelu selektywnego w wersji wąskiej, to jest takiego, w którym pomoc mieszkaniowa jest kierowana tylko dla niezamożnych gospodarstw domowych. Przyjęty przez rząd w 2016 r. Narodowy Program Mieszkaniowy dotąd nie przynosi wymiernych efektów w postaci zwiększenia skali tworzenia mieszkań społecznych ani poprawy w udzielaniu pomocy mieszkaniowej gospodarstwom domowym o niskich i bardzo niskich dochodach. Dokonane zmiany niosą ze sobą jednak znaczny potencjał zmian korzystnych dla niezamożnych grup ludności, zarówno w ramach mieszkalnictwa społecznego jak i socjalnego
Bilans wdrożenia ZIT w Polsce − nowego instrumentu finansowania polityki spójności UE
Get PDFEU planning for the years 2014–2020 introduced a new instrument for financing territorial cohesion policy – namely Integrated Territorial Investments (ITI). There is a notable lack of analyses concerning the evaluation of Poland’s use of this innovative instrument for the uptake of EU funds. The aim of the article is to evaluate the implementation of ITI in Poland in the context of the system of obtaining and spending EU funds for the territorial cohesion policy in the years 2014−2020. The analyses were carried out in a normative economic perspective using secondary data on EU funds within the framework of regional operational programs. The research shows that the implementation of ITI in Poland has had the intended effect of meeting the conditions for obtaining EU funds for integrated territorial investments. However, this opportunity was not fully exploited due to the lack of tradition of cooperation between local government units other than in urban functional areas. Furthermore, the implementation of ITI in Poland indicates the danger of evaluating the effects of ITI in the context of contracting or certification of EU funds, which is not in line with the European Commission’s guidelines for this instrument. Thus, the 2014–2020 period was not fully used by Polish beneficiaries to prepare for the new rules for receiving EU funds under the regional cohesion policy.W programowaniu unijnym 2014–2020 został wprowadzony nowy instrument w finansowaniu terytorialnej polityce spójności – ZIT. W literaturze przedmiotu brakuje analiz dotyczących bilansu wykorzystania przez Polskę tego innowacyjnego instrumentu absorpcji funduszy unijnych. Celem artykułu jest ocena implementacji ZIT w Polsce w kontekście systemu pozyskiwania i wydatkowania funduszy unijnych na terytorialną politykę spójności w latach 2014–2020. Analizy zostały przeprowadzone w normatywnym ujęciu ekonomii z wykorzystaniem danych wtórnych dotyczących funduszy unijnych w ramach regionalnych programów operacyjnych. Z przeprowadzonych badań wynika, iż choć implementacja ZIT w Polsce przyniosła zamierzony efekt w postaci spełnienia warunków do pozyskania funduszy unijnych na zintegrowane inwestycje terytorialne, to jednak szansa ta nie została w pełni wykorzystana ze względu na brak tradycji współpracy pomiędzy JST poza miejskimi obszarami funkcjonalnymi. Natomiast implementacja ZIT w Polsce w zakresie wydatkowania funduszy unijnych wskazuje na niebezpieczeństwo oceny efektów ZIT przez pryzmat kontraktacji czy certyfikacji funduszy unijnych, co z kolei nie jest zgodne z założeniami koncepcyjnymi Komisji Europejskiej w odniesieniu do tego instrumentu. Okres programowania unijnego 2014–2020 nie został zatem w pełni wykorzystany przez polskich beneficjentów na przygotowanie się do nowych zasad absorbcji funduszy unijnej w ramach regionalnej polityki spójności
Value relevance na przykładzie PZU SA
Get PDFValue relevance is a concept which states that book values influence the market valuation of a company, the share price, or their rates of return in subsequent periods. Most of the research conducted in this area is based on panel data, synthetically presenting trends observable for a group of companies. In the case of analyses carried out on the example of the Polish capital market, several can be distinguished relating to the empirical impact of profits and balance sheet data on market variables, as well as to the impact of the introduction of new accounting regulations on the degree of value relevance. The research usually ignores companies from the financial sector, but there are also analyses that focus specifically on a group of entities such as banks or insurance companies. In the framework of this study, the latter were taken into account. However, this study presents a different approach from most empirical studies, focusing on the financial data of 1 company from the insurance sector, PZU S.A. The analysis was performed with the use of linear regression models, based on the OLS and the Prais-Winsten method. Financial data from quarterly, semi-annual, and annual reports for 2009–2019 were used. The results of the research indicate that the share prices in the future are explained, in particular, by balance sheet data, mainly technical assets and provisions, and also by operating cash flows, technical result, and net premium. Several models are presented that can be considered useful, taking into account their statistical correctness and the compliance of parameter estimates with theoretical assumptions. This result also indicates the usefulness of research on the concept of value relevance in relation to individual entities.Value relevance to koncepcja, wedle której wartości księgowe oddziałują na rynkową wycenę spółki, kurs akcji czy ich stopy zwrotu w kolejnych okresach. Większość badań przeprowadzanych w tym zakresie opiera się na danych panelowych, syntetycznie ujmując tendencje obserwowalne dla grupy spółek. W przypadku analiz przeprowadzonych na przykładzie polskiego rynku kapitałowego wyróżnić można kilka odnoszących się do empirycznego wpływu zysków i danych bilansowych na zmienne rynkowe, a także do wpływu wprowadzenia nowych regulacji w zakresie rachunkowości na stopień value relevance. Badania zazwyczaj pomijają przedsiębiorstwa z sektora finansowego, jednakże wyróżnić można także takie, które skupiają się na określonej grupie podmiotów, takich jak banki czy zakłady ubezpieczeń. W artykule pod uwagę wzięto właśnie ostatnią z wymienionych grup. Niemniej zaprezentowano w nim odmienne podejście niż w większości badań empirycznych – skupiono się na danych finansowych jednej spółki z sektora ubezpieczeń: PZU S.A. Analizę przeprowadzono z wykorzystaniem modeli regresji liniowej, stosując modele oparte na MNK i metodę Praisa-Winstena. Wykorzystano dane finansowe pochodzące z raportów kwartalnych, półrocznych i rocznych z lat 2009–2019. Wyniki badania wskazują na objaśnianie kursów akcji w przyszłości szczególnie przez dane bilansowe, przede wszystkim aktywa i rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, a także przez operacyjne przepływy pieniężne, wynik techniczny i składkę na udziale własnym. Przedstawiono kilka modeli, które można uznać za użyteczne, biorąc pod uwagę ich poprawność pod względem statystycznym i zgodność oszacowań parametrów z założeniami teoretycznymi. Rezultat ten wskazuje również na celowość badań w koncepcji value relevance w odniesieniu do indywidualnych podmiotów