Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Market reactions to dividends announcements: evidence from the Warsaw Stock Exchange
Get PDFThe main goal of article is to investigate the Warsaw Stock Exchange market reaction to announcements in connection with planned dividend payouts. The research sample comprises 45 entities listed on the Warsaw Stock Exchange between 2017 and 2021. The analysis uses the simple rate of return and the buy-and-hold excess return. Regression analysis shows that change in DPR does not fully explain the share price changes. Nonetheless, the weak market reaction to dividend payment announcements may lead to the conclusion that Polish stocks already take into account information about dividend payouts.Głównym celem artykułu jest zbadanie reakcji rynku na ogłoszenia w związku z planowanymi wypłatami dywidendy. Próba badawcza obejmuje 45 podmiotów notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 2017–2021. W analizie wykorzystano prostą stopę zwrotu oraz nadwyżkową stopę zwrotu typu buy-and-hold. Analiza regresji wskazuje, że zmiana wskaźnika DPR nie wyjaśnia w pełni zmiany cen akcji podmiotów objętych analizą. Niemniej jednak słaba reakcja rynku na komunikat o wypłacie dywidendy może prowadzić do wniosku, że polskie akcje już uwzględniają informacje o jej wypłacie
Cities with poviat status in Poland and their financial condition
Get PDFThe study, devoted to the assessment of the financial condition of cities with poviat status (CWPS) in Poland, aims (i) to position cities with poviat status in the structure of local government and (ii) to examine and assess the average financial condition of city with poviat status in Poland in the spatial aspect, using standard measures (measures referring to the budget result, income potential and the amount of expenses) and those of the authors’ (reflecting the possibility of satisfying the needs of the local government community). The study uses the methods of descriptive statistics. Detailed analyses were carried out on the basis of the authors’ own calculations, using an MS Excel spreadsheet, and the calculated measures were presented for two deliberately selected years (2010 and 2019). The analyses present different pictures of the financial conditions: while the values produced by standard measures in 2019 compared to 2010 clearly indicate an improvement in the financial condition of analysed cities in Poland, the values derived from the authors’ measures do not confirm this. Changes in the values of both groups of indicators are spatially diverse. Both groups, however, indicate that there are voivodeships whose financial condition improved more in 2019 compared to 2010 (classical indicators) or deteriorated to a lesser extent (authors’ indicators) than other voivodeships. This applies to the provinces of Western and Central Poland. CWPS in these regions, due to their location and impact in the region, as well as their attractiveness as places of employment doing business: 1) have been better prepared to start new investments and incur further commitments; 2) attract high school and university graduates and investors; 3) have a large stock of real estate, including extensive infrastructure; and 4) are less dependent on transfers from the state budget. Opracowanie poświęcone jest ocenie kondycji finansowej miast na prawach powiatowych w Polsce. Jego celem jest: 1) umiejscowienie miast na prawach powiatowych w strukturze samorządu terytorialnego oraz 2) zbadanie i ocena średniej kondycji finansowej miasta na prawach powiatu w Polsce w aspekcie przestrzennym, z wykorzystaniem miar standardowych (miary odnoszące się do wyniku budżetowego, potencjału dochodowego i wysokości wydatków) i autorskich (odzwierciedlające możliwość zaspokojenia potrzeb społeczności samorządowej). W badaniu wykorzystano metody statystyki opisowej. Szczegółowe analizy przeprowadzono na podstawie własnych obliczeń, z wykorzystaniem arkusza kalkulacyjnego MS Excel, a obliczone miary przedstawiono za dwa celowo wybrane lata (2010 i 2019). Analizy pokazują inny obraz kondycji finansowej, który pojawia się na podstawie zastosowanych standardowych miar i proponowanych wskaźników autorskich. O ile wartości standardowych miar w roku 2019 w porównaniu z 2010 jednoznacznie wskazują na poprawę kondycji finansowej analizowanych miast w Polsce, o tyle wartości miar autorskich tego nie potwierdzają. Zmiany wartości obu grup wskaźników są zróżnicowane przestrzennie. Obie grupy wskazują jednak, że są województwa, w których kondycja finansowa miast na prawach powiatu w roku 2019 w porównaniu z 2010 poprawiła się bardziej (wskaźniki klasyczne) lub pogorszyła się w mniejszym stopniu (wskaźniki autorskie) niż w innych województwach. Dotyczy to województw Polski Zachodniej i Środkowej. Miasta na prawach powiatu w tych regionach, ze względu na położenie i wpływ w regionie, a także ich atrakcyjność jako miejsca pracy i prowadzenia działalności gospodarczej: 1) są lepiej przygotowane do rozpoczęcia nowych inwestycji i zaciągania dalszych zobowiązań; 2) przyciągają absolwentów szkół średnich i uczelni wyższych oraz inwestorów; 3) posiadają duży zasób nieruchomości, w tym rozbudowaną infrastrukturę; 4) są mniej zależne od transferów z budżetu państwa
Cywilnoprawne konsekwencje wpływu postanowień umowy kredytowej na zdolność kredytową
Get PDFThe obligation to carry out a creditworthiness assessment set out in Article 70 § 1 of the Banking Law is usually considered a norm of public law significance which does not affect the private law sphere of a credit agreement. However, this view is based on an idealized assumption that loan agreements are neutral towards the borrower’s risk, which does not correspond to the conditions of the contemporary economy. Practical experience shows that creditworthiness, and consequently also creditworthiness assessment, may also depend on the structure of an adhesive loan agreement. In such cases, the erroneous message about the existence of creditworthiness becomes a form of pre-contractual information, which implies not only the public law liability of the bank, but also judicial interference in the sphere of relations between the parties of the agreement. Change in the interpretation of Article 70 § 1 of the Banking Law, which allows its informative function and private law sanctions for violating its disposition, is justified by developments in European Law and has already been initiated in the jurisprudence of the Supreme Court and Courts of Appeal.Obowiązek przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej ustanowiony w art. 70 ust. 1 ustawy Prawo bankowe jest zwykle uważany za normę o znaczeniu publicznoprawnym, bez wpływu na sferę prywatnoprawną umowy kredytowej. Niemniej jednak pogląd ten jest oparty na wyidealizowanym założeniu o neutralności umów kredytowych wobec ryzyka kredytobiorcy, co nie odpowiada warunkom współczesnego obrotu. Praktyczne doświadczenia dowodzą bowiem, że zdolność kredytowa, a w konsekwencji również wynik jej oceny, mogą zależeć także od konstrukcji umowy kredytowej. W takich przypadkach błędny komunikat o zdolności kredytobiorcy do spłaty zobowiązania nabiera waloru informacji przedkontraktowej, co uzasadnia nie tylko publicznoprawną odpowiedzialność banku, ale i sądową ingerencję w sferę relacji pomiędzy stronami umowy. Zmiana wykładni art. 70 ust. 1 pr.bank., dopuszczająca informacyjną funkcję przepisu oraz prywatnoprawne sankcje za naruszenie jego dyspozycji, uzasadniona jest także zmianami w prawie europejskim i została już zapoczątkowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych
Durkheimowska interpretacja moralizmu prawa według Jonathana Haidta
Get PDFIn the article, I try to answer the question of whether Durkheimian utilitarianism, reconstructed on the basis of Jonathan Haidt’s idea, can justify the enforcement of morality by criminal law (i.e. whether it is an adequate theory of legal moralism). In the first part, I present what Durkheimian utilitarianism is and what its theses are, and in the second, using the interpretative key that Herbert Hart used in the debate with Patrick Devlin, I explain what moralistic position it is actually defending. Ultimately, I come to the conclusion that the main thesis of Durkheimian utilitarianism is the Hartian thesis on disintegration. However, the lack of an adequate empirical justification raises doubts as to whether it can constitute a satisfactory theory of the moral justification of criminalization.W artykule poszukuję odpowiedzi na pytanie, czy Durkheimowski utylitaryzm, zrekonstruowany na bazie koncepcji Jonathana Haidta, może stanowić uzasadnienie egzekwowania moralności za pomocą prawa karnego (tzn. czy jest adekwatną teorią moralizmu prawa). W pierwszej części przedstawiam, czym Durkheimowski utylitaryzm jest i jakie głosi tezy, w drugiej zaś, korzystając z klucza interpretacyjnego Herberta Harta wykorzystanego w polemice z Patrickiem Devlinem, wyjaśniam, jakiego stanowiska moralistycznego teoria ta rzeczywiście broni. Ostatecznie dochodzę do wniosku, że główną tezą Durkheimowskiego utylitaryzmu jest Hartowska teza o dezintegracji. Brak odpowiedniego uzasadnienia empirycznego rodzi jednak wątpliwość, czy może on stanowić satysfakcjonującą teorię moralnego uzasadnienia kryminalizacji
Czy europejska inicjatywa obywatelska może służyć zmniejszeniu deficytu demokratycznego w Unii Europejskiej? Uwagi na podstawie wniosku Minority SafePack
Get PDFThe article attempts to answer the question about the role that the European Citizens’ Initiative (ECI) plays in reducing the democratic deficit of the Union. The effectiveness of this institution has been analysed using the example of the Minority SafePack – a proposal to adopt amendments that would serve to ensure greater protection of the rights of national and linguistic minorities and to strengthen cultural and linguistic diversity in the EU. The text analyses the reasons why the Commission took a negative stance. On the one hand, the subject matter of the proposal itself is one of them. The European Union, in its justification, states that it has no competence in relation to many of the proposals contained the initiative. In addition, there is also a general reluctance of the EU to deal with minority problems, mainly due to the fact that they involve issues that are sensitive to the Member States, such as national identity and linguistic diversity. On the other hand, the rejection of the proposal is an expression of a general tendency. The Commission is very sceptical about applications submitted under the ECI, refusing to register them to a prohibitive extent. This state of affairs certainly does not allow the ECI to be described as an effective tool that contributes to the reduction of the democratic deficit in the EU.Przedmiotem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o rolę, jaką w zmniejszeniu deficytu demokratycznego Unii odgrywa europejska inicjatywa obywatelska (EIO). Efektywność tej instytucji została poddana analizie na przykładzie wniosku dotyczącego przyjęcia zmian, które miałby służyć zapewnieniu szerszej ochrony praw mniejszości narodowych i językowych oraz wzmocnieniu różnorodności kulturowej i językowej w UE – Minority SafePack. W tekście dokonana została analiza przyczyn, które skłoniły Komisję do zajęcia negatywnego stanowiska. Z jednej strony należy do nich sama tematyka wniosku. Unia Europejska w uzasadnieniu odmowy jego przyjęcia podaje, że w stosunku do wielu z zawartych w nim propozycji nie ma kompetencji. Ponadto zauważalna jest także ogólna niechęć UE do zajmowania się problemami mniejszości, wynikająca przede wszystkim z faktu, że dotykają one kwestii o newralgicznym charakterze dla państw członkowskich, jak np. tożsamość narodowa, różnorodność językowa. Z drugiej zaś – odrzucenie wniosku stanowi wyraz ogólnej tendencji. Komisja jest bardzo sceptyczna wobec wniosków składanych w ramach EIO, odmawiając im w przewarzającej mierze rejestracji. Taki stan rzeczy z pewnością nie pozwala na mówienie o efektywności EIO jako narzędzia przyczyniającego się do zmniejszenia deficytu demokratycznego w UE
Sprzeczność oznaczenia z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami jako przeszkoda udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy
Get PDFThe protection of commonly held values in trademark law has been ensured under Article 1291[1], point 7 of the Industrial Property Law Act. Under this provision, registration of trademarks contrary to public policy or good manners is not permitted. An equivalent regulation is also applicable under EU law in relation to the EU trademark registration system. This is regulation is one of the absolute grounds for the refusal to register, which requires a thorough and comprehensive examination of the trademark to be undertaken by the relevant authorities. However, there are doubts regarding which circumstances need to be considered in such investigations. Despite the fact that the views of the doctrine and judicature are not uniform on this issue, it is increasingly often recognized – in particular in the jurisprudence of the Court of Justice of the European Union – that there is a strong need to refer in the analysis of a trademark to a broader social context. This context should include the cultural and political aspects characteristic of a given society. Consequently, this would allow a proper interpretation of the content of a trademark.Ochrona powszechnie uznawanych wartości w prawie znaków towarowych została zapewniona na mocy art. 129[1] ust. 1 pkt 7 ustawy – Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z tym przepisem, niedopuszczalna jest rejestracja oznaczeń sprzecznych z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami. Analogiczna regulacja obowiązuje również na gruncie prawa unijnego w stosunku do unijnego systemu rejestracji znaków towarowych. Regulacja ta to jedna z bezwzględnych przeszkód rejestracyjnych, która wymaga od odpowiednich organów przeprowadzenia dokładnego i kompleksowego badania znaku. Pojawiają się jednak wątpliwości, które okoliczności są istotne i należy w tym badaniu uwzględnić, a które pozostają irrelewantne z punktu widzenia tej oceny. Mimo że poglądy doktryny i judykatury nie są jednolite w tej kwestii, to coraz częściej – w szczególności w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE – dostrzegana jest potrzeba odwołania się w analizie znaku do szerszego kontekstu społecznego, który uwzględniałby także aspekty kulturowe i polityczne właściwe dla danego społeczeństwa. Kontekst ten pozwoliłby bowiem na odpowiednie odczytanie treści zawartej w znaku towarowym
Stres w pracy wśród polskich prawników. Rola obciążenia pracą
Get PDFPeople working in the legal professions are particularly vulnerable to work-related stress. So far, studies conducted mainly in the United States show that lawyers are experiencing mental health problems, and this applies to every third person working in such professions. However, there are still no analyses of the health and well-being of Polish lawyers. This article presents a part of the results of a nationwide survey on the well-being of representatives of this professional group, which aimed to fill this gap. The main research problem concerned the determination of the level of stress experienced by Polish lawyers. Our goal was also to determine how much time lawyers spend engaged in their work (what is the quantitative workload) and how it relates to their perceived stress at work. It was also important to analyse the stress experienced by lawyers in the context of the stage of professional career development, the legal profession, and the field of law practiced by them. The results of the research (N = 1,779) indicate that the level of stress perceived at work by Polish lawyers is high, regardless of the legal profession they work in or in what field of law they practice, both at the beginning of their careers and by experienced professionals. The heavy workload, which constitutes a serious risk factor for the deterioration of their health, is also a source of concern.Osoby pracujące w zawodach prawniczych są szczególnie narażone na stres związany z pracą. Badania na ten temat, prowadzone do tej pory głównie w Stanach Zjednoczonych, pokazują, że prawnicy mają problemy ze zdrowiem psychicznym i dotyczy to co trzeciej osoby pracującej w takich zawodach. Wciąż jednak brakuje analiz zdrowia i samopoczucia polskich prawników. W artykule przedstawiono fragment wyników ogólnopolskiego badania na temat samopoczucia przedstawicieli tej grupy zawodowej, które miało wypełnić tę lukę. Główny problem badawczy dotyczył określenia poziomu stresu doświadczanego przez polskich prawników. Naszym celem było również ustalenie, ile czasu prawnicy faktycznie poświęcają na wykonywanie swojej pracy (jakie jest ilościowe obciążenie pracą) i jak się to wiąże z poziomem postrzeganego przez nich stresu w pracy. Ważna była również analiza stresu, jakiego doświadczają prawnicy w kontekście etapu rozwoju kariery zawodowej, wykonywanego zawodu prawniczego oraz praktykowanej dziedziny prawa. Wyniki badań (N = 1779) wskazują, że poziom odczuwanego stresu w pracy przez polskich prawników jest wysoki, niezależnie od zawodu prawniczego, w którym pracują czy w jakiej dziedzinie prawa praktykują, zarówno na początku kariery, jak i przez doświadczonych specjalistów. Niepokojące jest również duże obciążenie pracą, które stanowi poważny czynnik ryzyka pogorszenia stanu ich zdrowia
Jeszcze o aspekcie formalnym kontratypu obrony koniecznej
Get PDFThis study concerns the legal nature of the so-called counter-types and is a response to polemical remarks by Mikołaj Iwanski, Mikołaj Małecki, Szymon Tarapata and Witold Zontek. The considerations are conducted on the basis of the rules of the derivational theory of legal interpretation, the concept of the interpretation of law, and the principles of legislative technique, and in the light of the issues associated with basic legal modalities. On this basis, it is established that the provisions establishing countertypes are modifiers of the content of incomplete central provisions, and that they change the scope of application of norms sanctioned in criminal law, but do not modify sanctioning norms. Conduct performed under the conditions of the countertype does not involve exceeding the sanctioned norm and is an act that is legally indifferent, but not legally neutral. The proposed approach cannot be equated with the theory of negative elements of a prohibited act.Niniejsze opracowanie dotyczy charakteru prawnego tzw. kontratypów i jest odpowiedzią na uwagi polemiczne autorstwa Mikołaja Iwańskiego, Mikołaja Małeckiego, Szymona Tarapaty oraz Witolda Zontka. Rozważania prowadzone są zgodnie z regułami derywacyjnej koncepcji wykładni prawa, zasady techniki prawodawczej oraz zagadnienia podstawowych modalności prawnych. Na tej podstawie ustalono, że przepisy statuujące kontratypy są modyfikatorami treściowymi przepisów centralnych niepełnych i zmieniają zakres zastosowania norm sankcjonowanych w prawie karnym oraz nie modyfikują norm sankcjonujących. Zachowanie zrealizowane w warunkach kontratypu nie wiąże się z przekroczeniem normy sankcjonowanej i jest czynem indyferentnym prawnie, ale nie jest nieobojętnym prawnie. Proponowane ujęcie nie może być utożsamiane z teorią negatywnych znamion czynu zabronionego. 
Reakcja cen akcji na rewizje składu indeksu WIG20
Get PDFThe purpose of this paper is to assess the impact of changes in the WIG20 index on the return rates of shares of companies included and excluded from the index. The analysis was carried out in several variants, in the period 2000–2020. To check the stability of the relationships observed in time, the research period was divided into two subperiods, the first being 2000–2009, the second 2010–2020. The research was carried out on the basis of event analysis, using parametric tests. The following research hypotheses were verified: H1. The inclusion of companies in the WIG20 index positively affects the abnormal return rate of their shares, and H2. The removal of companies from the WIG20 index negatively affects the abnormal return rate of their shares. The results obtained confirm the existence of a positive index effect caused by the inclusion of companies in the index. In the case of excluding companies from the index, the study did not report a statistically significant index effect. This indicates a certain observed feature of the Polish market: a noticeable asymmetry in the reactions measured by abnormal returns to the introduction and removal of companies from the index. The results of the study complement the existing results on price effects that occur during the revision of stock indices in emerging markets.Celem badawczym artykułu jest ocena wpływu zmian składu indeksu WIG20 na stopy zwrotu akcji spółek włączanych i wykluczanych ze składu tego indeksu. Analiza została przeprowadzona w kilku wariantach dla okresu obejmującego lata 2000–2020. W celu sprawdzenia stabilności w czasie obserwowanych zależności okres badawczy podzielony został na dwa podokresy: 2000–2009 i 2010–2020. Badania zrealizowano, opierając się na analizie zdarzeń, z wykorzystaniem testów parametrycznych. Przedmiotem badania były krótkoterminowe ponadnormatywne stopy zwrotu z akcji spółek wprowadzanych i wycofywanych z indeksu. Weryfikacji poddano następujące hipotezy badawcze: H1. Włączenie spółek w skład indeksu WIG20 pozytywnie wpływa na nadwyżkową stopę zwrotu ich akcji, oraz H2. Usunięcie spółek ze składu indeksu WIG20 negatywnie wpływa na nadwyżkową stopę zwrotu ich akcji. Uzyskane wyniki potwierdzają występowanie dodatniego efektu cenowego wywołanego wprowadzeniem spółek do indeksu. W przypadku usunięcia spółek z indeksu w badaniu nie odnotowano istotnego statystycznie efektu indeksowego. Wskazuje to na pewną obserwowaną specyfikę polskiego rynku: wyraźną asymetrię w reakcjach mierzonych nadwyżkowymi stopami zwrotu na wprowadzenie i usunięcie spółek z indeksu. Przeprowadzone badania uzupełniają dostępne wyniki na temat efektów indeksowych występujących podczas rewizji indeksów giełdowych na rynkach wschodzących
Koncepcja sin tax jako instrument zapewniający ochronę zdrowia publicznego na przykładzie opłaty od środków spożywczych
Get PDFThe research presented in this article was undertaken in connection with the recent activity of the Polish legislator, who introduced a levy on foodstuffs into the Public Health Act. This levy is intended to be one of the additional sources of state revenue to be spent on improving public health. The aim of the presented research was to verify the hypothesis that the levy on foodstuffs is an implementation of the sin tax concept existing in the doctrine of tax law. During the research, a critical analysis was used, including a linguistic analysis of legal acts. In addition, an analysis of the body of financial law doctrine on the concept of sin tax was performed. The present research leads to the conclusion that the levy on foodstuffs introduced into the Polish legal order constitutes a form of sin tax and performs both the stimulative and allocative functions of tax law.Badania opisane w niniejszym artykule zostały podjęte w związku z niedawną aktywnością polskiego ustawodawcy, który wprowadził opłatę od środków spożywczych do ustawy o zdrowiu publicznym. Opłata ta ma stanowić jedno z dodatkowych źródeł dochodu państwa i być wydatkowana na cele poprawy zdrowia publicznego. Celem niniejszych badań było zweryfikowanie hipotezy, że opłata od środków spożywczych stanowi realizację koncepcji sin tax obowiązującej w nauce prawa podatkowego. W toku badań została wykorzystana analiza krytyczna, w tym analiza lingwistyczna aktów prawnych. Ponadto wykorzystano analizę dorobku doktryny prawa finansowego dotyczącego koncepcji sin tax. Niniejsze badania doprowadziły do wniosków, że wprowadzona do polskiego porządku prawnego opłata od środków spożywczych stanowi formę sin tax oraz realizuje zarówno funkcję stymulacyjną, jak i alokacyjną prawa podatkowego