Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Implikacje ekonomiczne tak zwanych zabójczych przejęć z perspektywy antymonopolowej
Get PDFThere have been broad and vigorous debates for several years over a relatively recent phenomenon of so-called killer acquisitions, whereby incumbent large companies (mostly with market dominance) preempt future competition by acquiring potential competitors (mostly start-ups) equipped with innovative technology. The article explores the economic implications of such transactions, and how their repercussions influence the approach of the antitrust authorities to this phenomenon. First, an initial explanation of the concept and idiosyncrasies of killer acquisitions is presented. Then, their effects on innovation and competition are discussed in more depth, considering the actual scale of this phenomenon and its empirical examples. This is followed by a brief description of the difficulties in identifying and assessing killer acquisitions in terms of their economic characteristics. The article’s methodology is based on the analysis of economic and legal literature on the subject matter, and partly on the dogmatic and legal analysis of antitrust regulations and practice. Based on the research findings it is suggested that, despite the conceptual vagueness of killer acquisitions, as well as their complex economic implications, there seems to be a growing belief that this is a real and significant problem, which cannot be solved solely with conventional antitrust tools, not to mention the market’s self-regulation. It does not appear that searching for an optimal response to the challenges posed by killer acquisitions will lead to the development of a silver bullet, if only because of the jurisdiction-specific economic and legal backgrounds.Od kilku lat toczą się szerokie i ożywione debaty na temat stosunkowo nowego fenomenu tzw. zabójczych przejęć, tj. przejmowania przez duże, zasiedziałe na rynku przedsiębiorstwa (zwykle dominantów rynkowych) potencjalnych konkurentów (zwykle typu start-up) dysponujących innowacyjną technologią, w celu udaremnienia przyszłej konkurencji. Niniejszy artykuł ma na celu ustalenie, jakie są ekonomiczne reperkusje tego zjawiska i w jaki sposób wpływają one na podejście do niego władz odpowiedzialnych za ochronę konkurencji. Ustalenia te poprzedzono wstępnym objaśnieniem pojęcia i specyfiki zabójczych przejęć. Następnie zbadano dogłębniej ich skutki dla konkurencji oraz innowacji, z uwzględnieniem rzeczywistej skali tego zjawiska oraz jego empirycznych przykładów. Przedstawiono także zwięźle trudności w identyfikacji oraz ocenie zabójczych przejęć, implikowane ich ekonomiczną specyfiką. Metodologia artykułu opiera się głównie na analizie literatury ekonomicznej i prawniczej dotyczącej tytułowego zagadnienia, a po części także na analizie dogmatycznoprawnej regulacji antymonopolowych oraz praktyki ich stosowania. W świetle poczynionych uwag, niezależnie od koncepcyjnej niejednoznaczności zabójczych przejęć oraz ich złożonych implikacji ekonomicznych, rośnie – jak się wydaje – przekonanie, że jest to realny i poważny problem, któremu nie można zaradzić za pomocą jedynie konwencjonalnych narzędzi antymonopolowych, nie mówiąc już o samoregulacji rynkowej. Nie wydaje się, aby poszukiwanie optymalnej odpowiedzi na wyzwania stwarzane przez zabójcze przejęcia doprowadziło do znalezienia jednego, idealnego rozwiązania dla wszystkich jurysdykcji, choćby zważywszy na ich zróżnicowane uwarunkowania ekonomiczne i prawne
Dialog między słowem a obrazem: 12 lekcji o Konstytucji
Get PDFThe subject of the report is an ongoing project which began in 2017 and aims to popularize knowledge about the Constitution of the Republic of Poland through the use of infographics. This project – implemented by students and academics of the Faculty of Law and Administration of the Adam Mickiewicz University (Poznań, Poland) and the Information Design Studio of the University of Arts Poznan – became for the authors (a lawyer, graphic designers, and a sociologist) an opportunity to consider legal awareness, the usefulness of visual communication for educational purposes, the opportunities and dilemmas of interpersonal cooperation, and above all the complicated relations between word and image.Tematem sprawozdania jest trwający od roku 2017 projekt popularyzujący wiedzę o Konstytucji RP za pomocą infografik. Wspomniany projekt – realizowany przez studentów i pracowników naukowych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza oraz Pracowni Grafiki Informacyjnej Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu – stał się dla autorów (prawnika, projektantek graficznych oraz socjologa) okazją do rozważań na temat świadomości prawnej, przydatności komunikacji wizualnej do celów edukacyjnych, możliwości i dylematów współpracy interpersonalnej, przede wszystkim jednak skomplikowanych relacji między słowem a obrazem
On why the Court did not want to fight smog, or several comments on the resolution of the Polish Supreme Court on the right to live in a clean environment
Get PDFThe authors analyse the 2021 ruling by the Polish Supreme Court, which refused to acknowledge the right to live in a clean environment as a personal interest. The purpose of the paper is not only to evaluate the quality of the Supreme Court’s argumentation, but also to highlight the implicit premises that were missing from the grounds of the decision. Based on these findings, the authors draw broader conclusions about the circumstances that increase the likelihood of pro-environmental (including pro-climate) court decisions and breakthroughs in interpretation. The authors use the latter term to describe the situation of challenging the previous, widely accepted interpretation of certain legal provisions, favouring a different interpretation that considers societal changes in values and beliefs. The authors evaluate the Supreme Court’s arguments and put forward the thesis that the construction of personal interests was not the primary reason for rejecting the recognition of the right to live in a clean environment as a new personal interest. The authors used two methods to search for the hidden premises of the Supreme Court’s resolution: (i) they examined the discourse supporting the rejection of the right to live in a clean environment as a personal interest, and (ii) they placed the resolution in its socio-political context. The authors identify four conditions that increase the likelihood of pro-environmental (and pro-climate) court judgments: (i) the condition of costs’ expediency, (ii) the condition of individualization of responsibility, (iii) the condition of respect for the judiciary and (iv) the condition of public support. The last two conditions apply to interpretative breakthroughs in general, regardless of the subject matter
Symbole pamięci i prawa pamięci w Izraelu
Get PDFThe governance over collective memory and narratives about the past is an element of the memory policy of the majority of states in the world. This policy is carried out by means of various instruments, including those belonging to the catalogue of legal measures and often manifesting themselves in the form of mnemonic constitutionalism. In the case of Israel, the memory policy has a special character, however. It is focused on the crime of the Holocaust, established not only as a universal symbol of ultimate evil and genocide, but also as a cornerstone of the emergence of the Israeli statehood. The reference to the Holocaust in Israel is also a determinant of the attitude of the state – and the law – to Palestinian collective historical memory and attempts to regulate it. In the view of the lasting conflict, it also seems necessary to consider this aspect of mnemonic policy. The aim of the scholarly reflection in the present article is to analyse the measures, and in particular the legal measures, by which Israel has built and continues to shape its identity, as well as the most controversial methods of creating this identity, including legal ones. This article attempts to present the role of the Holocaust in the Israeli mnemonic policy and constitutionalism, with particular focus placed on the context of the permanent crisis in the Palestinian-Israeli relations, or more broadly, Arab-Israeli relations. The analysis carried out leads to the conclusion that, although Israel’s motives in pursuing a particular policy of remembrance remain largely understandable and legitimate, their implementation sometimes causes not only violations of certain standards of human rights protection, but are also used to the detriment of an already fragile, if not currently broken, peace process.Zarządzanie zbiorową pamięcią i narracją na temat przeszłości stanowi element polityki historycznej większości państw świata. Polityka ta prowadzona jest za pomocą wielu instrumentów, w tym tych należących do katalogu środków prawnych, ujętych często w postać konstytucjonalizmu pamięci. W przypadku Izraela polityka pamięci ma jednak charakter szczególny. Osadzona jest bowiem wokół zbrodni Holocaustu, stanowiącej nie tylko uniwersalny symbol ostatecznego zła i ludobójstwa, lecz również kamień węgielny powstania izraelskiej państwowości. Odniesienia do Holocaustu stanowią w Izraelu także istotny wyznacznik stosunku państwa – i prawa – do palestyńskiej kolektywnej pamięci historycznej oraz prób jej regulowania. W obliczu nadal trwającego konfliktu i ten jego aspekt wydaje się zatem konieczny do rozważenia. Celem podjęcia naukowej refleksji jest w tym przypadku chęć dokonania analizy sposobów, a w szczególności sposobów prawnych, za pomocą których Izrael zbudował i nadal kształtuje swoją tożsamość oraz najbardziej kontrowersyjnych, również pod względem prawnym, metod tworzenia tej tożsamości. W artykule podjęta została próba przedstawienia roli Holocaustu w izraelskiej polityce i konstytucjonalizmie pamięci, ze szczególnym uwzględnieniem tej roli w kontekście trwałego kryzysu w stosunkach palestyńsko-izraelskich, lub szerzej, arabsko-izraelskich. Wnioski przeprowadzonej analizy skłaniają ku stwierdzeniu, że choć motywy, którymi kieruje się Izrael, prowadząc określoną politykę pamięci, pozostają w dużej mierze zrozumiałe i uzasadnione, ich realizacja następuje jednak niekiedy nie tylko z naruszeniem określonych standardów ochrony praw człowieka, lecz także ze szkodą dla i tak kruchego, czy wręcz obecnie przerwanego, procesu pokojowego
Status normatywny przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi w reżimie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczyciela akademickiego
Get PDFThe subject of the analysis in the article is the issue of a disciplinary offence of minor importance of an academic teacher, and the fundamental research problem concerns the normative status of this legal construction. In particular, the author aims to determine whether the institution of minor offence is an element of the structure of the sanctioned norm in academic disciplinary law, or whether it is related to the principles of assessment of punishment. The considerations are conducted based on the conjugated norms theory derived from criminal law and the fiveelement structure of the disciplinary offence. In this respect, an approach which has not yet been considered in detail in the doctrine is proposed, since it applies the achievements of criminal law methodology to the structure of a disciplinary offence. The conducted analysis verified the validity of the claim that an incident of minor importance constitutes a privileged type of disciplinary offence of an academic staff member, despite the lack of statutory typification of this legal construct.Przedmiotem analizy w artykule jest problematyka przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi nauczyciela akademickiego, a zasadniczy problem badawczy dotyczy statusu normatywnego tej konstrukcji prawnej. Autor w szczególności zmierza do ustalenia, czy instytucja przewinienia mniejszej wagi stanowi element struktury normy sankcjonowanej w akademickim prawie dyscyplinarnym, czy też jest związana z zasadami wymiaru kary. Rozważania opierają się na, zaczerpniętej z prawa karnego, teorii norm sprzężonych oraz pięcioelementowej strukturze przewinienia dyscyplinarnego. W tym zakresie zaproponowane zostało ujęcie nierozważane dotąd szczegółowo w doktrynie, albowiem wykorzystujące dorobek metodologii prawa karnego do struktury przewinienia dyscyplinarnego. Przeprowadzona analiza zweryfikowała prawdziwość twierdzenia o tym, że wypadek mniejszej wagi stanowi typ uprzywilejowany przewinienia dyscyplinarnego nauczyciela akademickiego, pomimo braku ustawowej typizacji tego konstruktu prawnego
Podatek od bogactwa w USA: propozycje polityczno-prawne i spory o jego zgodność z Konstytucją
Get PDFThis article examines major proposals and the constitutionality of a federal wealth tax in the USA. Drawing on historical and comparative research, the author analyzes relevant American political and legal writing on the subject and traces, among other things, numerous opinions on the ‘direct tax’ clauses in the U.S. Constitution, in particular those of the Founding Fathers and the U.S. Supreme Court justices. Calls for a wealth tax, especially a comprehensive federal wealth tax, namely on an entity’s net worth above a certain threshold, are relatively new to the United States. Over the last twenty-five years, however, discussions about such a tax have gained momentum. Historical evidence suggests that this is due to an increase in income and wealth inequalities that has accelerated significantly since the 1980s. As a means to address these inequalities, a wealth tax has gained popularity in academia and among politicians from both ends of the political spectrum. Its supporters point out that excessive wealth concentration is harmful both from a political and an economic point of view. Nevertheless, a wealth tax raises doubts in many respects and would necessarily draw review ultimately by the Supreme Court as to whether a federal wealth tax falls within the scope of the ‘direct tax’ clauses of the U.S. Constitution. A further complication is whether a wealth tax may be subject to ‘apportionment’ among the states based on population, making the adoption of a federal wealth tax difficult, if not impossible to implement.Celem artykułu jest prześledzenie najgłośniejszych w USA propozycji federalnego podatku od bogactwa (wealth tax), a także sporów dotyczących zgodności takiego podatku z amerykańską Konstytucją. Posługując się metodą historyczno-opisową oraz porównawczą, autor analizuje relewantną amerykańską literaturę przedmiotu oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego USA, w tym liczne opinie na temat konstytucyjnej klauzuli o „podatkach bezpośrednich”, między innymi ojców założycieli. Jak wynika z przeprowadzonych badań, propozycje podatku od bogactwa, tj. od wartości netto majątku powyżej określonej wartości, są czymś względnie nowym w historii USA. Jak się wydaje, szczególnym tego powodem jest fakt mocno przyspieszonego od lat osiemdziesiątych wzrostu nierówności dochodowych – a co za tym idzie: majątkowych. Koncepcje podatku od bogactwa pojawiają się bowiem zarówno w środowiskach akademickich, jak i wśród polityków – co świadczy o dużej skali problemu nierówności. Zwolennicy podatku wskazują między innymi, że nadmierna koncentracja majątkowa i wynikające z niej nierówności są szkodliwe tak z punktu widzenia polityczno-prawnego, jak i ekonomicznego. Wokół propozycji podatku od bogactwa istnieje jednak wiele wątpliwości. Przede wszystkim w odniesieniu do tego, czy podatek od bogactwa wchodzi w zakres konstytucyjnej klauzuli o „podatkach bezpośrednich”, a zatem czy podlega konieczności „rozdzielenia” jego wysokości pomiędzy stany proporcjonalnie do liczby ich mieszkańców, co znacznie utrudniłoby przyjęcie takiego podatku, a być może wręcz uniemożliwiłoby
Assessments of the Polish Constitutional Tribunal performance: effects of the survey administration method
Get PDF‘Legitimacy’, ‘reputation’ or ‘institutional trust’ inspired by judicial institutions constitutes an important aspect of the rule of law. Consequently, scholars developed survey-based methods to quantify ‘legitimacy’ as understood in the Weberian sense. Thereby, the survey response quality can meaningfully impact the obtained results. Moreover, one can expect, that sharpening political polarization observed in various countries could amplify such measurement problems. The goal of this paper is to examine the assessments of the Polish Constitutional Tribunal (CT) using two distinct surveys carried out in March 2022 by CBOS (Public Opinion Research Center). Both asked about the overall assessment of the CT performance, as well as electoral preferences (voting intent and preferred political party), frequency of religious practices, self-assessment of economic conditions and included a battery of standard demographic controls. Both overall assessment levels as well as individual-level determinants of the CT assessment (using probit models) had been compared. The findings document that, regardless of the survey data collection mode, controlled for demographic factors, the assessment of CT depends upon variables representing political polarization. This finding can be interpreted as an indication of its political de-legitimization. Moreover, five years after the constitutional crisis, and nearly one and a half years since the abortion verdict, over 40 per cent of respondents of the Allerhand Institute Survey admitted they ‘don’t know precisely’ the task of the CT or even ‘haven’t heard’ about it, indicating a substantial lack of knowledge. The second group of findings documents differences between CAPI and CAWI polls. According to the authors’ knowledge, it is the first attempt to examine respondent-level determinants of CT assessment, and test their sensitivity to the survey data collection mode, thereby contributing to our understanding of the Polish CT legitimacy five years after the constitutional crisis, and methodological aspects of such measurements in general
Przyczyny spadku liczby spraw kierowanych do mediacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym w opinii sędziów i referendarzy sądowych
Get PDFThe article deals with the institution of mediation in court and administrative proceedings, regulated by the provisions of the Law on Proceedings before Administrative Courts (LPA) of 30 August 2002. According to the assumptions, mediation was supposed to streamline the proceedings by facilitating the resolution of disputed issues emerging in a case subject to control by an administrative court. However, mediation has not found wider application. The article aims to establish the reasons for the limited scale of the use of this institution, including the decrease in the number of mediations conducted before voivodeship administrative courts. The research covers the years 2004–2017, that is, the period when mediation was conducted by judges or court referendaries. The source material for the considerations presented in the article are new data from interviews with judges and court referendaries. The article presents the opinions of these people on the reasons for the consistent decrease in the number of cases referred to mediation. The authors also rely on statistical data from the Supreme Administrative Court. The analysis is conducted from a sociological and legal perspective. The research presented in the article shows that the reasons for the decrease in the number of cases referred to mediation in the years 2004–2017 can be explained on the basis of the theory of social role and the theory of rational choice. The conducted research complements the current state of knowledge on mediation in the LPA and allows us to identify further directions for the development of this procedural institution.Przedmiotem rozważań w artykule jest instytucja mediacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, regulowana przepisami ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zgodnie z założeniami mediacja miała usprawnić postępowanie, ułatwiając rozwiązywanie kwestii spornych ujawniających się w sprawie będącej przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Mediacja nie znalazła jednak szerszego zastosowania. Celem artykułu jest próba ustalenia przyczyn ograniczonej skali korzystania z tej instytucji, w tym spadku liczby mediacji prowadzonych przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Badania obejmują lata 2004–2017, a więc okres, w którym mediację prowadzili sędziowie lub referendarze sądowi. Materiałem źródłowym dla rozważań przedstawionych w artykule są nowe dane pochodzące z wywiadów z sędziami i referendarzami sądowymi. W artykule zaprezentowano ich opinie na temat przyczyn konsekwentnego spadku liczby spraw kierowanych do mediacji. Autorzy opierają się również na danych statystycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego. Analiza prowadzona jest z perspektywy socjologiczno-prawnej. Z zaprezentowanych w artykule badań wynika, że przyczyny spadku liczby spraw kierowanych do mediacji w latach 2004–2017 mogą być wyjaśnione na gruncie teorii roli społecznej oraz teorii racjonalnego wyboru. Przeprowadzone badania uzupełniają aktualny stan wiedzy na temat mediacji w p.p.s.a. oraz pozwalają wyznaczać dalsze kierunki rozwoju tej instytucji procesowej
The importance of public procurement for the strategic objectives of national socio-economic development
Get PDFThe involvement of the public authorities in socio-economic processes serves to achieve the objectives of the adopted policy of the State (or, respectively, the European Union). The state’s policy devised to foster socio-economic development is an instance of active state interventionism. In Polish legislation, this policy has been defined by the legislator as development policy. The aim of this paper is to demonstrate that public procurement is an instrument for achieving the strategic objectives of the development policy, thus drawing on the concept of ‘strategic use of public procurement’: a particular notion of the role of public procurement in the context of the strategic approach to development. One of the premises here is that a specific public goal – whose achievement is desirable from the standpoint of public procurement law – should serve to achieve the strategic objectives of development policy law. The article underscores the instrumental (albeit crucial) nature of public procurement with respect to state policy. For the purposes of the study, it was assumed that failure to appreciate the essence of using public procurement in the pursuit of strategic development objectives will adversely affect the consistency of public objectives and, consequently, result in incoherent actions. In this context, the author assesses the provisions of the Public Procurement Law, which provides the grounds for the adoption of the national purchasing policy that emphasizes the relevance of linking public procurement with the achievement of state objectives. The article shows that the introduction of the obligation to prepare a state purchasing policy and linking this document with the system of strategic development planning confirms the strategic use of procurement, which should serve the implementation of important public interests.The involvement of the public authorities in socio-economic processes serves to achieve the objectives of the adopted policy of the State (or, respectively, the European Union). The state’s policy devised to foster socio-economic development is an instance of active state interventionism. In Polish legislation, this policy has been defined by the legislator as development policy. The aim of this paper is to demonstrate that public procurement is an instrument for achieving the strategic objectives of the development policy, thus drawing on the concept of ‘strategic use of public procurement’: a particular notion of the role of public procurement in the context of the strategic approach to development. One of the premises here is that a specific public goal – whose achievement is desirable from the standpoint of public procurement law – should serve to achieve the strategic objectives of development policy law. The article underscores the instrumental (albeit crucial) nature of public procurement with respect to state policy. For the purposes of the study, it was assumed that failure to appreciate the essence of using public procurement in the pursuit of strategic development objectives will adversely affect the consistency of public objectives and, consequently, result in incoherent actions. In this context, the author assesses the provisions of the Public Procurement Law, which provides the grounds for the adoption of the national purchasing policy that emphasizes the relevance of linking public procurement with the achievement of state objectives. The article shows that the introduction of the obligation to prepare a state purchasing policy and linking this document with the system of strategic development planning confirms the strategic use of procurement, which should serve the implementation of important public interests
O niektórych rozwiązaniach organizacyjnych z zakresu zamówień publicznych
Get PDFThe efficient organization of public procurement in contracting authorities has a direct impact on the effectiveness of their awarding and performance. The principle of procurement efficiency has recently been placed in the catalogue of primary statutory principles, due to the persistent difficulties involved in its practical realization, resulting mainly from insufficient knowledge of its legal meaning. Difficulties, including scientific ones, are exacerbated by the necessary coupling of organizational solutions with the requirements of civil, administrative and labour law. For this reason, the aim of the article is to remove the existing cognitive gap, primarily in the scope of the legal meaning of the regulations, foundations and rules of functioning of the tender committee with regard to the position of its manager, the legal nature of individual official orders, and the status of ‘substantively competent’ employees acting on the side of the public contracting authority. This analysis enables several de lege ferenda conclusions and postulates to be formulated. In particular, it is necessary to define the legal meaning of public procurement regulations and instructions being issued to subordinate employees, the legal basis for the criminal and administrative liability of members of the tender committee and ‘substantively competent employees’, in the name of the principle that the perpetrators are primarily responsible for irregularities, and the manager of the contracting authority at most for negligence of supervision. Moreover, it seems desirable to normalize the status of ‘substantively competent employees’, as more independent, employed taking into account the requirement of the necessary professional knowledge, experience and professional competences, and able to ensure the professional service of public procurement.Sprawna organizacja zamówień publicznych w instytucjach zamawiających rzutuje bezpośrednio na efektywność ich udzielania i wykonywania. Zasada efektywności zamówień trafiła ostatnio do katalogu nadrzędnych zasad ustawowych z uwagi na utrzymujące się trudności w praktycznym (organizacyjnym) jej urzeczywistnieniu, wynikające głównie z niewystarczającej znajomości jej znaczenia prawnego. Trudności, także naukowe, potęgują się w związku z koniecznym sprzężeniem rozwiązań organizacyjnych z wymaganiami prawa cywilnego, administracyjnego, a także prawa pracy. Dlatego celem artykułu jest usunięcie zaistniałej luki poznawczej, przede wszystkim w zakresie znaczenia prawnego regulaminów, podstaw i zasad funkcjonowania komisji przetaragowej na tle pozycji kierownika, charakteru prawnego indywidualnych poleceń służbowych oraz statusu pracowników „rzeczowo właściwych” działających po stronie publicznego zamawiającego. Dokonane ustalenia pozwalają na sformułowanie kilku wniosków i postulatów de lege ferenda. W szczególności w odniesieniu do instytucji publicznych niezbędne jest ustawowe określenie znaczenia prawnego regulaminów udzielania zamówień publicznych oraz poleceń wydawanych podległym pracownikom, podstaw odpowiedzialności karno-administracyjnej członków komisji przetargowej oraz „pracowników rzeczowo właściwych”, w imię zasady, że za uchybienia odpowiadają w pierwszej kolejności sprawcy, natomiast kierownik zamawiającego co najwyżej za zaniedbanie nadzoru. Ponadto pożądane wydaje się unormowanie statusu „pracowników rzeczowo właściwych” jako bardziej samodzielnych, zatrudnianych z uwzględnieniem warunku niezbędnej wiedzy fachowej, doświadczenia i kompetencji zawodowych, zapewniających profesjonalną obsługę zamówień publicznych