Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Not a member yet
1228 research outputs found
Sort by
Prawno-ekonomiczne ujęcie założeń i celów Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027. Próba oceny współzależności
Get PDFThe Common Agricultural Policy (CAP) is a partnership between society and agriculture, ensuring a stable supply of good-quality food and guaranteeing support for farmers’ incomes while protecting the environment and the dynamic development of Europe’s rural areas. The changing reality, as well as European society’s own expectations regarding healthy and safe food at affordable prices, or the emergence of an environmental conscience, are the reasons for reforming European agricultural policy. The author aims to determine whether the directions of the CAP 2023–2027 and the adopted measures and legal solutions serve the achievement of both primary and specific objectives. The paper analyses the issue of the reformed CAP 2023–2027. The methodology is based on the presentation of the historical outline of the CAP, and the analysis of the EU documents, economic materials and legal literature, as well as reference to the practice of direct payments. The problem of the differences in the priorities of the European society in terms of expectations regarding the directions of CAP or the contradictions in the solutions adopted for direct payments, limiting their availability, is addressed, alongside other issues. In the light of the findings of this article, it is necessary for the EU legislator to redirect CAP 2023–2027, with the primary aim of ensuring the EU’s self-sufficiency and food security. At present, income support for farmers must therefore be prioritized in order for other objectives and orientations of the CAP to be achieved, especially the environmental ones.Wspólna Polityka Rolna (WPR) to partnerstwo między społeczeństwem a rolnictwem, zapewniające stabilne dostawy żywności dobrej jakości, a nadto gwarantujące wsparcie dochodów rolników przy jednoczesnej ochronie środowiska i dynamicznym rozwoju obszarów wiejskich w Europie. Zmieniająca się rzeczywistość, a także oczekiwania samego społeczeństwa europejskiego w zakresie zdrowej i bezpiecznej żywności dostępnej w przystępnych cenach czy kształtowanie się świadomości ekologicznej stanowią przyczyny reformy europejskiej polityki rolnej. Autorka zmierza do ustalenia, czy kierunki WPR 2023–2027 oraz przyjęte środki i rozwiązania prawne służą realizacji celów zarówno pierwotnych, jak i szczegółowych. Przedmiotem analizy w niniejszym artykule jest problematyka zreformowanej WPR na lata 2023–2027. W artykule przedstawiono zarys historyczny WPR oraz poddano analizie dokumenty UE, a także dane ekonomiczne oraz literaturę prawniczą. Wykorzystano również dane dotyczące praktyki w zakresie płatności bezpośrednich. Poruszono m.in. problem różnic priorytetów społeczeństwa europejskiego w zakresie oczekiwań co do kierunków polityki rolnej czy sprzeczności w przyjętych rozwiązaniach co do płatności bezpośrednich ograniczających ich dostępność. Biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w niniejszym artykule, konieczna jest zmiana przez unijnego ustawodawcę kierunków polityki rolnej na lata 2023–2027 celem zagwarantowania przede wszystkim samowystarczalności i bezpieczeństwa żywnościowego UE. Obecnie wsparcie dochodów rolników musi być zatem kwestią priorytetową umożliwiającą realizację pozostałych celów i kierunków WPR, zwłaszcza środowiskowo-klimatycznych
Wybrane wyzwania prawne InsurTech na przykładzie robo-doradztwa
Get PDFThe article aims to assess technological solutions introduced to the insurance market from a legal perspective. More precisely, the research aims to indicate whether the InsurTech phenomenon, based on the example of robo-advice, leads to the emergence of other threats to clients and, consequently, different legal challenges. All this raises questions about the adequacy of the current legal regulations. To resolve this question, the formal-dogmatic method as well as criticism and analysis of the literature were used. The analysis leads to the conclusion that technological innovations implemented in the insurance sector dramatically change the nature of the phenomenon in question when compared to the distribution of insurance carried out conventionally. Such a position must at least encourage the search for different interpretations of the applicable regulations, in order to neutralize the newly created threats. The author notes and explains how selected obligations arising from Directive (EU) 2016/97 on insurance distribution (IDD Directive) and its implementation into Polish law (Act of 15 December 2017 on Insurance Distribution) should therefore be understood differently. The article’s topic is extremely relevant due to the rich development of the InsurTech phenomenon in today’s world. Every insurer introduces new solutions of this type into its enterprise, for example, to optimize business operations. Therefore, this is an unstoppable process and it is necessary to conduct research in this area.Celem artykułu jest ocena prawna rozwiązań technologicznych wprowadzanych na rynek ubezpieczeniowy, tzn. udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy zjawisko InsurTech na przykładzie robo-doradztwa powoduje pojawienie się innych zagrożeń dla klientów, a w konsekwencji odmiennych wyzwań prawnych. W związku z tym pojawia się pytanie o odpowiedniość obowiązujących regulacji prawnych. Do ich oceny wykorzystano analizę formalno-dogmatyczną oraz krytykę i analizę piśmiennictwa. Przeprowadzona analiza prowadzi do konkluzji, że nowości technologiczne implementowane do sektora ubezpieczeniowego diametralnie zmieniają istotę omawianego zjawiska w przeciwieństwie do dystrybucji ubezpieczeń dokonywanej w sposób konwencjonalny. Takie stanowisko musi co najmniej skłaniać do poszukiwania odrębnych niż dotychczas interpretacji obowiązujących przepisów, które pozwolą zneutralizować nowo powstałe zagrożenia. Autor zauważa i tłumaczy, jak wybrane obowiązki wynikające z dyrektywy (UE) 2016/97 w sprawie dystrybucji ubezpieczeń (IDD) oraz jej implementacji do polskiego prawa (ustawy z 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń) powinny być z tego względu inaczej rozumiane. Tematyka artykułu jest wyjątkowo aktualna ze względu na bogaty rozwój w dzisiejszym świecie zjawiska InsurTech. Każdy ubezpieczyciel wprowadza coraz to nowe rozwiązania tego typu do swojego przedsiębiorstwa, choćby w celu optymalizowania prowadzenia działalności. W związku z powyższym, jest to proces nie do zatrzymania i konieczne jest prowadzenie badań w tym zakresie
Wpływ eliminacji odpowiedzi nieuważnych respondentów na replikację wyników badań w naukach społecznych
No full textMuch of scientific research is difficult or even impossible to replicate or reproduce, a phenomenon known as the replication crisis. One contributing factor to this crisis is the poor quality of the data used in research. This can often be attributed to inattentive or atypical respondents. By eliminating data from these groups, the quality of the research data might improve, potentially increasing the likelihood of successful replication. However, this approach can also contribute to the replication crisis. The methods for detecting and removing inattentive and atypical respondents vary significantly, produce different outcomes, and can be applied in numerous ways – adding another layer of complexity to the replication challenge. The main purpose of the article is to point out the risks inherent in using different methods for detecting inattentive and atypical responses in relation to the replicability of survey results. The article is divided into two parts. The first discusses issues related to the sources of the replication crisis in the social sciences and the potential impact of methods for detecting inattentive responses on research replicability. In the second part, based on a case study of one of the surveys posted on Open Science Framework (OSF), the article demonstrates how subtle yet significant the impact of the methods used to detect and remove inattentive and atypical respondents can be on the success of survey replication. The final section identifies steps to reduce the replication problem associated with the use of methods to detect inattentive and atypical responses.Znaczna część badań naukowych jest trudna lub nawet niemożliwa do replikowania lub odtworzenia, co określane jest mianem kryzysu replikacji. Jednym z czynników przyczyniających się do tego kryzysu jest niska jakość danych wykorzystywanych w badaniach. Często można to przypisać nieuważnym lub nietypowym respondentom. Eliminacja danych z tych grup może poprawić jakość danych badawczych i potencjalnie zwiększyć prawdopodobieństwo udanej replikacji. Eliminacja takich danych może czasami mieć skutek odwrotny. Metody wykrywania i usuwania nieuważnych i nietypowych respondentów różnią się znacznie, dlatego też dają różne wyniki i mogą być stosowane na wiele sposobów, dodając kolejny poziom złożoności w kontekście replikacji. Głównym celem artykułu jest wskazanie na zagrożenie tkwiące w posługiwaniu się różnymi metodami wykrywania nieuważnych i nietypowych odpowiedzi dla możliwości odtworzenia wyników badania. Artykuł podzielony jest na dwie części. W pierwszej omówiono zagadnienia związane ze źródłami kryzysu replikacji w naukach społecznych i potencjalnego wpływu metod wykrywania nieuważnych odpowiedzi respondentów na możliwości replikowania badań. W drugiej części, na podstawie analizy przypadku jednego z badań zamieszczonych w systemie Open Science Framework (OSF), pokazano, jak subtelny, a zarazem znaczący może być wpływ zastosowanych metod wykrywania i usuwania nieuważnych i nietypowych respondentów na powodzenie replikacji badań. W końcowej części artykułu wskazano na kroki mające na celu ograniczenie problemu z replikacją związaną z wykorzystaniem metod wykrywania nieuważnych i nietypowych respondentów
The Inflation and the price changes of selected gold futures during the COVID-19 pandemic and the war in Ukraine, 2020–2023
No full textThe study’s main objective is to determine the relationship between the level of inflation and changes in the prices of selected gold futures contracts during the health crisis and war in 2020–2023. The study hypothesizes that there is a strong linear correlation between rising inflation levels and increases in gold price levels. Quantitative research used dynamic analysis and multiple linear regression analysis to determine the direction of changes in selected inflation indicators and the prices of selected gold futures, as well as to evaluate the impact of inflation on these prices. The study found that inflation showed a strong upward trend in Poland, the Eurozone, Switzerland, and the US. The highest levels of inflation, as measured by the Consumer Price Index (CPI), between 2020 and 2023 were recorded in the USA and Poland, while in the Eurozone and Switzerland, CPI levels were much lower. The article shows that inflation growth is not only due to changes in food and energy prices but also to increases in the prices of other goods and services, as indicated by the rising levels of core inflation in the countries studied. Despite rising inflation, the prices of gold futures remained relatively stable, with the exception of Gold PLN Futures, which saw prices increase. The study demonstrates that inflation affects the prices of selected gold futures, but also that the impact of inflation on their prices is heterogeneous, varying both in terms of the direction and strength of the impact.The study’s main objective is to determine the relationship between the level of inflation and changes in the prices of selected gold futures contracts during the health crisis and war in 2020–2023. The study hypothesizes that there is a strong linear correlation between rising inflation levels and increases in gold price levels. Quantitative research used dynamic analysis and multiple linear regression analysis to determine the direction of changes in selected inflation indicators and the prices of selected gold futures, as well as to evaluate the impact of inflation on these prices. The study found that inflation showed a strong upward trend in Poland, the Eurozone, Switzerland, and the US. The highest levels of inflation, as measured by the Consumer Price Index (CPI), between 2020 and 2023 were recorded in the USA and Poland, while in the Eurozone and Switzerland, CPI levels were much lower. The article shows that inflation growth is not only due to changes in food and energy prices but also to increases in the prices of other goods and services, as indicated by the rising levels of core inflation in the countries studied. Despite rising inflation, the prices of gold futures remained relatively stable, with the exception of Gold PLN Futures, which saw prices increase. The study demonstrates that inflation affects the prices of selected gold futures, but also that the impact of inflation on their prices is heterogeneous, varying both in terms of the direction and strength of the impact
Ekonomia finansowa jako nauka normalna: ujęcie krytyczne z perspektywy koncepcji paradygmatów Kuhna oraz naukowych programów badawczych Lakatosa
Get PDFThe study of monetary phenomena and processes taking place in the economy is of interest to a wide range of representatives of the academic community. Researchers who analyse the phenomena and processes in question, and who invest effort in this area, consider it to be scientific activity, and are of the view that they are conducting scientific research. Does financial economics therefore use an original set of ontological and epistemological assumptions? If so, what deserves to be recognized as a paradigm of financial economics? This article attempts to assess financial economics from the perspective of the philosophy of science. The answers to these questions will make it possible to isolate the essence of financial economics, thus defining its ontological boundaries, and to determine from the epistemological perspective whether there is a distinct method of financial economics. The article discusses financial economics from the perspective of the philosophy of science. In particular it follows Kuhn’s theoretical framework to identify and critically analyse paradigms of financial economics. The paper concludes that financial economics is a normal science, in the sense defined by Kuhn, as research arising from one or more scientific achievements of the past, which a given community of scientists currently accepts and treats as the foundation of its further practice. The paper indicates the fundamental works that constitute the hard core of financial economics in the sense of the assumptions of the scientific research programmes described by Lakatos.Badanie zjawisk i procesów pieniężnych zachodzących w gospodarce stanowi przedmiot zainteresowania szerokiego grona przedstawicieli środowiska akademickiego. Osoby analizujące wskazane zjawiska i procesy, podejmując wysiłek w tym zakresie, uznają go za działalność naukową – prowadzenie badań naukowych. Czy w związku z tym ekonomia finansowa posługuje się oryginalnym zbiorem założeń ontologicznych i epistemologicznych? Czy i jeżeli tak, to co zasługuje na uznanie za paradygmaty ekonomii finansowej? Próby odpowiedzi na te pytania są przedmiotem artykułu poświęconego ocenie ekonomii finansowej z perspektywy filozofii nauki. Odpowiedzi na te pytania pozwolą nie tylko wyodrębnić istotę tego, czym jest ekonomia finansowa, określając w ten sposób jej ontologiczne granice, lecz również z perspektywy epistemologicznej ustalić, czy występuje charakterystyczna dla ekonomii finansowej metoda poznania ich istoty. Artykuł zawiera krytyczną weryfikację ekonomii finansowej z perspektywy filozofii nauki, w szczególności podjęto w Kuhnowskiej konwencji próbę identyfikacji paradygmatów ekonomii finansowej oraz ich krytycznej analizy. Artykuł pozwolił ustalić, że ekonomia finansowa jest nauką normalną, w rozumieniu zaproponowanym przez Thomasa Kuhna, czyli badań wyrastających z jednego lub wielu osiągnięć naukowych przeszłości, które dana społeczność uczonych aktualnie akceptuje i traktuje jako fundament swej dalszej praktyki. W pracy wskazano fundamentalne dzieła, które stanowią twardy rdzeń programu naukowego ekonomii finansowej w rozumieniu założeń naukowych programów badawczych Imre Lakatosa
Podobieństwo fizyczne a dobór dawcy w procedurach medycznie wspomaganej prokreacji
Get PDFThe Polish Infertility Treatment Act enables recipients (married couples and different-sex couples) access to third-party reproduction. The donor-matching is done by a physician who is obliged to establish phenotypic similarity between gamete/embryo donor(s) and recipient(s). According to Polish law, the following phenotypic characteristics are taken into consideration in the process of donor selection: height, weight, eye colour, hair colour, hair texture (straight, curly, wavy), body build, race, and ethnicity. The article aims to examine the possibility of applying other methods of matching used to ensure a higher level of physical resemblance between donor(s) and recipient(s), which are applied in other jurisdictions, such as the comparison of photos and/or using modern technologies based on facial recognition, given the fact that Polish patients may participate in donation programs abroad (where the process of donor-matching differs from the Polish regulations), and gametes may be shipped from international gamete banks and delivered to the Polish clinics. The article uses a comparative analysis of regulations and practices in Poland and selected countries. The study concludes that the current regulations are insufficient, and formulates some proposals for amending Polish law to allow the use of photos and facial recognition in donor-matching.Ustawa o leczeniu niepłodności umożliwia biorcom (małżeństwom, parom odmiennej płci) dostęp do dawstwa heterologicznego. Dopasowanie dawcy jest dokonywane przez lekarza, który jest zobowiązany ustalić podobieństwo fenotypowe między dawcą (dawcami) komórek rozrodczych (zarodków) a biorcami. Zgodnie z prawem polskim brane są pod uwagę następujące dane fenotypowe: wzrost, waga, kolor oczu, kolor włosów, struktura włosa (proste, kręcone, falowane), budowa ciała, rasa, pochodzenie etniczne. Celem niniejszego artykułu jest określenie możliwości zastosowania innych metod doboru wykorzystywanych do zapewnienia wyższego poziomu podobieństwa fizycznego między dawcą (dawcami) a biorcą (biorcami), które są stosowane w innych systemach prawnych, takie jak porównanie zdjęć lub zastosowanie nowoczesnych technologii opartych na rozpoznawaniu twarzy. Jest to uzasadnione tym, że polscy pacjenci mogą uczestniczyć w programach dawstwa za granicą (gdzie proces doboru dawcy różni się od polskich regulacji) i komórki rozrodcze mogą być wysyłane z międzynarodowych banków komórek rozrodczych i dostarczane do polskich klinik. Badania przeprowadzono, wykorzystując analizę komparatystyczną prawa i praktyk w Polsce oraz za granicą. Autor dochodzi do konkluzji, że obecne regulacje są niewystarczające, i formułuje propozycje nowelizacji prawa polskiego w kierunku zastosowania zdjęć i technologii rozpoznawania twarzy w procesie doboru dawcy
Lost in translation: Implementation of the right to a translator through the use of machine translators in the light of EU and Polish Law
Get PDFBoth national and EU law provide for the right of an accused person to receive essential procedural documents in a language they understand and to participate in the proceedings in the presence of an interpreter. The need to implement these procedural guarantees raises several problems, such as the limited availability of interpreters and the cost to the State. This prompts the search for other solutions to implement the indicated individual rights. This article aims to answer the question of the admissibility and legitimacy of using machine translators to implement the right to an interpreter for defendants in criminal proceedings, and to indicate the opportunities and risks associated with the use of AI-based systems in this regard. The article presents the result of a linguistic, systematic and purposive interpretation of the relevant provisions of national laws and the provisions of Directive 2010/64/EU. Formal-dogmatic and statistical methods were used. The results of research into the quality of machine translations and statistics on the costs of translations are presented. The results support the recognition of the admissibility and legitimacy of the use of machine translators in criminal proceedings in order to implement the indicated rights. The text presents possible ways of applying these solutions in judicial practice and formulates a demand to the Ministry of Justice to begin work on the programme without delay. However, currently, both law enforcement and justice authorities can use publicly available machine translation software.Both national and EU law provide for the right of an accused person to receive essential procedural documents in a language they understand and to participate in the proceedings in the presence of an interpreter. The need to implement these procedural guarantees raises several problems, such as the limited availability of interpreters and the cost to the State. This prompts the search for other solutions to implement the indicated individual rights. This article aims to answer the question of the admissibility and legitimacy of using machine translators to implement the right to an interpreter for defendants in criminal proceedings, and to indicate the opportunities and risks associated with the use of AI-based systems in this regard. The article presents the result of a linguistic, systematic and purposive interpretation of the relevant provisions of national laws and the provisions of Directive 2010/64/EU. Formal-dogmatic and statistical methods were used. The results of research into the quality of machine translations and statistics on the costs of translations are presented. The results support the recognition of the admissibility and legitimacy of the use of machine translators in criminal proceedings in order to implement the indicated rights. The text presents possible ways of applying these solutions in judicial practice and formulates a demand to the Ministry of Justice to begin work on the programme without delay. However, currently, both law enforcement and justice authorities can use publicly available machine translation software
Trzymając się Konstytucji: o prawnym znaczeniu pierwszego orzeczenia aborcyjnego w Polsce
Get PDFIn 1997 the Polish Constitutional Tribunal held that the so-called ‘social premise’ for the permissible termination of pregnancy is unconstitutional. As the judgment had been issued before the 1997 Polish Constitution entered into force, one can raise some doubts concerning the legal importance of this ruling. The key question is: What are the effects of the first abortion judgment’ today? Does the 1997 Constitution preclude the introduction of the social premise? The paper aims to answer these general questions. The contribution to the doctrinal discussion is twofold. First, the paper offers a new interpretation of the effects of the first abortion judgment and certain provisions of the 1997 Constitution. Second, it challenges the view that this judgment and/or the Constitution exclude introducing the social premise for permissible abortion. The paper claims that the legal importance of the first abortion judgment to the legislator is less than constitutional doctrine and the Tribunal suggest. Taking into account the findings of the Constitutional Tribunal in this judgment, the legislator should not adopt the social premise in its exact 1996 wording. However, the constitutionality of the social premise as such should be recognized as unsettled.W 1997 r. Trybunał Konstytucyjny (TK) orzekł, że tzw. społeczna przesłanka dopuszczalności przerwania ciąży jest niekonstytucyjna. Ponieważ orzeczenie zostało wydane, zanim Konstytucja z 1997 r. weszła w życie, można mieć wątpliwości dotyczące prawnego znaczenia tego orzeczenia. Kluczowe pytanie brzmi: Jakie są dzisiaj skutki pierwszego orzeczenia aborcyjnego? Czy Konstytucja z 1997 r. wyklucza wprowadzenie przesłanki społecznej? Tekst odpowiada na te ogólne pytania. Wkład artykułu do doktrynalnej dyskusji jest dwojaki. Po pierwsze, artykuł dostarcza nowej interpretacji skutków pierwszego orzeczenia aborcyjnego i niektórych przepisów Konstytucji z 1997 r. Po drugie, kwestionuje pogląd, że to orzeczenie i/lub Konstytucja wykluczają wprowadzenie przesłanki społecznej. Tekst stawia tezę, że pierwsze orzeczenie aborcyjne ma mniejsze znaczenie dla prawodawcy, niż sugerują doktryna prawa konstytucyjnego i TK. Biorąc pod uwagę ustalenia, jakie TK poczynił w tym orzeczeniu, prawodawca nie powinien uchwalać przesłanki społecznej w brzmieniu z 1996 r. Ocenę konstytucyjności przesłanki społecznej jako takiej powinniśmy traktować jako sprawę nierozstrzygniętą
W kierunku dizajnu: o projektowaniu (historii) mody
Get PDFThe article explores the understanding and perception of fashion in terms of design. To demonstrate the relevance of such a research direction, the author analyses two exhibitions devoted to fashion: Items: Is Fashion Modern? prepared by New York-based Museum of Modern Art (MoMA), and Fast Fashion: Dark Side of Fashion organized by the Museum für Kunst und Gewerbe in Hamburg. The analysis shows that talking about fashion not through art and its language, but through the categories of design allows us to see it more comprehensively and to grasp more problems. However, in order for a change in this direction to take place, it is necessary to verify what we understand by the word ‘fashion’. One of the solutions is provided by Alice Payne, a researcherfrom Australia. The division she proposes would make it easier to look at fashion not through art, but through design, which would enrich the language in which fashion is usually discussed and, consequently, its social perception. Finally, the author also proposes that the history of fashion should be appropriately enriched with the perspective of design, so that this discipline can take on a new meaning and thus support the transformation of fashion in the future.Artykuł podejmuje kwestie zagadnienie rozumienia i postrzegania mody w kategoriach dizajnu. Aby wskazać celowość takiego kierunku badań, autor analizuje dwie wystawy poświęcone modzie. Pierwszą z nich jest Items: Is Fashion Modern? przygotowana przez nowojorskie Museum of Modern Art (MoMA), drugą zaś Fast Fashion: Dark Side of Fashion zorganizowana przez Museum für Kunst und Gewerbe w Hamburgu. Z analizy wynika, że mówienie o modzie nie przez sztukę i jej język, ale przez kategorie dizajnu pozwala zobaczyć ją pełniej, ująć więcej problemów. By jednak zmiana w tym kierunku mogła się dokonać, potrzebna jest weryfikacja tego, co rozumiemy przez słowo moda. Jedno z rozwiązań przynosi badaczka z Australii, Alice Payne. Zaproponowany przez nią podział ułatwiłby patrzenie na modę nie przez sztukę, a właśnie przez dizajn, wzbogaciłby język, jakim o modzie się z reguły mówi, i w konsekwencji jej społeczne postrzeganie. Ostatecznie autor proponuje również, aby odpowiednio wzbogacić o perspektywę dizajnu także historię mody, by dyscyplina ta nabrała nowego znaczenia i tym samym wspomagała przemianę mody w przyszłości