Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Adaptacja polityki przestrzennej gmin Metropolii Poznań do nowych regulacji prawnych i metropolitalnej koncepcji rozwoju
Get PDFCelem artykułu jest przedstawienie przebiegu procesu dostosowywania podstawowych dokumentów polityki przestrzennej gmin Metropolii Poznań (studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy) do regulacji prawnych wprowadzonych w 2015 r., do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz do wytycznych wynikających z „Koncepcji Kierunków Rozwoju Przestrzennego Metropolii Poznań” – pozaustawowego opracowania planistycznego w skali obszaru metropolitalnego, powstałego z inicjatywy samorządów lokalnych zrzeszonych w Stowarzyszeniu Metropolia Poznań. Podstawą badań empirycznych był zbiór kilkunastu projektów zmian studiów gminnych, przedłożonych w latach 2017–2018 do zaopiniowania przez Metropolitalną Komisję Planistyczną działającą przy zarządzie stowarzyszenia. W ramach analizy projektów szczególną uwagę poświęcono elementom kluczowym zarówno z punktu widzenia nowych regulacji prawnych, jak i metropolitalnej koncepcji rozwoju, tj. problemom prognozowania zapotrzebowania na tereny mieszkaniowe i produkcyjno-usługowe oraz bilansowania ich zasobów i wyznaczania konkretnych lokalizacji w studiach gminnych. Artykuł kończą wnioski i rekomendacje dotyczące wpływu działań podejmowanych na poziomie krajowym i metropolitalnym na politykę przestrzenną w skali lokalnej
Podejście zorientowane terytorialnie (place-based policy) – teoria i praktyka polityki regionalnej
Get PDFZasięg współczesnych poszukiwań optymalnych sposobów programowania i realizacji polityki regionalnej oraz kształtowania w ramach jej interwencji czynników rozwoju wyznaczają dwie skrajne co do założeń koncepcje: place-neutral approach oraz place-based approach. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie podstaw teoretycznych oraz wykorzystania praktycznego drugiej ze wskazanych koncepcji określanej w polskiej literaturze przedmiotu najczęściej mianem polityki rozwoju zorientowanej terytorialnie, która w ostatnim okresie została upowszechniona i zyskała na znaczeniu w praktyce europejskiej polityki spójności. Postępowanie badawcze składa się z dwóch zasadniczych etapów. W pierwszym kroku dokonano systematyzacji podstaw teoretycznych koncepcji polityki regionalnej zorientowanej terytorialnie. W drugim kroku przedstawiono dotychczasowe doświadczenia w zakresie wykorzystania tego podejścia w praktyce europejskiej polityki spójności, zwracając szczególną uwagę na występujące ograniczenia i przeszkody. Podsumowując przeprowadzoną analizę, sformułowano wnioski i rekomendacje wskazujące na działania mogące zapewnić zwiększenie skuteczności implementacji podejścia zorientowanego terytorialnie w praktyce działań polityki regionalnej. Artykuł został przygotowany w ramach projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki – OPUS 10 – 2015/19/B/HS5/00012: „Nowe wyzwania polityki regionalnej w kształtowaniu czynników rozwoju społeczno-ekonomicznego regionów mniej rozwiniętych”. Jego ustalenia znajdują zastosowanie w opracowaniu modelu ex-ante czynników rozwoju regionalnego stanowiącego podstawę do ich operacyjnego wskaźnikowania oraz weryfikacji empirycznej przyjętych założeń w badaniach zróżnicowań rozwojowych na różnych poziomach przestrzennych w Unii Europejskiej (UE) i w Polsce (Churski i in. 2017a, b)
Zróżnicowanie regionalne produktu krajowego brutto w postsocjalistycznych państwach członkowskich UE w latach 2000–2014
Get PDFCelem pracy jest analiza regionalnego zróżnicowania nowych państw członkowskich Unii Europejskiej, które do przełomu lat 80. i 90. XX w. funkcjonowały w socjalistycznym systemie polityczno-gospodarczym. Postępowanie badawcze przeprowadzono w oparciu o analizę zmian poziomu produktu krajowego brutto (PKB) w układzie jednostek statystycznych NUTS3. Praca składa się z trzech zasadniczych części o charakterze empirycznym. W pierwszej części jako wprowadzenie i tło zasadniczych analiz przedstawiono dynamikę zmian PKB per capita w postsocjalistycznych państwach członkowskich UE w latach 2000–2016. W drugiej części zaprezentowano zróżnicowanie regionalne poziomu PKB per capita (mierzonego standardem siły nabywczej) i dynamiki jego zmian w latach 2000–2014. W trzeciej części, na podstawie metody ilorazu potencjałów (potencjału gospodarczego i potencjału ludności), zidentyfikowano środkowoeuropejskie układy rdzeń–peryferie postsocjalistycznych państw członkowskich UE. W wyniku przeprowadzonych analiz wykazano, że wszystkie badane państwa i regiony charakteryzował wzrost gospodarczy, który silnie różnicował się przestrzennie w obrębie poszczególnych państw. Największy wzrost gospodarczy odnotowywały we wszystkich badanych państwach regiony stołeczne (głównie rdzenie), a najniższy regiony położone peryferyjnie względem nich. Wyraźnie zarysowanymi centrami wzrostu (biegunami rozwoju) w Europie Środkowo-Wschodniej są regiony stołeczne Bratysławy, Budapesztu, Bukaresztu, Lublany, Pragi, Tallina i Warszawy. Regiony stołeczne cechują się wysoką atrakcyjnością dla mieszkańców i przedsiębiorców z powodu wysokiej koncentracji różnych działalności społeczno-gospodarczych (istotne w tym zakresie są bliskość i jakość rynku pracy, usług, producentów) oraz wysokiej dostępności czasowej i przestrzennej z innych obszarów kraju, a więc w konsekwencji z powodu bardzo dużych korzyści aglomeracji i lokalizacji
Kurczenie się miast Polski – analiza i pomiar zjawiska
Get PDFKurczenie się miast jest jednym z ważniejszych zjawisk społecznych, gospodarczych i przestrzennych, które zachodzą na obszarach miejskich. Determinantami mającymi największy wpływ na proces kurczenia się miast są te związane z transformacją ekonomiczną i restrukturyzacją tzw. przemysłu tradycyjnego oraz z konsekwencjami drugiego przejścia demograficznego. Zjawisko kurczenia się odnosi się do ośrodków miejskich, w których obserwuje się straty ludności, spadek zatrudnienia i przedłużający się kryzys gospodarczy. Miasta dotknięte tym procesem charakteryzują się ujemnym przyrostem naturalnym i saldem migracji oraz transformacją struktury gospodarki miejskiej. Proces kurczenia się miast w przyszłości będzie postępował i miał duży wpływ na ich rozwój. Skutki tego procesu są zróżnicowane i w większości przypadków negatywne. Depopulacja miast ciągle się pogłębia i w przyszłości zjawisko to będzie się nasilać. Obecne prognozy demograficzne GUS wskazują na spadek liczby ludności miast, spadek liczby ludzi młodych i osób w wieku zdolności do pracy oraz starzenie się populacji. W opracowaniu podjęto próbę pomiaru kurczenia się miast w Polsce. Szczegółowej analizie poddano miasta duże liczące powyżej 100 tys. mieszkańców
Odwiedzenia nekropolii na Miłostowie w Poznaniu i ich motywy
Get PDFW artykule podjęto próbę określenia natężenia i częstotliwości odwiedzeń cmentarza na Miłostowie jako największej poznańskiej nekropolii, a także wyznaczenia zasięgu jego oddziaływania na podstawie miejsca zamieszkania odwiedzających cmentarz oraz wskazania motywów odwiedzeń przestrzeni sepulkralnej, którymi kierują się podróżujący do takich właśnie miejsc. Podstawą analiz były przede wszystkim wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród 300 osób, jak również zebrane w drodze pomiaru bezpośredniego dane statystyczne dotyczące natężenia ruchu pieszych wchodzących na cmentarz
Charakterystyka i znaczenie wsparcia finansowego dla rozwoju krajów związkowych wschodnich Niemiec
Get PDFThis article aims to assess the most important directions and the importance of financial support for the development of the East Germany states (Länder). It presents the priorities of this assistance, discusses recorded in these states the most important economical, demographic and labor market changes.The analysis found that the size, form and purposes of the financial support have changed. Initially, social expenditures and technical infrastructure were mainly co-financed. In the following years to a greater support focused on business sector as well as research, innovation and education institutions.The assistance greatly contributed towards improving the basic infrastructure of the eastern federal states, had a positive impact on their economic structure transformation, creation of modern enterprises, increase of expenditures for research and development, increase in employment in non-agricultural sectors and labor productivity.Celem opracowania jest ocena najważniejszych kierunków oraz znaczenia pomocy finansowej dla rozwoju krajów związkowych wschodnich Niemiec. W artykule przedstawiono priorytety tej pomocy, omówiono odnotowane w tych krajach najważniejsze przemiany w sferze gospodarki, rynku pracy i demografii.Analiza wykazała, że wielkość, formy i cele wsparcia ulegały zmianom. Początkowo finansowano głównie wydatki socjalne oraz związane z infrastrukturą techniczną. W kolejnych latach w większym stopniu wsparciem objęto sektor przedsiębiorstw oraz instytucje działające na rzecz badań, wdrażania innowacji i edukacji. Pomoc ta przyczyniła się do poprawy podstawowej infrastruktury wschodnich krajów związkowych, wpłynęła korzystnie na zmianę struktury gospodarki, tworzenie nowoczesnych przedsiębiorstw, zwiększenie wydatków na badania i rozwój, wzrost zatrudnienia w sektorach pozarolniczych oraz zwiększenie wydajności pracy
Oferta i siła oddziaływania lotniska Poznań-Ławica na obszar województwa wielkopolskiego w kontekście funkcjonowania sąsiednich portów lotniczych
Get PDFCelem opracowania jest ocena konkurencyjności oferty Portu Lotniczego Poznań-Ławica w kontekście działalności sąsiednich lotnisk regionalnych w kraju oraz określenie siły oddziaływania wybranych portów lotniczych na obszar województwa wielkopolskiego przy wykorzystaniu modelu probabilistycznego Huffa. Wyniki analiz wskazują, że sąsiednie lotniska w znaczącym stopniu oddziałują na mieszkańców regionu i mocno wpływają na rynek usług lotniczych w województwie. Lotnisko Ławica jest obiektem pierwszego wyboru przede wszystkim dla mieszkańców centralnej części wielkopolski, im bliżej granicy województwa tym większe dostrzega się oddziaływanie konkurencyjnych portów lotniczych. Duże znaczenie ma w tym względzie oferta połączeń dostępna z poszczególnych lotnisk oraz częstotliwość lotów
Znaczenie podatku leśnego w dochodach budżetowych gmin województwa wielkopolskiego
Get PDFW pracy przedstawiono znaczenie podatku leśnego jako źródła dochodów gmin w województwie wielkopolskim. Określono kształtowanie się wysokości i przestrzennego zróżnicowania wpływów z tytułu podatku leśnego. Uwzględniono podział na gminy wiejskie, miejskie i miejsko-wiejskie. Omówiono podstawy prawne podatku leśnego. Badaniami objęto lata 2008–2017. Badania wykazały, że podatek leśny największą rolę jako źródło dochodów odgrywa w gospodarce budżetowej gmin wiejskich, chociaż jego znaczenie w tych jednostkach samorządu terytorialnego jest niewielkie