Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Partycypacja społeczna w praktyce – schemat postępowania na przykładzie osiedla Maślice (Wrocław) i miasta Międzyborza
The purpose of the work is to define a pattern of conduct in the participatory process regarding space management. The research was carried out in two different areas – in a small town andin a large city housing estate. In the study, the key was to combine theoretical knowledge about social participation with its implementation in practice in various types of areas. For the development of the management scheme were mainly used the participation program developed by Pawłowska and the quadruple helix model. On the other hand, verification of the adopted assumptions took place during direct contact of the research group with the local community and observation of its involvement in particular stages of the participation process. The described study focused primarily on the inclusion of the local community at the opinion-making and decision-making stages. Opinions on the space and functionality of the environment expressed by the respondents were of particular importance in the conducted research of a social nature. The analysis is an attempt to systematize activities aimed at developing a practical approach to cooperation with residents in planning activities.Celem pracy jest określenie schematu postępowania w procesie partycypacyjnym dotyczącym gospodarowania przestrzenią. Badania zostały przeprowadzone w dwóch zróżnicowanych obszarach – w małej miejscowości oraz na osiedlu dużego miasta. Kluczowe było zestawienie wiedzy teoretycznej na temat partycypacji społecznej z jej wdrażaniem w praktyce w różnego rodzaju obszarach. Do opracowania schematu postępowania wykorzystano głównie program partycypacji opracowany przez Pawłowską oraz model poczwórnej helisy. Proces badawczy oparto na metodologii PAR (badania partycypacyjne w działaniu). Natomiast weryfikacja przyjętych założeń miała miejsce podczas bezpośredniego kontaktu grupy badawczej ze społecznością lokalną oraz obserwacjijej zaangażowania w poszczególne etapy procesu partycypacji. W opisywanym badaniu skoncentrowano się przede wszystkim na włączeniu społeczności lokalnej na etapie opiniotwórczym i decyzyjnym. Szczególne znaczenie w pracach badawczych o charakterze społecznym miały opinie na temat przestrzeni oraz funkcjonalności otoczenia wyrażane przez badanych. Przeprowadzona analiza jest próbą usystematyzowania działań w celu wypracowania praktycznego podejścia do współpracy z mieszkańcami w działaniach planistycznych
Nowe lokalne ruchy społeczne a kapitał polityczny
The experience of many highly developed countries prove that the so-called new social movements could play an important role of publicizing issues that are critical to improved the lives of neighborhoods, cities and even regions. In Polish conditions, these movements could have a significant impact on building local democracy, especially during period of declined confidence in the party and disintegration of political structures. Increasingly, the activity of local communities visible in social movements (e.g. urban movements) is a significant contribution to building social capital, but this does not translate into a change in the directions of local development, which are determining by political preferences not local, but of a national nature. The share of social movements in the processes of co-management of local government units, especially in cities, is increasing. However, an important barrier in their operation is the lack of ability to building political capital, which is the basis for making changes in the social and political environment. The article presents the factors determining the level of political capital, the properties of new social movements, and the importance of their values and goals, structure, methods of action, awareness of participants and existing institutional and legal solutions for the possibility of achieving practical outcomes (better community life) as well as symbolic values (deepening democracy).Doświadczenia wielu państw wysoko rozwiniętych dowodzą, że tzw. nowe ruchy społeczne mogą odegrać ważną rolę w nagłaśnianiu spraw, które mają zasadnicze znaczenie dla poprawy życia mieszkańców osiedli, dzielnic, miast, a nawet całych regionów. W polskich warunkach ruchy te mogą mieć istotny wpływ na budowanie demokracji lokalnej, szczególnie w okresie spadku zaufania do partii i dezintegracji struktur politycznych. W coraz większym stopniu aktywność społeczności lokalnych widoczna w ruchach społecznych (np. ruchach miejskich) jest istotnym wkładem w budowanie kapitału społecznego, ale nie przekłada się to na zmianę kierunków rozwoju lokalnego, które są wyznaczane przez polityczne preferencje nie o lokalnym, ale ogólnokrajowym charakterze. Udział ruchów społecznych w procesach współzarządzania jednostkami samorządu terytorialnego, zwłaszcza w miastach, jest coraz większy. Jednak istotną barierą w ich działaniu jest brak zdolności do budowania kapitału politycznego, będącego podstawą do dokonywania zmian w społecznym i politycznym otoczeniu. W artykule przedstawione zostały czynniki decydujące o poziomie kapitału politycznego, właściwości nowych ruchów społecznych oraz znaczenie realizowanych przez nie wartości i celów, struktury, metod działania, świadomości uczestników i obowiązujących rozwiązań instytucjonalno-prawnych dla możliwości osiągania celów praktycznych (lepsze życie wspólnoty) i wartości symbolicznych (pogłębianie demokracji)
Sołeckie strategie rozwoju podstawą zarządzania gminą Kobylin
Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej realizował w 2020 r. projekt badawczy nt.: „Sołeckie strategie rozwoju determinantą strategii rozwoju gminy Kobylin”. Projekt był wykonywany w ramach konkursu 4/2020 dla partnerów Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, w ramach dwuletniego planu operacyjnego KSOW na lata 2020–2021, z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 i złożony do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu w ramach działania 11 KSOW – Aktywizacja mieszkańców wsi na rzecz podejmowania inicjatyw służących włączeniu społecznemu, w szczególności osób starszych, młodzieży, niepełnosprawnych, mniejszości narodowych i innych osób wykluczonych społecznie. Działanie służyło aktywizacji mieszkańców i określeniu przez nich perspektywicznego planu rozwoju miejscowości. Sołeckie strategie rozwoju (SSR) objęły analizę zasobów sołectwa, SWOT, analizę potencjału rozwojowego wsi, wizję wsi, długoterminowy program rozwoju oraz krótkoterminowy program rozwoju. Projekt pozwolił na znalezienie odpowiedzi na kluczowe problemy sołectwa, a ponieważ SSR były tworzone przez mieszkańców (przy współudziale i prowadzeniu warsztatów przez moderatorów odnowy wsi), stanowią odzwierciedlenie rzeczywistych potrzeb i dążeń mieszkańców danych sołectw. SSR, utożsamiając się z planami rozwoju społecznego, gospodarczego i planami inwestycyjnymi, pozwoliły wytyczyć kierunki działania w postaci celów i zadań operacyjnych oraz pomogły w wyborze źródeł finansowania przedsięwzięć. Niewątpliwie projekt wpłynie na poprawę jakości życia i zamieszkania społeczności gminy
Urban Sprawl of Poznań: Morphological and Microeconomic Profile
The aim of the article is to assess Poznań’s urban sprawl from the perspective of the morphology of space and financial situation of suburban households. The morphological assessment uses a method based on two grids of squares with a side: 1 km, 500 m; and data on the location of buildings from CCGCD. On the other hand, the assessment of households was carried out on the basis of the CSO Household Budget database. The results of the research indicate that the analyzed communes in the Poznań area are characterized by a moderate degree of disorder in the spatial structure. There are no communes with a completely compact specificity, there are also no communes with an absolutely high degree of spatial disorder. Households causing urban sprawl in Poznań are entities that incur moderate financial losses in order to maximize their housing preferences.Celem artykułu jest ocena urban sprawl Poznania z perspektywy morfologii przestrzeni oraz sytuacji finansowej podmiejskich gospodarstw domowych. Ocena morfologiczna wykorzystuje metodę opartą na dwóch siatkach kwadratów o boku: 1 km, 500 m oraz danych o lokalizacji zabudowy z GUGiK. Natomiast ocena gospodarstw domowych przeprowadzona została w oparciu o bazę Budżetów Gospodarstw Domowych GUS. Rezultaty badań wskazują, że analizowane gminy na obszarze poznańskim charakteryzują się umiarkowanym stopniem bezładu struktury przestrzennej. Brak jest gmin o specyfice całkowicie zwartej, brak jest również gmin o bezwzględnie wysokim stopniu bezładu przestrzennego. Gospodarstwa powodujące urban sprawl Poznania to jednostki, które dla maksymalizacji preferencji mieszkaniowych ponoszą umiarkowane straty finansowe
Wybrane zagadnienia modelowania matematyczno-statystycznego struktur i procesów przestrzennych
This study is a review of selected issues in mathematical and statistical modeling of spatial structures and processes. The review includes a discussion of basic concepts such as spatial pattern, spatial structure and spatial process and their relationships. Then, a general (stochastic) spatial process and its components are defined with a special focus on the problem of the spatial structure representation. The article discusses a procedure of constructing a stochastic spatial process model, and analyses the most important problems that arise during the specification, estimation and validation of the model. The Polish contribution to solving theoretical questions related to the modeling of spatial structures and processes was also emphasized.Niniejsze opracowanie jest przeglądem wybranych zagadnień z zakresu modelowania matematyczno-statystycznego struktur i procesów przestrzennych. Ogólny charakter tego artykułu obejmuje dyskusję nad podstawowymi pojęciami, takimi jak: układ przestrzenny, struktura przestrzenna, proces przestrzenny, i ich wzajemnymi relacjami. Następnie definiowany jest w sposób ogólny (stochastyczny) proces przestrzenny i jego składniki, ze szczególnym uwzględnieniem reprezentacji struktury przestrzennej. Artykuł omawia sposób budowy modelu stochastycznego procesu przestrzennego, analizując jednocześnie najważniejsze problemy pojawiające się na etapie jego specyfikacji, estymacji i weryfikacji. Uwypuklono również wkład poznańskich geografów w rozwiązywanie problemów teoretycznych związanych z modelowaniem struktur i procesów przestrzennych
Gospodarowanie gruntami na obszarach wiejskich
W prezentowanej monografii zamieszczono dziesięć artykułów podejmujących tematykę badawczą związaną z gospodarowaniem gruntami na obszarach wiejskich. Składa się ona z dwóch części. W pierwszej poruszono problemy gospodarki gruntami z punktu widzenia planowania przestrzennego, geodezyjnego. Druga część poświęcona jest tematyce użytkowania gruntów na terenach wiejskich województwa wielkopolskiego. Problematyka ta stanowi ważny nurt badań nad obszarami wiejskimi. Należy pamiętać o tym, że zarządzanie gruntami i krajobrazem powinno opierać się nie tylko na dobrej znajomości warunków środowiskowych, ale również na ocenie predyspozycji danego terenu do pełnienia określonych nowych funkcji. W związku z tym prawidłowe gospodarowanie gruntami w gminach wiejskich jest kluczem do stworzenia harmonijnej przestrzeni, ochrony lokalnych zasobów oraz walorów środowiska przyrodniczego i zaspokojenia potrzeb społecznych. Publikacja powstała dzięki wsparciu finansowemu z budżetów Stowarzyszenia Geodetów Polskich Oddział Wielkopolski w Poznaniu i Wydziału Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Media społecznościowe w czasie pandemii – przykład profili wrocławskich rad osiedla na Facebooku
The COVID-19 pandemic limited the functioning of most people to the nearest area. Thus, local communities faced the challenge of organizing mutual support and information flow in a crisis situation. The aim of the study is to identify the basic features of the functioning of social media of Wroclaw neighbourhood councils during the COVID-19 pandemic. The analysis was carried out on the basis of the most popular social networking site in Poland – Facebook. Research based on 46 Facebook fan pages of Wrocław’s neighbourhood councils. Among others we identified the temporal changes in the number and subject of posts. This was the basis for determining the regularities in the strategies of informing inhabitants about the development of a crisis related to the COVID-19 pandemic, as well as their response to these actions.Pandemia COVID-19 wpłynęła na ograniczenie funkcjonowania większości ludzi do obszaru najbliższego sąsiedztwa. Stąd też społeczności lokalne stanęły przed wyzwaniem organizacji wzajemnego wsparcia i przepływu informacji w sytuacji kryzysowej. Celem opracowania jest identyfikacja głównych cech funkcjonowania mediów społecznościowych wrocławskich rad osiedli podczas trwania pandemii COVID-19. Analiza została przeprowadzona na podstawie najpopularniejszego w Polsce portalu społecznościowego – Facebooka. Badania polegające na analizie 46 profili wrocławskich rad osiedli umożliwiły m.in. identyfikację zmian czasowych w zakresie liczby oraz tematyki postów. Było to podstawą określenia najważniejszych prawidłowości w strategiach informowania mieszkańców o rozwoju sytuacji kryzysowej związanej z pandemią COVID-19, jak również ich reakcji na te działania
Przejawy pomocy sąsiedzkiej organizowanej on-line w czasie izolacji społecznej. Przykład inicjatywy Widzialnej Ręki w Poznaniu
In the era of epidemic crisis which occured this year (2020) neighbourly help gained in value like never before. One of the many aid actions was Widzialna Ręka (eng. Visible Hand), a Facebook group that brings together citizens of Poznań and surrounding municipalities. The goal of the community of the Widzialna Ręka is to help people who cannot find themselves in this difficult situation of social isolation. The aim of the study was to examine and define the area of activity of the Widzialna Ręka group. Based on this case study identified were: form, type, location and groups of receivers of neighbourly help.W dobie kryzysu epidemicznego, jaki nastąpił w 2020 r., pomoc sąsiedzka zyskała na wartości jak nigdy dotąd. Jedną spośród wielu akcji pomocowych była grupa facebookowa Widzialna Ręka zrzeszająca mieszkańców Poznania oraz okolicznych gmin. Celem społeczności Widzialnej Ręki jest pomoc osobom, które nie potrafią lub nie mogą odnaleźć się w trudnej sytuacji społecznej izolacji. W artykule przedstawiono wyniki badania obszaru działalności Widzialnej Ręki. Na podstawie tego studium przypadku określone zostały: forma, rodzaj, lokalizacja oraz grupy odbiorców pomocy sąsiedzkiej
Przestrzenne aspekty procesu rewitalizacji miast mazurskich a percepcja mieszkańców
A characteristic feature of the morphology of Masurian cities, except the historic architecture and spatial layouts, is the significant scale of destruction of World War II and the legacy of socialist reconstruction. After 1989, in the new social and economic realities, renewal actions were taken. The main aim of the article, apart from the characteristics of the revitalisation and revalorisation of the studied towns, is to learn the opinions of their inhabitants about these processes. Six Masurian towns with different scale of war damage, forms of reconstruction and renewal were selected for analysis. The main analytical material are in-depth interviews with the inhabitants. The respondents positively assess the gradual improvement of the aesthetics and functionality of urban space, at the same time drawing attention to spatial disorder, the effects of the socialist period spatial plannig and contemporary barriers to development.Charakterystyczną cechą morfologii miast mazurskich, oprócz zabytkowej architektury i układów przestrzennych, jest znaczna skala zniszczeń z II wojny światowej oraz spuścizna odbudowy socjalistycznej. Po roku 1989 w nowych realiach społeczno-gospodarczych podjęte zostały działania naprawcze. Głównym celem artykułu, oprócz charakterystyki rewitalizacji i rewaloryzacji miast regionu, jest poznanie opinii ich mieszkańców na temat tych procesów. Do analizy wytypowano sześć miast mazurskich, o różnej skali zniszczeń wojennych, form przebudowy oraz rewitalizacji. Podstawowym materiałem analitycznym są wywiady pogłębione z mieszkańcami. Respondenci pozytywnie oceniają stopniową poprawę estetyki i funkcjonalności przestrzeni miejskiej, jednocześnie zwracając uwagę na nieład przestrzenny, skutki okresu socjalizmu oraz współczesne bariery rozwoju
City resilience – aspekty planistyczne
Cities on the development path face many different origins of threats, risks and catastrophes, generally referred to as stressors. Currently, in the conditions of globalization, apart from traditional threats, new ones appear (global economic crises, climate change, terrorist threats, pandemics, such as recently Covid-19, etc.), the effects of which are often difficult to predict. Such a situation prompts us to take actions aimed at avoiding or mitigating the effects of stressors, and as a result ensuring the sustainability of urban development. So it is about building city resilience. In this article, the city is treated as a complex, dynamic system, the duration and development of which depends on appropriate planning of activities aimed at building city resilience. Resilience is understood not in static terms, but rather as the ability to flexibly adjust, or adapt, to changing conditions. A sequence of actions is indicated that should be followed in planning processes in order to properly prepare the city system for potential risks and threats. It is about identifying stressors, studying the sensitivity of the city system to their impact, analyzing the possible effects of a stressor and adopting a specific action strategy. The importance of redundancy, civil society, the need to analyze the distribution of threats and risks in the city space and their changes over time is emphasized.Miasta na ścieżce rozwoju napotykają wiele różnego pochodzenia zagrożeń, ryzyk i katastrof, nazywanych ogólnie stresorami. Obecnie, w warunkach globalizacji, oprócz tradycyjnych zagrożeń pojawiają się wciąż nowe (globalne kryzysy gospodarcze, zmiany klimatyczne, zagrożenia terrorystyczne, pandemie, jak w ostatnim czasie Covid-19 itp.), których skutki często są trudne do przewidzenia. Sytuacja taka skłania do podejmowania działań, mających na celu unikanie lub łagodzenie efektów oddziaływania stresorów, a przez to zapewnienie trwałości rozwoju miast. Chodzi więc o budowanie city resilience. W niniejszym artykule miasto traktowane jest jako złożony, dynamiczny system, którego trwanie i rozwój zależy od odpowiedniego planowania działań na rzecz budowania odporności miast. Resilience rozumiane jest przy tym nie w kategoriach statycznych, ale raczej jako umiejętność elastycznego dopasowywania się czy adaptowania do zmieniających się uwarunkowań. Wskazywana jest sekwencja działań, które w procesach planistycznych powinny zostać zachowane, aby odpowiednio przygotować system miasta na potencjalne ryzyka i zagrożenia. Chodzi o identyfikację stresorów, badanie wrażliwości systemu miasta na ich oddziaływanie, analizę możliwych skutków działania stresora oraz przyjęcie konkretnej strategii działania. Podkreślane jest przy tym znaczenie redundancji, społeczeństwa obywatelskiego, analizy rozmieszczenia zagrożeń i ryzyk w przestrzeni miasta oraz ich zmian w czasie