Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Wprowadzenie
Get PDFPrzedstawiamy Państwu kolejny numer czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, który został przygotowany w związku z jubileuszem 70. urodzin prof. UAM dr. hab. Romana Matykowskiego – geografa, który od lat 1970. związany jest z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i z poznańską geografią społeczno-ekonomiczną
Przestrzeń idealna – perspektywa władzy. Na przykładzie strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców w Polsce
Get PDFThe space in detention centers for foreigners in Poland is guarded by the border guards and it is unavailable for outsiders. Therefore, there is no opportunity for researchers to observe the practices related to administering this space and regulating the behavior of the staff and the detainees. Between 2018 and 2019, a first exploratory study in Poland targeted at the identification of rules and standards of the material organisation of the centers’ space and the performance of all the categories social actors. This article presents some results of the study regarding the centers’ management’s image of how the perfect detention center should be designed and organised. For data collection, the study used focus group interviews (FGI) in all Polish guarded detention centers.Nadzorowana przez Straż Graniczną przestrzeń ośrodków detencyjnych dla cudzoziemców jest niedostępna dla obserwatorów z zewnątrz. Z tych samych względów nie mamy wglądu w praktyki związane z administrowaniem tą przestrzenią, regulowaniem zachowań personelu i pensjonariuszy. W latach 2018–2019 przeprowadzono w ośrodkach pierwsze w Polsce eksploracyjne badania naukowe, które były ukierunkowane na rozpoznanie zasad i standardów organizacji przedmiotowej przestrzeni i funkcjonowania w niej wszystkich kategorii aktorów społecznych. W artykule zaprezentowano wycinek tych badań, jaki stanowią wyobrażenia funkcjonariuszy reprezentujących władzę na temat tego, jak powinien wyglądać i funkcjonować idealny ośrodek detencyjny dla cudzoziemców. Dane wynikowe pozyskano w trakcie serii wywiadów fokusowych, które przeprowadzono we wszystkich ośrodkach strzeżonych w Polsce
Wprowadzenie
Get PDFPrzedstawiamy Państwu kolejny numer czasopisma „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna” będący pokłosiem konferencji „Wieś i Rolnictwo – razem czy osobno? Nowe funkcje wsi i rolnictwa – zintegrowane planowanie rozwoju”, która odbyła się w dniach 14–15 kwietnia 2021 r. na Wydziale Geografii Społeczno--Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej. Została zorganizowana przez Zakład Geografii Rolnictwa i Wsi przy współpracy Zespołu Zadaniowego ds. Obszarów Wiejskich KPZK PAN
Depopulacja i zanikające wsie w strukturze obszarów wiejskich pogranicza polsko-czeskiego
Get PDFThe article is based on the literature review and authors’ own studies and aims to present the process of depopulation on the Polish-Czech border, with particular emphasis on the southern part of the Dolnośląskie and Opolskie voivodeships. The causes and phases of depopulation in the historical context were presented the spatial differentiation of its size and dynamics was indicated, and the spatial, functional and landscape effects of demographic changes were discussed, including disappearance of buildings and entire settlement units. The contemporary causes of depopulation of rural areas include mainly: ineffective agriculture, lack of non-agricultural jobs or their seasonality, difficult access to basic services, limited trade network, etc. The consequence of depopulation is decapitalization and devastation of rural buildings. The progressive degradation of traditional rural buildings (large residential buildings, large-scale farm buildings, farm layouts) results to a large extent from its mismatch with the contemporary needs of the inhabitants, who are mostly not farmers. The progressive decline of buildings in rural areas results in the fragmentation of the morphological systems of villages. Moreover article also discusses the possibilities of preventing the negative effects of depopulation of the rural areas in the Polish-Czech border area.Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska depopulacji na pograniczu polsko-czeskim, na przykładzie południowej części województwa dolnośląskiego i opolskiego. Artykuł ma charakter przeglądowy, oparty na studiach literaturowych i dotychczasowych badaniach autorów w tym zakresie tematycznym. Omówiono przyczyny i fazy depopulacji w kontekście historycznym, wskazano na przestrzenne zróżnicowanie jej wielkości oraz skutki przestrzenno-funkcjonalne i krajobrazowe, m.in. zanikanie zabudowy i całych jednostek osadniczych. Ponadto przedyskutowano możliwości zapobiegania negatywnym skutkom depopulacji na pograniczu polsko-czeskim
Inicjatywa lokalna – niewykorzystany potencjał czy skuteczny instrument aktywizacji obywateli w rozwiązywaniu problemów lokalnych? Przykład Łodzi
Get PDFPresentation of the research results undertaken within the framework of this study is to serve the primary aim which is to identify the potential of local initiative instrument in the context of enhancing citizens’ involvement in solving local problems. The main research method was a case study method based both on the analysis of quantitative data concerning projects implemented as a part of local initiative instrument in Łódź in 2013–2019, and additionally, on the analysis of qualitative data (content analysis) of individual projects that were carried out in this period. This analysis provides the possibility to determine the scale of the use of this tool in the process of co-creating urban spaces by local communities and, moreover, to indicate the basic types of activities undertaken by residents which allows to identify their basic needs and problems and, above all, proposals on how to ensure or solve them.Realizacja badań podjętych w ramach niniejszej pracy ma służyć celowi nadrzędnemu, jakim jest rozpoznanie potencjału inicjatywy lokalnej w kontekście aktywizacji społeczności lokalnych Łodzi. Główną metodą badawczą było studium przypadku oparte zarówno na analizie danych ilościowych dotyczących realizacji zadań w ramach inicjatyw lokalnych podejmowanych w Łodzi w latach 2013–2019, jak i analizie danych jakościowych (analizie treści) poszczególnych projektów, które zostały w tym czasie zrealizowane. Analiza ta umożliwia po pierwsze określenie skali wykorzystania wymienionego narzędzia w procesie współkształtowania przestrzeni miejskich przez społeczności lokalne, a po drugie, wskazanie podstawowych rodzajów działań podejmowanych przez mieszkańców, co pozwala na identyfikację ich podstawowych potrzeb i problemów, a przede wszystkim propozycji na ich zapewnienie lub rozwiązanie
Inteligentne specjalizacje w procesie zrównoważonego rozwoju regionów (na przykładzie regionu Wielkopolski)
Get PDFNational/regional innovation strategies for smart specialisation (RIS3 strategies) are integrated economic transformation programs that use the region’s strengths, competitive advantages and development potential. Smart specialisation strategies focus on priority development areas selected and adjusted to regional conditions, thus enabling the achievement of a competitive advantage in a given field.
The smart specialisation strategy is based on the technological, scientific and economic potential characteristic of a given region. The article presents theoretical assumptions for the concept of smart specialisation and identifies smart specialisation in Polish regions, including the Wielkopolska region. The aim of the article is to identify the impact of implementing the assumptions of the Europe 2020 Strategy in terms of implementing the concept of smart specialisation as a stimulus for the economic development of the Wielkopolska region.Konkurencyjność regionalna uznawana jest za siłę napędową współczesnych procesów gospodarczych, wymuszającą zmiany i dostosowanie się do warunków gospodarki globalnej. Koncepcja konkurencyjności regionalnej bardzo szybko stała się celem polityki Komisji Europejskiej (KE), która postrzegała poprawę konkurencyjności we wszystkich regionach Europy, szczególnie w opóźnionych, jako niezbędną w dążeniu do „społecznej spójności”. Koncepcja inteligentnej specjalizacji to nowe podejście unijnej polityki wobec regionów, które pojawiło się w dokumencie Europa 2020, wskazującym trzy priorytety: rozwój inteligentny, rozwój zrównoważony oraz rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu. Artykuł przedstawia znaczenie inteligentnych specjalizacji w polityce zrównoważonego rozwoju regionów
Wyjaśnianie dynamiki małych miast w zachodniej Francji poprzez testowanie trzech możliwych czynników
No full textIn international literature, small cities are often presented as the weak link within the urban system due to their lower growth rate and the threat of shrinking in the context of metropolisation. However their population dynamics are highly variable between places, determined by a number of factors, such as the national and regional demographic trends or the local economic base. This article proposes a regional case study on Western France, examining their demographic changes from 1990 to 2015. Three possible factors based on underlying assumptions are tested: 1. the proximity of larger cities as a possible revitalisation factor due to urban sprawl; 2. The vicinity of the coast attributed to the growing role of residential attractiveness; 3. In a more original way, the distance to a railway station as a potential factor, boosted by the recent passenger railway service strengthening. The results are counter-intuitive and the assumptions only partially validated, which invites us to reassess the relevance of the analysis of urban dynamics by size class.Wyjaśnianie dynamiki małych miast w zachodniej Francji poprzez testowanie trzech możliwych czynnikówWyjaśnianie dynamiki małych miast w zachodniej Francji poprzez testowanie trzech możliwych czynnikówWyjaśnianie dynamiki małych miast w zachodniej Francji poprzez testowanie trzech możliwych czynnikówW literaturze międzynarodowej małe miasta są często przedstawiane jako słabe ogniwo w systemie miejskim ze względu na niższą stopę wzrostu i groźbę kurczenia się w kontekście metropolizacji. Jednak ich dynamika zaludnienia jest bardzo zróżnicowana w zależności od miejsca, o czym decyduje szereg czynników, takich jak krajowe i regionalne trendy demograficzne czy lokalna baza ekonomiczna. W artykule zaproponowano regionalne studium przypadku dotyczące zachodniej Francji, badające zmiany demograficzne w latach 1990–2015. Badane są trzy możliwe czynniki oparte na podstawowych założeniach: 1. bliskość większych miast jako potencjalny czynnik rewitalizacji z powodu rozrastania się miast; 2. bliskość wybrzeża przypisywana rosnącej roli atrakcyjności mieszkaniowej; 3. odległość do dworca kolejowego jako potencjalny czynnik, wzmocniony przez niedawne polepszenie usług kolei pasażerskiej. Wyniki są niezgodne z intuicją, a założenia tylko częściowo potwierdzone, co skłania do ponownej oceny trafności analizy dynamiki miejskiej według klas wielkości.
 
Safety of urban park users. The case of Poznań, Poland
Get PDFCelem rozdziału jest określenie postrzegania bezpieczeństwa przez użytkowników parku miejskiego i podkreślenie elementów, które przyczyniają się do zwiększenia poczucia bezpieczeństwa przy użyciu koncepcji zapobiegania przestępczości przez kształtowanie przestrzeni (z ang. Crime Prevention Through Environmental Design, w skrócie CPTED). Badanie, w którym wzięło udział 501 respondentów, zostało przeprowadzone od października 2017 r. do stycznia 2018 r. w największym parku Poznania – Cytadeli. Przeprowadzono analizę postrzegania bezpieczeństwa według pory dnia oraz w odniesieniu do fizycznego i społecznego otoczenia parku. Użytkownicy parku stwierdzają, że w ciągu dnia czują się bezpieczniej niż wieczorem, a na deklarowane bezpieczeństwo wpływa płeć i wiek. Odpowiednie oświetlenie i monitoring wideo to elementy, które przeważnie pozytywnie oddziałują na odczuwany poziom bezpieczeństwa. To samo dotyczy towarzystwa innych ludzi lub psa. Wandalizm, obecność bezdomnych i spożywanie alkoholu w parku wywierają negatywny wpływ na poczucie bezpieczeństwa
Prof. UAM dr hab. Roman Matykowski – o Jubilacie
Get PDFProf. Roman Matykowski urodził się w niełatwych czasach powojennych, 12 marca 1950 r. w Poznaniu. Od ponad pół wieku związany jest z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1974 r. ukończył studia na kierunku geografia ze specjalnością geografia ekonomiczna na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi. Pracę magisterską pt. „Struktura regionalno-administracyjna powiatu Krotoszyn na podstawie powiązań usługowych” napisał pod kierunkiem prof. dr. hab. Zbyszko Chojnickiego. W tym samym roku zdał egzamin na studia doktoranckie w Instytucie Geografii PAN w Warszawie, jednak ze względu na nieuregulowany stosunek do służby wojskowej nie został przyjęty. Rozpoczął więc pracę jako nauczyciel w Liceum Ekonomicznym w Złocieńcu, a w 1975 r. odbył roczną służbę wojskową w Szkole Oficerów Rezerwy przy Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Artylerii i Rakietowych w Toruniu oraz w jednostce Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Następnie w 1976 r. krótko pracował jako meteorolog w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Od roku 1977 związał swoją karierę zawodową z ówczesnym Zakładem Geografii Ekonomicznej Instytutu Geografii UAM, w którym przez pierwsze dwa lata zatrudniony był jako pracownik inżynieryjno-techniczny, a następnie na stanowisku starszego asystenta. W tym początkowym okresie pracy naukowej zainteresowania badawcze prof. Matykowskiego skoncentrowały się na koncepcjach dotyczących struktury przestrzennej miast w ujęciu behawioralnym, w tym postrzegania miasta przez mieszkańców i ich zachowań w przestrzeni miejskiej, szczególnie analizowanych w kontekście układów miejsc docelowych cyklicznych podróży wewnątrzmiejskich, osadzonych w koncepcji ekologii społecznej. W lipcu 1987 r. obronił doktorat pt. „Struktura przestrzenna Gniezna i przemieszczenia jego mieszkańców”, którego promotorem był również prof. dr hab. Zbyszko Chojnicki
Poziom rozwoju gospodarczego województw w ujęciu dynamicznym
Get PDFThe aim of the study is to present changes in the level of economic development of voivodships in the period 2010–2019. The spatial disproportions in the development of territorial units that have persisted for years justify the need for such research, especially in the context of the policy of leveling out regional development differences. The research was carried out on the basis of GUS data for 2010, 2014 and 2019. The method of linear ordering of multidimensional objects in a dynamic approach was used. On the basis of the dynamic synthetic measure, which included 13 selected diagnostic features describing the economic situation, rankings of voivodships were prepared and the scale of changes in the level of development of voivodships in the analyzed period was calculated.
The conducted research confirms the disproportions in the economic development of voivodships. In 2019 the best situation in terms of the adopted set of diagnostic features was in the following voivodships: Mazowieckie, Śląskie, Dolnośląskie, Pomorskie and Wielkopolskie, and the lowest rates were recorded in the following voivodships: Lubelskie, Podlaskie, Warmińsko-Mazurskie and Świętokrzyskie. In all voivodships the level of economic development increased in the analyzed period, but the scale of changes was diversified. The greatest increase in the development level indicator occurred in voivodships with the highest level of development, as a result of which the disproportions between voivodships in terms of the studied phenomenon increased.Celem pracy jest przedstawienie zmian poziomu rozwoju gospodarczego województw w okresie 2010–2019. Utrzymujące się od lat dysproporcje przestrzenne w zakresie rozwoju jednostek terytorialnych uzasadniają potrzebę takich badań, zwłaszcza w kontekście polityki wyrównywania regionalnych różnic rozwojowych. Badania prze- prowadzono na podstawie danych GUS. Zastosowano metodę porządkowania liniowego obiektów wielowymiarowych w ujęciu dynamicznym. Na podstawie dynamicznego miernika syntetycznego, który obejmował 13 wybranych cech diagnostycznych, sporządzono rankingi województw oraz obliczono skalę zmian w poziomie rozwoju województw.
Badania potwierdzają dysproporcje w rozwoju gospodarczym województw. W 2019 r. najlepsza sytuacja pod względem przyjętego zestawu cech diagnostycznych panowała w województwach: mazowieckim, śląskim, dolnośląskim, pomorskim i wielkopolskim, a najniższe wskaźniki odnotowano w województwach: lubelskim, podlaskim, warmińsko--mazurskim i świętokrzyskim. We wszystkich województwach poziom rozwoju gospodarczego wzrósł w badanym okresie, ale skala zmian była nierównomierna. Największy wzrost wskaźnika poziomu rozwoju nastąpił w województwach o najwyższym poziomie rozwoju, w wyniku czego wzrosły dysproporcje między województwami pod względem badanego zjawiska